وأد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: و-أ-دالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».وأدسألالْمَوْءُودَةُ

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

وأد

و - أ - د

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١١

“Vehd” çıkışı olmayan çukurdur. Mevude çıkamayacak şekilde diri diri gömülüp öldürülen kız demektir. Burada ha hemzeye dönüşmüştür.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: وءد

ملاحظاتي

المعاجم(١١)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

“Vehd” çıkışı olmayan çukurdur. Mevude çıkamayacak şekilde diri diri gömülüp öldürülen kız demektir. Burada ha hemzeye dönüşmüştür.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٩٬٨٨٨
باب اللفيف من الدال د د، د و د، د ي د، د أ د، د و و، د و أ، د أ ي، أ د و، أ و د، و د أ، و أ د، أ ي د، أ د ي، و د ي، و د د، أ د د، د ا د ا، د و د ى، ي د ي مستعملات دد: حِكاية الاستنان للطَّرَب، وضَرْبِ الأصابع في ذلك، وإن لم تُضْرَب بعد أن يَجْري في بَطالةٍ فهو دَدٌ، قال الطرمّاح: واستَطْرَبَتْ ظُعْنُهم لمّا احْزَأَلَّ بهم آلُ الضُّحَى ناشِطاً من داعِيات دَدِ ويُروَى أيضاً: من داعِبٍ دَدَدِ.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٠٨
وَأَدَ ابنته يَئِدُها وَأْداً، فهي مَوْءُودَةٌ، أي دفنها في القبر وهي حيَّةٌ. قال الفرزدق: ومِنَّا الذي مَنَعَ الوائِداتِوأحْيا الوَئِيدَ فلـم يُوأَدِ يعني جدّه صعصعةَ بن ناجية. أبو عبيد: الوَأْدُ والوَئِيدُ: الصوت الشديد. ومشى مشْياً وَئِيداً، أي على تُؤْدة. واتَّأَدَ في مشيه وتَوَأَّدَ في مشيه، وهو افْتَعَلَ وتَفَعَّلَ، من التُؤَدَةِ. وأصل التاء في اتَّأدَ واوٌ. يقال: اتَّئِدْ في أمرك، أي
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٣٠٩
(باب الواو والهمزة وما يثلثهما) (وأب) الواو والهمزة والباء: كلمتانِ تدلُّ إحداهما على تقعير شيء، والأخرى على غَضَب. فالأولى: الحافر الوأْب: المُقعَّب. والوَأْبة: نُقَيرةٌ([1]) في صَخرةٍ تُمسِك الماء. والكلمة الأخرى أوْأَبْتُ فلاناً: أغضَبْتُه. ويقال إنَّ الإبَةَ منه([2]). (وأد) الواو والهمزة والدال: كلمةٌ تدلُّ على إثقال شيءٍ بشيء. يقال للإبل إذا مَشَت بثَقَلِها: لها وئيدٌ. قال: * ما للجمالِ
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٢٣
و أ د وأد ابنته‏:‏ أثقلها بالتراب ‏"‏ وإذا الموءودة سئلت ‏"‏‏.‏ وقال الفرزدق‏:‏ وجدّ الذي منع الوائدات وأحيا الوئيد فلم يوأد صوت يقوم الخلق من وئيده يسمعه البعيد من بعيده ولمشي الجمال الموقرة وئيد‏.‏ قال‏:‏ ما للجمال مشيها وئيداً واتأد في الأمر وتوأد‏:‏ تمهّل وترزّن‏.‏ وفعل ذلك في تؤدةٍ ووقارٍ وفي فلان تؤبةٌ وتؤدةٌ‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٢٧٤
الوَأْدُ والوَئِيدُ: الصوتُ العالي الشديدُ كصوت الحائط إِذا سقط ونحوه؛ قال المَعْلُوط: أَعاذِل، ما يُدْرِيك أَنْ رُبَّ هَجْمَةٍ، لأَخْفافِها، فَوْقَ المِتانِ، وئِيدُ؟ قال ابن سيده: كذا أَنشده اللحياني ورواه يعقوب فَديدُ. وفي حديث عائشة: خرجت أَقْفُو آثار الناسِ يومَ الخندق فسمعتُ وئيدَ الأَرض خَلْفِي. الوئيدُ: شِدَّةُ الوطءِ على الأَرض يسمع كالدَّوِيّ من بُعد. ويقال: سمعت وَأْدَ قوائمِ الإِبلِ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٠٠
* و أ د * * وَأَدَ * بنته دفنها حية وبابه وعد فهي * مَوْءُودَةٌ * وكانت كِندة تئِد البنات و * اتَّأَدَ * في مشيه و * تَوَأَّدَ * وهو افتعل وتفعّل من * التُّؤَدةُ * وهي التأني والتمهل يقال اتئد في أمرك
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٦٧٨
وأد بنته، هكذا في الصحاح، وفي التهذيب والمحكم: وأد الموءودة يئدها وأدا: دفنها في القبر، وزاد في الأساس: وأثقلها بالتراب وهي حية، وهو وائد، وهي وئيد ووئيدة وموءودة أنشد ابن الأعرابي: وما لقي الموءود من ظلم أمه كما لقي ذهل جميعا وعامر وكانت كندة تئد النبات. قال الله تعالى: وإذا الموءودة سئلت قال المفسرون: كان الرجل في الجاهلية إذا ولدت له بنت دفنها حين تضعها
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٣٨٠
وَأَدَ 1 وَأَدَ ذ , aor. يَئِدُ, (inf. n. وَأْدٌ, S, L, &c.) He buried his daughter alive (S, L, Msb, K) in the grave, (S, L,) and put a load of earth upon her. (A.) It was customary for a man in the time of paganism, when a daughter was born to him, to bury her alive when her mother brought her forth, from fear of reproach and want: but this is forbidden in the Kur. xvii. 33: and some of them
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥١٣
المدخل: وءدوَأَدَ وَأَدَ a. [ يَئِدُ ] ( n. ac. وَأْد 1 ), Buried alive. تَوَأَّدَ تَوَأَّدَ V a. [ Fī ], Was slow in, lingered over. b. [ 'Ala ], Closed over ( earth ). اِوْتَأَدَ اِوْتَأَدَ VIII ( t ) a. see V (a) . وَأْد وَأْد [ 1 ], a. Loud voice; roar. وَئِيْد وَئِيْد [ 25 ], a. Buried alive. b. Slowness; gravity. c. see 1 . وَئِيْدَة وَئِيْدَة [ 25t ], a. see 25 (a) . مَوَاْئِد
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٠٬٤١٨
المدخل: وءدوءد وَأَدَ - يَئِدُ - مَوْؤُد - مَوْؤُدَة وَأَدَ - يَئِدُ + كائن + شيئاً: يدسه ويدفنه في التراب: يدفنه ويقبره ويثقله بركم التراب فوقه: وهو اصطلاحاً: دفن الولدان حديثي الولادة، وخاصة الإناث، أحياءً في التراب، وذلك خوف الإملاق أو الهون مَوْؤُد: اسم مفعول من " وَأَدَ - يئِدُ " مَوْؤُدَة: مؤنث " مَوؤد " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التغطية
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١ (الإجمالي: ٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سأل

    الآيات المشتركة: ١ · “Sehl” ova demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَإِذَا الْمَوْءُودَةُ سُئِلَتْ

    Diri diri gömülen

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökوأد
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli (misâl-vâvî) ve hemzeli (mehmûzü'l-ayn)
Bağlamsal Yakın Köklerقبر, دفس, قتل, ثقل
Zıt Kökحيي
Çekirdek Özet 1Ağır bir kütle veya toprak yığını altında ezerek, nefessiz bırakarak ve sesini boğarak örtmek
Çekirdek Özet 2Savunmasız canın ontolojik varlığını ve şahitliğini yeryüzünden zorla silme cürmü
Çekirdek Özet 3Adli hesaplaşmada kurbanın özne kılınarak zalim düzenin meşruiyet zeminini çökertmesi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca dönemsel bir Cahiliye âdeti sayıp zayıf ve korumasız olanı sistemik olarak görünmez kılma ve yok etme suçunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وأSıkışma, sığınma, toplanma ve dar bir alana çekilme hareketini ifade eder; وأل kökünde dar bir sığınağa çekilip kurtulma anlamı taşır.دKökün sonuna gelen د harfi hareketi kesin bir sınıra, sert bir çarpma ve yere bastırma eylemine dönüştürerek daralmayı kalıcı bir ağırlık ve basınca bağlamıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وçengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaVarlığı fiziksel bir zemine bağlama ve hareketsiz kılma iradesini kurar.
أöküz başı; güç, öncülük, başlangıçÜzerine uygulanan ilksel ve ezici kuvveti, baskının şiddetini gösterir.
دkapı; giriş, geçiş, hareketBir alanın kapanmasını, eşiğin örtülmesini ve hareket imkânının bütünüyle kesilmesini sağlar.
وأدGücün bir nesneyi sınırlandırıp kapalı bir zemine hapsetmesiCanlı bir varlığın üzerine bastırılan ezici ağırlıkla kapalı bir çukura hapsedilip dış dünya ile bağının nihai olarak kesilmesi hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir şeyin üzerine ağır bir nesne veya toprak koyarak baskı altında ezmek; yerin veya ağır yüklü devenin adımlarından çıkan boğuk, ağır ve tok ses.
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye ve erken İslam şairi el-Ferazdak, dedesi Sa'saa b. Nâciye'nin diri diri gömülmek istenen kız çocuklarını fidye vererek kurtarmasını şu beyitle anmıştır: وجَدِّي الذي مَنَع الـوائِدا / تِ وأَحْيَا الوَئيدَ فلم يُوأَدِ
Erken Arapça kullanımHendek gününde Hz. Âişe'nin arkasından gelen ağır ve sert ayak seslerini tasvir ederken فسمعتُ وئيدَ الأَرض خَلْفِي ifadesiyle toprağın tok gümbürtüsünü anlatması; ayrıca yavaş, ağırbaşlı ve temkinli yürümeye de tüede denmiştir.

المصدر Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça وأد kökü, Sami dillerinde ağır bir baskı uygulama, yere gömme ve boğuk bir ses çıkarma semantik matrisiyle ilişkilidir. Kökün asli fiziksel odağı, bir kütlenin zemin üzerine yaptığı ağır basınç ve bu basıncın çıkardığı tok gürültüdür. Kullanıcının notundaki وهد köküyle olan fonetik yakınlık dikkat çekicidir; Arapça içinde boğaz harfleri arasındaki geçişkenlik (hâ/hemze değişimi) sonucu derin çukur ve alçak zemin bildiren yapı ile toprağın altına gömerek ezme eylemi arasında organik bir bağ kurulabilir. İbranice ve Süryanice gibi kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan bu üçlü kökün birebir diri diri gömme kurumuyla örtüşen soydaşı sınırlıdır; ancak ezme, yere basma ve ağır gürültü çıkarma kökleriyle fonetik ve semantik akrabalıklar izlenebilmektedir. Arapçada ise kök, Cahiliye toplumundaki kız çocuklarını diri diri toprağa gömme eylemini adlandırmak üzere son derece somut, teknik ve hukuki-ahlaki bir anlam kazanmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, Gesenius.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönوأد ve وهد ses değişimiAğır baskı, çukur açma ve yere gömme anlamının derin çukur anlamındaki kökle fonetik akrabalığı.Güçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı Sami ezme ve basma kökleriAğır cismin zeminde bıraktığı baskı ve tok yankı semantiğinin ortaklığı.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında güvenilir soydaş tespit edilmedi.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Payne Smith.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وأدAnlamlıAğır basmak, gömmekToprak altında ezerek diri diri gömmek ve ağır adım sesi.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
ودأAnlamlıHelak etmek, örtmekBir şeyi yok oluşa sürüklemek veya üzerini kapatıp tüketmek.Kur'an'da geçmez.
أودAnlamlıEğrilmek, bükülmek, ağır gelmekAğırlığın bel bükmesi ve kişiye taşınması güç bir yük olması.Kur'an'da geçer (Bakara 2:255).
أدوAnlamlıAlet, teçhizat, hazırlıkBir işi görmek için gereken aracı kuşanmak ve kuvvet bulmak.Kur'an'da geçmez.
دوأAnlamlıHastalık, illetGizli seyreden ve bünyeyi içten içe kemiren dert.Kur'an'da geçmez.
دأوAnlamlıHile, tuzak, yavaş hareketAvın üzerine sinsi ve yavaş adımlarla sokulmak.Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وأدMerkezCanlı gömmeÜzerine ağır toprak yığarak canlılığı yok etme ve sesini boğma eylemidir.Toprak altında nefessiz bırakarak katletmeyi ifade eder.
قبرKomşuDefnetmeÖlünün saygınlığını korumak amacıyla usulünce toprağa yerleştirilmesidir.Normal cenaze defnini bildirir; ölümden sonra yapılır.
دفسKomşuÜstünü örtmeBir nesneyi gizlemek üzere toprak altına itip görünmez kılmaktır.Nesnelerin gizlenmesi veya örtülmesinde kullanılır.
قتلKomşuCan almaHerhangi bir vasıtayla ruhun bedenden ayrılmasına yol açmaktır.Genel can alma eylemidir; gömme şartı içermez.
ثقلKomşuAğırlıkFiziksel veya manevi bir yükün zemin veya taşıyıcı üzerine binmesidir.Kökün temelindeki ezici basınç unsurunu paylaşır.
حييZıtYaşatmaVarlığın nefes alması, canlılığını sürdürmesi ve gelişmesidir.وأد kökünün yok ettiği temel ontolojik durumdur.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوأدAğır baskıyla diri diri gömmekCanlı varlığı toprak yığını altında ezerek ve boğarak yok etmek.Kesin
LatinceInfanticidium, defodereÇocuğu öldürmek, yere gömmekHukuki cinayet türünü karşılar; diri diri gömmenin çıkardığı tok sesi vermez.Güçlü
İngilizceInfanticide, live burialBebek katli, diri gömmeEylemin fiziki ve hukuki boyutunu karşılar; kökteki ağırlaşma nüansı eksik kalır.Güçlü
AlmancaLebendig begraben, KindstötungCanlı gömmek, çocuk öldürmeFiziksel gömme ve öldürme fiilini verir; semantik ses yansımasını taşımaz.Güçlü
FransızcaEnterrement vivant, infanticideDiri diri toprağa vermeEylemin maddesini tanımlar; kökün baskı ve ağırlık çekirdeğini kısmen içerir.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
موءودة (İsm-i mef'ûl)Diri diri gömülen kız çocuğuKıyamet sahnesinde zalim düzenden hesap sorulurken kurbanın hak arama makamına çıkarılması bağlamı (Tekvîr 81:8).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAdalet ve ahiret hesabıMasum kurbanın bizzat sorgulanarak katilinin mahkum edilmesi ve ilahi adaletin tecellisi.Kurbanın fail değil, zulmü tescil eden nihai adli şahit haline gelmesi.
FıkıhCinayet hukuku ve kısasDoğmuş masum bir canın kasten ve canavarca hisle katledilmesinin mutlak haramlığı ve kısas gerekliliği.Cinayetin en ağır şekli olan diri diri gömmenin kasten katil sayılması.
TefsirTekvîr Suresi yorumuKıza yöneltilen sorunun amacının onu itham etmek değil, katilini rezil ve mahkum etmek olduğu vurgusu.Cahiliye zihniyetinin ontolojik aşağılamasının tersyüz edilmesi.
HadisBüyük günahlar ve Cahiliye adetleriKız çocuklarını diri gömmenin en büyük şirk ve zulüm amelleri arasında sayılması; gizli ve'd (el-ve'dü'l-hafî) benzetmeleri.Haksız yere cana kıymanın mutlak lanetlenmesi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniYaratılış ve can dokunulmazlığıMutlak haramOntolojik hakkı korumaAllah'ın verdiği hayat hakkının hiçbir beşeri gerekçeyle gasp edilemeyeceğini belirler.Kesin
İlmiSosyolojik ve antropolojik analizCinsiyet kırımının teşhisiYanlış inanç yapısını çözmeKıtlık ve sahte namus algısının cinayete nasıl kılıf yapıldığını ortaya koyar.Güçlü
SiyasiOtorite ve adalet sistemiHukuk düzeninin tesisiZayıfı korumaKabile tahakkümünün zayıflar üzerindeki keyfi tasarruf yetkisini lağveder.Kesin
İktisadiMülkiyet ve rızık telakkisiYoksulluk korkusunun iptaliRızık endişesini sonlandırmaGelecek kaygısıyla insan harcamayı yasaklayarak emeğin ve canın değerini teminat altına alır.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDış basınç altında çökme ve sönümlenmeBir sistemin üzerine binen ezici kütle nedeniyle iç basıncını yitirerek hacminin sıfırlanması ve hareketinin durması.Güçlü
Beşeri bilimlerYapısal görünmez kılma ve yok saymaEgemen hiyerarşinin dezavantajlı bir sınıfı hukuken ve fiilen toplum dışına itip sesini bütünüyle boğması.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca İslam öncesi çöl Araplarının geçmişte kalmış münferit bir vahşeti olarak algılamak.
Kur'an içi daha geniş anlamMasum, zayıf ve savunmasız olanın her türlü iktisadi, sosyal veya ideolojik bahaneyle varlığına son verilmesi veya kamusal alandan silinmesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataModern dönemdeki örtük cinsiyet kırımını, zayıfların hayat hakkının tırpanlanmasını ve savunmasızların susturulmasını bu ilahi uyarının dışında görmek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın adalet anlayışında mahkemenin merkezine katili değil kurbanı koyduğunu gösterir; ezilenin bizzat şahit kılınarak hesap sorulmasının anahtar kavramıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kozmik kıyamet sahneleri ile toplumsal adalet ve can güvenliğini birbirine bağlayan surelerde (özellikle Tekvîr 81:8) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ahlaki çöküşün iktisadi ve kabilevi bahanelerle meşrulaştırılamayacağını, zayıfın hakkının kozmik düzenin çöküşü anında dahi ilk hesap konusu olacağını öğretir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamCanlı bir varlığın üzerine ağır bir kütle, toprak veya kaya parçası yığarak nefesini kesmek, onu ezmek ve sesini boğmaktır.
  • Soyut anlamSavunmasız bir özneyi sahte toplumsal gerekçelerle ezerek ontolojik varlığını ve sesini ortadan kaldırma zulmüdür.
  • Sistematik karşılıkAdli hesaplaşmada kurbanın susturulmuş sesinin ortaya çıkarılarak zalim sistemin yargılanmasını sağlayan adalet ilkesidir.
  • LaTeX modeliV(t0)→Fext≫Fint0  ⟹  J(V)≠0
  • LaTeX açıklamasıModelde V, savunmasız canın ontolojik varlığını temsil eder. Başlangıçta var olan bu can, dışarıdan uygulanan ezici baskının (Fext), kendi direnç kuvvetinden (Fint) sonsuz derece büyük olması sebebiyle fiziksel olarak sıfıra indirgenmekte ve boğulmaktadır (0). Ancak nihai aşamada ilahi adalet ve sorgu fonksiyonu (J), bu yok edilen canı sıfır kabul etmeyip onu doğrudan hesap sorucu bir özne olarak ortaya çıkarmaktadır (J(V)≠0). Baskı fiziksel varlığı yok etse bile adli varlığı ve şahitliği ortadan kaldıramaz.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: و