سحل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ح-ل1 sîga, 9 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.لقيعينحببسحلتابوتبِالسَّاحِلِقذفأخذصنععدو

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 9

▶ Ağı aç (3B)

سحل

س - ح - ل

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Sahil ile

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.890 harf
باب الحاء والسين اللام معهما ح س ل، س ل ح، س ح ل، ح ل س، ل ح س، ل س ح كلهن مستعملات حسل: الضَبُّ يُكْنَى أبا حِسْل، والحِسْلُ: ولدُه، ويقال: إنه قاضي الدوابّ والطَّيْر، ويقال: وُصِفَ له آدَمُ وصورتُه -عليه السلام-، فقال الضَّبُّ: وَصَفتُم طَيْراً يُنْزِل الطيرَ من السماءِ الحُوتَ في الماء، فمن كان ذا جَناحٍ فَلْيَطِرْ، ومن كان ذا حافرٍ فَلْيَحفِرْ. وجمعة حِسَلةٌ. سحل: السَّحيل: ثَوْبٌ لا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.799 harf
السَحْلُ: الثَوبُ الأبيض من الكُرْسُفِ، من ثياب اليمن. قال المُسَيَّبُ بن عَلَسٍ يذكر ظُعُناً: في الآلِ يَخْفِضُها ويرفعهاريعٌ يلوحُ كأنّه سَـحْـلُ شبّه الطريقَ بثوب أبيض. والجمع سُحولٌ، ويجمع أيضاً على سُحُلٌ. وقال: كالسُحُلِ البيضِ جَلا لَوْنهاسَحُّ نِجاءِ الحَملِ الأَسْوَلِ والسَحْلُ: النَقْدُ من الدراهم. وقال أبو ذؤيب: فباتَ بِجَمْعٍ ثم آبَ إلـى مِـنـىًفأصبح راداً يبتغي المَزْجَ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR12.814 harf
ح س ل حسل ، حلس ، سلح ، سحل ، لحس : مستعملات . حسل : قال الليث : الحِسْلُ : وَلَدُ الضَّبِّ ، ويُكْنى الضَّبُّ أَبَا حِسْل . وقال أبو الدُّقَيْش : تقول العرب للضَّبّ : إنه قاضي الدَّوَابِّ والطَّيْرِ . قال الأزهري : ومما يحقق قولُه ما حَدَّثَنَاه المُنْذِرِيّ عن عثمان بن سعيد عن نُعَيم بن حَمَّادٍ عن مروان بن معاوية عن الحسن بن عمرو عن عامر الشعبي ، قال : سمعت النعمان بن بشير على المنبر يقول : يا
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.939 harf
(باب السين والحاء وما يثلثهما) (سحر) السين والحاء والراء أصولٌ ثلاثة متباينة: أحدها عضْوٌ من الأعضاء، والآخر خَدْعٌ وشِبههُ، والثالث وقتٌ من الأوقات. فالعُضْو السَّحْر، وهو ما لَصِقَ بالحُلقوم والمَرِيء من أعلى البطن. ويقال بل هي الرِّئة. ويقال منه للجبان: انتفَخَ سَحْرُه. ويقال له السُّحْر والسَّحْر والسَّحَر. وأمّا الثّاني فالسِّحْر، قال قوم: هو إخراج الباطل في صورة الحقِّ، ويقال هو الخديعة.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR543 harf
- قال عز وجل: ﴿فليلقه اليم بالساحل﴾ [طه/39]، أي: شاطئ البحر أصله من: سحل الحديد، أي: برده وقشره، وقيل: أصله أن يكون مسحولا، لكن جاء على لفظ الفاعل، كقولهم: هم ناصب. وقيل: بل تصور منه أنه يسحل الماء أي يفرقه ويضيقه، والسحالة: البرادة، والسحيل والسحال: نهيق الحمار (انظر: المجمل 2/488)، كأنه شبه صوته بصوت سحل الحديد، والمسحل: اللسان الجهير الصوت، كأنه تصور منه سحيل الحمار من حيث رفع صوته، لا من حيث
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.055 harf
س ح ل سحـل الخشبـة بالمسحـل وهو المبرد وهذه سحالة الحديد‏:‏ لبرادته‏.‏ وثوب سحل‏:‏ أبيض وثياب سحول وسحل‏.‏ وسحل الحمار سحيلاً وسحالا وهو مسحل‏.‏ واستاكت بالإسحـل وهـو ومن المجاز‏:‏ سحلت الرياح الأرض‏:‏ كشطت أدمتها‏.‏ وقعد بالساحل وهو ما يسحله الماء من شاطـيء البحـر وساحـل فلـان‏:‏ أتـى الساحـل‏.‏ وخطيب مسحل‏.‏ ولسان مسحل‏:‏ جعل كالمبرد‏.‏ وركب فلان مسحله إذا مضى على عزمه‏.‏ وتقول‏:‏ إذا
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR9.772 harf
السَّحْلُ والسَّحِيلُ: ثوب لا يُبْرَم غَزْلُه أَي لا يُفْتَل طاقتَين، سَحَلَه يَسْحَله سَحْلاً.يقال: سَحَلوه أَي لم يَفْتِلوا سَداه؛ وقال زهير: على كل حالٍ من سَحِيل ومُبْرَم وقيل: السَّحِيل الغَزْل الذي لم يُبْرَم، فأَما الثوب فإِنه لا يُسَمَّى سَحِيلاً، ولكن يقال للثوب سَحْلٌ. والسَّحْلُ والسَّحِيل أَيضاً: الحبْل الذي على قُوَّة واحدة. والسَّحْل: ثوب أَبيض، وخَصَّ بعضهم به الثوب من القُطْن،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR304 harf
* س ح ل * * السَّحْلُ * الثوب الأبيض من الكرسف من ثياب اليمن وكفن رسول الله ]ص[ في ثلاثة أثواب * سَحُوليَّةٍ * كرسف ويقال * سَحُولُ * موضع باليمن وهي تنسب إليه و * السُّحَالَةُ * بالضم ما سقط من الذهب والفضة ونحوهما كالبرادة و * السَّاحِلُ * شاطئ البحر قال بن دريد هو مقلوب وإنما الماء سحله أي قشره وكشطه
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR9.070 harf
السحل: ثوب لا يبرم غزله، أي لا يفتل طاقين كالسحيل، كأمير، وقد سحله، يسحله، يسحله، سحلا، يقال: سحلوه: لم يفتلوا سداه، وقيل: السحيل: الغزل الذي لم يبرم، فأما الثوب فإنه لا يسمى سحيلا، ولكن يقال له: لا يبرم، فأما الثوب فإنه لا يسمى سحيلا، ولكن يقال له: السحل، وفي الصحاح: السحيل: الخيط غير مفتول، ومن الثياب: ما كان غزله طاقا واحدا، والمبرم: المفتول الغزل طاقين، والمتآم: ما كان سداه ولحمته طاقين
Maddenin bağlantısı

السحل: ثوب لا يبرم غزله، أي لا يفتل طاقين كالسحيل، كأمير، وقد سحله، يسحله، يسحله، سحلا، يقال: سحلوه: لم يفتلوا سداه، وقيل: السحيل: الغزل الذي لم يبرم، فأما الثوب فإنه لا يسمى سحيلا، ولكن يقال له: لا يبرم، فأما الثوب فإنه لا يسمى سحيلا، ولكن يقال له: السحل، وفي الصحاح: السحيل: الخيط غير مفتول، ومن الثياب: ما كان غزله طاقا واحدا، والمبرم: المفتول الغزل طاقين، والمتآم: ما كان سداه ولحمته طاقين طاقين، ليس بمبرم ولا مسحل. والسحل، والسحيل: الحبل الذي على قوة واحدة، والمبرم: الذي على طاقين، وفي الصحاح: السحيل من الحبل: الذي يفتل فتلا واحدا، كما يفتل الخياط سلكه، والمبرم: أن يجمع بين نسيجتين فيفتلا حبلا واحدا، وسحلت الحبل، فهو مسحول، ولا يقال: مسحل، لأجل المبرم، وقال غيره: وقد يقال أسحلته، فهو مسحل، واللغة العالية: سحلته، وقال زهير: على كل حال من سحيل ومبرم والسحل: ثوب أبيض رقيق، أو من القطن، خصه الأزهري هكذا، وقال الجوهري: السحل: الثوب الأبيض من الكرسف من ثياب اليمن، قال المسيب بن علس، يذكر ظعنا: ولقد أرى ظعنا أبينـهـا تحدى كأن زهاءها الأثل في الآل يخفضها ويرفعها ريع يلوح كأنه سـحـل شبه الطريق بثوب أبيض، ج: أسحال، وسحول، وسحل، الأخير بضمتين، قال المتنخل الهذلي: كالسحل البيض جلا لونها سح نجاء الحمل الأسول قال الأزهري: هو مثل سقف وسقف، زاد ابن بري: ورهن ورهن، وخطب وخطب، وحجل وحجل، وخلق وخلق، ونجم ونجم. وسحله، كمنعه، سحلا: قشره ونحته، فانسحل، انقشر، ومنه الحديث: فجعلت تسحلها له، أي تكشط ما عليها من اللحم، ويروى: تسحاها، وهو بمعناه. ومن المجاز: الرياح تسحل الأرض سحلا: أي تكشط ما عليها، وتنزع أدمتها. ومن المجاز: قعد فلان على الساحل، وهو ريف البحر وشاطئه، وهو مقلوب، لأن الماء سحله، أي قشره، أو علاه، فهو فاعل بمعنى مفعول، وكان القياس: مسحولا، قاله ابن دريد أو معناه: ذو ساحل من الماء إذا ارتفع المد ثم جزر، فجرف ما مر عليه. ومن المجاز: ساحلوا، مساحلة: أي أتوه، وأخذوا عليه، ومه حديث بدر: فساحل أبو سفيان بالعير، أي أتى بهم ساحل البحر. وسحل الدراهم، كمنع، سحلا: انتقدها، وسحل الغريم مائة درهم: نقده، قال أبو ذؤيب: فبات بجمع ثم آب إلـى مـنـى فأصبح رادا يبتغي المزج بالسحل

أي النقد، وضع المصدر موضع الاسم. وسحله مائة سوط، سحلا: ضربه، فقشر جلده. وسحلت العين، تسحل، سحلا، وسحولا: بكت، وصبت الدمع. وسحل البغل، والحمار، كمنع، وضرب، اقتصر الجوهري على الأخيرة، سحيلا، وسحالا: أي نهق، ومنه قيل لعير الفلاة: مسحل. وسحل فلان: شتم ولام، ومنه قل للسان: مسحل. والسحالة، بالضم: ما سقط من الذهب والفضة، ونحوهما، إذا برد، وقد سحله، سحلا، إذا برده، وكل ما سحل من شيء فما سقط منه سحالة، وقال الليث: السحالة: ما تحات زمن الحديد، وبرد من الموازين. ومن المجاز: السحالة: خشارة القوم، عن ابن الأعرابي، والسحالة: قشر البر والشعير، ونحوه، إذا جرد منهما، وكذلك قشر غيرهما من الحبوب، كالأرز والدخن، قال الأزهري: وما تحات من الأرز والذرة إذا دق شبه النخالة، فهي أيضا سحالة. والمسحل، كمنبر: المنحت، وقال الليث: السحل نحتك الخشبة بالمسحل، وهو المبرد. والمسحل: اللسان ما كان، قال ابن أحمر: ومن خطيب إذا ما انساح مسحله بمفرح القول ميسورا معسورا جعل كالمبرد، وهو مجاز، وأنشد ابن سيده: وإن عندي إن ركبت مسحلي سم ذراريح رطاب وخشـي وقول الجوهري: اللسان الخطيب بغير واو سهو، والصواب: والخطيب، بحرف عطف، ولكن صحح بعض أن اللسان قد يوصف بالخطابة أيضا، فلا سهو، نقله شيخنا، وعند فيه نظر. والمسحل: اللجام، كالسحال، ككتاب، كما تقول: منطق ونطاق، ومئزر وإزار، ومنه الحديث: إن الله عز وجل قال لأيوب - على نبينا وعليه الصلاة والسلام -: لا ينبغي لأحد أن يخاصمني إلا من يجعل الزيار في فم الأسد، والشحاك، بالشين والكاف، وقد ذكر في موضعه، أو المسحل: فأسه، وهي الحديدة القائمة في الفم، قاله ابن دريد في كتاب السرج واللجام. ومن المجاز: المسحل الخطيب البليغ، الشحشح، الذي لا يكاد ينقطع في خطبته، وهو فوق المصقع. وقيل: المسحل: حلقتان، إحداهما مدخلة في الأخرى، على طرفي شكيم اللجام، هي الحديدة التي تحت الجحفلة السفلى، قال رؤبة: لولا شكيم المسحلين اندقا وقال ابن شميل: مسحل اللجام: الحديدة التي تحت الحنك، قال: والفأس: الحديدة القائمة في الشكيمة، الشكيمة: الحديدة المعترضة في الفم، والجمع المساحل، قال الأعشى: صددت عن الأعداء يوم عباعب صدود المذاكي أفرغتها المساحل ومن المجاز: شاب مسحله، هو جانب اللحية، أو أسفل العذارين إلى مقدم اللحية، أو هو الصدغ، وهما مسحلان. قال الأزهري: والمسحل، موضع العذار في قول جندل الطهوي: علقتها وقد نزى في مسحلي أي في موضع عذاري من لحيتي، يعني الشيب، قال: وأما قول الشاعر: الآن لما ابيض أعلى مسحلي

فالمسحلان هنا: الصدغان، وهما من اللجام الخدان. والمسحل: النهاية في السخاء. وأيضا: الجلاد الذي يقيم الحدود بين يدي السلطان. وأيضا الساقي النشيط. وأيضا المنخل. وأيضا: فم المزادة. وأيضا: الماهر بالقرآن، من السحل، وهو السرد، والتتابع، والصب. وأيضا: الثوب النقي الرقيق، يكون من القطن. وأيضا: الشجاع الذي يعمل، هكذا في نسخ المحكم، وفي العباب: يحمل وحده. وأيضا: الميزاب الذي لا يطاق ماؤه. وأيضا: العزم الصارم، يقال: ركب فلان مسحله، إذا عزم على الأمر، وجد فيه، وأنشد أبو عمر الجرمي لصخر بن عمرو الباهلي: وإن عندي إن ركبت مسحلي وتقدم عن ابن سيده أنه أنشده شاهدا على معنى اللسان. وأيضا: الحبل، وفي المحكم: الخيط يفتل وحده، فإن كان معه غيره فهو مبرم، ومغار. وأيضا: الغي، يقال: ركب فلان مسحله، أي: تبع غيه فلم ينته عنه، وأصله في الفرس إذا شمر في سيره، فدفع فيه برأسه. والمسحل: المطر الجود من السحل، وهو الصب. وأيضا: عارض الرجل، عن ابن عباد، ومنه شاب مسحله. ومسحل: فرس شريح بن قرواش العبسي، نقله الصاغاني. وأيضا: اسم رجل، وهو أبو الدهناء - امرأة العجاج - قال العجاج فيهما: أظنت الدهنا ظن مسحل أن الأمير بالقضاء يعجل وأيضا: اسم جني الأعشى، وفي الصحاح، والعباب: اسم تابعة الأعشى، وفيه يقول: دعوت خليلي مسحلا ودعوا له جهنام جدعا للهجين المذمـم ومن سجعات الأساس: إذا ركب فلان مسحله، أعجز الأعشى ومسحله، أي إذا مضى في قريضه. ويقال للخطيب: انسحل بالكلام، إذا جرى به، وقيل: اسحنفر فيه، وهو مجاز. ورجل إسحلاني اللحية، بالكسر: أي طويلها، حسنها، قال سيبويه: الإسحلان صفة. والإسحلانية: المرأة الرائعة الطويلة الجميلة. ويقال: شاب مسحلان وأسحلان، ومسحلاني، بضمهن: أي طويل، يصف بالطول، وحسن القوام. أو مسحلان، ومسحلاني: سبط الشعر، افرع، وهي بهاء، كما في المحكم. والسحلال: البطين، أي العظيم البطن، والجمع سحاليل، قال الأعلم يصف ضباعا: سود سـحـالـيل كـأ ن جلودهن ثياب راهب ومسحلان، بالضم: واد، عن الليث. أو: ع، عن ابن دريد، قال النابغة الذبياني: سأربط كلبي أن يريبك نـبـحـه وإن كنت أرعى مسحلان فحامرا وسحول، كصبور: ع، باليمن، تنسج به الثياب السحولية، قاله ابن سيده، وقال غيره: قرية باليمن، تحمل منها ثياب قطن بيض، تسمى السحولية، قال طرفة بن العبد: وبالسفح آيات كأن رسومها يمان وشته ريدة وسحول

أي أهل ريدة وسحول، وهما قريتان باليمن، وفي حديث عائشة رضي الله تعالى عنها: كفن رسول الله تعالى صلى الله عليه وسلم في ثلاثة أثواب سحولية، كرسف، ليس فيها قميص ولا عمامة. ويروى: في ثوبين سحوليين. يروى بالفتح وبالضم، الأول ظاهر، وأما الضم فعلى أنها نسبة إلى السحول، جمع سحل، وهو الثوب الأبيض من القطن، وإن كان لا ينسب إلى الجمع، لكنه قد جاء فقول للواحد، فشبه كما في العاب، ويقال: إن اسم القرية بالضم أيضا وبالوجهين أورده ابن الأثير، وعياض، والجلال، وغيرهم، وبه يعلم قصور المصنف. والإسحل، بالكسر: شجر يشبه الأثل، منابته منابت الأراك في الهول، يستاك به، أي بقضبانه، قاله الدينوري، قال امرؤ القيس: وتعطو برخص غير شثن كأنه أساريع ظبي أو مساويك إسحل ولا نظير له إلا إذخر، وإجرد، وإبلم، وإثمد. والسحلة، كهمزة: الأرنب الصغيرة، التي قد ارتفعت عن الخرنق، وفارقت أمها. والمسحول من الرجال: الصغير الحقير. وأيضا: المكان المستوي الواسع. وأيضا: جمل للعجاج، وهو القائل فيه: أنيخ مسحول مع الصبار ملالة المأسور بالإسـار

والأساحل: مسايل الماء، عن ابن عباد. ويقال: أسحل فلانا، إذا وجد الناس يسحلونه، أي يشتمونه، ويلومونه، ويقعون فيه. والسحيل، والسحال، كأمير وغراب: الصوت الذي يدور في صدر الحمار، وهو النهيق، والنهاق، وقد سحل، سحلا، وقد تقدم. ومما يستدرك عليه: سحلت مريرة فلان: إذا ضعفت قوته، والمعنى جعل حبله المبرم سحيلا، وهو مجاز. وأسحلت الحبل، فهو مسحل: لغة عن ابن عباد، غير فصيحة. والمسحلة، كمعظمة: كبة الغزل، عن أبي عمرو، قال: وهي الوشيعة، والمسمطة أيضا. وقيل: الثياب السحولية هي المقصورة، منسوبة إلى السحول، وهو القصار، لأنه يسحلها أي يغسلها، فينقي عنها الأوساخ. وسحول: أبو قبيلة باليمن، وبه سميت القرية المذكورة، وهو ابن سوادة بن عمرو بن سعد بن عوف بن عدي بن مالك بن زيد بن سهل الحميري. وانسحلت الدراهم: املاست. وسحلت الدراهم: صببتها، كأنك حككت بعضها ببعض. وانسحال الناقة: إسراعها في سيرها، عن الأصمعي. والانسحال: الانصباب، وتقشر وجه الأرض. وباتت السماء تسحل ليلتها: أي تصب الماء، وهو مجاز. والمسحل، كمنبر: الحمار الوحشي، وهو صفة غالية. وسحيله: أشد نهيقه، وهذا قد أورده الجوهري وغيره، فترك المصنف إياه غريب. وركب مسحله: إذا مضى في خطبته. وسحل القراءة، سحلا: قرأها متتابعا، متصلا. ويروى بالجيم، وقد تقدم. والسحل: السرد، وهو أن يتبع بعضه بعضا. وطعن في مسحل ضلالة: إذا أسرع فيها، وجد. والسحال، والمساحلة: الملاحاة بين الرجلين، يقال: هو يساحله، أي يلاحيه. وقال أبو زيد: السحليل: الناقة العظيمة الضرع، التي ليس في الإبل مثلها. والمسحل: الشيطان. وأيضا الخسيس من الرجال. وسليمان بن مسحل: تابعي، عن ابن عمر. وساحول القارورة: غلافها. نقله الصاغاني في تركيب س ج ل. والسحلول، كزهلول: الحقير، الضعيف من الرجال. وسحيل، كأمير: أرض بين الكوفة والشام، كان النعمان بن المنذر يحمي بها، قاله نصر. والساحل: مدينة بالمغرب، قبلي قيروان مما يلي القبلة، وليس بساحل بحر، منها إسرائيل بن روح الساحلي، روى عن مالك. وساحل الجوابر: كورة صغيرة بمصر. وساحل دنكرو بالدنجاوية. وساحل دبركه بالمنوفية. وساحل الحطب بالأسيوطية.

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR16.169 harf
سَحَلَهُ 1 سَحَلَهُ ذ , aor سَحَلَ , (K,) inf. n. سَحْلٌ, (S, TA,) He pared it; peeled it; or stripped off, scraped off, rubbed off, abraded, or otherwise removed, its outer covering or integument, or superficial part: or he pared, peeled, or stripped, it off: (S, K, TA:) this is the primary signification: (S:) and he filed it. (TA.) It is said in a trad., فَجَعَلَتْ تَسْحَلُهَا لَهُ, i. e. And
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.017 harf
سَحَلَ سَحَلَ A ( n. ac. سَحْل 1 ), a. Peeled, pared; filed ( metal ). b. Beat, struck; blamed, reviled. c. Poured out, counted ( money ). d. Formed of a single twist or strand ( rope ). سَاْحَلَ سَاْحَلَ III , a. Came to the sea-shore. أَسْحَلَ أَسْحَلَ IV , a. Found overwhelmed with insults. اِنْسَحَلَ اِنْسَحَلَ VII , a. Was peeled, pared. b. Was smooth, shiny ( money ). سَحْل
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR29.480 harf
سحل سَحَلَ - يَسْحَلُ - سَاحِل سَحَلَ - يَسْحَلُ + كائن أو شيء + كائناً أو شيئاً: يبرده فينحته ويكشطه ويقشره: يؤثر عليه بقوة تؤدي إلى برده ونحته تدريجياً حتى تزول عنه طبقته القشرية وتنكشط سَاحِل: اسم فاعل صفة مشبهة من " سَحَلَ - يَسْحَلُ ": الذي ينحت ويكشط سَاحِل البحر: الجزء من البحر الذي يضرب الشاطىء بأمواجه فينحته ويبرده ويكشطه ويقشر عنه
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler9 mücavir (15 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. تابوت

    1 ortak ayet · Sandık

  2. قذف

    1 ortak ayet · “Kezzaf” sapan; “kızaf” atmak için alınan avucu dolduracak…

  3. يمم

    1 ortak ayet · Büyük akarsu

  4. صنع

    1 ortak ayet · İmal ederler

  5. عين

    1 ortak ayet · Ayn göz, “evya” göze demektir

  6. حبب

    1 ortak ayet · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)

  7. عدو

    1 ortak ayet · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir

  8. لقي

    1 ortak ayet · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır

  9. أخذ

    1 ortak ayet · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…

Geçtiği ayetler(1)

Sîga sayfası: بِالسَّاحِلِ
  1. أَنِ اقْذِفِيهِ فِي التَّابُوتِ فَاقْذِفِيهِ فِي الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِي وَعَدُوٌّ لَهُ وَأَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِنِّي وَلِتُصْنَعَ عَلَى عَيْنِي

    Sahil ileOnu bir sandığa koy da suya bırak. Su onu kıyıya atar. Bana da, ona da düşman olan birisi onu alır. Gözümün önünde yetişesin diye, senin üzerine katımdan bir sevgi koydum.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسحل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerشطأ, جرف, قشر
Zıt Kökلجج
Çekirdek Özet 1Bir şeyin yüzeyini eğelemek, kabuğunu kazımak, sıyırmak ve suyun karayı döverek aşındırması
Çekirdek Özet 2Dalgaların taşıdığı nesneyi suyun tükendiği ve toprağın aşındığı sınır çizgisine fırlatıp bırakması
Çekirdek Özet 3Çatışan iki kuvvetin sınır boyunda oluşturduğu arındırıcı ve açığa çıkarıcı temas eşiği
Kritik Hata RiskiSahili yalnızca nötr bir kumsal veya coğrafi durak sanıp kökün barındırdığı aşındırma, sürtünme ve karaya vurma dinamizmini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سحBir şeyi yüzey boyunca çekmek, sürüklemek, kazıyarak dökmek veya aralıksız akıtmakلSürükleme ve kazıma eylemine sınır, kenar boyunca temas etme, inceltme ve pürüzleri gidererek yüzeyi düzleme boyutu eklenmiştir; سحب kökündeki genel sürükleme veya سحق kökündeki ufalanıp ezilme yerine, sürtünerek aşınma ve kenara itilme anlamı belirginleşmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destek; tutunma, dayanma, pürüzYüzeydeki direnç, pürüzlü yapı ve temas eden noktalardaki sürtünme eşiği
حÇit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaİki farklı alanı (su ile karayı, iç ile dışı) birbirinden kesin hatla ayıran set veya sınır
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, bağlamaHareketi belirli bir doğrultuda sevk etme, kenara doğru sürme ve sınıra bitiştirme
سحلPürüzlü direncin sınıra doğru sürülerek aşındırılmasıSuyun veya aletin yüzeydeki pürüzle sürekli temas ederek onu sınıra doğru kazıması, aşındırıp pürüzsüzleştirmesi ve kenara atması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDemirin veya tahtanın eğe ile kazınıp pürüzlerinin giderilmesi (برد الحديد ونحته); dökülen demir talaşına سحالة denmesi; rüzgarın toprağın üst tabakasını süpürüp sıyırması ve suyun kenarı aşındırarak düzlemesi
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ, tek kat eğrilmiş zayıf iplik ile iki kat bükülmüş sağlam ipi karşılaştırırken bu kökü mecazen zayıf ve gevşek iş anlamında kullanmıştır: على كل حال من سحيل ومبرم
Erken Arapça kullanımel-A'şâ şiirinde dilin eğe gibi keskin ve etkili işlemesini veya kendisine ilham getiren cinin adını bu kökle anmıştır: وما كنت شاحردا ولكن حسبتني / إذا مسحل سدى لي القول أنطق

Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça سحل kökü, Sami dil ailesinde yüzeyi kazıma, sürtme, aşındırma, kabuğu sıyırma ve sürtünmeden doğan hırıltılı ses anlam matrisiyle temsil edilir. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede s-ḥ-l veya š-ḥ-l kökü bir yandan sert sürtünme ve yırtıcı sesi (aslan kükremesi veya hırıltı), diğer yandan yüzeyin sıyrılmasıyla kabuk bağlamış yapının inceltilmesi bağlamlarında görülür. İbranice šaḥal (שַׁחַל) biçimi fonetik olarak sürtünmeli boğaz sesinin çıkardığı yırtıcı kükremeyi karşılarken, Aramice ve Süryanice katmanında da sert aşınma ve tırmalama anlamları kökün çevresinde toplanır. Klasik Arapçada bu semantik çekirdek son derece somut üç koldaBillurlaşmıştır: Suyun ya da eğenin yüzeyi aşındırarak talaş çıkarması, eşeğin gırtlaktan çıkardığı sert ve hırıltılı anırma sesi ile dalgaların dövdüğü kıyı şeridi (sahil). Sahil kelimesi mef'ûl (aşındırılmış, suyu sıyırıp kenara ittiği yer) anlamında ism-i fâil kalıbında kullanılarak Arapçaya özgü morfolojik bir derinlik kazanmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönEğelemek, sıyırmak, kazımak, beyazlatmakDemir veya tahtanın eğelenmesinden rüzgarın toprağı sıyırmasına ve suyun kıyıyı döverek düzleştirdiği sahil çizgisine uzanan iç türetimKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice š-ḥ-l ve Süryanice türevlerSürtünme, sert hırıltılı ses çıkarma ve yüzeyin tırnak/alet ile kazınması anlam matrisinde fonetik ve anlamsal örtüşmeGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik aşındırma/kazıma kökleriSuyun veya aletin sınır hattında maddeyi incelterek talaş bırakması hareketiMuhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سحلAnlamlıAşındırmak, sıyırmak, kıyıSuyun veya aletin yüzeyi sıyırıp kenara talaş veya tortu yığmasıKur'an'da geçer; hedef kök
سلحAnlamlıBoşaltmak, koruma aracı kuşanmakİçerideki atığın dışarı atılması veya dış tehlikeye karşı zırh/silah edinilmesiKur'an'da geçer; dışarı atma yönüyle müşterek
حسلAnlamlıKeler yavrusu, küçük kalmakKeler yavrusuna حسل denmesi; cılız ve küçük kalmış canlıKur'an'da geçmez
حلسAnlamlıYapışmak, örtü serilmekSemerin altına serilen örtü, bir yere ayrılmamacasına yapışıp kalmakKur'an'da geçmez; yüzeye temas boyutu taşır
لسحAnlamlıSokmak, ısırmakAkrebin veya zehirli hayvanın sokması, yüzeyi delip acıtmasıKur'an'da geçmez
لحسAnlamlıYalamak, sıyırmakDil ile kabın veya yüzeyin üzerindeki kalıntıyı tamamen sıyırıp temizlemekKur'an'da geçmez; yüzeyi kazıma yönüyle akraba

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سحلMerkezKıyı, aşınma hattı, sıyırmaSuyun sürtünerek karayı dövdüğü, aşındırdığı ve nesneyi kenara fırlattığı sınırHem aşınmayı hem suyun tükendiği kara çizgisini bir arada barındırır
شطأKomşuKıyı, kenar hattıSuyun veya tarlanın bittiği tarafsız kenar çizgisi; filizin ana gövdeden ayrıldığı uçAşınma ve kazınma hareketini içermez, salt sınır ve kenar konumunu bildirir
جرفKomşuSuyun altını oyup götürmesiSuyun kenardaki toprağı toptan koparıp çökertmesi ve sürüklemesiسحل yüzeysel aşındırıp bırakırken, جرف kütlesel biçimde koparıp yıkar
قشرKomşuKabuğu soymakNesnenin üzerindeki koruyucu tabakanın kaldırılmasıسحل sürtünme ve eğeleme yoluyla inceltirken, قشر doğrudan kabuğu ayırır
لججZıtSuyun derin ve çalkantılı merkeziEngin deniz, derin su kütlesi, dibi görünmeyen girdap alanıKıyının, sınırın ve sığ aşınma hattının tam karşıtıdır; sınırsız derinliktir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسحلKıyı, aşındırılmış kenarSuyun çarparak törpülediği ve nesneleri bıraktığı sınır çizgisiKesin
LatinceLitus, radereKıyı, kazımak/sıyırmakLitus dalgaların çarptığı kıyı şeridini, radere ise yüzeyin kazınmasını karşılarGüçlü
İngilizceCoast, shore, abradeKıyı, sahil, aşındırmakCoast/shore coğrafi sınırı verirken abrade sürtünmeyle aşınma eylemini tam karşılarGüçlü
AlmancaKüste, Ufer, abschabenKıyı, sahil, kazıyıp sıyırmakKüste deniz kıyısını, abschaben ise talaş çıkaracak şekilde kazımayı ifade ederGüçlü
FransızcaRivage, côte, râperKıyı, sahil şeridi, eğelemekRivage dalganın vurduğu kıyıyı, râper aletle yüzeyi rendelemeyi karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بِالسَّاحِلِ (İsm-i fâil / mef'ûl anlamında)Suyun karaya kavuştuğu, dalgaların nesneyi dışarı fırlatıp bıraktığı aşınmış kıyı şeridiHz. Mûsâ'nın sandık içinde nehre bırakılması ve suyun onu Firavun'un sarayının bulunduğu kıyıya atması emri; Tâhâ 20:39

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahî takdir ve sebeplilikCansız bir nehrin veya denizin (yemm) iradesiz dalgalarıyla bir çocuğu helak etmeyip tam istenen sınıra bırakmasının ilahî sevk ile izahıTabiat kuvvetlerinin ilahî iradeye mutlak boyun eğişi
FıkıhSahil ve kıyı hukukuDenizin kıyıya attığı sahipsiz malların (lukata) ve kıyı şeridinin mülkiyet ve tasarruf statüsüKamusal sınır ve denizin dışarı attığı değerin hükmü
TefsirTâhâ 20:39 tefsiriAyetteki «felyulkıhi» emrinin tekvinî bir emir mi olduğu ve «es-sâhil» kelimesinin fâil mi yoksa masrûf/mesḥûl (aşındırılmış) anlamında mı geldiğiSuyun aşındırdığı kıyıya ilahî plan uyarınca emaneti teslim etmesi
HadisSahil boyu nöbeti (murâbata)İslam yurdunun denizle temas eden açık sınır boylarında beklemenin fazileti ve sahil müdafaasıDüşman veya tehlike temasının gerçekleştiği açık sınır hattı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevekkül ve teslimiyet eşiğiDalganın tükendiği emniyet sınırıSınavın teslim alındığı yerİlahi korumanın kaotik su kütlesinden çıkarıp somut emniyet zeminine ulaştırdığı temas noktasıGüçlü
İlmiJeomorfoloji ve erozyon dinamiğiAşınma ve tortu eşiğiMaddenin törpülenerek ayrışmasıİki akışkan veya katı kütlenin birbirini sürterek aşındırdığı ve yeni bir sınır topografyası kurduğu denge hattıGüçlü
SiyasiHudut ve sahil güvenliğiDışa açık jeopolitik sınırKarşılaşma ve savunma hattıİç otoritenin yabancı güçlerle, denizden gelebilecek risklerle doğrudan yüzleştiği aşınmaya açık sınır boyuGüçlü
İktisadiLiman ve ticaret arayüzüKarasal ve denizel pazar eşiğiMal ve lojistik aktarımıDalgaların ve gemilerin yükünü boşalttığı, kaynakların birikip dolaşıma girdiği kıyı ticaret hattıMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSürtünmeli sınır tabakası ve erozyon dinamiği (Boundary layer abrasion)Akışkanlar mekaniğinde sıvının katı çeperle karşılaştığı sınır tabakasında oluşan viskoz sürtünme ve jeofizikte kıyı şeridinin dalga enerjisiyle sürekli aşındırılarak yeniden biçimlenmesi süreciGüçlü
Beşeri bilimlerKültürel temas ve çatışma sınırı (Cultural friction zone)İki farklı toplum veya hukuk düzeninin karşılaştığı sınır hattında yaşanan karşılıklı aşınma, pürüzlerin törpülenmesi ve marjinal unsurların kıyıya itilerek görünür hale gelmesiMuhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece tatil yapılan, dinlenilen düz ve durağan bir kumsal olarak algılamak
Kur'an içi daha geniş anlamKökün çekirdeğindeki eğeleme, sıyırma, dalganın sürtünerek toprağı oyması ve içindeki emaneti sertçe karaya fırlatıp bırakması dinamizmi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHz. Mûsâ kıssasındaki ilahî sevkin dehşet verici ve hassas dengesini kaçırmak; nehrin çocuğu sakin bir koya değil, dalgaların dövdüğü sert bir çatışma ve saray eşiğine savurduğu gerçeğini ıskalamak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kelimeleri en somut fiziksel hareketlerinden koparmadan kullandığını gösterir; sahil sadece bir yer adı değil, suyun karayı döverek törpülediği bir aşınma ve emaneti dışarı fırlatma eşiğidir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. Mûsâ'nın doğumunu, nehre bırakılışını ve ilahî himaye altında düşmanının eline teslim edilişini anlatan kıssa ayetlerinde (Tâhâ 20:39)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tabiat olaylarının kör bir tesadüf olduğu zannını yıkar; suyun aşındırıcı ve sürükleyici gücünün dahi ilahî bir vazife bilinciyle hareket ettiğini gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSuyun veya eğenin bir yüzeyi sürekli sürterek aşındırması, pürüzlerini kazıması ve tortusunu kenar çizgisine yığması.
  • Soyut anlamKarşıt iki kuvvetin temas sınırında gerçekleşen törpülenme, yabancı unsurların sınır dışına itilmesi ve nihai temas eşiğinin oluşması.
  • Sistematik karşılıkKaotik akış ile sabit yapının sınır tabakasında dengelenmesi; taşıyıcı sistemin yükünü belirlenmiş sınıra bırakarak geri çekilmesi.
  • LaTeX modeliS=∂Ω∩{x∈Rn∣lim⁡t→τ∇Φ(x,t)⋅n=0}
  • LaTeX açıklamasıFormülde Ω su kütlesini, ∂Ω bu kütlenin sınırını (kıyı/sahil hattını) temsil eder. Φ(x,t) akışkanın taşıma potansiyelini, ∇Φ⋅n ise sınır yüzeyine dik yöndeki kuvvet akışını gösterir. Akışkanın taşıma potansiyeli sınıra vardığında (lim⁡t→τ) yüzey normali yönündeki enerji sıfırlanır; bu durum suyun taşıdığı yükü (x) sınır çizgisi olan sahile (S) fırlatıp terk etmesini sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س