وطر
و - ط - ر
جذر- الورود: ٢
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٣
“Betır” yarık demektir. Mastar olarak yarmak, kesmek anlamlarına gelir. “Vetren” “kesin olarak” demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
“Betır” yarık demektir. Mastar olarak yarmak, kesmek anlamlarına gelir. “Vetren” “kesin olarak” demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٧٢٠باب الطاء والراء و و ا ي ء معهما
ط ر و، ط و ر، و ط ر، و ر ط، ط ي ر، ر ي ط، ط ر أ، أ ط ر، ر ط ا مستعملات
طرو:
الطَّراوة: مصدر الشّيء الطريّ طَرِيَ يَطْرَى طَراوةً وطَراءَةً. وقلّما يُستَعمل، لأنّه ليس بحادث. وأَطْرَى فلانٌ فلاناً: مَدَحَهُ باحسن ما يَقْدِر عليه.
والمُطَرّاةُ: ضَرْبٌ من الطِّيب ويقال: عُودٌ مُطَرّى.
والطَّرا: يُكَثَّرُ به العَدَد، يُقال: هم أكْثرُ من الطَّرا والثَّرى. ويقال:
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٤الوَطَرُ: الحاجةُ، ولا يبنى منه فعلٌ، والجمع الأوطارُ.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٨٬٢٤٦ط ر ( وايء )
طرا ، طري ، طرو ، طرأ ، طير ، رطى ، ريط ، ورط ، وطر ، أطر ، أرط ، وطر ، طور .
طرا طرأ : الحرَّاني عن ابن الأعرابيّ : لحمٌ طريٌّ غير مهموز ، وقد طَرُوَ يَطْرُو طَراوة وطراءة .
وقال الليث : طَرِي يَطْري طراوة وطَرَاءَة ، وقلما يُستَعْمل لأنه ليس بحادثٍ .
قال : والمطرَّاةُ ضرب من الطِّيب ، قلت : يقال لِلألُوَّة : مُطَراةٌ إذا طُرِّيتْ بِطيب ، أو عَنْبَر أو غيره .
وقال الليث : الطَّرَى
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٥٦٦(باب الواو والطاء وما يثلثهما)
(وطف) الواو والطاء والفاء: أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على طول شيء ورَخَاوته. من ذلك: الوَطف: طُول الأشفار وتَهدُّلُها. والوطف: انهمالُ المطر. والأوطف: البعير القصيرُ شعر الأُذنينِ والعينَين. وإنّما يُراد بهذا أنّه لا يبلغ به وَطَفُه أن يكونَ أزبّ، لأنَّ كلَّ أزَبَّ نَفور. فهذا دونَ الأزبّ، وإلاَّ فهو تامُّ الشعر. ويستعار فيقال: هو في عيشٍ أوْطَف، أي واسعٍ رخِيّ.
(وطن) الواو
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٧- الوطر: النهمة والحاجة المهمة. قال الله عز وجل: ﴿فلما قضى زيد منها وطرا﴾ [الأحزاب/37].
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣١و ط ر
قضيت منه وطري وأوطاري.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٨٤الليث: الوَطَرُ كلُّ حاجةٍ كان لصاحبها فيها همة، فهي وَطَرُه، قال: ولم أَسمع لها فعلاً أَكثر من قولهم قضيت من أَمر كذا وَطَرِي أَي حاجتي، وجمع الوَطَرِ أَوْطارٌ. قال الله تعالى: فلما قَضَى زَيْدٌ منها وَطَراً؛ قال الزجاج: الوَطَرُ في اللغة والأَرَبُ بمعنى واحد، ثم قال: قال الخليل الوَطَرُ كل حاجة يكون لك فيها هِمَّةٌ، فإِذا بلغها البالغ قيل: قضى وَطَرَه وأَرَبَهُ، ولا يبنى منه فعل.
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٨* و ط ر * * الوَطَرُ * الحاجة ولا يُبنى منه فِعْلٌ وجمعه * أَوْطَارٌ
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٤١الوطر، محركة، والأرب، بمعنى واحد، وهو الحاجة مطلقا، قاله الزجاج. أو حاجة لك فيها هم وعناية، فإذا بلغتها فقد قضيت وطرك وأربك، ولا يبنى منه فعل، نقله الزجاج عن الخليل. وقال الليث: الوطر: كل حاجة كان لصاحبها فيها همة فهي وطره. قال: ولم أسمع لها فعلا أكثر من قولهم: قضيت من كذا وطري. أي حاجتي، ج أوطار، قال الله تعالى: فلما قضى زيد منها وطرا .
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٧٠وَطَرٌ
وَطَرٌ ذ A want; an object of want or need: (Zj, S, A, Msb, K:) or one which one purposes to accomplish: (Lth:) or for which one is anxious, (A, K,) or desirous: (Msb:) pl. أَوْطَارٌ. (S, A, Msb, K.) It has no verb. (Kh, S, Msb.) You say, قَضَيْتُ وَطَرِى I accomplished, or obtained, my want, &c. (A, Msb, K.) And قَضَيْتُ مِنْ كَذَا وَطَرِى I accomplished my want of such a thing [so as to
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٣وَطَرَ
وَطَرَ وَطَر 4 , ( pl. أَوْطَاْر 38 ),
a. Important business; necessity.
b. Desire.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٢٬٤٦٦وطر
وَطَرَ - يَطِرُ - وَطَر
وَطَرَ - يَطِرُ + كائن + شيئاً أو أمراً: يطلبه بميل ورغبة ونهم واهتمام: يشعر بميل شديد لتلبية وإرواء رغبة وحاجة داخلية وخاصة الدافع الجنسي
وَطَر: اسم فعل " وَطَرَ - يَطِرُ ": النهمة والحاجة المهمة
قضى - يقضي + كائن + وطراً أو وطره + من كائن أو شيء أو أمر: لبى حاجته
﴿فلما قضى زيد منها وطرا﴾
واللفظ ينتمي إلى
الصيغ(١)
الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٠ (الإجمالي: ٢٩)
- حرج
الآيات المشتركة: ١ · Haric içiden geçilmesi zor ağaçlık yer demektir
- مسك
الآيات المشتركة: ١ · Koku veren yağdır
- بدي
الآيات المشتركة: ١ · Açığa çıkarırsınız
- خفي
الآيات المشتركة: ١ · Hafy, Sık ağaçlı yerdir
- خشي
الآيات المشتركة: ١ · Haşy : Ayaktaki kuru ottur
- قضي
الآيات المشتركة: ١ · “Kadb” kesici alet; “ba” “va”va dönüşmüş “kadeve” ve…
- زيد
الآيات المشتركة: ١ · Zade : Azık demektir
- زوج
الآيات المشتركة: ١ · İlik ve düğme çiftinin her biridir
- فعل
الآيات المشتركة: ١ · Fa’l “Fa’l” “yapmak” demektir
- نعم
الآيات المشتركة: ١ · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır
- دعو
الآيات المشتركة: ١ · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir
- أمر
الآيات المشتركة: ١ · Murar acı bir ağacın adıdır
الآيات التي ورد فيها(١)
… وَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَاهُ فَلَمَّا قَضَى زَيْدٌ مِنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا لِكَيْلَا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْوَاجِ …
İstek
… الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْوَاجِ أَدْعِيَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا
İstek
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | وطر |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Misal kök; klasik dilde sülâsî mazi ve muzari fiili çekilmeyen isim kökü |
| Bağlamsal Yakın Kökler | حوج, ارب, بغي, رغب |
| Zıt Kök | زهد |
| Çekirdek Özet 1 | Zihni ve nefsi bütünüyle meşgul eden, yerine getirilip tamamlanmadıkça kişinin yakasını bırakmayan kesin ve odaklanmış ihtiyaç |
| Çekirdek Özet 2 | Bir bağın veya meşru ilişkinin tabiî doyum ve tamamlanma sınırına ulaşması, alakasının tükenmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Sübjektif bağın ve maksadın nihayete ermesiyle objektif yeni bir hukuki duruma geçilmesi; yapay tabuların kalkması |
| Kritik Hata Riski | Kelimeyi yalnızca sıradan bir arzu veya geçici şehvet olarak daraltıp, ayetteki evlilik hukukunun dayandığı tabiî doyum ve meşru sürecin nihayete ermesi ilkesini gölgelemek |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | İnsanın içine takılan, onu hedefine bağlayan ve yönlendiren sabit istek bağı |
| ط | Sepet, çark; sarma, kuşatma, içine alma | İhtiyacın insanın zihnini ve nefsini bütünüyle kuşatması, çevrelemesi |
| ر | İnsan başı; baş, ilk, üst | Kuşatıcı ihtiyacın nihai sınıra, zirveye ve tamamlanma noktasına taşınması |
| وطر | Çengel ile bağlanıp kuşatılan ve başa ulaşarak tamamlanan hareket | Kişiyi bütünüyle saran ve sonuna kadar gidilip yerine getirilmesi gereken nihai maksat |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir işe veya nesneye duyulan, kişiyi zihnen ve fiilen bağlayan şiddetli ihtiyaç ve odaklanmış meşguliyet (الهمة والحاجة). Kökten bağımsız bir fiil türetilmez; yalnızca bir işi sonuca bağlamak anlamındaki قَضَى fiiliyle birlikte kalıplaşmış olarak kullanılır. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şiirinde bir hedefe ulaşma, düşmandan öç alma veya muradına erme anında hedefin tüketilmesi bağlamında yer almıştır. Örneğin İmruulkays ve çağdaşlarının şiir geleneğinde bir şeye duyulan gayretin son noktasına varması قضيت وطري terkibiyle tarif edilmiştir. |
| Erken Arapça kullanım | Erken nesir ve hadis metinlerinde insanın evlilik, yolculuk veya ticarette hedeflediği nihai tatmin ve maksada erişip alakasını kesmesi manasında قضى منه وطرا kalıbıyla yaygın biçimde kullanılmıştır. |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça وطر kökü, Sami dilleri genelinde bağımsız fiil çekimi bulunmayan, Arapçaya özgü daralmış bir isim kökü niteliğindedir. Kökün biliteral çekirdeği olan وط, Güneybatı Sami dillerinde basmak, yere sağlam basmak, tutunmak (Arapça وطأ, Güney Arapça yerleşme ve konaklama bildiren yapılar) ile semantik temas gösterir. Kökün sonuna eklenen re harfiyle oluşan وطر formu, İbranice veya Süryanice gibi klasik Batı Sami dillerinde doğrudan üç harfli müstakil bir kök olarak tevsik edilmemiştir. Bunun yerine amaca kilitlenme, zihni dolduran ve giderilmesi gereken ihtiyaç semantiği Arapça içi leksikal bir özelleşme sergiler. Bu bakımdan kök, ortak Proto-Sami bir fiil kökünden ziyade, odaklanmış ve bitirilmesi hedeflenen insani ihtiyacı bildiren erken bir Kuzey Arapça nominal türevi olarak kabul edilir.
درجة الثقة Muhtemel
المصدر David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Brown-Driver-Briggs; Lisān al-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Sülâsî fiili bulunmayan isim kökü | Yalnızca isim formuyla yaşayıp قضى fiiliyle birleşerek ihtiyacın nihayete ermesini ifade eden kalıplaşmış leksikal yapı | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | وط ikili kökü üzerinden sınırlı temas | Doğrudan üçlü kök denkliği bulunmayıp, sabitlenme ve basma semantiği taşıyan ikili çekirdeklerle akrabalık barındırır | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrulanmış güvenilir bir soydaş kelime tespit edilmemiştir | Veri bulunamadı |
المصدر Maqāyīs al-Lugha; Cohen; Lisān al-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| وطر | Anlamlı | Odaklanmış ve nihai ihtiyaç | Bir işe veya kimseye yönelik zihni saran arzu; tamamlanıp bitirilmesi gereken meşru maksat | Hedef köktür; Kur'an'da geçer (Ahzâb 33:37) |
| ورط | Anlamlı | İçinden çıkılmaz bataklığa veya helake düşmek | İnsanın kurtulmakta zorlandığı felaket, çukur veya aldatma durumu (ورطة) | Kur'an'da geçmez; hedef kökteki ihtiyacın saplantılı bir tuzağa dönüşmesi zıt kutbunu çağrıştırır |
| طور | Anlamlı | Sınır, had, merhale ve dağ | Bir şeyin ölçüsü, sınırı, halden hale geçişi (أطوار) ve belirgin yükselti (Tûr) | Kur'an'da geçer; nihai sınıra ve aşamaya ulaşma bakımından hedef kökle semantik temas taşır |
| طرو | Anlamlı | Tazelik, yumuşaklık ve yenilik | Bir şeyin taze, yaş ve yumuşak olması (طري) | Kur'an'da geçer; taze et ve nimet bağlamında yer alır |
| روط | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir | Kur'an'da geçmez |
| رطو | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir | Kur'an'da geçmez |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| وطر | Merkez | Kesin ve nihai ihtiyaç | Kişiyi tamamen meşgul eden, tamamlanınca defteri kapanan odaklanmış maksat | İnsanın zihnini ve nefsini saran, giderilmesiyle ilişkinin tabiî doyum noktasına ulaştığı nihai ihtiyaç |
| حوج | Komşu | Genel ihtiyaç ve eksiklik | وطر köküne göre daha genel ve sürekli olan, mutlaka zirve bir tutku veya bitiş şartı içermeyen eksiklik hali | Maddi veya manevi herhangi bir yoksunluğu ve onun giderilme talebini bildirir |
| ارب | Komşu | Zihni hedef ve beceri gerektiren gaye | Akıl, kurnazlık veya beceriyle elde edilmek istenen kasti menfaat ve hacet | وطر doğrudan doyum ve maksadın bitirilmesine odaklanırken ارب zihni planlama ve maharete dayanır |
| بغي | Komşu | Talep ve peşine düşülen arzu | Bir şeyin peşine düşme ve haddi aşmaya da elverişli sürekli isteme hali | وطر sınırına ulaşıp bitmesi gereken meşru doyumu anlatırken بغي sınırı aşma tehlikesi barındırır |
| رغب | Komşu | Yöneliş ve içsel istek | Bir nesneye veya duruma doğru kalbin meyli veya ondan yüz çevirmesi | وطر gibi tamamlanıp sonlanan bir gayeden ziyade devamlı bir psikolojik temayülü gösterir |
| زهد | Zıt | İhtiyaç hissetmeme ve el çekme | Bir şeye karşı ilgisizlik duyma, azla yetinme ve arzuyu bütünüyle terk etme hali | وطر kökünün gerektirdiği himmet, meşguliyet ve tatmin arayışının tam tersi olarak nesneye karşı kayıtsızlık |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | وطر | Odaklanmış nihai ihtiyaç | Kişinin bir nesne veya ilişki üzerinde odaklanan, yerine getirildiğinde son bulan meşru maksadı | Kesin |
| Latince | desiderium, consummatio | Özlem duyulan ihtiyaç, tamamlanma | desiderium içsel yönelimi ve eksiği, consummatio ise hedefin tamamlanışını verir; bitirilince ilişkinin sona erdiği kalıp anlamı tek başına karşılamaz | Güçlü |
| İngilizce | pressing need, definitive purpose, consummation | Zorunlu ihtiyaç, nihai gaye, doyum | pressing need ihtiyacın ağırlığını, consummation evlilik veya hedefin tamamlanışını verir; kökün türeyen yalın isim anlamını tam olarak tek kelimede toplamaz | Güçlü |
| Almanca | dringendes Bedürfnis, Endzweck | Odaklanmış ihtiyaç, nihai amaç | Bedürfnis genel ihtiyacı verirken, bir işten amacını alıp bitirme nüansı Endzweck ile birleştiğinde kökün semantiğine yaklaşır | Güçlü |
| Fransızca | besoin impérieux, dessein accompli | Zorunlu ihtiyaç, tamamlanmış maksat | İnsanı meşgul eden ihtiyacın karşılanmasını ve nihayete erdirilmesini ifade eder; Arapçadaki قضى terkibinin özgüllüğü dışarıda kalır | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary; Grimm Wörterbuch; Lane's Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| وَطَرًا (قَضَى مِنْهَا وَطَرًا) | Evlilik bağının tabiî gayesini tamamlaması ve meşru doyumun sona ermesi | Evlilik ilişkisinde birlikteliğin tabiî maksadının gerçekleşmesi, ardından artık o evliliğin devamında zihni veya nefsi bir bağın kalmaması neticesinde gerçekleşen ayrılık bağlamı (Ahzâb 33:37) |
| وَطَرًا (قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا) | Müminlerin evlilik hukukunda ilişkinin sona ermesi ve bağın kesinleşmesi ilkesi | Evlatlıkların boşadıkları eşlerle, evlilik bağı ve ihtiyacı tamamen sona erip iddet bittikten sonra müminlerin evlenmesinde hiçbir günah ve engel bulunmadığını bildiren genel teşrii kural bağlamı (Ahzâb 33:37) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Peygamberin ismeti ve beşeri tasarrufları | Hz. Peygamber'in Zeyneb binti Cahş ile evliliğinde ilahi takdir ile beşeri irade arasındaki ilişki; peygamberlerin heva ile değil ilahi emirle toplumsal tabuları yıktığı tespiti | İlahi hikmetin beşeri adet ve önyargıları tasfiye etmesinde meşru zemin |
| Fıkıh | Nikâh, talak ve evlatlık hukuku | Evlilikte zevciyet ilişkisinin sona ermesi, evlatlık kurumunun gerçek nesep ve evlilik engeli doğurmayacağı hükmü | Evlilik akdinin tabiî gayesini yitirmesi ve iddet sonrası helallik sınırlarının belirlenmesi |
| Tefsir | Ahzâb Suresi 37. ayetin lafzi tahlili | قَضَى وَطَرًا ifadesinin kapsamı; cinsi münasebet, meşru doyum, talak ve iddetin bitişi tartışmaları | Bir kimseden alacağını, gayesini ve alakasını tamamen tüketip bitirme anlamında yoğunlaşma |
| Hadis | Evlilik hukuku ve aile ilişkileri | Hz. Peygamber'in Zeyd ve Zeyneb hadisesindeki uygulamaları ve sahabenin evlilik hayatındaki meşru ayrılık esasları | Tabiî maksadın son bulmasıyla evliliğin zorlamasız bitirilmesi ve cahili tabuların tasfiyesi |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Hükümler ve helal-haram sınırları | Fıtri ihtiyacın meşruiyeti ve tabuların ilga edilmesi | Yapay kutsiyetlerin ve asılsız yasakların kaldırılması | İnsan fıtratındaki meşru doyum ve ihtiyaçların sahte dini tabularla bastırılmasını engeller; hukuki gerçekliği tesis eder | Kesin |
| İlmi | Anlambilim ve psikolojik süreçler | Doyum eğrisi ve maksadın tükenişi | Bir sürecin nihai amacına ulaşıp sonlanma noktasının tespiti | İnsanın bir duruma odaklanan arzusunun tamamlandığı eşiği belirler; sürecin bittiğini objektif olarak ortaya koyar | Güçlü |
| Siyasi | Toplumsal reform ve liderlik | Adet ve gelenek zincirlerinin kırılması | Hukuki eşitlik ve sahte hiyerarşilerin yıkılması | Evlatlıkların öz evlat sayılması gibi toplumsal kast sistemine benzer ayrıcalıkları liderin şahsı üzerinden ilga eder | Güçlü |
| İktisadi | Sözleşmeler ve taahhütlerin sona ermesi | Akdin nihai amacına ulaşmasıyla fesh veya ifa | Sözleşme yükümlülüklerinin maksat hasıl olunca sona ermesi | Bir sözleşmeden beklenen asli fayda tastamam elde edildiğinde tarafların birbirine karşı hak ve borçlarının temizlenmesi mantığını yansıtır | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Doygunluk noktası (Saturation point / Limit state) | Bir fonksiyonun veya sistemin kapasitesinin sonuna gelerek artık daha fazla girdi kabul etmediği ve kararlı bir duruma ulaşıp dengeye oturduğu eşik | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sözleşmenin ifa ile sona ermesi (Discharge by performance) | Psikolojide bir dürtünün hedefe ulaşarak tatmin edilmesi ve sönmesi; hukukta ise tarafların akitten bekledikleri asli amacı tüketmesiyle akdi bağın çözülmesi | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | وطر kelimesini yalnızca bayağı cinsel istek veya geçici heves olarak tercüme edip, evlilik ve boşanma sürecini salt şehvani bir tatmin ilişkisine indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da bu kavram, bir evlilik birliğinin varoluşsal gayesini tüketmesi, eşler arasında zihni ve nefsi uyuşmanın bitişi ve ilişkinin tabiî doyum sınırına vararak meşru biçimde sonlandırılmasıdır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayetin getirdiği devrim niteliğindeki toplumsal reformu (evlatlık müessesesinin nesep oluşturmayacağı ilkesini) gözden kaçırıp, olayı kişisel bir arzu hikayesine indirgemek ve peygamberlik ismetine dair mesnetsiz şüpheler üretmek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Aile hukukunun sahte tabular üzerine değil, fıtri gerçeklik ve karşılıklı doyum üzerine kurulu olduğunu gösterir. Bir ilişkinin zoraki bir kutsallıkla sürdürülmek yerine, maksadı tükendiğinde medenice bitirilmesinin ve ardından yeni meşru evliliklerin önünün açılmasının dilsel anahtarıdır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Ahzâb Suresi 37. ayet başta olmak üzere, cahiliye dönemi evlatlık uygulamasını kaldıran, helal-haram sınırlarını belirleyen ve evlilikte zevciyet bağının sonlanmasını düzenleyen ahkâm ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Zeyd ile Zeyneb'in boşanmasını ve ardından gelen evliliği bir heva meselesi gibi sunan iddiaları çürütür; ayrılığın Zeyd'in evlilikteki meşru maksadı tüketip kendi iradesiyle bağı koparmasından sonra, ilahi bir emir ve toplumsal reform gayesiyle gerçekleştiğini ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamBir nesneye veya işe yönelik zihni ve nefsi saran, tamamlanmadıkça yakayı bırakmayan ve sonuna kadar gidilip tüketilen odaklanmış ihtiyaç.
- Soyut anlamBir ilişkinin veya sürecin potansiyelini tüketmesi, meşru gayesine erişip son bulması ve yerini yeni bir objektif hukuki duruma bırakması.
- Sistematik karşılıkSürecin doyum noktasına varmasıyla bağın kendiliğinden çözülmesi ve yapay bağların ilga edilerek fıtri hukukun yürürlüğe girmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde , zamana bağlı olarak bir ilişkiye veya hedefe yönelen meşru ihtiyaç ve himmet akışını; bu ihtiyacın birikimli tatmin düzeyini; ise ihtiyacın nihai doygunluk ve tamamlanma sınırını temsil eder. Birikimli tatmin sınırına ulaştığında (), o ilişkiyi sürdüren içsel bağ potansiyeli sıfırlanır (), böylece akdi veya fiili bağ tabiî olarak son bulur ve sistem yeni bir hukuki denge durumuna geçer.