معي
م - ع - ي
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ٦
معناه في القرآن: Onların ince bağırsakları
تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: معى
ملاحظاتي
المعاجم(٦)
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٣١المدخل: معىالمِعى: واحد الأمعاءِ. وفي الحديث: "المؤمن يأكل في مِعى واحد، والكافر في سبعة أمْعاء". وهو مثلٌ، لأنَّ المؤمن لا يأكل إلا من الحلال ويتوقَّى الحرامَ والشبهة، والكافر لا يبالي ما أكل ومن أين أكل وكيف أكل. والمِعى أيضاً: المِذْنَبُ من مذانب الأرض. أبو عبيد: إذا أرطب النخلُ كلُّه فذلك المَعْوُ. قال: وقياسه أن تكون الواحدةُ مَعْوَةً، ولم أسمعه. قال: وقال اليزيديّ: يقال منه أمْعَتِ النخلة.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٨٣م ع ي
" هم مثل المعى والكرش " إذا كانوا مخصبين.
قال: لست كقوم أصلحوا أمرهم فأصبحوا مثل المعى والكرش وجرى الماء في أمعاء الوادي: في مذانبه.
قال: تحبو إلى أصلابه أمعاؤه
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٥٬١٦٢ابن سيده : الـمَعَى و الـمِعَى من أَعْفاج البطن مذكر قال : وروى التأْنيث فيه من لا يوثق به والجمع الأَمعاءُ : وقول القطامي : كأَنَّ نُسُوعَ رَحْلي حين ضمَّتْ حَوالِبَ غُرَّزاً ومِعًى جِياعاأقام الواحد مقام الجمع كما قال تعالى : ﴿نُخْرِجكم طِفْلاً﴾ قال الأَزهري عن الفراء : و المِعَى أَكثر الكلام على تذكيره يقال : هذا مِعًى وثلاثة أَمعاء وربما ذهبوا به إِلى التأْنيث كأَنه واحد دلَّ على الجمع
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢١٨* م ع ي * * المِعَى * واحد * الأَمْعَاءِ * وفي الحديث ﴿المؤمن يأكل في مِعَى واحد والكافر يأكل في سبعة أمعاء﴾ وهو مثل لأن المؤمن لا يأكل إلا من الحلال ويتوقى الحرام والشبهة والكافر لا يبالي ما أكل ومن أين أكل وكيف أكل
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٬٥٧٨: ( ي ( *!المَعْيُ ، بالفَتْح ، و ) *!المِعَى ، ( كإلَى : من أَعْفاجِ البَطْنِ ) ؛ ) الأولى عن ابنِ سِيدَه ؛ واقْتَصَرَ الجَوْهرِي وغيرُهُ على الأخيرَةِ ، وبه جاءَ الحديثُ : ( المُؤْمِنُ يَأْكُلُ في مِعًى واحِدٍ ) ؛ وأَنْشَدَ القالِي لحميدِ بنِ ثَوْرٍ :
خَفِيف المِعَى إلا مصيراً يبلّه
دمُ الجوفِ أو سؤرٌ من الحوضِ نافعُوهو مُذَكَّرٌ ( وقد يُؤَنَّثُ ) . ) قالَ الفرَّاءُ : أَكْثَرُ الكَلامِ على
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧١٥المدخل: معىمِعًى
مِعًى ذ A narrow, depressed place (See طَأْطَاءٌ.) ― -b2- بَنَاتٌ مِعًى The بَعْر. (T in art. بنى.) ― -b3- المِعَى المُسْتَقِيمُ The rectum.
الأَمْعَاءُ
الأَمْعَاءُ ذ i. q. الأَقْصَابُ; (AO: see voce قِتْبٌ;) the guts; i. e. bowels, or intestines, into which the food passes from the stomach: الحَشَا is the name of all the places of the food; and in the belly are the أَعْفَاج and the
الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٣ (الإجمالي: ٣١)
- أسن
الآيات المشتركة: ١ · Sin diş demektir
- عسل
الآيات المشتركة: ١ · Bal
- لبن
الآيات المشتركة: ١ · Süt demektir
- لذذ
الآيات المشتركة: ١ · “Rezak” tatlı üzüm
- خمر
الآيات المشتركة: ١ · Hamr (hı) : Üzümden yapılan içki, şarap demektir
- صفو
الآيات المشتركة: ١ · Seçip ayırdı
- حمم
الآيات المشتركة: ١ · Hümem kömür demektir
- ثمر
الآيات المشتركة: ١ · Meyve demektir
- سقي
الآيات المشتركة: ١ · Sakiy: Kaba konmuş sudur
- شرب
الآيات المشتركة: ١ · İçecek
- قطع
الآيات المشتركة: ١ · Kesinlikle keseceğim
- طعم
الآيات المشتركة: ١ · Yiyecek demektir
الآيات التي ورد فيها(١)
… هُوَ خَالِدٌ فِي النَّارِ وَسُقُوا مَاءً حَمِيمًا فَقَطَّعَ أَمْعَاءَهُمْ
Onların ince bağırsakları
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | معي |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Nâkıs (son harfi illetli) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | بطن, جوف, حشا |
| Zıt Kök | ظهر |
| Çekirdek Özet 1 | Bedenin veya arazinin içindeki kıvrımlı, akışkan ve besin ileten kanal, bağırsak |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın en derin iç organlarının ve biyolojik varoluşunun tahribi üzerinden azabın şiddetini bildirme |
| Çekirdek Özet 3 | İçsel beslenme ve hayatı sürdürme kanallarının parçalanması, varoluşsal çöküş |
| Kritik Hata Riski | İfadenin yalnızca anatomik bir detay sanılıp, varlığın özünü ve iç dokusunu çökerten metafizik ve hissi boyutunun göz ardı edilmesi |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| مع | Birliktelik, iç içelik, beraberlik ve toplanma hali; nitekim معز kökünde de birbirine sokulan, toplu hareket eden sert ve sık yapılı davarlar kastedilir. | ي | Birlikte toplanma ve iç içe geçme hareketini uzayan, kıvrılan, içsel kanallar oluşturan esnek bir yapıya dönüştürmüştür. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| م | Su; akış, çokluk, derinlik | Sıvıların, besinlerin ve canlılık özünün aktığı içsel derinliği temsil eder. |
| ع | Göz; görme, bilme, kaynak | Açıklık, kaynak ve içten dışa veya dıştan içe açılan menfez anlamı katar. |
| ي | El ve kol; iş, yapma, uzanma | Uzanma, tutma, esneme ve kanallar boyunca ilerleme işlevini gösterir. |
| معي | Sıvı ve akışkan özün içsel bir kanaldan uzanarak ilerlemesi | Vücudun veya vadinin derinliklerinde kıvrılarak uzanan ve akışı sağlayan iç kanal yapısını ifade eder. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Canlının karnında yer alan, gıdanın geçtiği ve sindirildiği kıvrımlı iç organ, bağırsak; coğrafyada ise vadinin su sızdıran ve su toplayan kıvrımlı iç yarıkları ve kanalları (أمعاء الوادي). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şair el-Kutâmî bir beytinde devenin zayıflığını ve açlığını anlatırken semer kayışlarının karnı sıkıştırmasını şu lafızla tasvir eder: كأن نسوع رحلي حين ضمت / حوالب غرزا ومعى جياعا |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem bedevi deyimlerinde refah ve bolluk içinde yaşayan topluluklar için iç organların doygunluğunu mecazen anlatan şu ifade kullanılır: هم مثل المعى والكرش |
المصدر Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça معي kökü, Sami dillerinde canlı anatomisinin iç organlarını, özellikle sindirim kanallarını ve bağırsakları ifade eden köklü bir Afro-Asyatik miras sözcüğüdür. İbranicede iç organlar, bağırsaklar ve karın boşluğunu belirten me'îm (מֵעִים), Süryanicede karın içi ve bağırsak anlamındaki me'yā (ܡܥܝܐ) ve Ge'ez (Eski Etiyopya) dilinde aynı anlamdaki ma'əy sözcükleri düzenli ses denklikleriyle örtüşen doğrudan soydaş biçimlerdir. Kökün ortak Sami çekirdeğinde canlının en iç, yumuşak, besleyici ve hassas organları bulunur; Arapçada bu anlam hem biyolojik organı hem de vadilerin su akıtan kıvrımlı yarıklarını kapsayacak şekilde korunmuştur.
درجة الثقة Kesin
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Brockelmann.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | معي / أمعاء | Karın içindeki kıvrımlı bağırsaklar ve vadinin su taşıyan ince kıvrımlı kanalları. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice me'îm, Süryanice me'yā | Ortak Proto-Sami kökenden gelen ve doğrudan bağırsakları/iç organları karşılayan soydaşlık. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik arka plan | Eski Mısır ve Doğu Çad dillerinde iç organ ve karın boşluğunu bildiren bazı biçimlerle uzaktan benzerlik. | Muhtemel |
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, David Cohen.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| معي | Anlamlı | Bağırsak, iç kanal | Bedenin sindirim kanalı ve vadinin su yolları. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| ميع | Anlamlı | Erimek, akmak | Katı cismin eriyip sıvılaşarak yayılması. | Ortak akışkanlık ve yumuşaklık boyutu; Kur'an'da geçmez. |
| عمي | Anlamlı | Kör olmak, kapalı kalmak | Görme yetisini yitirmek, idrakin örtülmesi. | Kalb/harf değişimi, içe kapanma boyutu; Kur'an'da geçer. |
| عيم | Anlamlı | Süte susamak | Süt arzulama ve sütsüzlükten kaynaklanan açlık/susuzluk. | Kur'an'da geçmez. |
| يمع | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu dizilişte bir kök yer almaz. | Mühmel kök. |
| يعم | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu dizilişte bir kök yer almaz. | Mühmel kök. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| معي | Merkez | Canlının iç organı, sindirim kanalı | Bedenin en derin, kıvrımlı ve besin işleyen hassas kanallarıdır. | Çoğulu أمعاء olarak gelir. |
| بطن | Komşu | Karın, dış ve iç hacim | Bağırsakları ve diğer organları içine alan genel karın bölgesi ve iç taraf. | Dıştan algılanan hacmi ve derinliği de kapsar. |
| جوف | Komşu | Boşluk, iç oyuk | Vücudun veya bir nesnenin içindeki geniş boşluk. | Kanal niteliğinden ziyade oyukluk vurgusu öndedir. |
| حشا | Komşu | Karın içi organların tamamı | Göğüs ve karın boşluğunda yer alan tüm yumuşak iç organlar. | Bağırsakla sınırlı kalmayan toplu iç dokudur. |
| ظهر | Zıt | Dış yüzey, sırt, görünür taraf | İçsel derinliğin ve saklı kanalların tam aksine açıkta olan dış cephe. | İç organ yapısının zıddı olan dış yüzey. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | معي | Bağırsak, iç sindirim kanalı | Bedenin besin emilimini sağlayan kıvrımlı iç dokusu. | Kesin |
| Latince | Intestinum, viscera | Bağırsak, iç organlar | Maddi anatomiyi karşılar; vadinin kıvrımlı su yolu mecazını dışarıda bırakır. | Kesin |
| İngilizce | Intestines, bowels, entrails | Bağırsaklar, derin iç organlar | Biyolojik organı ve bazen en derin hissi merkezi anlatır. | Kesin |
| Almanca | Darm, Eingeweide | Bağırsak, iç organlar | Anatomik sindirim yolunu ve bedensel iç kısımları ifade eder. | Kesin |
| Fransızca | Intestin, entrailles | Bağırsak, iç organlar, sakatat | Fiziksel bağırsak yapısını ve derin hissi merkezi kapsar. | Kesin |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| أمعاء (çoğul) | Bedenin en derin sindirim ve hayat kanalları | Cehennem ehlinin içtiği kaynar suyun (hamîm) onların iç organlarını paramparça etmesi bağlamında; Muhammed 47:15. |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ahiret halleri ve cehennem azabının cismaniliği | Azabın sadece ruhi değil, en derin iç organları parçalayacak düzeyde cismani ve hissi bir gerçeklik olduğu vurgulanır. | Biyolojik varlığın içten çöküşü. |
| Fıkıh | Kurban ve hayvan kesimi (zebîha) | Hayvanın boğazlanması ve iç organlarının temizliği, bağırsakların yenilebilirliği ve necis gıda maddelerinden arındırılması hükümleri. | Sindirim kanalının anatomik ve necasete dair hükümleri. |
| Tefsir | Hissi tasvir ve tehdit üslubu | Kaynar suyun iç organları koparması tasviri, dünya nimetlerini şuursuzca tüketenlerin ahiretteki varoluşsal parçalanışını anlatır. | Cezanın amelin cinsinden olması ve içsel azap. |
| Hadis | Mümin ile kâfirin dünyaya ve gıdaya bakışı | Müminin tek bir bağırsakla (في معى واحد), kâfirin ise yedi bağırsakla (في سبعة أمعاء) yediğini bildiren nebevi teşbihte kök mecazi olarak yer alır. | Kanaatkarlık ile doyumsuzluk arasındaki zihniyet farkı. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Ahiret adaleti ve ceza | İçsel arınmanın veya çürümenin bedensel tezahürü | Varlığın merkezindeki yıkımı gösterme | Dışarıdan sağlıklı görünen inkârcının iç yapısının hakikat karşısında erimesi. | Kesin |
| İlmi | Biyoloji ve anatomi | Sindirim ve emilim kanalı | Besinlerin kana karışmasını sağlama | Canlının dış dünyadan aldığı maddeleri hayat enerjisine çeviren aracı yapı. | Kesin |
| Siyasi | Toplumun derin iletişim ve ikmal kanalları | Kurumlar arası görünmeyen iç hatlar | Sistemi besleyen kaynakları dolaşıma sokma | Toplumun vitrini dışındaki görünmeyen bürokratik ve lojistik damarlar. | Muhtemel |
| İktisadi | Dağıtım ve lojistik kanalları | Mal ve hizmetlerin sirkülasyon şebekesi | Üretim ile tüketim arasında emilimi sağlama | Piyasada kaynakların derinliklere ulaşmasını sağlayan kıvrımlı iç yollar. | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Akışkanlar mekaniğinde kıvrımlı boru hattı ve emilim yüzeyi | Maksimum yüzey alanı oluşturarak akışkanın içindeki enerjiyi ve maddeyi emen fraktal boru sistemleri. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Toplumsal içselleştirme ve özümseme mekanizmaları | Bir bilginin veya değerin toplumun derin katmanlarına sızarak orada işlenmesi ve bünyeye katılması süreci. | Muhtemel |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Sözcüğün Kur'an'daki tek kullanımını sadece kaba bir anatomik detay ve fiziki şiddet sahnesi olarak okumak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | İnsanın en temel yaşamsal hazlarını ve doyumsuzluklarını temsil eden iç sistemin, ilahi adalet karşısında kendi kendini tüketen bir araca dönüşmesi. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Cehennem azabının yalnızca dışsal bir yakılma sanılması; oysa azabın insanın bizzat tükettiği ve içselleştirdiği şeylerle özünden patlak verdiğinin fark edilememesi. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın insan biyolojisinin en mahrem ve gizli bölgelerini uhrevi adalet tasviriyle nasıl birleştirdiğini, cismani ve deruni ceza dengesini nasıl kurduğunu gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Cennet nimetleri ile cehennem içeceklerinin karşılaştırıldığı eskatolojik ayetlerde (özellikle Muhammed suresinde) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Ahiretteki cezanın yalnızca yüzeysel bir ten azabı olduğu yanılgısını düzeltir; varlığın iç yapısının ve sindirim/hayat merkezinin parçalanışını ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamCanlının karın bölgesinde yer alan, besinlerin geçişini ve emilimini sağlayan kıvrımlı iç kanal, bağırsak; arazide suyun aktığı gizli, ince vadi kolları.
- Soyut anlamBir varlığın dışarıdan aldığı unsurları bünyesine katarak özümsemesini sağlayan en derin içsel mekanizma ve hayat taşıyıcı kanal.
- Sistematik karşılıkSistemin beslenme ve iç lojistik ağının, sisteme yabancı veya tahrip edici bir unsurla karşılaştığında kendi içinden parçalanarak çöküşü.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde iç kanal boyunca uzanan toplam bağırsak uzunluğunu, kanal üzerindeki bir noktayı, kanalın yapısal bütünlüğünü ve emilim kapasitesini temsil eder. terimi, sisteme giren sıcaklığın kritik tahrip eşiği olan değerine ulaşmasını ifade eden Dirac delta fonksiyonudur. Kritik eşik aşıldığında bütünlük sıfırlanmakta (), bu da canlının veya sistemin varoluşsal sürekliliğini temsil eden durumunun yok oluşa () sürüklendiğini sembolize etmektedir.