زبن
ز - ب - ن
KÖK- 1 geçiş
- 1 ayet
- 1 sîga
- 12 sözlük
Resmi elbise giymiş silahlı korumadır.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(12)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Resmi elbise giymiş silahlı korumadır.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR653 harfباب الزاي والنون والباء معهما
ز ب ن، ن ز ب، ن ب ز مستعملات
زبن:
المُزابَنةُ: بيعُ التَّمْرِ في رأْس النَّخْل بالتَّمرْ.
والزَّبْنُ: دفع الشَّيء عن الشّيء، كالنّاقة تَزْيِنُ وَلَدَها عن ضَرْعها برجِلْها. والحَرْبُ تَزْيِنُ النّاسَ إذا صَدَمَتْهم، وحَرْبٌ زَبُونٌ. وزَبَنَهُ: مَنَعَهُ، قال:
إذا زَبَنَتْه الحربُ لم يَتَرَمْرَمِ
وزَبِينَةُ: اسم حيّ من العَرَب.
والزَّبانِيةُ: ملائكة موكّلون بتعذيب
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR689 harfالزَبْنُ: الدفعُ، وزَبَنَتِ الناقة، إذا ضَربتْ بثَفِناتِ رِجْلِها عند الحلب. فالزَبْنُ بالثَفِناتِ، والرَكْضُ بالرِجْل، والخبط باليد. وناقةٌ زَبونٌ: سيِّئة الخُلُقِ تضرب حالبَها وتدفعُه. وحربٌ زَبونٌ: تَزْبِنُ الناس، أي تَصدِمهم وتدفَعهم. والزَبانِيَة عند العرب: الشُرَط، وسمِّي بذلك بعضُ الملائكة لدفعهم أهلَ النار إليها. قال الأخفش: قال بعضهم: واحدهم زَبانيٌّ، وقال بعضهم: زابِنٌ، وقال بعضهم:
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR4.257 harfز ن ب
زبن ، نبز ، نزب ، بزن ، زنب : ( مستعملة ) .
بزن : أما بزن فقد أهمله الليث ، وقد جاء في شِعر قديم ، وقال أبو داود الإياديّ يصف فَرَساً ، ووصفه بانتفاخِ جَنْبيه :
أجوَفُ الجَوْف فهو فيه هواءٌ
مثلُ ما جافَ أَبْزَناً نَجّارُ
الأبْزَنُ : حوضٌ من نحاس يَستنقع فيه الرجلُ ، وهو معرّب ، وجعل صانعَه نجّاراً لتجويده إياه .
أصله أوزن فَجَعله أبزن . جافَهُ : وسع جوفه .
ورَوى أبو تراب لأبي عمرو الشيباني
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR9.056 harf(باب الزاء والباء وما يثلثهما)
(زبد) الزاء والباء والدال أصلٌ واحدٌ يدلُّ على تولُّد شيءٍ عن شيء. من ذلك زَبَدُ الماءِ وغيرِه. يقال أزْبَدَ إزْباداً. والزُّبد من ذلك أيضاً. يقال زَبَدْتُ الصبي أزبُده، إذا أطعمتَه الزُّبد.
وربَّما حملوا على هذا واشتقّوا منه. فحكى الفرّاءُ عن العرب: أَزْبَدَ السِّدرُ، إذا نَوَّر. ويقال زَبَدَتْ فلانةُ سِقاءَها، إِذا مَخَضَتْه حتَّى يُخرِج زُبْدَه.
ومن *الباب
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR1.242 harfز ب ن
أراد حاجة فزبنه عنها فلان: دفعـه.
والناقـة تزبـن ولدهـا عـن ضرعهـا وتزبـن حالبهـا وناقـة زبون.
وزابنه: دافعة مزابنة وتزابنوا تدافعوا.
ونهي عن المزابنة وهي بيع ما في رأس النخلة بالتمر لأنها تؤدّي إلى المدارأة والخصام.
ووقع في أيد الزبانية وهم الشرط لزبنهم الناس وبهم سميت زبانية النار لدعهم أهلها إليها.
ورجل ذو زبونة: مانع جانبه بالدفع عنه وذو زبونات.
قال: وجدتـم
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR5.935 harfالزَّبْنُ: الدَّفْع. وزَبَنَتِ الناقة إذا ضربت بثَفِناتِ رجليها عند الحلب، فالزَّبْنُ بالثَّفِنات، والركض بالرجْل، والخَبْط باليد. ابن سيده وغيره: الزَّبْنُ دفع الشيء عن الشيء كالناقة تَزْبِنُ ولدها عن ضرعها برجلها وتَزْبِنُ الحالب. وزَبَن الشيءَ يَزْبِنُه زَبْناً وزَبَنَ به وزَبَنَت الناقة بثَفناتِها عند الحلب: دَفَعَتْ بها. وزَبَنَتْ ولدها: دفعته عن ضرعها برجلها. وناقة زبُون: دَفُوع،
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR497 harf* ز ب ن * * الزَّبَانِيَةُ * عند العرب الشرط وسُمي بذلك بعض الملائكة لدفعهم أهل النار وأصل * الزَّبْنِ * الدفع قال الأخفش قال بعضهم واحدهم * زَبَانِيٌّ * وقال بعضهم * زَابِنٌ * وقال بعضهم * زِبِنْيَةٌ * مثل عفرية قال والعرب لا تكاد تعرف هذا وتجعله من الجمع الذي لا واحد له مثل أبابيل وعباديد و * زُبَانَيَا * العقرب قرناها و * المُزَابَنَةُ * بيع الرطب في رءوس النخل بالتمر ونُهي عن ذلك لأنه بيع
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR8.896 harf: ( الزَّبْنُ ، كالضَّرْبِ : الدَّفْعُ ) ، كما في الصِّحاحِ .
وفي المُحْكَم : دَفْعُ الشيءِ عن الشيءِ ، كالناقَةِ تَزْبِنُ ولَدَها عن ضرْعِها برِجْلِها وتَزْبِنُ الحالِبَ .
زَبَنَ الشيءَ يَزْبِنُه زَبْناً وزَبَنَ به : دَفَعَه .
( و ) الزَّبْنُ : ( بَيْعُ كلِّ ثَمَرٍ على شجرِهِ بِتَمْرٍ كَيْلاً ) ، ومنه المُزابَنَةُ كما سَيَأْتي ، وقد نَهَى عنه لمَا فيه مِنَ الغبنِ والجَهالَةِ ، سُمِّي به لأنَّ
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR14.797 harfزَبَنَهُ
1 زَبَنَهُ ذ , (Msb, TA,) and زَبَنَ بِهِ, (TA,) aor. زَبِنَ , (Msb, TA,) inf. n. زَبْنٌ, (S, M, Mgh, Msb, K,) He pushed it, or thrust it; or pushed it, or thrust it, away; (S, * Mgh, * Msb, K, * TA;) namely, a thing: (Msb, TA:) or a thing from another thing. (M, * TA.) You say of a she-camel, تَزْبِنُ حَالِبَهَا She pushes, or thrusts, or she pushes, or thrusts, away, her milker. (Mgh,
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR412 harfزَبَنَ
زَبَنَ I ( n. ac. زَبْن 1 ),
a. Pushed, shoved, knocked back.
b. Sold as it stood ( fruit of a tree ).
زَبَن
زَبَن 4 ,
a. Side; lateral.
زَاْبِنَة
زَاْبِنَة 21t ,
a. Hill situated in the bend of a valley.
زَبُوْن
زَبُوْن 26 , ( pl. زُبُن 10 ),
a. Simpleton, fool, dupe.
b. Customer; client.
زَبُّوْنَة
زَبُّوْنَة 31t ,
a. Pride.
زِبْنِيَة
زِبْنِيَة ( pl. زَبَانِيَة ),
a.
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR17.696 harfزبن
زَبَنَ - يَزْبِنُ - زَبَان - زَبَانِي- زَبانِيَة
زَبَنَ - يَزْبِنُ + كائن + كائناً: يدفعه ويقسره على أمر أو وجهة
زَبَان: على وزن " فـَعَال" اسم فعل مبالغة من " زَبَنَ - يَزْبِنُ ": الزَّيْن الشديد: الدفع والنهر والتنكيل الشديد
زَبَانِي: اسم نسبة من " زَبَان ": المختص بالزبن الشديد: الشرطي والحارس الذين يدفع الناس ويقسرهم إلى جهة أو أمر:
Mücavir kökler1 mücavir (1 toplam)
- دعو
1 ortak ayet · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir
Geçtiği ayetler(1)
سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ
ÜniformalılarBiz de zebanileri çağırırız.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | زبن |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | دفع, ردع, صدم |
| Zıt Kök | جذب |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyi şiddet ve sertlikle itmek, savurmak, yaklaştırmayıp çarparak geri püskürtmek |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi azap ve hükmün icrasında suçluyu karşı konulamaz bir sertlikle ateşe iten ve alıkoyan infaz gücü |
| Çekirdek Özet 3 | Meşru nizam ve otoritenin ihlaline karşı uygulanan tavizsiz, geri itici ve caydırıcı yaptırım gücü |
| Kritik Hata Riski | الزبانية lafzını yalnızca mitolojik veya tasavvuri bir azap figürü sayıp kökün özündeki sert defetme, itme ve meşru cebir işlevini göz ardı etmek |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| زب | Kabarma, köpürme, katılaşarak yoğunlaşma veya yukarı/dışarı doğru taşkın bir hareket üretme; nitekim زبد kökünde köpüğün yüzeye fırlaması ve زبر kökünde taşları üst üste yığarak sert set kurma anlamı belirgindir | ن | Çekirdekteki taşkın ve sert yoğunlaşmayı, bir nesneyi diğerinden şiddetle uzaklaştıran, çarpan ve geri püskürten yönlü bir fiziki darbeye (itme ve engelleme) dönüştürmüştür |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ز | Kesici alet | Keskin bir müdahale, ani ve sert bir ayrışma hattı çizme |
| ب | Ev, çadır | Belirli bir alan, sınır, iç mekân veya korunması gereken korunak |
| ن | Filiz, yılan, balık | Süreklilik, devingen ve esnek bir canlılık, hareketin devamı |
| زبن | Kesici alet, ev/çadır ve hareket imgesi | Korunan alana ya da sınıra yönelen yabancı unsuru, keskin ve tavizsiz bir güçle sürekli olarak geriye itme, püskürtme ve alıkoyma eylemidir |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Sağılırken veya yavrusu emmek istediğinde memesine yaklaştırmayıp arka ayaklarının mafsallarıyla (ثفنات) süt sağanı ya da yavrusunu sertçe tekmeleyip iten devedir (ناقة زبون). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şiirinde savaşın insanları çarpıp ezmesi ve geri püskürtmesi anlamında حرب زبون terkibiyle kullanılır. Nitekim Kitābü’l-ʿAyn’da kaydedilen şahitte savaşın kişiyi şiddetle sarsıp geri itmesi şöyle ifade edilir: إذا زَبَنَتْه الحربُ لم يَتَرَمْرَمِ |
| Erken Arapça kullanım | Hz. Ali'nin kelamında geçen huysuz devenin ayağıyla itmesi tasviri (كالنَّاب الضَّرُوسِ تَزْبِنُ برجلها) ve cahiliye dönemindeki belirsiz ve çekişmeye yol açan hurma satışı olan el-Müzâbene (المزابنة) akdinin yasaklanması rivayetidir. |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.
Sami etimolojik katman
Arapça زبن kökü, Sami dil ailesinde ağırlıklı olarak itmek, kakmak, uzaklaştırmak ve ticari anlamda alıp vermek veya çekişmek semantiğiyle temas halindedir. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarda z-b-n kökü z-b-n / z-v-n biçiminde «satın almak, ticaret yapmak, zaman/pazar belirlemek» semantik dallanmasını gösterirken (Süryanice zban: satın aldı; Yahudi Aramicesi zəvan: satın aldı), Arapçada kökün somut beden hareketine ve itmeye (def‘) dayalı fiziksel nüvesi korunmuştur. Cahiliye iktisadındaki el-müzâbene (ağaçtaki yaş hurmayı tahmini kuru hurma ile takas etme) işleminde görülen çekişme ve itişme, bu iki semantik alanın (itme/çekişme ile belirsiz mubadele) ortak kesişim noktasını oluşturur. Arapçada kök, özellikle şiddetli bir darbe ile savurma ve geri püskürtme odağında yoğunlaşmıştır.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Sertçe itmek, defetmek, savurmak | Devenin ayağıyla vurup itmesi, akrebin kıskaçlarıyla kendini savunması ve sert muhafızların suçluları ateşe itmesi | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Aramice ve İbranice z-b-n kökü | Aramice ve Süryanicede ticaret ve satın alma anlamına kaymış, Arapçada ise itme ve çekişme çekirdeği muhafaza edilmiştir | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik diğer kollarda güvenilir doğrudan soydaş tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
Kaynak David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| زبن | Anlamlı | İtmek, defetmek | Şiddetle çarparak geri püskürtmek, uzaklaştırmak | Kur'an'da geçer (hedef kök) |
| زنب | Anlamlı | Küçük ve cılız olmak, daralmak | Azlık, zayıflık veya parmak ucu gibi daralan nesneler | Kur'an'da geçmez |
| بزن | Anlamlı | Sertleşmek, güçlenmek | Dayanıklı kumaş veya avcı kuş (şahin) cinsiyle ilgili sertlik | Kur'an'da geçmez |
| بنز | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bağımsız anlamlı bir kök olarak kaydedilmemiştir | Kur'an'da geçmez |
| نزب | Anlamlı | Çığlık atmak, ses çıkarmak | Erkek ceylanın veya antilobun çiftleşme esnasında çıkardığı ince ses | Kur'an'da geçmez |
| نبز | Anlamlı | Lakap takmak | Bir kimseyi hoşlanmadığı kötü bir isimle anmak, yaftalamak | Kur'an'da geçer |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| زبن | Merkez | Şiddetle itmek ve defetmek | Bir tehlikeyi veya haddi aşanı sert bir darbeyle çarparak geri püskürtmek | İten failin gücü ve itilenin karşı koyamazlığı esastır |
| دفع | Komşu | İtmek, savmak | Yalın olarak bir şeyi önünden veya yerinden ileriye doğru itmektir | زبن gibi bedensel sertlik ve şiddetli darbe içermesi şart değildir |
| ردع | Komşu | Geri çevirmek, vazgeçirmek | Birini eyleminden menedip geri adım attırmak, caydırmaktır | زبن fiili fiziki püskürtme iken ردع daha ziyade engelleme ve caydırmadır |
| صدم | Komşu | Çarpmak, toslamak | İki sert cismin birbirine şiddetle vurması ve çarpışmasıdır | زبن çarpmayla birlikte hedefi fırlatıp uzaklaştırmayı hedefler |
| جذب | Zıt | Kendine çekmek | Bir şeyi kuvvet uygulayarak kendine doğru yaklaştırmak | زبن kökünün içerdiği şiddetle geri püskürtmenin tam karşıtıdır |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | زبن | Şiddetle itip defetmek | Kişiyi veya şeyi sertçe çarpıp uzaklaştırmak, mücadelenin şiddeti | Kesin |
| Latince | Repellere, propellere | Geri püskürtmek, zorla itmek | Savuşturma ve geri itme anlamını verir; devenin tekmeleme nüansını içermez | Güçlü |
| İngilizce | To repel, to thrust violently | Sertçe geri itmek, defetmek | Fiziksel uzaklaştırmayı karşılar; kurumsal kolluk/muhafız çağrışımı eksik kalır | Güçlü |
| Almanca | Zurückstoßen, abwehren | Geri itmek, savuşturmak | Savunmacı veya saldırgan geri itmeyi karşılar; lafzın azap infaz gücü boyutunu vermez | Güçlü |
| Fransızca | Repousser brutalement | Şiddetle geri püskürtmek | Güç kullanarak uzaklaştırmayı anlatır; Arapçadaki kök metaforunu bütünüyle kapsamaz | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lisān al-ʿArab.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الزَّبَانِيَةَ | Cehennem muhafızları, ilahi infaz ve cebir melekleri | Azgınlaşan ve namaz kılan kulu engelleyen mütekebbir zorbanın meclisine (kulübüne) karşı çağrılacak olan karşı konulamaz ilahi güç ve muhafızlar bağlamı (Alak 96:18) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ahiret halleri ve meleklerin mahiyeti | Zebânîlerin melek mi yoksa müstakil bir azap varlığı mı olduğu ve azaba memur meleklerin günahkârlara merhametsizliği | Karşı konulamaz, itaatkâr ve ilahi adaletin cebir unsuru olan melekler |
| Fıkıh | İktisadi muameleler ve akitler | Ağaçtaki yaş hurmanın kuru hurma karşılığı satışı olan müzâbene (المزابنة) akdinin yasaklığı ve getirdiği çekişme | Garar, cehalet ve tarafların birbirini zarara itmesi (müdâfaa ve niza) |
| Tefsir | Alak Suresi 18. ayetin izahı | Ebu Cehil'in yardıma çağıracağı çetesine/kurultayına (nâdiye) mukabil Allah'ın sevk edeceği kahredici memurlar | Şiddetle yakalayıp cehenneme iten ve defeden kolluk/infaz gücü |
| Hadis | Rivayet metinleri ve ahlaki ikazlar | Huysuz hayvanın sağanı itmesi ve Hz. Peygamber'in müzâbene satışını nehyettiği hadislerdeki hukuki bağlam | Çekişmeye yol açan haksız aldatma ve fiziki çarpıp püskürtme |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İlahi cezanın infazı | İnfaz meleği / Zebâni | Suçluyu hak ettiği azap mahalline şiddetle sevk etme | Haddi aşan kibir ehline karşı ilahi adaletin karşı konulamaz fiziksel cebri | Kesin |
| İlmi | Fiziksel etkileşim | İtme kuvveti (repulsiyon) | İki kütle veya yük arasında birbirini uzaklaştıran etki | Temas veya alan etkisiyle merkeze yaklaşmayı engelleyip dışa itme | Güçlü |
| Siyasi | Kamu düzeni ve güvenlik | Güvenlik gücü / Çevik kuvvet | İsyan veya taşkınlık durumunda düzeni tehdit edenleri püskürtme | Meşru otoritenin kamu asayişini bozan zorbalara karşı uyguladığı meşru zor kullanma | Güçlü |
| İktisadi | Sözleşme hukuku | Müzâbene yasağı | Belirsizlik ve haksız baskı sebebiyle akdin feshi | Tarafların haksız kazanç ve çekişmeyle birbirini zarara itmesini önleme | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Elektrostatik itme kuvveti (Coulomb itmesi) | Aynı işaretli yüklerin birbirine yaklaştıkça kuvveti artan bir şiddetle birbirini geri itmesi gibi, haddini bilmeyip yaklaşana uygulanan şiddetli defetme dinamiğidir | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Meşru kolluk ve sınır güvenliği müdahalesi | Bir toplumsal veya siyasal alanın sınırlarını ihlal eden mütecavizlere karşı meşru otoritenin orantılı ve sert itici güç uygulamasıdır | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü ve türevi olan الزبانية lafzını yalnızca cehennemde zebaniler şeklinde mitolojikleştirilmiş bir korku unsuru sayarak, kökün nizamı koruyan meşru kolluk, defetme ve sınır muhafızlığı anlamından soyutlamak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök, azgınlaşan ve kendini kendine yeterli gören zorbanın kendi güruhuna (nadiyesine) güvenmesine karşılık, ontolojik ve ilahi düzenin mutlak infazcı ve savuşturucu gücünü temsil eder. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayetteki meydan okumayı kavrayamamak; Ebu Cehil'in siyasi ve kabilesel çetesine karşı Allah'ın nizamı koruyan kahredici kolluk gücünü zikrettiğini fark etmeyip ayeti salt soyut bir kıyamet tasvirine indirgemek. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Alak Suresi'ndeki ilk vahiy tecrübesinin ve davetin karşısına dikilen siyasi/toplumsal kibre karşı, ilahi iradenin hangi güç unsuruyla karşılık verdiğini ve adaletin icrasındaki tavizsiz cebri gösterdiği için önemlidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Müstağni davranarak hakkı ve namazı engellemeye çalışan zorbaların kibrinin kırıldığı ve ilahi yaptırımla tehdit edildiği mekkî tehdit ve ikaz ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Hak davanın yalnızca edilgen bir telkinden ibaret olduğu zannını düzeltir; ilahi nizamın, taşkınlık yapan zalimlere karşı son tahlilde karşı konulamaz bir defetme ve zor kullanma gücüne (زبن) sahip olduğunu ortaya koyar. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamHuysuz devenin sağılırken veya yavrusu yaklaşırken ayağının sert mafsalıyla sağanı çarpıp geri püskürtmesi, şiddetle itmesi.
- Soyut anlamBir sınıra veya nizam alanına tecavüz eden haksız unsuru, meşru ve karşı konulamaz bir sertlikle geriye doğru itip defetme eylemi.
- Sistematik karşılıkOtorite ve kamu nizamının ihlali karşısında devreye giren caydırıcı, uzaklaştırıcı ve infaz edici meşru cebir mekanizması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde ihlale yönelen zorbanın merkeze veya sınıra olan konum vektörünü, ilahi nizamın adalet katsayısını, eksi işareti yönün daima merkeze doğru değil merkezden dışarıya doğru sert bir itme (def‘) olduğunu, ise sınır aşıldığında ters yönde katlanarak devreye giren karşı konulamaz zebânî/itme kuvvetini temsil eder.