يسع

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ي-س-عالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٩ · الآيات: ٢ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ذكرفضلذويسعإسماعيلوَالْيَسَعَيونسعلملوطخير

الجذرالصيغ ١الآيات ٢السور ٢المجاورة ٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

يسع

ي - س - ع

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٣

معناه في القرآن: Ve Elyasa

ملاحظاتي

المعاجم(٣)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٨٧٩
باب العين والسّين وواي معهما ع س و، ع و س، ع ي س، س ع ي، س و ع، س ي ع، ي س ع، و س ع، و ع س عسو: عسا الشّيخ يَعْسو عَسْوَةً، وعَسِيَ يَعْسَى عسىً إذا كَبِرَ، قال رؤبة: يهوُون عن أركانِ عـزٍّ أَدْرَمـا عن صامل عاسٍ إذا ما اصلَخْمَمَا قوله: عن صاملٍ، أي: عن عزٍّ كأنّه جبل صامل، أي: صُلْب. وعسا اللّيل: اشتدّت ظلمته. قال: وأطعن اللّيلَ إذا اللّيل عسا أي: أظلم. وعَسِيَ النّباتُ يعسَى عَسًى،
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٣٩
حكى الأَزهري في ترجمة عيس عن شمر قال: تسمى الريحُ الجَنُوبُ بلغة هُذَيْلٍ النُّعامى، وهي الأَزْيَبُ أضيضاً، وبعضهم يسميها مِسْعاً، وقال بعض أَهل الحجاز يُسْعٌ، بضم الياء، قال: وأَما اسم النبي، صلى الله عليه وسلم، فاليَسَعُ وقرئ اللَّيْسَع.
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٧٥
يسع، بضم الياء: اسم ريح الشمال، نقله شمر عن الحجازيين، وهي بلغة هذيل مسع، بكسر الميم. ويسع محركة: اسم نبي، وقد ذكر في و-س-ع وهذا محل ذكره، لأنه أعجمي ليس بمشتق من وسع فتأمل.
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٩ (الإجمالي: ١٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. إسماعيل

    الآيات المشتركة: ٢ · Ve İsmail

  2. يونس

    الآيات المشتركة: ١ · Ve Yunus

  3. كفل

    الآيات المشتركة: ١ · Üstüne oturulan keçe demektir

  4. لوط

    الآيات المشتركة: ١ · “Liyat” sıva harcı demektir

  5. فضل

    الآيات المشتركة: ١ · Fadl Deriden yapılan gömlektir

  6. ذو

    الآيات المشتركة: ١ · Sahip

  7. خير

    الآيات المشتركة: ١ · Hayr : At sürüsü demektir

  8. ذكر

    الآيات المشتركة: ١ · Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır

  9. علم

    الآيات المشتركة: ١ · Dağın sivri noktası demektir

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ

    Ve Elyasa

  2. وَاذْكُرْ إِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الْأَخْيَارِ

    Ve Elyasa

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökيسع
YapıÖzel ad
Özel Durumİlletli ve mu‘arreb özel isim
Bağlamsal Yakın Köklerوسع, نجو, سعي
Zıt Kökضيق
Çekirdek Özet 1İbrânîce kökenli teoforik isim olup kurtuluş, ilahi genişlik ve ferahlığa eriştirilme
Çekirdek Özet 2Kur'an'da âlemlere üstün kılınan ve hayırlılardan sayılan nebi kimliği
Çekirdek Özet 3İlahi inayet ve nübüvvet mirasının darlık anında toplumu selamete ulaştıran sürekliliği
Kritik Hata Riskiİsmi salt Arapça fiil türetimi sayarak tarihsel ve nebevi bağlamından koparmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
يسKolaylaşma, yumuşama, akıcılık ve zorluğun kalkması; يسر kökünde görülen darlıktan çıkış dinamiğiعBoğaz harfinin katılmasıyla derinlik, açığa çıkma ve genişliğe kavuşma vurgusu güçlenmiş, ismin Sami dillerindeki kurtuluş boyutuyla fonetik uyum sağlanmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
يel ve kol; iş, yapma, uzanmaİlahi yardıma uzanma, sorumluluk alma ve aktif eylem gücü
سdiken, destek; tutunma, dayanma, korumaSağlam bir temele yaslanma, ilahi koruma altında direnç gösterme
عgöz; görme, bilme, kaynakBasiret, hakikat pınarı ve ilahi gözetim altında olma
يسعİlahi kudretin uzattığı kurtarıcı desteğe basiretle tutunarak darlıktan genişliğe ve selamete çıkma hareketiİsmin harf katmanında korunma, ilahi desteğe dayanma ve nebevi basiretle toplumu aydınlığa çıkarma yönelimi bulunur

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÖzel isim olması sebebiyle bağımsız bir bedensel eylem bildirmez; dilde Arapçalaşmış peygamber adı ve nâdir bir lehçede güney rüzgârı için kullanılan isim olarak bilinir
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımErken dönem dilcileri kelimenin başındaki harf-i tarifin zâide olduğunu, ismin gayrimunsarif olarak nebi adı şeklinde kullanıldığını ve Arapçaya mu‘arreb olarak girdiğini kaydetmiştir

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, el-Mufradāt.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça يسع lafzı, Batı Sami dillerindeki köklü bir teoforik ismin Arap diline uyarlanmış biçimidir. İbrânîce metinlerde אֱלִישָׁע biçiminde geçen ad, Tanrı anlamına gelen ilahî unsur ile kurtarmak, genişliğe ve feraha kavuşturmak anlamındaki semitik kökün birleşiminden oluşur ve Tanrım kurtarıştır veya Tanrı kurtarır manasını taşır. Kuzeybatı Sami dillerinde ve Ugarit metinlerinde kurtuluş, güvenlik ve darlıktan çıkış anlamı taşıyan bu morfolojik yapı, Arapçadaki وسع kökünün ifade ettiği kuşatıcılık, genişlik ve ferahlık alanı ile semantik bir eşmerkezlilik gösterir. Erken Arap nahivcileri kelimeyi Arapça muzari bir fiil kalıbına benzeterek açıklama eğiliminde olmuşlarsa da tarihsel filoloji kelimenin Sami geleneğindeki peygamberler silsilesine ait özgün bir teoforik ad olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Arthur Jeffery, Gesenius.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönMuzari fiil benzeri özel ad yapısıBaşındaki tarif harfi zâide kabul edilen ve genişlik bildiren kökle yapay bağı kurulan mu‘arreb isimGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbrânîce אֱלִישָׁע formuTanrı kurtarır veya Tanrı kurtarıştır anlamına gelen Batı Sami kökenli nebi adıKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik darlık-kurtuluş ikiliğiArkaik Afro-Asyatik katmanlarda genişleme ve esenliğe çıkma kökleriyle olası semantik bağMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, The Foreign Vocabulary of the Qur'an, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
يسعAnlamlıPeygamber adıİbrânîce teoforik ismin Arapçalaşmış formu olup Kur'an'da nebi adı olarak geçerHedef kök; Kur'an'da geçer
يعسAnlamlıTopluluğa önderlik etmeBey arı ve cemaatin lideri anlamında kullanılırKur'an'da geçmez
سيعAnlamlıSuyun yayılmasıSıvının zemin üzerinde akıp genişlemesi ve dağılmasıKur'an'da geçmez
سعيAnlamlıKoşma ve gayretBir hedefe doğru çaba sarf etme, yürüme ve amel etmeKur'an'da geçer; ortak harf permütasyonudur
عيسAnlamlıAçık renk ve beyazlıkDevelerde sarıya çalan beyaz tüy rengiKur'an'da geçmez
عسيAnlamlıSertleşme ve umutBitkinin sertleşmesi; edat olarak beklenti ve umut bildirmeKur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
يسعMerkezİlahi kurtuluş ve nübüvvetİlahi inayetle genişliğe kavuşturulmuş nebi şahsiyetiDoğrudan peygamberlik misyonunu temsil eden teoforik isim
وسعKomşuKapasite ve kuşatmaBir kabın veya gücün içine alma sınırını ve ferahlığı ifade ederFiili ve ontolojik genişlik boyutu
نجوKomşuKurtuluş ve selametDüşmandan, boğulmaktan veya helakten fiilen sıyrılmaTehlike ortamından güvenli zemine çıkış eylemi
سعيKomşuİnsani çaba ve yönelişHedefe ulaşmak için sarf edilen bedensel ve ameli gayretKurtuluşun insani hazırlık ve sorumluluk tarafı
ضيقZıtDarlık ve sıkışmaAlanın daralması, çaresizlik ve kuşatılmışlık haliİlahi kurtuluş ve genişlemenin mutlak karşıtı

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaيسعPeygamber adıİlahi inayet ve kurtuluşa mazhar kılınmış nebiKesin
LatinceEliseusElyesa nebiİbrânîce teoforik ismin Greko-Latin aktarımıKesin
İngilizceElisha, God is salvationElyesa, Tanrı kurtarıştırİsmin etimolojik anlamını ve peygamberlik figürünü karşılarKesin
AlmancaElischa, Gott rettetElyesa, Tanrı kurtarırTeoforik kurtuluş anlamı ve nebi adıKesin
FransızcaÉlisée, Dieu est salutElyesa, Tanrı selamettirFransızca dini metinlerdeki standart peygamber ismiKesin

المصدر Gesenius' Hebrew and Chaldee Lexicon, Oxford Classical Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يسعBelirgin anlam ayrışması tespit edilmediKur'an'da sadece iki yerde, nebi silsilesi içinde üstün kılınan ve hayırlılardan olan peygamber adı olarak geçer; En'âm 6:86, Sâd 38:48

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNübüvvet ve ismetİsmen zikredilen nebilere imanın farziyeti ve peygamberlerin faziletiBütün nebilere ayrımsız iman ilkesi
Fıkıhİsim koyma adabıÇocuklara Kur'an'da adı geçen peygamberlerin isimlerini vermenin meşruiyetiNebevi hatıraya saygı ve bereket arayışı
Tefsirİsrailoğulları kıssalarıİsmin Arapça kökenli mi yoksa mu‘arreb mi olduğu ve İlyas nebi ile bağıNübüvvet zincirinin tarihsel sürekliliği
HadisPeygamberler silsilesiNebiler arasında ayrım yapmama ve fazilette tefrikten kaçınma uyarısıRisalet davasının ortak hakikati

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid silsilesiKurtarıcı nebiİnanç krizinde toplumu istikamete yöneltmeHelak eşiğindeki kavmi tevhitle feraha çıkarmaKesin
İlmiNebevi miras aktarımıİlahi hikmet taşıyıcısıÖnceki elçilerin ilmî emanetini tevarüs etmeHakikatin nesilden nesile inkıtasız aktarımıGüçlü
SiyasiHukuk ve adalet temsiliHakem otoriteYozlaşan idarelere karşı ilahi yasayı savunmaSiyasi baskılara karşı hakkın sözcülüğünü yapmaGüçlü
İktisadiKriz anında bereketAdaletli bölüşüm çağrısıDarlık ve kıtlık evrelerinde kanaat ve yardımlaşmaToplumsal darlıktan iktisadi genişliğe geçiş ilkesiMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDışsal enerji girdisiyle sönümlenmeyi tersine çevirmeÇöküşe giden kapalı bir termodinamik sisteme dışarıdan negatif entropi aktarılarak sistemin yeniden kararlı hale getirilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKriz dönemi onarıcı liderliğiToplumsal anomi ve kurumsal çöküş evrelerinde güven tesis ederek kitleyi dağılmaktan kurtaran kurucu rehberlikGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİsmi yalnızca tarihsel bir şahsiyetin etiketi sayıp Kur'an'ın tevhid silsilesindeki metodik yerini göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamNebiler zincirinin vazgeçilmez bir halkası olarak ilahi kurtuluş ve ıslah sürekliliğinin somut örneği olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'da zikredilen nebi isimlerini mitolojik veya tali görerek vahyin tarihsel kökler üzerindeki teyit edici otoritesini ıskalamak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin evrensel nebevi mirası sahiplenişini, peygamberler arasındaki silsile bağını ve ilahi kurtuluş fikrinin şahıslar üzerinden tecessümünü gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberler zincirinin sayıldığı, alemlere üstün kılınan elçilerin ve sabır timsali hayırlı kulların zikredildiği ayetlerde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'ın getirdiği mesajın önceki vahiylerden kopuk yeni bir iddia olduğu zannını çürütür; hakikatin tek ve kadim bir kaynaktan beslendiğini kanıtlar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİlahi inayetle darlıktan kurtulup genişliğe ve esenliğe çıkmayı ifade eden Sami kökenli nebi adı.
  • Soyut anlamToplumsal tıkanma ve kriz eşiklerinde ilahi hidayet ve rehberlik vasıtasıyla ulaşılan manevi kurtuluş ve süreklilik.
  • Sistematik karşılıkNübüvvet kurumunun tarihsel kriz anlarında sönümlenmeyi engelleyen koruyucu ve aktarıcı ilahi müdahale işlevi.
  • LaTeX modeliS(t+1)=S(t)+Φ(K)⋅[1−D(t)]
  • LaTeX açıklamasıModelde S(t) toplumun belirli bir andaki manevi ve ahlaki selamet düzeyini, D(t) yozlaşma ve darlık katsayısını temsil eder. Φ(K) ilahi nübüvvet müdahalesini ve rehberliğini simgeler; bu parametre devreye girdiğinde darlık faktörü tersine çevrilerek sistem bir sonraki aşamada S(t+1) genişlik ve esenlik durumuna ulaştırılır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ي