نون

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ن-و-نالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١٠ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ظلمسبحذونونالنُّونِغضبألهندوكونظننقدر

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

نون

ن - و - ن

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٠

معناه في القرآن: Balina

ملاحظاتي

المعاجم(١٠)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١١٬٠٢١
باب اللفيف من النون ن ا أ، ن ي أ، ن أ ي، ن و ي، ن أ ن أ، ن و ن، أ ن ن، أ ن ا، و ن ي، و ن ن، و أ ن، أ و ن، أ ي ن مستعملات ناء: النَّوْءُ، مهموز: من أَنواء النّجوم، وذلك إذا سقط نجم بالغداة فغاب مع طُلُوع الفَجْر، وطلع في حياله نجمٌ في تلك السّاعة على رأس أربعة عشر منزلا من منازل القمر سُمِّي بذلك السُّقوط والطُّلُوع نوءاً من أنواء المَطَر والحرّ والبَرْد، وذلك من قولك: ناء ينوء.. والشّيء إذا مال
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٦٧
النونُ: الحوت، والجمع أنْوانٌ ونينانٌ. والنونُ: شفرة السيف. قال الشاعر: بِذي نونَينِ قصَّالٍ مِقط وتقول: نوَّنتُ الاسم تَنْويناً. والتنْوينُ لا يكون إلا في الأسماء.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٥٠٬٢٥٤
باب اللفيف من حرف النون ناء ، نأى ، أنى ، آن ، وأن ، نوى ، أون ، نانا ، إن ، أين ، أيان ، الآن ، إيوان ، أوان ، نون ، وين ، ونا . ناء : ناء ، بوزن ( ناع ) . قال أبو زيد : يقال : نُؤْت بالحِمْل ، وأنا أَنوء به نَوءًا ، إذا نهضتَ به مُثْقَلاً . ويقال : أَناءَنِي الحِمل ، أَي : نُؤْت به . وناء النجمُ يَنُوء نوءًا ، إِذا سَقَط . وفي الحديث : ( ثلاث من أَمر الجاهليّة : الطَّعن في الأَنْساب ،
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬١٤٠
(باب النون والواو وما يثلثهما) (نوي) النون والواو والحرف المعتلّ أصلٌ صحيح يدلُّ على معنيين: أحدهما مَقْصَدٌ لشيء، والآخر عَجَمُ شيء. فالأوَّل النَّوَى. قال أهلُ اللغة: النَّوَى: التَّحَوُّل من دار إلى دار. هذا هو الأصل، ثم حمل عليه البابُ كلُّه فقالوا: [نوَى] الأمرَ يَنوِيه، إذا قَصَدَ له. وممَّا يصحِّح هذهِ التآويلَ قولُهم: نَوَاه الله، كأنَّه قَصَدَه بالحِفْظِ والحِياطة. قال: يا عَمرُو
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٢٩
- النون: الحرف المعروف. قال تعالى: ﴿ن والقلم﴾ [القلم/1]. والنون: الحوت العظيم، وسمي يونس ذا النون في قوله: ﴿وذا النون﴾ [الأنبياء/87] لأن النون كان قد التقمه، وسمي سيف الحارث ابن ظالم ذا النون (انظر: اللسان (نون) ؛ والمجمل 3/849).
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٠١
* ن و ن * * النُّونُ * الحُوت والجمع * أنْوَانٌ * و * نِينَانٌ * وذو * النُّونِ * لقب يونس بن متَّى عليه الصلاة والسلام والنُّونُ حرف من حروف المُعجم وهو من حروف الزيادات وقد يكُون للتأكيد مشَددا ومُخففا وتمامه في الأصل وتقول * نَوَّنْتُ * الاسم * تَنْوِينا * و * التَّنْوِينُ * لا يكون إلا في الأسماء
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٣٢٤
: ( *!النُّونُ ) : ) حَرْفٌ مَجْهورٌ أَغَنُّ فيه *!نُونان بَيْنهما واوٌ ، وهي مدَّة ، وهو ( مِن حُرُوفِ الزِّيادَةِ ) تُزادُ في الأسْماءِ والأفْعالِ ، فأَمَّا في الأسْماءِ فإنَّها تُزادُ أَوَّلاً في نفعل إذا سُمِّي به ، وتُزادُ ثانِياً في جُنْدبٍ وجَنَعْدَلٍ ، ومرَّ مِراراً أَنَّها لا تُزادُ ثانِياً إلاَّ بثَبْتٍ ، وتُزادُ ثالِثَة في حَبَنْطَى وسَرَنْدَى ، ورابِعَة في خَلْبَنٍ وضَيْفَنٍ ،
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٣٢
نَوْنَةٌ نَوْنَةٌ ذ The dimple in the chin of a young child: (M, K:) see خُنْعُبَةٌ, and قَلْتَةٌ, and دَائِرَةٌ, and 2 in art. دسم.
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٧٠
نَانَ نَانَ ( w ) a. II, Nunated, wrote with tanwin. b. Wrote a Nūn. نُوْن نُوْن 3 , ( pl. نُوْنَات ), a. Nun ( letter ). b. ( pl. نِيْنَان [ نِوْنَاْن 34 I], أَنْوَاْن 38 ), Large fish. c. Sword-edge. d. Inkbottle. e. Learning; science. نُوْنَة نُوْنَة 3t , a. A large fish. b. Dimple. c. Right. تَنْوِيْن تَنْوِيْن [ N. Ac. a. II], Nunation, tanwīn ( BN , BF , BK ). ذُو
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٧٬٠٩٩
نون نَانَ - يَنُونُ - نُون - ذا النُّون نَانَ - يَنُونُ + الكائن: يتحرك بتلوي وانثناء وعوج وانعطاف أثناء سيره نون: اسم فعل من " نَانَ - يَنُونُ ": وهو اصطلاحاً الحوت العظيم: ويبدو أنه سمي بهذا الاسم لسباحته بشكل متلو ومتثن وانعكاف ذا النُّون: صاحب الحوت واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الحركة والتقدم بانحناء واعوجاج وتلوي"، وهي: حَاتَ -
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٠ (الإجمالي: ١٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. غضب

    الآيات المشتركة: ١ · Kızgınlık

  2. ندو

    الآيات المشتركة: ١ · Nedve halkın toplandığı yerdir

  3. ذهب

    الآيات المشتركة: ١ · Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir

  4. ظنن

    الآيات المشتركة: ١ · Suyu belirsiz, suyun olup olmadığı kuyu demektir

  5. سبح

    الآيات المشتركة: ١ · Sebhe, omuzlara atılan, esen rüzgarda kanatlar gibi açılan…

  6. ذو

    الآيات المشتركة: ١ · Sahip

  7. قدر

    الآيات المشتركة: ١ · Kıdr kazandır

  8. ظلم

    الآيات المشتركة: ١ · Zalimler

  9. كون

    الآيات المشتركة: ١ · Kevn, tepe demektir

  10. أله

    الآيات المشتركة: ١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَى فِي الظُّلُمَاتِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ

    Balina

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökنون
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef ve birinci ile üçüncü harfi aynı (mükerrer uçlu)
Bağlamsal Yakın Köklerحوت, سمك, يمم
Zıt Kökبرر
Çekirdek Özet 1Büyük balık, balina; kavisli ve yivli nesne, kılıç namlusu
Çekirdek Özet 2İlahi terbiyenin tecrit ve arınma aracı olarak yutan derinlik
Çekirdek Özet 3Kriz anında dış dünyadan soyutlanarak iç muhasebeye sığınma
Kritik Hata RiskiYalnızca zoolojik bir canlıya indirgenip dönüştürücü tecrit boyutunun gözden kaçırılması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نوKımıldama, kalkışma, dalgalanma veya bir yöne yönelerek hareketlenme; نوأ, نوب, نور, نوي köklerinde görülen devinim ve yönelişنÇekirdeğin sonuna gelen harf, hareketi su içindeki sürekli dalgalanma ve kavisli biçime kavuşturarak büyük balık ve kavisli kılıç namlusu anlamına özelleştirmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkSu içindeki esnek canlılığı, kıvrılmayı ve hareketin sürekliliğini başlatır.
وçengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaİki uç arasındaki akıcı bağı ve ortadaki gövdesel bağlantıyı kurar.
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkHareketi simetrik bir kavisle tamamlayarak içine alan kapalı bir canlı form oluşturur.
نونİki ucun kıvrılarak ortadaki bağla birleşmesi ve esnek bir canlı kavis oluşturmasıSu ortamında dalgalanan, kıvrılan, içine çeken ve koruyucu/hapsedici bir kavis çizen balık yapısını temsil eder.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDenizde yaşayan büyük balık, balina; ayrıca kavisli, ortası yivli kılıç ağzı veya hokkaya benzer kavisli kap.
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye döneminde Hâris b. Zâlim'in kılıcına, namlusundaki yiv ve kavis sebebiyle ذو النون adı verilmiştir.
Erken Arapça kullanımHz. Yûnus kıssasına atıfla balık tarafından yutulan kişi anlamında ذو النون terkibi yaygınlaşmıştır.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, el-Müfredât.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde نون kökü, en arkaik katmanlardan itibaren doğrudan su canlısı ve balık anlamını taşıyan ortak bir mirastır. Akadcada nūnu biçiminde balık anlamında yer alır; Aramice ve Süryanicede nūnā (ܢܘܢܐ) formuyla genel olarak balık, hususi olarak da büyük su canlıları için kullanılır. Fenike ve erken Sami alfabelerinde alfabenin on dördüncü harfi olan nūn, piktografik olarak yılan veya su içinde kıvrılan balık figüründen türetilmiştir. İbranicede nūn (נוּן) harf adı bu kökene dayanır. Kök, somut olarak su içindeki akışkan, kavisli ve yassı formu imler; bu somut taban Arapçada hem büyük balığı hem de kavisli kılıç namlusunu ifade edecek biçimde korunmuştur.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, The Foreign Vocabulary of the Qur'an.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنون kökünden türeyen isimBüyük balık, kavisli yivli kılıç ve divit/hokka anlamlarına dallanmıştır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca nūnu, Süryanice nūnā, Aramice nūnBütün Doğu ve Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan balık anlamında ortak köktür.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiProto-Sami *nūn- kök biçimiAfro-Asyatik dil ailesinin diğer kollarında sınırlı kalmış, Sami dillerinde sabitlenmiştir.Güçlü

المصدر David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نونAnlamlıBüyük balık, kavisSu canlısı, kavisli yiv ve içine alan nesneKur'an'da geçer; hedef kök
ننوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapçada mühmel kabul edilir
وننAnlamlıZayıflık, yavaşlamaGüçten düşme, gevşeme ve yavaş adımlarla yürümeKur'an'da geçmez; hedef kökle zıt devinim

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نونMerkezDeniz canlısı, içine alan kavisHem büyüklüğü hem de kavisli ve örtücü yapısıyla yutma işlevini öne çıkarırKur'an'da Hz. Yûnus'un unvanında yer alır
حوتKomşuDeniz canlısı, balıkGenel balık türü veya sahile vuran, avlanan su canlısıKur'an'da Yûnus ve Mûsâ kıssalarında geçer
سمكKomşuSu hayvanı, yükseklikBedenen yukarı doğru kalkan, pullu genel balık yapısıKur'an'da tavan/yükseklik anlamında yer alır
يممKomşuDerin su, deniz kütlesiBalığın içinde hareket ettiği büyük ve yutucu su ortamıCanlının kendisini değil ortamını karşılar
بررZıtKuru toprak, açık karaSu ve derinlik ortamının karşıtı olarak sabit, kuru ve açık zeminBalığın yaşam alanının mutlak zıddı

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنونBalık, balina, kavisli nesneBüyük su canlısını ve kavisli içine çekici formu tam karşılarKesin
Latincecetus, piscisBüyük deniz canavarı, balıkCetus balina ve deniz canavarını karşılarken kavis anlamını içermezGüçlü
İngilizcewhale, great fishBalina, büyük balıkSadece zoolojik türü belirtir; simgesel tecrit ve yiv anlamını taşımazGüçlü
AlmancaWalfisch, MeeresungeheuerBalina, deniz canavarıBiyolojik büyüklüğü ve dehşeti verir; dönüştürücü sığınak nüansını vermezGüçlü
Fransızcabaleine, cétacéBalina, deniz memelisiZoolojik sınıflandırmaya odaklanır; kökün kavis ve kap anlamını dışarıda bırakırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
ذُو النُّونِBalık sahibi, balığın yuttuğu elçiHz. Yûnus'un sabırsızlık sonrası ilahi tecride alındığı bağlam (Enbiyâ 21:87)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamPeygamberlerin ismeti ve zelle meselesiYûnus peygamberin kavmini izinsiz terk etmesi ve balık karnında arınmasıİtiraf ve ilahi tenzih ile ulaşılan kurtuluş
FıkıhDeniz avı ve deniz hayvanlarının hükmüBalık ve deniz canlılarının boğazlanmaksızın helal kılınması tartışmalarıAvlanan ve karaya vuran deniz canlısının helalliği
TefsirKıssa tahlili ve huruf-ı mukattaa ilişkisiHem Enbiyâ suresindeki lafız hem de Kalem suresindeki harf sembolizmiKaranlıklar içinden aydınlığa çıkaran ilahi terbiye
HadisHz. Yûnus'un duası ve faziletiSıkıntıya düşen kimsenin ذو النون duasıyla necata kavuşmasıİstiğfar, tevhid ve ye'sten arınma formülü

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniArınma ve tevbeRuhsal kozaNefsi terbiye etmeDış dünyadan koparılarak mutlak çaresizlikte yalnızca Allah'a yönelmeKesin
İlmiKriz yönetimiYalıtılmış gözlemHatayı teşhis etmeDış uyaranları sıfırlayarak sistemik arızanın kaynağını içeride aramaGüçlü
SiyasiLiderlik sorumluluğuGörevi erken terk etmemeSorumluluk bilinciMeşakkat karşısında toplumu bırakıp gitmenin ilahi yaptırımıGüçlü
İktisadiKaynak daralmasıZorunlu tasarruf hücresiFazlalıklardan arınmaKriz anında dış harcamaları durdurup öz varlıkla hayatta kalmaMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYalıtılmış kapalı sistemÇevreyle madde alışverişi kesilen, yalnızca iç enerji dengesiyle korunan termodinamik hücreGüçlü
Beşeri bilimlerRehabilite edici tecritBireyin taşkın davranıştan sonra kendi içine dönmesini ve içsel dönüşüm geçirmesini sağlayan yalıtımGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca tarihsel bir balık hikayesi veya zoolojik bir efsane unsuru saymak
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanın sabırsızlığı neticesinde içine düştüğü çok katmanlı karanlıktan ancak tevhid itirafıyla çıkabileceği arınma mahfazası
Yanlış anlamanın doğuracağı hataOlayın pedagojik ve ahlaki ağırlığını yok sayarak mucizeyi fantastik bir anlatıya indirgemek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Peygamberlerin dahi ilahi kontrol altında eğitildiğini ve görevi terk etmenin tecrit cezası doğuracağını gösterdiği için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamber kıssaları, tevbe, sabır ve çok katmanlı karanlıklardan kurtuluş ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Manevi daralmanın bir son değil, doğru dua ve itirafla yeniden dirilişin kuluçkası olduğunu kavratır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSu içinde kıvrılarak hareket eden büyük balık, balina ve kavisli, içine alan yivli form.
  • Soyut anlamÖznenin dış etkenlerden tamamen koparılarak dönüştürücü ve arındırıcı bir iç tecride tabi tutulması.
  • Sistematik karşılıkSistemin arızalanan bileşenini dış çevreden yalıtarak iç denge ve itiraf mekanizmasıyla yeniden işler hale getiren kapalı arınma odası.
  • LaTeX modeliSt+1=Φ(St∩Ωc)  ⟹  Ψ(St+1)=S0
  • LaTeX açıklamasıFormülde St, başlangıçta hata veya sabırsızlık durumundaki özneyi; Ωc, dış evrenden mutlak yalıtımı sağlayan kapalı tecrit ortamını (balığın karnı ve üç karanlık katmanı); Φ, bu yalıtılmış ortamda gerçekleşen tevhid ve itiraf sürecini; Ψ ise arınmış öznenin yeniden topluma ve asıl görevine (S0) dönüştürülerek iade edilmesini temsil eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ن