مسد
م - س - د
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٣
İp yapımında kullanılan lif demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
İp yapımında kullanılan lif demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٩٠٤باب السين والدال والميم معهما
د س م، د م س، س د م، س م د، م س د مستعملات
دسم:
الدَّسَمُ كلُّ شيءٍ له وَدَكٌ من اللَّحم والشَّحْم، والنعت دَسِمٌ، والفعلُ دَسِمَ يَدْسَمُ.
والدِّسامُ سِدادُ كلِّ خَرْقٍ أو حُجرٍ، ودسَمْتُه أدسُمُه دَسْماً والدَّيْسم: الثعلب.
سدم:
السَّدَمُ هَمٌّ في نَدَم، وتقول: رأيتُه سادماً، ورأيتُه سَدْمانَ نَدْمانَ. وقَلَّما يُفرَدُ السَّدَم.
وماءٌ سُدُم: وقَعَتْ فيه الأقمشة
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٩٣المَسَدَ: الليف. يقال: حبلٌ من مَسَدٍ. والمَسَدُ أيضاً: حبلٌ من ليف أو خوص. وقد يكون من جلود الإبل أو من أوبارها. ومَسَدْتُ الحبل أمْسُدُهُ مَسْداً: أجدت فتله. ورجلٌ مَمْسودٌ، أي مجدولُ الخَلْقِ. وجاريةٌ حَسَنة المَسْدِ، والعَصْبِ، والجَدْلِ، والأَرْمِ. وهي مَمْسودَةٌ، ومعصوبةٌ، ومجدولةٌ، ومأرومةٌ. والمَسْدُ: إدْآبُ السير بالليل. والمِسادُ: لغةٌ في المِسابِ، وهو نِحْيُ السَمن، وسِقاء العسل.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٩٬٨٣٠س د م
سدم ، سمد ، دسم ، دمس ، مسد : مستعملة .
سدم : قال الليث : السَّدَمُ : همٌّ ونَدَمٌ ، تقول : رأيته سادِماً ، ورأيته سَدْمانَ نَدْمانَ . وقلَّما يُفرَد السَّدَمُ من النّدم .
ثعلب عن ابن الأعرابي قال : السَّدِيمُ : الضَّباب . والسَّدِيمُ : التَّعبُ . والسديم : السّدِر . والسديم : الماء المندفقُ . والسدِيمُ : الكثير الذِّكْرِ . الدَّسيمُ : القليلُ الذكر .
قال : ومنه قوله :
لا يَذْكُرون اللَّهَ
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٧٤٣(باب الميم والسين وما يثلثهما)
(مسط) الميم والسين والطاء أصلٌ صحيح يدلُّ على خَرْط شيءٍ رطْبٍ([1])، وعلى امتدادِه من تِلقاءِ نَفْسه.
يقال إنَّ المَسيطَةَ([2]): ما يبقى في الحوض من الماء بكُدورةٍ قليلة. قال الأصمعيّ بئر ضَغِيط، وهو الرَّكِيُّ إلى جَنْبِهِ ركيٌّ آخر فيحمأُ فَيُنْتِن فيسيلُ في الماء العذب فلا يُشرب، فالبئر ضَغيط، وذلك الماء مَسِيط. قال:
يَشْرَبْنَ ماءَ الآجِنِ الضَّغيطِ *** ولا
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٣٩- المسد: ليف يتخذ من جريد النخل، أي: من غصنه فيمسد، أي: يفتل. قال تعالى: ﴿حبل من مسد﴾ [المسد/5]، وامرأة ممسودة: مطوية الخلق كالحبل الممسود.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٦٦م س د
مسد الحبل يمسده مسداً وحبل ممسود: ممرّ الفتل وعنده مسدٌ: حبل ممسود.
قال: ومسدٍ أمر من أيانق لسن بأنيابٍ ولا حقائق و " حبل من مسد ": من ليف يمسد منه الحبال.
ومن المجاز: رجل ممسود الخلق: مجدوله.
وامرأة ممسودة: ممشوقة.
ومسده المضمار: طواه وأضمره.
ومسده البقل: جزأ به فأضمره.
قال: كأنها أسفع ذو جدّةٍ يمسده القفر وليل سدي
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٤٧٦المسَدُ، بالتحريك: اللِّيف. ابن سيده: المَسَدُ حبل من ليفٍ أَو خُوص أَو شعر أَو وبَر أَو صوف أَو جلود الإِبل أَو جلود أَو من أَيّ شيء كان؛ وأَنشد:
يا مَسَدَ الخوصِ تَعَوَّذْ مِنِّي،
إِنْ تَكُ لَدْناً لَيِّناً، فإِني
ما شِئْتَ مِن أَشْمَطَ مُقْسَئِنِّ
قال: وقد يكون من جلود الإِبل أَو من أَوبارِها؛ وأَنشد الأَصمعي لعمارة بن طارق وقال أَبو عبيد: هو لعقبة الهُجَيْمِي:
فاعْجَلْ بِغَرْبٍ مِثْلِ غَرْبِ
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٥٦* م س د * * المَسَدُ * اللِّيف يُقال حبل من مسد والمسَدُ أيضا حبل من ليف أو خوص وقد يكون من جلود الإبل أو أوبارها و * مَسَدَ * الحبل أجاد فتْلَهُ من باب نصر
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٦٤٣المسد: الفتل، مسد الحبل يمسده مسدا: فتله، وقال ابن السكيت: مسده مسدا: أجاد فتله. المسد إذآب السير في الليل، وأنشد الليث:
يكابد الليل عليها مسدا وقيل هو السير الدائم، ليلا كان أو نهارا، قال العبدي يذكر ناقة شبهها بثور وحشي:
كأنهـا أسـفـع ذو جـدة يمسده القفز وليل سـدي
كأنما ينظر مـن بـرقـع من تحت روق سلب مذود قوله يمسده، أي يطويه،
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٣٨٨مَسَدَ
1 مَسَدَ ذ , aor. مَسُدَ , (S, M, L,) inf. n. مَسْدٌ, (S, M, L, K,) He twisted a rope: (M, L, K:) or he twisted it well. (ISk, S, L.) ― -b2- مَسَدَ, aor. مَسُدَ , (M, L,) inf. n. مَسْدٌ, (S, M, L, K,) He pursued a journey laboriously, or with energy; or he held on, or continued, the journey; syn. أَدْأَبَ السَّيْرَ, (S, M, L, K,) by night: (S, M, L:) or he journeyed on continually, whether
مَسَدَ 1 مَسَدَ ذ , aor. مَسُدَ , (S, M, L,) inf. n. مَسْدٌ, (S, M, L, K,) He twisted a rope: (M, L, K:) or he twisted it well. (ISk, S, L.) ― -b2- مَسَدَ, aor. مَسُدَ , (M, L,) inf. n. مَسْدٌ, (S, M, L, K,) He pursued a journey laboriously, or with energy; or he held on, or continued, the journey; syn. أَدْأَبَ السَّيْرَ, (S, M, L, K,) by night: (S, M, L:) or he journeyed on continually, whether by night or by day: (M, L:) because the so journeying renders an animal lean, or lank. (Lth, L.) ― -b3- مَسَدَ, aor. مَسُدَ , [inf. n. مَسْدٌ,] (tropical:) It (leguminous herbage, A, or continued travel, Lth) rendered an animal lean, lank, light of flesh, slender, or lank in the belly. (Lth, A, L.) El-'Abdee says, describing a she-camel, and likening her to a wild bull, يَمْسُدُهُ القَفْرُ وَلَيْلٌ سَدِى The bare and waterless desert renders him lean, &c., and dewy night. (L.) ― -b4- مُسِدَ, inf. n. مَسْدٌ, (tropical:) It (the belly) was, or became, soft, of small dimensions, even, and without any ugliness. (M, L.) ― -b5- The following expression of Ru-beh, يَمْسُدُ أَعْلَى لَحْمِهِ وَيَأْرِمُهُ means (tropical:) It (the milk of camels) strengthens the upper parts of his flesh, (referring to a pastor, not to an ass, as J says, IB, L,) and renders it, firm. (L.) ― -b6- حَسَنَةُ المَسْدِ, applied to a damsel, (tropical:) i. q. مَمْسُودَةٌ, q. v. (S, L.)
مَسَدٌ مَسَدٌ ذ The fibres that grow at the roots of the branches of the palm-tree; syn. لِيفٌ: (S, A, L:) you say حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ a rope, or halter, of those fibres: (S, A:) also, مَسَدٌ alone signifies a rope of those fibres: (S, M, L, K:) or, of those of the [kind of palm-tree called] مُقْل: (Zj, L, K:) or, of the leaves of the palm-tree: or, of the soft hair of the camel: (S, M, L: [see an ex. voce زَاهِقٌ:]) or, of other hair: or, of wool: or, of hides: (M, L:) or, of camels' hides: (S, L:) or, of plants: or, of the bark of a tree: (L:) or, of any thing: (M, L, K:) or a plaited rope, firmly twisted, (M, L, K,) of any of the materials above mentioned: (M, L:) applied to a rope, it is for مَمْسُودٌ; and is thus similar to نَفْضٌ, meaning ما نُفِضَ: (L:) pl. أَمْسَادٌ and مِسَادٌ. (M, L, K.) حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ in the Kur, cxi., last verse, is said to mean A chain seventy cubits in length, whereby the woman upon whose neck it is to be put shall be led into hell, (Zj, T, M, L,) firmly twisted of iron; as though it were a rope of iron strongly twisted. (L.) ― -b2- مَسَدٌ مُغَارٌ (tropical:) A back compact like a rope strongly twisted. (M, L.) ― -b3- مَسَدٌ An iron axis of a pulley. (M, L, K.)
مِسَادٌ مِسَادٌ ذ , a dial. form of مِسْأَبٌ; (S, L, K;) i. e., A skin for clarified butter: and one for honey: (S, M, L:) a black skin for wine &c. (AA, L.)
سَاقٌ مَسْدَآءُ سَاقٌ مَسْدَآءُ ذ (tropical:) An even, and a goodly, or beautiful, shank. (M, L.)
مَمْسُودٌ مَمْسُودٌ ذ (tropical:) A man of well-turned, compact, and slender, make; syn. مَجْدُولُ الخَلْقِ; (S, L, K;) i. e., light of flesh; or tall and slender; or of goodly stature; syn. مَمْشُوقٌ; as though twisted; (TA:) a belly soft, of small dimensions, even, and having in it no ugliness. (M, L.) مَمْسُودَةٌ, applied to a damsel; (S, K;) the same as the masc. applied to a man; (L, K;) slender; or light of flesh; or tall and slender; or of goodly stature: (L, M:) and, applied to a woman, compact in make; of well-knit frame. (L.)
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٨٠مَسَدَ
مَسَدَ U ( n. ac. مَسْد 1 ),
a. Twisted, plaited ( rope ).
b. Hastened, journeyed on.
c. Rendered lean.
مَسَّدَ
مَسَّدَ II
a. [ acc. or 'Ala ] [ coll. ], Rubbed, kneaded the limbs of, shampooed.
مَسْد
مَسْد 1 ,
a. Graceful girl.
مَسَد
مَسَد 4 , ( pl. مِسَاْد 23 , أَمْسَاْد 38 ),
a. Fibres.
b. Plaited rope.
c. Iron axis ( of a pulley ).
مِسَاْد
مِسَاْد 23 ,
a. Skin.
b.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٠٬٥٩٣مسد
مَسَدَ - يَمْسُدُ - مَسَد
مَسَدَ - يَمْسُدُ + الكائن + ليفاً أو شيئاً: يفتله ويضفره بشدة حتى يقوى
مَسَد: على وزن " فَعَل " اسم فعل " مَسَدَ - يَمْسُدُ ": وهو كذلك بمعنى مفعول: الشيء المفتول المضفور
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التقوية وزيادة التماسك وخاصة بالنسج أو بالبرم وفتل وغزل الحبل أو الخيط لتقويته وشده"، وهي:
بَرَمَ - يَبْرِمُ
الصيغ(١)
الآيات التي ورد فيها(١)
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | مسد |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | حبل, عقد, جدل, غزل |
| Zıt Kök | نقض |
| Çekirdek Özet 1 | Liflerin, kılların veya derilerin birbirine kuvvetle burulup bükülerek dayanıklı ip haline getirilmesi |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi adaletin tecellisinde suç ve zulüm vasıtalarının boyna dolanan sıkı ve aşağılayıcı bir azap bağına dönüşmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Amelin mahiyeti ile cezanın biçimi arasındaki zorunlu nedensellik bağı ve geri döndürülemez kurgusal tutarlılık |
| Kritik Hata Riski | Kelimeyi yalnızca kaba bir hurma lifi olarak görüp taşıdığı sıkı büküm, kesintisiz gerilim ve aşağılayıcı bukağı anlamını gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| مس | Yüzeye temas etme, el sürme, sıvazlayarak veya sürterek hareket ettirme anlamı taşır; مسح, مسخ, مسس, مسك, مسي köklerinde olduğu gibi iki nesnenin yüzey temasını ve gerilimini yansıtır. | د | Süreklilik, itme ve uzama bildiren harfin eklenmesiyle temas ve sürtünme hareketi boylu boyunca bükme, lifleri birbirine sararak uzatma ve kuvvetli bir burgu meydana getirme fiiline dönüşmüştür. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| م | Su; akış, çokluk, esneklik | Çok parçalı liflerin veya tellerin bir araya gelerek esnek ve süreğen bir bütün oluşturmasını simgeler. |
| س | Diken, destek; tutunma, dayanma | Liflerin birbirine sürtünerek kenetlenmesini, temas noktasında sürtünme kuvvetiyle birbirini tutmasını anlatır. |
| د | Kapı; giriş, uzanma, kesintisiz hareket | Burulan malzemenin boylu boyunca uzanarak kesintisiz ve dirençli bir hat meydana getirmesini ifade eder. |
| مسد | Esnek liflerin birbirine kenetlenip boylu boyunca bükülerek kopmaz bir bağ oluşturması | Ayrı ayrı zayıf olan tellerin kuvvet uygulanarak burulması, birbirine geçirilmesi ve gerilime dayanıklı sağlam bir ipe dönüştürülmesi hareketidir. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Hurma ağacının liflerinden, deve tüyünden veya derisinden liflerin sıkıca bükülüp örülmesiyle yapılan sağlam ve sert ip (الحبل المضفور المحكم الفتل من الليف أو الأوبار). Bedenin gergin ve biçimli olmasını anlatmak için de kullanılmıştır. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Ebû Züeyb el-Hüzelî bal toplamak üzere sarp kayalıklara liften bükülmüş sağlam iple inen avcıyı tasvir ederken bu kökü kullanır: غدا في خافة معه مساد / فأضحى يقتري مسدا بشيق |
| Erken Arapça kullanım | Endamı sıkı, adaleli ve biçimli kadın için pürüzsüz bükülmüş ipe benzetilerek «امرأة ممسودة الخلق» denilmiştir; ayrıca çöl yolculuğunda aralıksız ve süratli gece yürüyüşü «إدآب السير» anlamında kullanılmıştır. |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dīvânü’l-Hüzeliyyîn.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça مسد kökü, Sami dil ailesinin Güney-Batı kolunda özellikle liflerin burulması, gerilerek bükülmesi ve bu yolla sağlam bağ yapılması anlamında özelleşmiştir. Kökün biliteral temelinde yer alan sürtünme ve uzatma dinamiği, Kuzey-Batı Sami dillerinde dokuma ve germe hareketleriyle ortak bir semantik sahayı paylaşır. İbranice ve Süryanice gibi dillerde iplik veya kordon bağlamında uzanan lif yapılarıyla fonetik ve anlamsal örtüşmeler mevcuttur; İbranicede örme ve bağlama hareketini bildiren bazı türevlerle kavramsal yakınlık görülür. Ancak klasik Arapçada kök, genel bir bağ veya ipten ziyade, tek tek liflerin yüksek bir sürtünme ve kuvvet altında bükülerek (فتل) elde edilen sert, dayanıklı ve deriyi kesebilecek kadar pürüzlü nihai ürünü adlandırmada kesin bir semantik berraklık kazanmıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Lifleri burarak ip yapma ve gergin beden yapısı | Hurma lifi veya deve kılı gibi ham maddelerin burgu hareketiyle sıkılaştırılması ve gerginleştirilmesi ekseninde gelişmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İplik germe, bükme ve bağ dokusu | Kuzey-Batı Sami dillerindeki bükme, gererek uzatma ve şerit yapma kavramlarıyla semantik akrabalık taşır. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında bu kök yapısıyla doğrudan örtüşen ikna edici ve güvenilir bir veri tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brockelmann (Vergleichende Grammatik).
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| مسد | Anlamlı | Bükmek, germek, sağlam lif ipi | Liflerin birbirine kuvvetle burulmasıyla yapılan sert ve sağlam ip. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| مدس | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiş, kullanım alanı kaydedilmemiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| سمد | Anlamlı | Başını kaldırıp oyalanmak, gaflet | Şaşkınlık, kibirle oyalanma, dikkatin dağılması ve hedefsizce dikilme hali. | Kur'an'da geçer; zıt hareket tarzı. |
| سدم | Anlamlı | Üzüntü, pişmanlık, suyun durgunluğu | İçsel sıkıntı, kederden ötürü durgunlaşma ve suyun kapanıp akmaması. | Kur'an'da geçmez; içe kapanma. |
| دمس | Anlamlı | Karanlığın çökmesi, gizlemek | Ortalığı karanlığın kaplaması, bir şeyin üstünü örtüp gizleme hareketi. | Kur'an'da geçmez; örtme boyutu. |
| دسم | Anlamlı | Yağ, tıkamak, kir | Yağlı madde; bir yarığı veya deliği yağ yahut tıkaçla kapatma fiili. | Kur'an'da geçmez; dolgu boyutu. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| مسد | Merkez | Bükümlü lif bağı | Liflerin sertçe burulmasıyla üretilen pürüzlü, sağlam ve yakıcı ip | Malzemenin lif lif burulması ve sert gerilimi esastır. |
| حبل | Komşu | Genel bağ ve ip | Malzemesine bakılmaksızın iki şeyi birbirine bağlayan genel bağ | Anlam daha geniştir; büküm tarzını veya lif yapısını zorunlu kılmaz. |
| عقد | Komşu | Düğümlemek | İpin boğum yapılarak kendi üstüne kilitlenmesi | Büküm işleminden sonraki kilitleme ve sabitleme aşamasıdır. |
| جدل | Komşu | Örmek | Birkaç kolun birbirinin üstünden geçirilerek yassı veya kalın örgü yapılması | Liflerin burularak döndürülmesi değil, şeritlerin çapraz örgüsüdür. |
| غزل | Komşu | İplik eğirme | Yün veya pamuğun inceltilerek dokuma ipliğine dönüştürülmesi | Dokuma amaçlı yumuşak ve ince iplik yapımıdır, kaba urgan değildir. |
| نقض | Zıt | Çözülme, bozma | Bükülmüş veya örülmüş bir yapının geriye doğru çözülüp dağıtılması | مسد kökünün kurduğu gerilim ve bükümü tamamen bozan karşıt eylemdir. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | مسد | Liften bükülmüş sert ip | Liflerin burularak sıkıştırılmasıyla elde edilen dayanıklı, sert ve boğucu bağ. | Kesin |
| Latince | restis, funis tortus, fibra flecta | Bükülmüş lif halat | Bükülerek yapılmış lif bağı karşılar; ancak ceza ve aşağılanma çağrışımını bütünüyle vermez. | Güçlü |
| İngilizce | twisted palm-fiber cord, twisted rope | Bükülmüş lif ip | Bükülmüş lif yapısını doğru aktarır; boyuna geçirilen bukağı nüansı bağlamdan anlaşılır. | Güçlü |
| Almanca | Palmfaserstrick, gedrehtes Faserseil | Bükülmüş lif urganı | Lifin burulma tekniğini ve sertliğini karşılar; mecazi azap boyutunu dışarıda bırakır. | Güçlü |
| Fransızca | corde de fibres torsadées | Bükümlü lif kordonu | Liflerin burularak birleştirilmesini iyi açıklar; pürüzlü temas hissi eksik kalır. | Güçlü |
المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| مَسَدٍ (İsim) | Boyna geçirilen, sıkıca bükülmüş liften kahredici azap bağı | Dünyada fitne taşımak için kullanılan gerdanlığın ve gücün, ahirette sahibini sıkan ve aşağılayan bir bukağıya dönüşmesi bağlamında geçer; Tebbet 111:5. |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Cezanın amelin cinsinden olması ilkesi | Dünyadaki kibrin ve peygambere karşı kurulan tuzakların ahirette somut bir azap nesnesine dönüşmesi | Amelin mahiyeti ile uhrevi karşılığın ontolojik uyumu üzerinde yoğunlaşır. |
| Fıkıh | Veri bulunamadı | Bu kökten türeyen doğrudan bir fıkıh ıstılahı veya hüküm türetimi bulunmamaktadır. | Veri bulunamadı |
| Tefsir | Ümmü Cemîl’in boynundaki bağın mahiyeti | Bu ipin dünyada odun taşırken taktığı lif ip mi, pahalı gerdanlığının ateşe dönüşmüş hali mi yoksa cehennem zinciri mi olduğu tartışması | İhanet ve kibrin aşağılayıcı bir bukağı şeklinde tasvirine yoğunlaşır. |
| Hadis | Erken dönem günlük yaşam eşyası tasviri | Hurma lifinden örülmüş yataklar, kap kacak ipleri ve zühd hayatının yalın eşyası olarak zikredilmesi | Lüksün karşıtı, kaba, pürüzlü ve dayanıklı eşya niteliği öne çıkar. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Uhrevi hesap ve ceza adaleti | Somutlaşmış amel bukağısı | Aşağılama ve cezalandırma | İnsanın kendi elleriyle ördüğü kötülük bağlarının ahirette boynuna dolanmasıdır. | Kesin |
| İlmi | Malzeme ve mekanik bilimi | Lif gerilimi ve burulma mukavemeti | Çekme direncini artırma | Ayrı duran zayıf unsurların tork kuvvetiyle birleştirilerek yüksek dayanıma ulaşmasıdır. | Güçlü |
| Siyasi | Otoriteye karşı hile ve ittifak | Şebeke bağı ve yıkıcı komplo | Düzeni bozma girişiminin geri tepmesi | Siyasi fesat için örülen gizli bağların, kurucularının esaret bağı haline gelmesidir. | Muhtemel |
| İktisadi | Servetin gösterişe ve zulme alet edilmesi | Değersizleşen zenginlik | Kibrin sefalete dönüşmesi | Servetle övünmenin ve onu hakikati bastırmak için harcamanın getirdiği mutlak iflastır. | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Torsiyonel gerilim ve lif demeti mukavemeti | Malzeme mekaniğinde münferit liflerin eksenel burulmayla sıkıştırılarak gerilme direncinin katlanması olgusudur. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Suçun nedensellik bağıyla geri dönmesi | Hukuk ve kriminolojide failin suçu işlerken kurduğu bağların, kendi mahkûmiyetini kaçınılmaz kılan bir delil zinciri oluşturmasıdır. | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | İfadeyi sadece alelade bir bitkisel lif veya kuru bir ip parçası sayarak metindeki ontolojik ve ahlaki boyutu göz ardı etmek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kibrin, fitne taşıyıcılığının ve hakikate düşmanlığın faili sıkan, onu en zayıf noktasından yakalayan kırılmaz bir esaret zincirine evrilmesi. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayeti salt tarihsel bir bedduadan ibaret görmek; kötülüğün kendi ceza mekanizmasını bizzat büküp ördüğü yönündeki evrensel sünnetullah yasasını ıskalamak. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Hakikate karşı düşmanlık edenlerin dünyada servet ve nesepleriyle kurdukları baskıcı bağların, ahirette boyunlarını kıran aşağılayıcı bir tasmaya dönüşeceğini en somut fiziki imgeyle gösterdiği için önemlidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Amel-ceza denkliğini bildiren, cehennem ehlinin kibrini yerle bir eden ve zalimlerin dünyadaki güç vasıtalarını alay konusu kılan ceza ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Zulmün ve kibrin cezasız kalacağı zannını yıkar; azabın rastgele değil, insanın dünyada kendi elleriyle büktüğü eylemlerin birebir karşılığı olduğunu tescil eder. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamHurma lifi, deve kılı veya derinin gerilim altında birbirine sıkıca burulup bükülmesiyle yapılan sert, pürüzlü ve dayanıklı ip.
- Soyut anlamKötülüğün, kibrin ve fesadın aşama aşama bükülüp yoğunlaşarak sonunda faili sıkan ve aşağılayan kaçınılmaz bir azap bağına dönüşmesi.
- Sistematik karşılıkİlahi adalet düzeninde amelin cinsinden olan cezanın nedensel bir döngüyle failin boynuna dolanması ve geriye dönüşsüz biçimde kilitlenmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde eğrisi insanın dünyada işlediği eylemlerin kapalı döngüsünü, liflerin bükülme torkunu, kötülüğün yoğunluğunu ve eylemin hat boyu sürekliliğini temsil eder. Bu eylemlerin bütünsel integrali olan , oluşan toplam gerilim kuvvetidir. katsayısı ilahi adaletin mutlak nedensellik bağını, ise ahirette failin boynuna dolanan kaçınılmaz bukağıyı simgeler. Büküm arttıkça boyna geçirilen bağın mukavemeti ve baskısı da artar.