يغوث

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ي-غ-والصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٧ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».سوعقوليغوثنسريَغُوثَيعوقوذرأله

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

يغوث

ي - غ - و

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٠

معناه في القرآن: Yeğûs

ملاحظاتي

المعاجم(٠)

لا توجد مداخل معجمية لهذا الجذر.

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٧ (الإجمالي: ٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نسر

    الآيات المشتركة: ١ · Akbaba demektir

  2. يعوق

    الآيات المشتركة: ١ · Ve Yeuk

  3. ودد

    الآيات المشتركة: ١ · Vadi, bir ırmağın veya derenin içinde bulunduğu sahadır

  4. وذر

    الآيات المشتركة: ١ · “Bezr” tohum, “tebzil” etmek tohumu saçmak demektir

  5. سوع

    الآيات المشتركة: ١ · “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir

  6. قول

    الآيات المشتركة: ١ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  7. أله

    الآيات المشتركة: ١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَقَالُوا لَا تَذَرُنَّ آلِهَتَكُمْ وَلَا تَذَرُنَّ وَدًّا وَلَا سُوَاعًا وَلَا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسْرًا

    Yeğûs

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökيغوث
YapıÖzel ad
Özel DurumFiil formundan türetilmiş alem isim; asıl kök غوث
Bağlamsal Yakın Köklerودد, سوع, يعوق, نسر
Zıt Kökعوذ
Çekirdek Özet 1İmdada yetişen, yağmur ve yardım getiren güç tasavvuru
Çekirdek Özet 2Nûh kavminin ve sonrasında Cahiliye Araplarının sığındığı put
Çekirdek Özet 3Yalnızca Allah'tan istenebilecek mutlak yardımın sahte aracılara nispet edilmesi
Kritik Hata Riskiİsmin kökenindeki yardım arayışı işlevini göz ardı edip onu soyut ve bağlamsız bir mitolojik figür saymak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
غوBoşluğa düşme, derinlik, arayış ve seslenme ile yönelme; غور, غوص, غوي köklerinde olduğu gibi bir derinliğe veya ihtiyaca yönelme hareketidirثÇekirdeğe yayılma, serpinti ve imdada yetişme nüansı katarak darlık ve kuraklıktan kurtaran sesleniş ve yardımı غوث kökünde billurlaştırır
غثDağınıklık, gevşeklik veya kalıntı anlamı taşır; غثث kökünde zayıflık ve değersizliği ifade ederيİsmin başına gelen muzari harfi, fiil anlamını süreklilik arz eden bir kurtarıcı ve imdada yetişici fail nitelemesine dönüştürür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
يel ve kol; iş, yapma, uzanmaDışa doğru uzanma, etkin müdahale ve yardım eylemini başlatan fail gücü
غsu yüzeyi, karanlık, örtü (ikiz harfi ع göz/kaynak imgesinden türetme yoğunlaşma)İhtiyacın, darlığın, kuraklığın ve sıkıntının üzerini kaplayan bulut ve yağmur bereketi
وçengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaMuhtaç ile yardım eden arasındaki sığınma bağını ve sürekli bağlılığı
ثişaret, sınır (ikiz harfi ت imgesinden türetme yoğunlaşma)Dağılma, yayılma ve yardımın muhtaca somut olarak ulaşması
يغوثUzanan elin darlık ve karanlığı dağıtmak üzere muhtaca bağ kurup imdat ulaştırmasıSıkıntı ve kuraklık anında yardımına sığınılan, imdada yetişmesi umulan ilah tasavvuru

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamŞiddetli kuraklık, kıtlık veya savaş anında edilen imdat çığlığına karşılık olarak gelen yağmur ve kurtarıcı askeri yardım manasındaki غوث kökünden türemiştir
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye döneminde Mezhic ve Murâd kabilelerinin sığındığı, aslan suretinde tasvir edilen putun adı olarak şiir ve kabile haberlerinde yer bulur
Erken Arapça kullanımİslâm öncesi Arap onomastiğinde kabilelerin savaşta ve darlıkta zafer veya yağmur umuduyla andıkları ilah ismi olarak kullanılmıştır

المصدر Lisânü'l-Arab, Tâcü'l-Arûs, İbnü'l-Kelbî (Kitâbü'l-Esnâm).

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça kökeni itibarıyla kelime, Sami dillerinde yardım isteme, haykırma ve yağmurla felaha erme anlamlarını barındıran müşterek bir kökle irtibatlıdır. İbranice ve Süryanicede kökün doğrudan tam bir fonetik karşıtlığı bulunmamakla birlikte, feryat etme ve sığınma bildiren semantik alanlarla paralellik gösterir. İsmin morfolojik kuruluşu Arapça muzari fiil kalıbında (yardım eder, imdada yetişir) şekillenmiş olup, şahıs veya mabut adı olarak donması erken dönem Güney ve Kuzey Arap onomastiğinin tipik bir örneğidir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Wellhausen (Reste arabischen Heidentums).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönغوث kökünden يَفْعُول vezninde türetilmiş isimMuhtacın çağrısına sürekli icabet eden ve imdada koşan anlamında ilahlaştırılmış sıfatKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Arap kitabelerinde ve Nebatî isimlerinde rastlanan kurtarıcı ilah unvanlarıKuraklık ve savaş odaklı koruyucu tanrı tasavvurunun Sami coğrafyasındaki yansımasıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadı

المصدر Ryckmans (Les noms propres sud-sémitiques), Lisânü'l-Arab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
يغوثAnlamlıİmdada yetişen varlıkNûh kavminin ve Cahiliye Araplarının yardım umduğu put adıHedef kök; asıl kök غوث

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
يغوثMerkezSahte imdat ve sığınma merciŞiddetli darlıkta ve kriz anında yetişeceği umulan sahte kurtarıcı putNûh 71:23
وددKomşuSahte sevgi ve bağlılıkSevgi, ülfet ve muhabbet temelli put tasavvuruNûh 71:23
سوعKomşuSahte zaman ve akış ilahıVakit, an ve geçiş süreçlerini düzenlediği varsayılan putNûh 71:23
يعوقKomşuSahte engelleyici ve koruyucuFelaketleri önleyen, kötülüğü engelleyen putNûh 71:23
نسرKomşuSahte göksel güç ve gözetlemeYüksekten gözetleyen, yırtıcı güç ve kudret sembolü putNûh 71:23
عوذZıtHakiki sığınmaYalnızca mutlak kudrete iltica ederek korunma arayışıSahte yardım arayışının zıddı

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaيغوثİmdada yetişen putDarlıkta yardım umulan putlaşmış ilah ismiKesin
Latinceauxiliator fictus, idolumSahte yardımcı, putSıkıntıda başvurulan putperest koruyucu figürü karşılar; kökteki fiil kalıbını vermezMuhtemel
İngilizcehelper idol, YaghuthYardımcı put, YeğûsKurtarıcı işleviyle anılan putperest ilahıGüçlü
AlmancaNothelfer-Götzeİmdat putuZor durumda yardıma çağrılan put tasavvurunu karşılarGüçlü
Fransızcadivinité secourable, idoleYardımcı tanrı, putFelakette imdada koşan sahte tanrıyı ifade ederGüçlü

المصدر Lane's Lexicon, Oxford Classical Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَغُوثَPut ismiNûh kavminin sapkın liderlerinin halkı Allah'a kulluktan alıkoymak için terk etmemelerini emrettiği beş puttan biri; Nûh 71:23

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTevhid ve şirkin mahiyetiYalnızca Allah'tan istenebilecek olan istigâse (imdat dileme) eyleminin mahlûka yöneltilmesiMutlak yardım merciinin tekliği
FıkıhPutlar ve batıl ibadetlerPutların mülkiyet, ticaret ve hukuk düzenindeki hükümsüzlüğüTevhid dışı mabutların tahrif edici rolü
TefsirNûh kavminin kıssasıSalih insanların ölümünden sonra suretlerinin yapılarak zamanla ilahlaştırılması süreciSalih zatların anısından türeyen şirk
HadisPutların Arap yarımadasındaki dağılımıNûh kavminin putlarının Cahiliye kabilelerine (Mezhic/Murâd) intikaliŞirkin tarihsel sürekliliği

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve istigâseSahte kurtarıcı merciMuhtacın yönelişini saptırmaDarlık anında yaratıcı yerine aciz bir nesneye yönelmeKesin
İlmiSosyolojik değişim ve mitolojiİhtiyaç temelli meşrulaştırmaKitleleri manipüle etmeKurtarıcılık iddiasının toplumsal hafızada efsaneleştirilmesiGüçlü
SiyasiOtorite ve kabile dayanışmasıKabile hamisi sembolüKabile birliğini konsolide etmeSiyasi iktidarın halkı itaat altında tutmak için dini kutsalları kullanmasıGüçlü
İktisadiAdak ve kurban ekonomisiTapınak rantı odağıZenginlik ve adağı merkezileştirmeKriz dönemlerinde kurtuluş vadiyle halktan toplanan kaynaklarMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYalancı sönümleyici (Pseudo-absorber)Sistemdeki gerilimi gerçekten tahliye etmeyip enerjiyi hapseden ve çöküşe sebep olan sahte dengeleyiciGüçlü
Beşeri bilimlerKurtarıcı illüzyonu (Messianic projection)Kriz anlarında kitlelerin kendi sorumluluklarını devrettikleri yanıltıcı koruyucu figürKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİsmi yalnızca tarih öncesi bir taş heykel olarak görüp, temsil ettiği yardım arayışı ve sığınma psikolojisini göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanın çaresizlik anında Allah dışındaki fani unsurlardan mutlak kurtarıcılık bekleme sapkınlığının prototipi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataŞirkin sadece heykellere tapınmaktan ibaret sanılması; modern dünyada beliren sahte kurtarıcı ve imdat mercilerinin şirkin devamı olduğunun kavranamaması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın şirk analizinde putların rastgele nesneler değil, insanın en temel zaaflarına (kurtarılma, korunma, sevilme arzusu) hitap eden işlevsel kurumlar olduğunu gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Nûh kıssasında tevhidi tebliğ ile putperest kabile oligarşisi arasındaki mücadeleyi anlatan ayetlerde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Putperestliğin salt akıldışı bir tapınma olduğu zannını düzeltir; onun kriz zamanlarında imdat arama ihtiyacının saptırılmasından doğduğunu ortaya koyar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamŞiddetli ihtiyaç, kuraklık veya tehlike anında imdada yetiştiğine inanılan somut put veya tasvir.
  • Soyut anlamİnsanın çaresizlik içinde mutlak yaratıcıdan istemesi gereken yardımı aracı ve aciz bir varlığa yönelterek kurtuluş umması.
  • Sistematik karşılıkBunalım anlarında ilahi kudrete yönelmesi gereken istigâse (imdat dileme) fonksiyonunun sahte bir merciye yönlendirilmesiyle tevhid dengesinin bozulması.
  • LaTeX modeliFist→Ofict  ⟹  Reff=∅
  • LaTeX açıklamasıModelde Fist muhtacın kriz anındaki imdat arayışını (istigâse talebini), Ofict sahte ve aracı merciyi (Yeğûs tasavvurunu) temsil eder. Yardım talebinin hakiki merci yerine bu fiktif nesneye yönelmesi, elde edilecek hakiki neticenin (Reff) boş küme (∅) olmasına, yani mutlak bir hüsran ve çaresizliğe yol açtığını gösterir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ي