وحش

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: و-ح-شالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».وحشحشرالْوُحُوشُ

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

وحش

و - ح - ش

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Vahşiler

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٤٠١
باب الحاء والشين و واي معهما ح ش و، ح و ش، و ح ش، و ش ح، ش ي ح، ش ح و مستعملات حشو: الحَشْوُ: ما حَشَوْتَ به فراشاً وغيره. والحَشْيَّةُ: الفراش المَحْشُوّ. واحتَشَيْتُ: بمعنى امتلأت. وتقول: انحَشَى صوتٌ في صوتٍ، وانحشَى حرفٌ في حرفٍ. والاحتِشاءُ: احتِشاءُ الرّجل ذي الإبْرِدة. والمُسْتَحاضةُ تحتشي بالكُرْسُف والحَشْوُ: صغارُ الإِبل، وحَشْوُها: حاشيتها أيضاً. قال: يعصوصِبُ الحشوُ، إذا افتدى بها
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٣٠٧
الوَحْشُ: الوُحوشُ، وهي حيوان البَرِّ، الواحدُ وَحْشِيٌّ. يقال حمارُ وَحْشٍ بالإضافة، وحمارٌ وَحْشِيٌّ. وأرضٌ مَوْحوشَةٌ: ذاتُ وُحوشٍ. والوَحْشِيُّ: الجانبُ الأيمنُ من كلِّ شيء. قال الراعي: فَمالَتْ على شِقِّ وَحْشِيِّهاوقد ريعَ جانِبُها الأيسرَ ويقال: ليس من شيءٍ يَفْزَعُ إلاّ مال على جانبه الأيمن، لأن الدابَّة لا تُؤتى من جانبها الأيمن، وإنَّما تؤتى في الاحتلاب والركوب من جانبها الأيسر،
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٧٬٨١٥
باب الحاء والشين حشا ، شحا ، حاش ، شاح ، وشح ، وحش . أشح . حشا : قال الليث الحشو : ما حشَوْتَ بِه فِراشاً أو غيرَ ذلك . والحَشِيَّةُ الفِراش المحشُوُّ . وتقول احتشيتُ بمعنى امْتلأْتُ . وتقول انْحشَى صوتٌ في صوتٍ وانحشى حَرْفٌ في حَرْفٍ . قال : والاحْتِشَاء احتشاءُ الرجلِ ذي الإبْرِدِة والمستحاضةُ تحْتَشِي بالكُرْسُف . قال النبي ( صلى الله عليه وسلم ) لامرأةٍ : ( احْتَشِي كُرْسُفاً ) ، وهو القطن
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٧١٠
(باب الواو والحاء وما يثلثهما) (وحد) الواو والحاء والدال: أصلٌ واحد يدلُّ على الانفراد. من ذلك الوَحْدَة([1]). وهو وَاحدُ* قبيلته، إذا لم يكنْ فيهم مثلُه، قال: يا واحدَ العُرْبِ الذي *** ما في الأنامِ لـه نَظِير([2])ولقيتُ القَومَ مَوحَدَ مَوْحَدَ. ولقيتُه وَحْدَه. ولا يُضاف([3]) إلاَّ في قولهم: نَسيجُ وَحْدِه، وعُيَيْرُ وَحدِه، وجُحَيْش وَحده، ونَسيجُ وحدِه، أي لا يُنسَج غيره لنفاسته، وهو مَثَل.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٨٣
- الوحش: خلاف الإنس، وتسمى الحيوانات التي لا أنس لها بالإنس وحشا، وجمعه: وحوش. قال تعالى: ﴿وإذا الوحوش حشرت﴾ [التكوير/5]، والمكان الذي لا أنس فيه: وحش، يقال: لقيته بوحش إصمت (انظر: المجمل 3/918؛ والبصائر 5/175؛ ومعجم البلدان 1/212؛ واللسان (وحش) ). أي: ببلد قفر، وبات فلان وحشا: إذا لم يكن في جوفه طعام، وجمعه أوحاش، وأرض موحشة: من الوحش، ويسمى المنسوب إلى المكان الوحش وحشيا، وعبر بالوحشي عن الجانب
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٥٢٢
و ح ش أرض كثيرة الوحش والوحوش‏.‏ وهذا حمار وحشٍ وحمارٌ وحشيّ ويقال إذا أقبل الليل‏:‏ استأنس كلّ وحشيٍّ واستوحش كلّ إنسيّ‏.‏ وأرض موحوشة‏:‏ ذات وحشٍ‏.‏ واستوحشت منه وأوحشني وأوحش المكان وتوحّش ومكان موحش ومتوحش ووحشٌ‏:‏ خالٍ من الإنس‏.‏ وتركوا الدّار وحشاً ووحشةً‏.‏ وباتوا أوحاشاً‏:‏ جوعاً‏.‏ وأوحش الرّجل وتوحّش‏:‏ جاع‏.‏ وبات وإن بات وحشاً ليلةً لم يضيق بها ذراعاً ولم يصبح لها وهو خاشع
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٥١٥
الوَحْش: كلُّ شيء من جواب البَرّ مما لا يَسْتأْنس مُؤنث، وهو وَحْشِيّ، والجمع وُحُوشٌ لا يُكسّر على غير ذلك؛ حمارٌ وحْشَيٌّ وثورٌ وَحْشِيٌّ كلاهما منسوب إِلى الوَحْشِ. ويقال: حمارُ وَحْشٍ بالإِضافة وحمارٌ وحْشِيٌّ. ابن شميل: يقال للواحد من الوحْشِ هذا وحْشٌ ضَخْم وهذه شاةٌ وَحْش، والجماعة هي الوَحْشُ والوُحُوش والوَحِيش؛ قال أَبو النجم: أَمْسى يَبَاباً، والنَّعامُ نَعَمُهْ، قَفْراً، وآجَالُ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٧٤
* و ح ش * * الوَحْشُ * الوُحُوش وهي حيوان البر الواحد * وَحْشِيٌّ * يقال حِمار * وَحْش * بالإضافة وحِمار * وَحْشِيٌّ * وأرض * مَوْحُوشَةٌ * ذات * وُحُوش * و * الوَحْشَةُ * الخلوة والهمُّ وقد * أَوْحَشَهُ * الله * فاسْتَوْحَشَ * و * أَوْحَشَ * المنزل أقفر وذهب عنه الناس و * وَحَّشَ * الرجل * تَوْحِيشاً * إذا رمى بثوبه وسلاحه مخافة أن يُلحق وفي الحديث ﴿فوَحَّشُوا برماحهم﴾
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٠٧٨
الوحش، من حيوان البر، كل ما لا يستأنس، مؤنث، كالوحيش، كأمير، عن ابن الأعرابي، ونصه: الجانب الوحيش كالوحشي، وأنشد: لجارتنا الشق الوحيش ولا يرى لجارتنا مـنـا أخ وصـديق ج: وحوش، لا يكسر على غير ذلك، وقيل وحشان أيضا، وهو بالضم، نقله الصاغاني، قال ابن شميل: والجماعة هي الوحش والوحوش والوحيش، قال أبو النجم: أمسى يبابا والنعام نعـمـه قفرا
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١١٬٣٢٩
وَحُشَ 1 وَحُشَ ذ , aor. وَحُشَ , [inf. n., probably, وُحُوشَةٌ or وَحَاشَةٌ or both,] It (a place) abounded with wild animals. (IKtt.) [The meaning assigned to this verb in Freytag's Lex. belongs not to it, but to وَخُشَ.] -A2- وَحَشَ بِهِ, or بِهَا,] aor. يَحِشُ, (IAar, K,) inf. n. وَحْشٌ; (TK;) and بِهِ ↓ وحّش, (S, K,) or بِهَا, (S, A,) which latter form of the verb is disapproved by IAar, but
رابط المدخل

وَحُشَ 1 وَحُشَ ذ , aor. وَحُشَ , [inf. n., probably, وُحُوشَةٌ or وَحَاشَةٌ or both,] It (a place) abounded with wild animals. (IKtt.) [The meaning assigned to this verb in Freytag's Lex. belongs not to it, but to وَخُشَ.] -A2- وَحَشَ بِهِ, or بِهَا,] aor. يَحِشُ, (IAar, K,) inf. n. وَحْشٌ; (TK;) and بِهِ ↓ وحّش, (S, K,) or بِهَا, (S, A,) which latter form of the verb is disapproved by IAar, but both are correct; (TA;) and ↓ توحّش [app. used alone, the objective complement being understood]; (TA;) He threw it, or them, away, (S, K,) or to a distance, (A,) namely, his garment, (S, K,) or his garments, (A,) and his sword, (TA,) and his spear, (S, TA,) and his weapon, or weapons, (S, A,) or anything, (TA,) to lighten himself, (A,) or his beast of carriage, (TA,) in fear of his being overtaken: (S, K:) [or in any case; for] it is said in a trad. of El-Ows and ElKhazraj, فَوَحَشُوا بِأَسْلِحَتِهِمْ واعْتَنَقَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا [Then they threw away their weapons, and embraced one another]. (TA.)

2 وَحَّشَ see 1.

اوحش 4 اوحش ذ It (a place, A, Msb, or a place of alighting or abode, S, K) was, or became, desolate, deserted, or destitute of human beings; (S, A, Msb, K,) the people having gone from it; (S, K;) as also ↓ توحّش. (A, Msb, K.) And [in like manner you say of a land,] الأَرْضُ ↓ توحّشت, [and ↓ استوحشت, (see أَرْضٌ وَحْشَةٌ, voce وَحْشٌ,)] The land was, or became وَحْشَة (S, TA) [i. e. desolate, deserted, &c.] ― -b2- He (a man) was, or became, hungry; (S, A, K, TA;) not having eaten anything, so that his inside was empty; (TA;) as also ↓ توحّش: (A:) or the latter signifies his belly became empty by reason of hunger. (S, K.) Also the former, His provisions became spent, or exhausted. (S, K.) You say, قَدْ أَوْحَشْنَا مُنْذُ لَيْلَتَيْنِ Our provisions have been spent for two nights. (S.) You say also, ↓ توحّش لِلدَّوَآءِ (S, A, K *) He made himself hungry; (A;) or made his inside, (S,) or his stomach, (K,) empty of food (S, K) and beverage; (K;) for the purpose of drinking medicine. (S, * A, * K.) -A2- اوحش الأَرْضَ He found the land to be وَحْشَة (As, S, K) [i. e. desolate, deserted, or destitute of human beings ― -b2- اوحش الرَّجُلَ (S, A) He made the man lonely, or solitary; and sad, sorrowful, or disquieted or troubled in mind; [by his absence, or withdrawal of himself; and afraid;] or he made him to feel, or experience, وَحْشَة [i. e. loneliness, or solitude, &c.]; (S;) contr. of آنَسَهُ, (S, K, in art. أنس,) inf. n. اِينَاسٌ. (S, in that art.) Hence the saying of the people of Mekkeh, [and of Egypt,] أَوْحَشْتَنَا [Thou hast made us lonely, &c., by thine absence]. (TA.) [See also an ex. from a poet, voce أُنْسٌ: And see its quasi-pass., 10.]

توحّش 5 توحّش ذ He (a beast) became wild, or shy; syn. أَبَدَ, (S, A, K, &c., in art. أبد,) and تَأَبَّدَ. (A, L, in that art.) And He (a man) became unsocial, unsociable, unfamiliar, or shy; like a wild animal; syn. أَبِدَ, (S, K, ubi supra,) and تَأَبَّدَ: (A, K, ubi supra;) and ↓ استوحش signifies the same; (see this verb below;) or he became, or made himself, as though on a par with the wild animals; expl. by لَحِقَ بَالْوَحْشِ. (TA.) [See exs. of both voce أَنِسَ.] ― -b2- See also 4, in five places. ― -b3- And see 1.

استوحش 10 استوحش ذ : see 5. ― -b2- It is also quasi-pass. of أَوْحَشَ الرَّجُلَ, (S, TA,) and [thus] signifies He felt, or experienced, وَحْشَة [i. e. loneliness, or solitude, &c.; and sadness, grief, sorrow, or disquietude or trouble of mind, &c.; and fear, &c.]. (S, * K, TA.) And استوحش اِلَى الشَّىْءِ [He felt a want of the thing]. (K, voce عُرِىَ, q. v.) You say also استوحش مِنْهُ, (A, TA,) or عَنْهُ, (Msb,) [meaning He was afraid of, or feared, him, or it; agreeably with an explanation of the inf. n. in Har, p. 331: see also an instance below, voce وَحْشٌ: or] meaning he was shy of him; averse from him; unsocial, unsociable, or unfamiliar, with him; and like a wild animal. (TA.) ― -b3- استوحشت الأَرْضُ: see 4. -A2- [He deemed a word, or sound, &c., strange, or uncouth.]

حِشَةٌ حِشَةٌ ذ : pl. حِشُونَ: see وَحْشٌ.

وَحْشٌ وَحْشٌ ذ , applied to a country, or region, (S, K,) and a place, (TA,) and a house (داَرٌ), (A,) and [its fem.] وَحْشَةٌ, applied to a land (أَرْضٌ), (S, TA,) to a house (دار); (A;) Desolate, deserted, or destitute of human beings or inhabitants; (S, K, TA;) as also ↓ مُوحِشٌ and ↓ مُتَوَحِّشٌ: (A:) and أَرْضٌ وَحْشَةٌ and ↓ مُسْتَوْحِشَةٌ signify the same. (K, TA.) You say also, بِلَادٌ حِشُونَ Countries, or regions, desolate, deserted, &c.; after the manner of سِنُونَ; and in the accus. and gen., حِشِينَ: pl., as Az says, of ↓ حِشَةٌ, originally وَحْشٌ, [So I read instead of وَحْشَة, which is evidently a mistranscription,] the و being wanting, as it is in زِنَةٌ and صِلَةٌ and عِدَةٌ. (TA.) You also say, لَقِيتُهُ بِوَحْشِ اِصْمِتَ, (S, K,) and اِصْمِتَةَ, (TA,) i. e., I found him, or met him, in a desolate, or deserted, country, or region. (S, K.) [See remarks on the last word in the former phrase in art. صمت.] And in like manner, تَرَكْتُهُ بِوَحْشِ المَتْنِ I left him in the desert part of the elevated plain, where one could not reach him. (L, TA. *) And [hence] حِمَارُ وَحْشٍ An ass of a desert; [i. e. a wild ass;] as also حِمَارٌ وَحْشِىٌّ. (S, K.) [And بَقَرُ الوَحْشِ The bull and cow, or bulls and cows, collectively, of the desert; i. e., the wild bull and cow, or bulls and cows.] ― -b2- [Hence also] Animals (حَيَوَان [which is used as a sing. and a pl., but is here meant to be understood collectively, as appears from what follows,]) of the desert, (S, A, K, TA,) such as are not tame; (TA;) [i. e. wild animals;] of the fem. gender; (TA;) as also وُحُوشٌ (S) and ↓ وَحِيشٌ: (K:) these three words are all used in a collective sense: (ISh:) and ↓ وَحْشِىٌّ signifies a single one of such animals; (S, K;) like زَنْجِىٌّ in relation to زَنْجٌ, and رُومِىٌّ to رُومٌ: (TA:) or وَحْشٌ signifies such as is not tame, of beasts of the desert; and everything that is afraid of human beings (كُلُّ شَىْءٍ يَسْتَوْحِشُ عَنِ النَّاسِ); as also ↓ وَحْشِىٌّ, as though the ى were a corroborative, as in دوَّارِىٌّ: or, accord. to El-Fلrلbee, وَحْشٌ in the pl. [lexicologically, but not in the language of the grammarians] of ↓ وَحْشِىٌّ, like as رُومٌ is of رُومِىٌّ: (Msb:) or it is used as a sing., as well as collectively; for you say, هٰذَا وَحْشٌ ضَخْمٌ [this is a bulky wild animal], and هٰذِهِ شَاةٌ وَحْشٌ [this is a wild sheep or goat, &c.]: (ISh:) وُحُوشٌ is a pl. of وَحْشٌ, (Msb, K,) and so is وُحْشَانٌ, (Sgh, K,) and so is وَحِيشٌ, [lexicologically, but grammarians term it a quasi-pl. n.,] like as ضَئِينٌ is of ضَأْنٌ: (Sgh, TA:) or وُحُوشٌ is its only broken pl. (TA.) ― -b3- [Hence also, Wild, or shy; applied to girls or women: see an ex. of the word in this sense voce تَوٌّ, where it has a redundant ن affixed to it.] ― -b4- [Hence also] Lone; solitary; without company. You say. مَشَى فِى الأَرْضِ وَحْشًا He walked, or went, in the land alone, having no other with him. (TA.) ― -b5- [Hence also] Hungry; (S, A, K;) as also ↓ مُوحِشٌ, (AZ, A,) and ↓ مُتَوَحِّشٌ, (A,) and ↓ وَحِشٌ: (TA:) pl. of the first, أَوْحَاشٌ (S, A, K) [and وَحْشُونَ]. You say, بَاتَ فُلَانٌ وَحْشًا, (S, A, * K, *) and مُوحِشًا, and مُتَوَحِّشًا, (A,) Such a one passed the night hungry, (S, A, K,) not having eaten anything, so that his inside was empty. (TA.) And بِتْنَا وَحْشِينَ We passed the night without food. (TA.) [In another place in the TA, we find لَقَدْ بِتْنَا لَيْلَتَنَا هٰذِهِ وَحْشِى, and so in the L; the last word being evidently a mistranscription, for وَحْشِينَ: and it is added, as though the speaker meant, جَمَاعَةَ وَحْشَى; doubtless a mistake for جَمَاعَةَ وَحْشٍ so that the saying seems to mean, We have passed this our night like a company of wild animals.]

وَحِشٌ وَحِشٌ ذ : see وَحْشٌ, last signification.

وَحْشَةٌ وَحْشَةٌ ذ Loneliness; solitude; lonesomeness; solitariness; desolateness; syn. خَلْوَةٌ: (S, K:) sadness; grief; sorrow; disquietude, or trouble, of mind: (S, K, TA:) or sadness, &c., arising from loneliness or solitude: (TA:) fear: (K, TA:) or fear, or fright, arising from loneliness or solitude: (TA:) a state of disunion between men, and remoteness of hearts from feelings of love or affection; from وَحْشٌ signifying “ a wild beast, ” or “ wild beasts, of the desert: ” (Msb:) unsociableness; unfriendliness; unsocialness; unfamiliarity; shyness; wildness: [in all the above senses] contr. of أُنْسٌ. (T, S, A, K, in art. أنس.) [Hence, لَيْلَةُ الوَحْشَةِ The night of loneliness, &c.; the first night after burial: also called لَيْلَةُ الوَحْدَةِ, q. v.] You say, تَرَكْتُهُ فِى وَحْشَةٍ I left him in loneliness, or solitude. (TK.) And أَخَذَتْهُ الوَحْشَةُ Sadness, grief, sorrow, or disquietude or trouble of mind, or sadness, &c., arising from loneliness or solitude, laid hold upon him. (TA.)

وَحْشِىٌّ وَحْشِىٌّ ذ [Of, or belonging to, or relating to, the desert: and hence, wild; untamed; undomesticated; uncivilized; unfamiliar: and often used as an epithet in which the quality of a subst. is predominant]: see وَحْشٌ, in three places: i. q. حُوشِىٌّ; (S, Msb, art. حوش;) contr. of أَهْلِىٌّ. (TA, in art. اهل.) ― -b2- كَلَامٌ وَحْشِىٌّ (tropical:) i. q. حُوشِىٌّ, q. v. (S, A, art. حوش:) and in like manner, ↓ لَفْظَةٌ وَحْشِيَّةٌ (tropical:) i. q. حُوشِيَّةٌ. (Mz, 13th نوع.) ― -b3- The right side of anything: (AZ, AA, S, K, &c.:) or the left side (As, S, A, K,) of anything. (As, S.) [For more full explanations of this term, and its contr. اِنْسِىٌّ, in relation to a beast and to a man, see the latter term: of a beast, accord. to most authorities, it is The right, far or off, side. See an ex. in a verse cited voce دَفٌّ.] Of the arm or hand, and of the leg or foot, The back; اِنْسِىٌّ signifying the side that is towards the man: (S:) or of the foot, the former means [the outer side, or] the side that is the more remote from the other foot; the latter being the contr., or that which is towards the other foot. (TA.) Of a bow, (S, K,) or of a Persian bow, (TA,) The back; and اِنْسِىٌّ, the side that is towards thee: (S, K:) or of a bow, whether Persian or not is not said, the former means the side against which the arrow does not lie. (TA.) And ↓ الجَانِبُ الوَحِيشُ signifies the same as الوَحْشِىُّ. (IAar.) ― -b4- A sort of fig, that grows in the mountains and in the remote parts of valleys, of every colour, black and red and white; it is the smallest of figs, [in the TA, smaller than the تبن,] and when eaten newly plucked it burns the mouth; but it is dried. (AHn, L.) ― -b5- وَحْشِيَّةٌ [or رِيحٌ وَحْشِيَّةٌ] A wind that enters one's clothes, by reason of its vehemence. (K.)

وَحْشَانُ وَحْشَانُ ذ , applied to a man, Sad; sorrowful: pl. وَحَاشَى. (K.)

وَحِيشٌ وَحِيشٌ ذ : see وَحْشٌ, (of which it is a quasi-pl. n.,) in two places: ― -b2- and see وَحْشِىٌّ.

مُوحِشٌ مُوحِشٌ ذ : see وَحْشٌ, first sentence, and near the end.

أَرْضٌ مَوْحُوشَةٌ أَرْضٌ مَوْحُوشَةٌ ذ A land having, (Fr, S, A,) or abounding with, (K,) wild animals, or animals of the desert. (Fr, S, A, K.) [See أَرْضٌ مَجْرُوَدةٌ, in art. جرد.] In [some of] the copies of the K, مُوحِشَةٌ, which is a mistake. (TA.)

مُتَوَحِّشٌ مُتَوَحِّشٌ ذ : see وَحْشٌ, first sentence, and near the end:

أَرْضٌ مُسْتَوْحِشَةٌ أَرْضٌ مُسْتَوْحِشَةٌ ذ : see وَحْشٌ, first sentence.

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٤٤
وَحَشَ وَحَشَ a. [ يَحِشُ ] ( n. ac. وَحْش 1 ) [ Bi ], Threw away ( weapons ). وَحُشَ وَحُشَ U ( n. ac. وَحَاْشَة 22t , وُحُوْشَة 27t ), a. Was abject. b. see IV (a) . وَحَّشَ وَحَّشَ II , a. see I . b. Wasted, ravaged, depopulated. c. [ coll. ], Brutalized. أَوْحَشَ أَوْحَشَ IV , a. Was devastated. b. Found waste. c. Saddened; vexed. d. Was destitute, starving. تَوَحَّشَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٢٢٬٣٧٧
وحش وَحَشَ - يَحِشُ - وَحْش - وُحُوْش وَحَشَ - يَحِشُ + المكان أو الكائن: يبعد عن الأنس ويخلو ويقفر وَحَشَ - يَحِشُ + الكائن: يفزع ومن الآخرين فيهرب منهم وينعزل عنهم وَحْش: اسم فعل " وَحَشَ - يَحِشُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " وَحَشَ - يَحِشُ ": الكائن أو المكان البعيد عن الأنس والناس: وهو اصطلاحاً: الدواب البرية التي لا تسكن قرب الناس ولا
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١ (الإجمالي: ٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. حشر

    الآيات المشتركة: ١ · Haşr : Bir araya toplanıp hareketli halde bulunan küçük…

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ

    Vahşiler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökوحش
YapıÜçlü
Özel DurumMisal (ilk harfi illetli و)
Bağlamsal Yakın Köklerنفر, شرد, أبد
Zıt Kökأنس
Çekirdek Özet 1İnsandan ve yerleşimden uzaklaşma, yabanilik, ıssızlık ve ünsiyetin zıddı olma durumu
Çekirdek Özet 2Kıyamet sahnesinde doğal içgüdüsü kaçış ve dağınıklık olan yaban hayvanlarının dehşet anında bir araya toplanması
Çekirdek Özet 3Fıtrî çekiniklik ve vahşetin, mutlak ilahî sevk ve kozmik altüst oluş karşısında işlevsiz kalarak cem edilmesi
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca saldırganlık veya yırtıcılık olarak daraltılması; asıl anlam olan ürkeklik, yabancılık ve ehlileşmemişlik boyutunun gözden kaçırılması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وحTopluluktan veya alışılandan ayrışarak tek başına kalma, yalınlaşma ve dış dünyaya kapanma hareketidir. Bu çekirdek وحد kökünde tekillik ve benzersizleşme, وحي kökünde ise çevreden soyutlanmış gizli ve hızlı yönelim anlamında belirgindir.شYayılma, saçılma ve temasın dağılması boyutu eklenerek, ayrışma hareketi ehlî ortamdan kaçıp ıssız ve yabani sahaya dağılma anlamına dönüşmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığıBağlama, yönelme ve bir durumu başka bir duruma eklemleme eğilimini başlatır.
حÇit, duvarÇevreleme, sınırı çekme, içerisi ile dışarısını kesin bir hatla birbirinden ayırma hareketidir.
شDişKeskinlik, parçalanma, temas noktalarının birbirinden kopup dağılması ve tedirginlik hareketini temsil eder.
وحشÇitten dışarı sıçrayarak bağları koparma ve parçalanıp dağılmaKorunaklı çitin ve çadır kazıklarının temsil ettiği yerleşik/ünsiyet alanından çıkarak, sınırın ötesindeki emniyetsiz ve temasın koptuğu yabani sahaya yönelme hareketini kurar.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİnsana alışmamış, ehlileşmemiş çöl veya kır hayvanı; insanın bulunmadığı ıssız, boş arazi; açlıktan dolayı karnın bomboş kalması; yayın insana bakmayan dış yüzü.
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Kebîr el-Hüzelî bir beytinde sert ve yabani ağaçtan yapılan yayını nitelemek üzere şöyle der: ولقد عَدَوْتُ وصاحِبي وَحْشِيّةٌ، / تحتَ الرِّداء، بَصِيرةٌ بالمُشْرِف
Erken Arapça kullanımEbü’n-Necm terk edilmiş ıssız yurdu betimlerken yaban hayvanlarının toplanışını şöyle anar: أَمْسى يَبَاباً، والنَّعامُ نَعَمُهْ، / قَفْراً، وآجَالُ الوَحِيشِ غَنَمُهْ

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde وحش kökü, merkezi Samicede özellikle insanın yerleşik, güvenli ve medenî çevresinin karşıtı olan bozkır, ıssızlık ve yabani yaşam alanı bağlamında biçimlenmiştir. İbranicede doğrudan ses denkliği gösteren yaygın bir kök yerine yabani hayvan ve ıssızlık alanı için başka leksikal birimler öne çıksa da kökün semantik matrisi, Güney Sami ve Arapça sahasında insan temasından yoksun olma, açlık nedeniyle için boşalması ve ürkme semantiği üzerinde berraklaşmıştır. İnsanın yerleşim sınırının bittiği yer «vahşet», oradaki canlılar ise «vuhûş» olarak adlandırılmıştır. Bu durum kökün Arapçada kazandığı özgün fıtrî ürkeklik ve medeniyet dışılık semantiğini açıkça yansıtır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönأنس kavramının tam zıddı olarak insanın varlığından yoksunlukMekân için ıssızlık, canlı için ehlî olmama, beden için gıdadan boş kalma durumunu ifade eden somut kök.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Arapça havzasında yabani çevre ve ehlileşmemiş faunaKuzeybatı Sami dillerindeki köklerle paralel anlam alanları paylaşılmakla birlikte Arapçada semantik genişlik kazanmıştır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik katmanda kanıtlanmış düzenli dış akrabalık tespit edilmedi.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, David Cohen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وحشAnlamlıYabanilik, ıssızlık, ehlî olmamaİnsandan kaçan hayvan, terk edilmiş ıssız yer.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
وشحAnlamlıKuşanmak, çapraz bağlamakKılıç bağını veya süs kuşağını göğse çapraz takmak.Ters yönde birleşme ve kuşatma; Kur'an'da geçmez.
حوشAnlamlıÇevirmek, toplamak, ürkütmekHayvanları bir yere toplamak, etrafını sarmak.Vahşeti zapt edip toplama yönü; Kur'an'da geçmez.
حشوAnlamlıİçini doldurmak, tıkmakBir kabın veya nesnenin iç boşluğunu doldurmak.وحش kökünün açlık/boşluk anlamına zıt hareket; Kur'an'da geçmez.
شوحAnlamlıYönelmek, gayret etmek, boyun uzatmakBir hedefe doğru dikkatle atılmak, hızlanmak.Çekilmenin aksine hedefe yöneliş; Kur'an'da geçmez.
شحوAnlamlıAğzı veya adımı geniş açmakBir şeyin ağzını sonuna kadar açması, mesafeyi açma.Ayrışma ve aralık bırakma ortak nüansı; Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وحشMerkezYabanilik ve ünsiyetsizlikİnsana alışık olmama ve doğası gereği ürkerek uzakta yaşama hali.Hem canlının mizacını hem de mekânın insansızlığını kapsar.
نفرKomşuÜrkme ve kaçışBir dış etkenden veya tehlikeden dolayı hızla irkilip kaçma eylemidir; fıtrî yabanilik şart değildir.Anlık kaçışı ve dağılmayı anlatır.
شردKomşuBaşıboşluk ve itaatten çıkışEhlî iken veya bir düzene bağlıyken kaçıp kontrolden çıkma durumudur.Aslen ehlî olanın kaçışını da kapsar.
أبدKomşuYabanileşme ve süreklilikZaman içinde yalnızlaşıp yabani tabiat kazanma, ehlîlikten kopup vahşileşme.Süreçle gelen yabancılaşmayı vurgular.
أنسZıtÜnsiyet, alışma ve yakınlıkİnsanın varlığıyla huzur bulma, ehlileşme, bir arada uyumla yaşama durumu.وحش halinin tam karşıtıdır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaوحشİnsana alışık olmayan yabani canlı, ıssızlıkÜnsiyetin yokluğu, fıtrî ürkeklik ve medeniyet dışı alan anlamını tam karşılar.Kesin
LatinceFera, ferus, silvestrisYabani hayvan, ehlileşmemiş, ıssızFiziksel yabani hayvanı karşılar; açlık ve ıssızlık hissi boyutunu dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceWild beast, feral, untamedYabani hayvan, ehlileşmemişBiyolojik yabancılığı iyi verir; kelimenin taşıdığı ıssızlık ve yalnızlık nüansını tam yansıtmaz.Güçlü
AlmancaWildtier, ungezähmt, VerwilderungYabani hayvan, ehlileştirilmemişFiziksel tabiatı karşılar; çöl hüznü ve mekânın insansızlığı boyutu eksik kalır.Güçlü
FransızcaBête sauvage, faroucheYabani hayvan, ürkek/yabani«Farouche» kelimesi insanın yaklaşmasından ürken fıtratı çok iyi yansıtır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْوُحُوشُ (Çoğul isim)Doğası gereği birbirinden ve insandan kaçan yabani hayvanlarKıyamet sahneleri ve kozmik altüst oluş bağlamı; kıyametin dehşetiyle tabiatlarındaki kaçış güdüsünün kırılarak bir araya toplanması (Tekvîr 81:5).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHaşr ve adalet teorisiHayvanların kıyamet günü diriltilip diriltilmeyeceği, aralarındaki hakkın alınıp sonra toprak edilip edilmeyecekleri meselesi.Biyolojik canlıların ilahî adalet ve haşr kapsamına dahil oluşu.
FıkıhAv ve kurban hükümleriEhlî hayvan ile yabani hayvan ayrımı; kurban edilecek ve avlanacak hayvanların statüsü.İnsanın mülkiyetine ve hâkimiyetine girmeyen canlı türü.
TefsirKıyamet tasviriTekvîr 81:5 ayetindeki haşrın ölüm, toplanma veya hesap manasına gelişi tartışılmıştır.Fıtratındaki ürkekliğe rağmen müşterek dehşet sebebiyle yan yana gelme hali.
HadisKıyamet alametleri ve ahlakVahşi hayvanların insanlarla konuşması rivayetleri ve yırtıcıların ahlakından sakınma bağlamı.Fıtrî sınırın ve yabancılığın ortadan kalkması alameti.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKozmolojik intizam ve haşrEhlîleşmemiş fıtratın ilahî iradeye boyun eğişiMutlak acziyet göstergesiEn bağımsız ve ürkek varlık bile ilahî kudret karşısında başıboş kalamaz.Kesin
İlmiZooloji ve ekosistemYabani fauna ve doğal yaşamEkosistem dengesiİnsan müdahalesinden uzak kendi fıtrî alanında varlığını sürdüren türler.Güçlü
SiyasiToplum sözleşmesi ve kamu düzeniHukuk dışı ve denetimsiz alanMedeniyetin zıddıDevlet otoritesinin ve hukukun ulaşmadığı sahra veya kaos ortamı.Muhtemel
İktisadiMülkiyet ve av hukukuMubah mallar ve ihraz konusuSahipsiz doğal kaynakSahipsiz olup ancak fiilî yakalama ve avlanma ile mülkiyete konu olan varlıklar.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDağınık ve rastgele parçacıkların haricî alan etkisiyle odaklanmasıNormalde birbirini iten veya birbirinden bağımsız hareket eden serbest parçacıkların, yüksek bir kütleçekim veya elektromanyetik alan altında zorunlu olarak tek noktaya toplanması.Güçlü
Beşeri bilimlerAnomi ve yabancılaşma halinin olağanüstü krizde zorunlu dayanışmaya dönüşmesiBireylerin toplumsal bağlardan kopup birbirine yabancılaştığı bir vasatta, büyük bir ortak felaket karşısında refleksif olarak bir araya gelmesi.Muhtemel

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca «canavarlık», «yırtıcılık» ve «saldırgan vahşet» olarak anlaşılması.
Kur'an içi daha geniş anlamİnsandan ve medeniyetten uzak, fıtraten ürkek, ehlileşmemiş ve bağımsız yaşayan her türlü yabani hayvanı ve ıssızlığı ifade etmesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataTekvîr 81:5 ayetinde «vuhûş» kelimesi yalnızca yırtıcı hayvanlar sanılırsa, ayetteki asıl mucizevi ve sarsıcı vurgu (yani doğası gereği birbirinden kaçan zayıf ve güçlü bütün yabani canlıların dehşetten birbirine sığınarak toplanması gerçeği) anlaşılamaz.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kıyamet tasvirlerinde psikolojik ve fıtrî zıtlıkları nasıl kullandığını gösterir. Doğası kaçmak ve dağılmak olan bir varlığın «toplanması» (haşr), ilahî kudretin dehşetini ve kozmik altüst oluşun derinliğini kavratır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Tekvîr suresi başta olmak üzere kozmik kıyamet sahneleri, yaratılışın tamamının hesaba veya sonuca dahil edilişini anlatan ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Vahşetin bir ahlak bozukluğu veya salt saldırganlık olduğu yanılgısını düzeltir; kökün özünde tabii bir ürkeklik, insansızlık ve ehlileşmemişlik bulunduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİnsandan ve yerleşim yerlerinden uzak, ehlileşmemiş yabani canlılar; insanın bulunmadığı ıssız arazi ve açlıktan dolayı karnın boş kalması.
  • Soyut anlamBir düzen veya otorite merkezine bağlanmama hali, temas ve ünsiyet eksikliği, fıtrî ürkeklik ve bağımsız dağılma eğilimi.
  • Sistematik karşılıkDağılma ve kaçış tabiatına sahip bağımsız unsurların, üst bir çekim veya dehşet etkisi altında iradeleri dışında tek bir merkezde toplanması.
  • LaTeX modeliFext≫0  ⟹  lim⁡t→tc∑i=1nxi(t)=X0haˆlbuki∀t<tc,  ∥xi−xj∥→∞
  • LaTeX açıklamasıModelde normal şartlar altında (t<tc) yabani unsurlar (i,j) arasındaki mesafe sonsuza gitme eğilimindedir, yani fıtrî olarak birbirlerinden ve merkezden kaçıp dağılırlar. Ancak kritik anda (t=tc) uygulanan mutlak haricî kuvvet veya dehşet alanı (Fext), bütün bağımsız konum vektörlerini tek bir toplanma noktasına (X0) zorunlu olarak odaklar. Bu durum Tekvîr 81:5 ayetindeki yabani hayvanların fıtratlarına aykırı biçimde toplanışını sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: و