سحل
س - ح - ل
KÖK- 1 geçiş
- 1 ayet
- 1 sîga
- 12 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Sahil ile
Notlarım
Sözlükler(12)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.890 harfباب الحاء والسين اللام معهما
ح س ل، س ل ح، س ح ل، ح ل س، ل ح س، ل س ح كلهن مستعملات
حسل:
الضَبُّ يُكْنَى أبا حِسْل، والحِسْلُ: ولدُه، ويقال: إنه قاضي الدوابّ والطَّيْر، ويقال: وُصِفَ له آدَمُ وصورتُه -عليه السلام-، فقال الضَّبُّ: وَصَفتُم طَيْراً يُنْزِل الطيرَ من السماءِ الحُوتَ في الماء، فمن كان ذا جَناحٍ فَلْيَطِرْ، ومن كان ذا حافرٍ فَلْيَحفِرْ. وجمعة حِسَلةٌ.
سحل:
السَّحيل: ثَوْبٌ لا
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR1.799 harfالسَحْلُ: الثَوبُ الأبيض من الكُرْسُفِ، من ثياب اليمن. قال المُسَيَّبُ بن عَلَسٍ يذكر ظُعُناً:
في الآلِ يَخْفِضُها ويرفعهاريعٌ يلوحُ كأنّه سَـحْـلُ
شبّه الطريقَ بثوب أبيض. والجمع سُحولٌ، ويجمع أيضاً على سُحُلٌ. وقال:
كالسُحُلِ البيضِ جَلا لَوْنهاسَحُّ نِجاءِ الحَملِ الأَسْوَلِ
والسَحْلُ: النَقْدُ من الدراهم. وقال أبو ذؤيب:
فباتَ بِجَمْعٍ ثم آبَ إلـى مِـنـىًفأصبح راداً يبتغي المَزْجَ
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR12.814 harfح س ل
حسل ، حلس ، سلح ، سحل ، لحس : مستعملات .
حسل : قال الليث : الحِسْلُ : وَلَدُ الضَّبِّ ، ويُكْنى الضَّبُّ أَبَا حِسْل .
وقال أبو الدُّقَيْش : تقول العرب للضَّبّ : إنه قاضي الدَّوَابِّ والطَّيْرِ .
قال الأزهري : ومما يحقق قولُه ما حَدَّثَنَاه المُنْذِرِيّ عن عثمان بن سعيد عن نُعَيم بن حَمَّادٍ عن مروان بن معاوية عن الحسن بن عمرو عن عامر الشعبي ، قال : سمعت النعمان بن بشير على المنبر يقول : يا
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR6.939 harf(باب السين والحاء وما يثلثهما)
(سحر) السين والحاء والراء أصولٌ ثلاثة متباينة: أحدها عضْوٌ من الأعضاء، والآخر خَدْعٌ وشِبههُ، والثالث وقتٌ من الأوقات.
فالعُضْو السَّحْر، وهو ما لَصِقَ بالحُلقوم والمَرِيء من أعلى البطن. ويقال بل هي الرِّئة. ويقال منه للجبان: انتفَخَ سَحْرُه. ويقال له السُّحْر والسَّحْر والسَّحَر.
وأمّا الثّاني فالسِّحْر، قال قوم: هو إخراج الباطل في صورة الحقِّ، ويقال هو الخديعة.
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR543 harf- قال عز وجل: ﴿فليلقه اليم بالساحل﴾ [طه/39]، أي: شاطئ البحر أصله من: سحل الحديد، أي: برده وقشره، وقيل: أصله أن يكون مسحولا، لكن جاء على لفظ الفاعل، كقولهم: هم ناصب. وقيل: بل تصور منه أنه يسحل الماء أي يفرقه ويضيقه، والسحالة: البرادة، والسحيل والسحال: نهيق الحمار (انظر: المجمل 2/488)، كأنه شبه صوته بصوت سحل الحديد، والمسحل: اللسان الجهير الصوت، كأنه تصور منه سحيل الحمار من حيث رفع صوته، لا من حيث
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR1.055 harfس ح ل
سحـل الخشبـة بالمسحـل وهو المبرد وهذه سحالة الحديد: لبرادته.
وثوب سحل: أبيض وثياب سحول وسحل.
وسحل الحمار سحيلاً وسحالا وهو مسحل.
واستاكت بالإسحـل وهـو ومن المجاز: سحلت الرياح الأرض: كشطت أدمتها.
وقعد بالساحل وهو ما يسحله الماء من شاطـيء البحـر وساحـل فلـان: أتـى الساحـل.
وخطيب مسحل.
ولسان مسحل: جعل كالمبرد.
وركب فلان مسحله إذا مضى على عزمه.
وتقول: إذا
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR9.772 harfالسَّحْلُ والسَّحِيلُ: ثوب لا يُبْرَم غَزْلُه أَي لا يُفْتَل طاقتَين، سَحَلَه يَسْحَله سَحْلاً.يقال: سَحَلوه أَي لم يَفْتِلوا سَداه؛ وقال زهير:
على كل حالٍ من سَحِيل ومُبْرَم
وقيل: السَّحِيل الغَزْل الذي لم يُبْرَم، فأَما الثوب فإِنه لا يُسَمَّى سَحِيلاً، ولكن يقال للثوب سَحْلٌ. والسَّحْلُ والسَّحِيل أَيضاً: الحبْل الذي على قُوَّة واحدة. والسَّحْل: ثوب أَبيض، وخَصَّ بعضهم به الثوب من القُطْن،
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR304 harf* س ح ل * * السَّحْلُ * الثوب الأبيض من الكرسف من ثياب اليمن وكفن رسول الله ]ص[ في ثلاثة أثواب * سَحُوليَّةٍ * كرسف ويقال * سَحُولُ * موضع باليمن وهي تنسب إليه و * السُّحَالَةُ * بالضم ما سقط من الذهب والفضة ونحوهما كالبرادة و * السَّاحِلُ * شاطئ البحر قال بن دريد هو مقلوب وإنما الماء سحله أي قشره وكشطه
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR9.070 harfالسحل: ثوب لا يبرم غزله، أي لا يفتل طاقين كالسحيل، كأمير، وقد سحله، يسحله، يسحله، سحلا، يقال: سحلوه: لم يفتلوا سداه، وقيل: السحيل: الغزل الذي لم يبرم، فأما الثوب فإنه لا يسمى سحيلا، ولكن يقال له: لا يبرم، فأما الثوب فإنه لا يسمى سحيلا، ولكن يقال له: السحل، وفي الصحاح: السحيل: الخيط غير مفتول، ومن الثياب: ما كان غزله طاقا واحدا، والمبرم: المفتول الغزل طاقين، والمتآم: ما كان سداه ولحمته طاقين
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR16.169 harfسَحَلَهُ
1 سَحَلَهُ ذ , aor سَحَلَ , (K,) inf. n. سَحْلٌ, (S, TA,) He pared it; peeled it; or stripped off, scraped off, rubbed off, abraded, or otherwise removed, its outer covering or integument, or superficial part: or he pared, peeled, or stripped, it off: (S, K, TA:) this is the primary signification: (S:) and he filed it. (TA.) It is said in a trad., فَجَعَلَتْ تَسْحَلُهَا لَهُ, i. e. And
سَحَلَهُ 1 سَحَلَهُ ذ , aor سَحَلَ , (K,) inf. n. سَحْلٌ, (S, TA,) He pared it; peeled it; or stripped off, scraped off, rubbed off, abraded, or otherwise removed, its outer covering or integument, or superficial part: or he pared, peeled, or stripped, it off: (S, K, TA:) this is the primary signification: (S:) and he filed it. (TA.) It is said in a trad., فَجَعَلَتْ تَسْحَلُهَا لَهُ, i. e. And she betook herself to paring off from it the flesh that was upon it for him: or, as some relate it, تَسْحَاهَا, which means the same. (TA.) ― -b2- [Hence,] الرِّيَاحُ تَسْحَلُ الأَرْضَ (tropical:) The winds strip off what is upon the earth, (K, TA,) or the surface of the earth. (TA: and the like is said in the S.) ― -b3- And سَحَلَهُ مِائَةَ سَوْطٍ, (S, K,) inf. n. as above, (TA,) (assumed tropical:) He struck him a hundred lashes, or strokes of a whip, (S, K, TA,) and pared off his skin, (TA,) or as though he pared off his skin. (S.) ― -b4- And سَحَلَ فُلَانٌ (assumed tropical:) Such a one reviled [another], and blamed [him: like as you say, قَشَرَ بِاللِّسَانِ]. (K. [See مِسْحَلٌ as meaning “ a tongue. ”]) One says, وَجَدَ النَّاسَ يَسْحَلُونَهُ (assumed tropical:) He found the people reviling him, (K, TA,) and blaming him, and speaking evil of him behind his back, or in his absence, or otherwise. (TA.) ― -b5- سَحَلْتُ الشَّىْءَ i. q. سَحَقْتُهُ [I bruised, brayed, or pounded, the thing: or pulverized it: &c.]. (S.) ― -b6- سَحَلَ الثِّيَابَ He washed the clothes, [beating them in doing so,] and removed [or rubbed off] from them the soils. (TA.) ― -b7- سَحَلْتُ الدَّرَاهِمَ I made the pieces of money smooth. (S.) Accord. to ISk, I poured out, or forth, the pieces of money; as though I rubbed them, one against another. (S.) [Or] سَحَلَ الدَّرَاهِمَ, aor. as above, (K,) and so the inf. n., (TA,) i. q. اِنْتَقَدَهَا [which signifies He picked the pieces of money, separating the good from the bad; or examined them to do so: and also he received the pieces of money]. (K.) And سَحَلْتُهُ مِائَةَ دِرْهَمٍ I paid him a hundred dirhems in ready money. (S.) [Or] سَحَلَ الغَرِيمَ مِائَةَ دِرْهَمٍ He paid the creditor a hundred dirhems in ready money. (K.) -A2- سَحَلَ الثَّوْبَ, (K,) aor. and inf. n. as above, (TA,) He wove the garment, or piece of cloth, of spun thread not formed of two twists: (K:) or he wove it without having twisted its warp [i. e. without having made its warp to consist of threads of two twists]. (TA.) ― -b2- And سَحَلْتُ الحَبْلَ I formed the rope of a single twist; (S, TA;) and accord. to some, one says also ↓ أَسْحَلْتُهُ, but the former is the chaste expression. (TA.) [Hence,] سُحِلَتْ مَرِيرَةُ فُلَانٍ is said of one whose strength has become weakened; meaning (tropical:) His well-twisted rope, or rope of two twists, has become a rope of a single twist. (TA.) ― -b3- سَحَلَ القِرَآءَةَ, inf. n. سَحْلٌ, He performed the reading, or recitation, in consecutive portions, continuously: and some relate it with ج [i. e. سَجَلَ]: سَحْلٌ is syn. with سَرْدٌ, signifying the making [a thing] to be consecutive in its parts, or portions. (TA.) ― -b4- بَاتَتِ السَّمَآءُ تَسْحَلُ لَيْلَتَهَا (tropical:) The sky continued pouring forth water that night: (As, S, TA:) inf. n. as above. (TA.) ― -b5- And سَحَلَتِ العَيْنُ, (K,) aor. as above, (TA,) inf. n. سَحْلٌ and سُحُولٌ, (tropical:) The eye wept; (K;) poured forth tears. (TA.) -A3- سَحَلَ, aor. سَحِلَ (S, K) and سَحَلَ , (K,) inf. n. سَحِيلٌ and سُحَالٌ, (S, * K, [the latter inf. n. erroneously written in the CK سِحال,]) He (an ass) made a rolling sound in his chest; whence the ass of the desert is called ↓ مِسْحَلٌ: (S: [see also سَحِيلٌ below:]) he (a mule, K, and an ass, TA) brayed. (K, TA.)
ساحلوا 3 ساحلوا ذ , (S, K,) inf. n. مُسَاحَلَةٌ, (TA,) (tropical:) They took, (S,) or came, (K,) to the سَاحِل [or shore, &c., of the sea]. (S, K, TA.) Hence, in a trad. respecting Bedr, فَسَاحَلَ بِالْعِيرِ And he brought the caravan to the سَاحِل of the sea. (TA.) -A2- هُوَ يُسَاحِلُهُ, inf. n. سَحَالٌ and مُسَاحَلَةٌ, He contends, disputes, or litigates, with him. (TA.)
اشحل فُلَانًا 4 اشحل فُلَانًا ذ (assumed tropical:) He found the people reviling such a one, (K, TA,) and blaming him, and speaking evil of him behind his back, or in his absence, or otherwise. (TA.) -A2- See also 1, in the latter half of the paragraph.
انسحل 7 انسحل ذ It became pared, or peeled; or had its outer covering or integument, or its superficial part, stripped off, scraped off, rubbed off, abraded, or otherwise removed: or it became pared, peeled, or stripped, off. (K.) It is said, in this sense, of the surface of the earth [as meaning (assumed tropical:) It was stripped of what was upon it by the wind: see 1, third sentence]. (TA.) ― -b2- انسحلت الدَّرَاهِمُ The pieces of money became smooth. (S.) -A2- It poured out, or forth; or became poured out, or forth. (TA.) ― -b2- انسحلت النَّاقَةُ (assumed tropical:) The she-camel was, or became, quick, or swift, in her going, or pace. (As, TA.) ― -b3- انسحل بِالكَلَامِ (tropical:) He (an orator, S, TA) ran on with speck: (S, K, TA:) or was fluent, and diffuse, or without pause, or hesitation, therein. (TA.)
سَحْلٌ سَحْلٌ ذ A white garment or piece of cloth: (Msb:) or a white, thin garment or piece of cloth: (TA:) or a white garment or piece o cloth, of cotton, (S, K,) of those of El-Yemen: (S:) pl [of mult.] سُحُولٌ and سُحُلٌ (S, Msb, K) and [of pauc.] أَسْحَالٌ. (K. [See also ثِيَابٌ سَحُولِيَّةٌ, below.]) ― -b2- And A garment, or piece of cloth, of which the spun thread is not composed of two twists; as also ↓ سَحِيلٌ: (K:) or, as some say, the latter is not applied to a garment, or piece of cloth; but to thread, in a sense expl. below: (TA:) or, accord. to Aboo-Nasr, it (the latter) is applied also to a garment, or piece of cloth, of which the spun thread is a single yarn: the مُبْرَم is that of which the spun thread is twisted of two yarns: and the مِتْآم is that of which the warp and the woof are each of two yarns. (S, TA.) ― -b3- Also, (K,) or ↓ سَحِيلٌ, (S,) or both, (TA,) A rope that is of a single strand; (K, TA;) or the latter, a rope that is twisted of one twist, like as the tailor twists his thread: the مُبْرَم is that which is composed of two twists twisted together into one: (Aboo-Nasr, S, TA:) such a rope is also termed ↓ مَسْحُولٌ; but not ↓ مُسْحَلٌ, for the sake of [analogy to] مُبْرَمٌ; (S, TA;) or the latter epithet is sometimes applied to it: (S, TA: [see also مِسْحَلٌ:]) ↓ سَحِيلٌ likewise signifies thread not twisted; (Aboo-Nasr, S, TA;) or spun thread not composed of two twists. (TA.) -A2- Also Ready money: (S, TA:) an inf. n. used as a subst. [properly so termed]. (TA.)
سُحَالٌ سُحَالٌ ذ : see سَحِيلٌ.
سِحَالٌ سِحَالٌ ذ : see مِسْحَلٌ.
سَحُولٌ سَحُولٌ ذ One who beats and washes and whitens clothes: hence, accord. to some, ثِيَابٌ سَحُوِليَّةٌ [q. v.]. (TA.)
سَحِيلٌ سَحِيلٌ ذ : see سَحْلٌ, in three places. -A2- Also, and ↓ سُحَالٌ, [both mentioned above as inf. ns., (see 1, last sentence,)] The rolling sound in the chest of the ass: (S, K:) or the former, [and probably the latter also,] the most vehement braying of the wild ass. (TA.)
سُحَالَةٌ سُحَالَةٌ ذ Filings of gold and of silver (S, K) and the like, (S,) or of anything. (TA.) ― -b2- The husks of wheat and of barley and the like (K, TA) when stripped off therefrom, and so of other grains, as rice and [the species of millet called] دُخْن: accord. to Az, the particles that fall off of rice and of millet (ذُرَة) in the process of bruising, or braying, or pounding, like bran. (TA.) ― -b3- And [hence,] (tropical:) The refuse, or lowest or basest or meanest sort, of a people or party of men. (IaAr, K, TA.)
ثِيَابٌ سَحُولِيَّةٌ ثِيَابٌ سَحُولِيَّةٌ ذ Certain garments, or pieces of cloth, (S, Mgh, Msb, K, TA,) of cotton, (S, TA,) white, (Mgh, TA,) so called in relation to سَحُولٌ, (S, Mgh, Msb,) a place, (S, K,) or town, (Mgh, Msb,) of El-Yemen, (S, Mgh, Msb, K,) where they are woven, (K,) or whence they are brought: (Msb:) some say سُحُولِيَّةٌ, with damm; (Mgh, Msb, TA;) so say Az and El-Kutabee; (Mgh;) a rel. n. from سُحُولٌ, pl. of سَحْلٌ, (Mgh, Msb, * TA,) meaning “ a white garment or piece of cloth (Mgh, TA) of cotton; ” (TA;) but this is [said to be] a mistake; (Msb;) or it is allowable because فُعُولٌ sometimes occurs as the measure of a sing., to which this pl. is likened; as is said in the O: (TA:) or the former appellation is applied, as some say, to garments, or pieces of cloth, beaten and washed and whitened; so called in relation to سَحُولٌ meaning “ one who beats and washes and whitens clothes. ” (TA.)
سَاحِلٌ سَاحِلٌ ذ (tropical:) A shore of a sea or great river (S, Msb, K, TA) [and] of a river (نَهْر) like جُدٌّ; (Mgh in art. جد;) [generally, a sea-shore, seacoast, or seaboard;] and a tract of cultivated land, with towns or villages, adjacent to a sea or great river: (K:) a reversed word, (IDrd, S, K,) by rule مَسْحُولٌ, (IDrd, K,) of the measure فَاعِلٌ in the sense of the measure مَفْعُولٌ, (TA,) because the water abrades it, (IDrd, S, K, TA,) or comes upon it: (TA:) or [it is a possessive epithet, like لَابِنٌ and تَامِرٌ,] meaning having abrading water (ذُو سَاحِلٍ مِنَ المَآءِ) when the tide flows and ebbs and so sweeps away what is upon it. (K.) And The side (سِيف) of a valley. (K. in art. سيف.) Pl. سَوَاحِلُ. (Msb.)
اـِسْحِلٌ اـِسْحِلٌ ذ A kind of trees, (AHn, S, K,) resembling the [species of tamarisk called] أَثْل, and growing in the places where the [trees called] أَرَاك grow, in plain, or soft, tracts: (AHn, TA:) its twigs are used for cleaning the teeth: (AHn, K * TA:) and Imra-el-Keys likens the fingers of a woman to tooth-sticks (مَسَاوِيك) thereof. (S, TA. [See EM p. 30.]) It is [said to be] a word that has no parallel in form except اـِذْخِرٌ and اـِجْرِدٌ and اـِبْلِمٌ and اـِثْمِدٌ. (TA.)
أَسَاحِلُ أَسَاحِلُ ذ [a pl. of which the sing. is not mentioned] Water-courses, or places in which water flows. (Ibn-'Abbád, K.)
مُسْحَلٌ مُسْحَلٌ ذ : see سَحْلٌ.
مِسْحَلٌ مِسْحَلٌ ذ An implement for cutting, hewing, or paring, (Lth, K, TA,) of wood. (Lth, TA.) ― -b2- A file. (S, K.) ― -b3- [Hence,] (assumed tropical:) The tongue, in an absolute sense: (K, TA:) [see مِبْرَدٌ: or as being an instrument of reviling,] from سَحَلَ “ he reviled. ” (TA.) J explains المِسْحَلُ as meaning اللِّسَانُ الخَطِيبُ, (K, TA,) and MF defends this as meaning The tongue that speaks well: (TA:) [and it is said in the Ham p. 683 to signify اللِّسَانُ الَّذِى لَا يَتَأَتَّى لِلْكَلَامِ, app. meaning the tongue that does not prepare itself for speech; i. e, the ready tongue:] but [F says that] the right reading is اللِّسَانُ وَالخَطِيبُ (K) [i. e.] ― -b4- مِسْحَلٌ also signifies i. q. خَطِيبٌ (assumed tropical:) [A speaker, an orator, or a preacher; or a good speaker &c.]: and and eloquent خَطِيب; (K, TA;) one who scarcely, or never, stops short in his speech; excelling such as is termed مِصْقَعٌ. (TA.) ― -b5- (assumed tropical:) One who is skilled in the reading, or reciting, of the Kur-án: (K:) from سَحْلٌ meaning the “ making ” [a thing] “ to be consecutive in its parts, or portions; ” and the “ pouring forth ” [water &c.]. (TA.) ― -b6- A copious rain: (K:) from سَحْلٌ meaning the act of “ pouring forth. ” (TA.) ― -b7- A water-spout (مِيزَاب) of which the water is not to be withstood [so I render لَا يُطَاقُ مَاؤُهُ, app. meaning, that pours forth its water with such violence that no obstruction will resist it]. (O, K.) ― -b8- The mouth of a مَزَادَة [or leathern water-bag]. (O, K.) ― -b9- A brisk, lively, sprightly, or active, waterer, or cup-bearer. (O, K.) ― -b10- Extreme (نِهَايَةٌ) in bounty, or munificence. (O, K.) ― -b11- A courageous man, who acts, (يَعْمَلُ, so in the M and K, TA,) or charges, or makes an assault or attack, (يَحْمِلُ, so in the O, TA,) alone, or by himself. (M, O, K.) ― -b12- The flogger who inflicts the castigations appointed by the law (O, K) before, or in the presence of, the Sultán. (O.) -A2- I. q. لِجَامٌ [as meaning The bridle, or headstall and reins with the bit and other appertenances]; as also ↓ سِحَالٌ; (K;) like as you say مِنْطَقٌ and نِطَاقٌ, and مِئْزَرٌ and اـِزَارٌ: (TA:) or its فَأْس; (K;) which is the piece of iron that stands up in the mouth [from the middle of the bit-mouth]; as IDrd says in the “ Book of the Saddle and Bridle: ” (TA:) and two rings, (K, TA,) one of which is inserted into the other, (TA,) at the two extremities of the شَكِيم of the bridle, (K, TA,) which is [generally applied to the bit-mouth, but is here said by SM to be] the piece of iron that is beneath the lower lip: or, accord. to IDrd, the مِسْحَل of the bridle is a piece of iron which is beneath the lower jaw; and the فَأْس is the piece of iron that stands up in the شَكِيمَة; and the شَكِيمَة is the piece of iron that lies crosswise in the mouth: and the pl. is مَسَاحِلُ: (TA:) or the مِسْحَلَانِ are two rings at the two extremities of the شَكِيم [or bit-mouth] of the bridle, one of which is inserted into the other [so that they occupy the place of our curb-chain]: (S:) they are [also said to be] the خَدَّانِ [lit. two cheeks] of the bridle: (TA:) the مِسْحَل is beneath the part in which is the bridle, and upon it flow the foam and blood of the horse. (Az, TA voce قَيْقَبٌ. [See also لِجَامٌ and فَأْسٌ.]) One says of a horse when exerting himself, and being quick, in his going, and thrusting forward therein his head, رَكِبَ مِسْحَلَهُ [He bore upon his bridle, &c.]. (O, TA.) And hence, (TA,) this phrase means [also] (assumed tropical:) He (a man, TA) followed his error, not desisting from it: (K, TA:) مِسْحَلٌ signifying (assumed tropical:) error: (K:) and [in like manner] طَعَنَ فِى مِسْحَلِ ضَلَالَتِهِ means (assumed tropical:) He hastened, and strove in his error. (TA.) Also, the former of these two phrases, (assumed tropical:) He resolved, or determined, upon the [or his] affair, and strove, or exerted himself therein: (O, TA:) [for] مِسْحَلٌ signifies also (assumed tropical:) decisive resolution or determination. (O, K, TA.) And (assumed tropical:) He went on with energy in his discourse, sermon, speech, oration, or harangue: (S, TA:) and so in his poetry. (A, TA.) ― -b2- Also, [from the same word as meaning the “ bridle, ” or “ headstall &c., ”] (tropical:) The side of the beard: [like as it is called عِذَار because it is in the place corresponding to that of the عِذَار of a horse or the like: (جانِبِ in the CK is a mistake for جَانِبُ:)] or the lower part of each عِذَار [or side of the beard], to the fore part of the beard; both together being called مِسْحَلَانِ: (K, TA: [اَسْفَلَ in the CK is a mistake for أَسْفَلُ:]) or the place of the عِذَار: (Az, TA:) or the temple; مِسْحَلَانِ meaning the two temples: (TA:) and (K) the عَارِض [or side of the cheek] of a man. (Ibn- 'Abbád, O, K.) One says, شَابَ مِسْحَلُهُ, meaning (tropical:) The side of his beard became white, or hoary. (TA.) -A3- A clean (O, K, TA) thin (TA) garment, or piece of cloth, of cotton. (O, K, TA. [See also سَحْلٌ.]) ― -b2- A rope, (K,) or string, or thread, (M, TA,) that is twisted alone: (K:) if with another, [i. e. with another strand,] it is termed مُبْرَمٌ, and مُغَارٌ. (TA. [See, again, سَحْلٌ.]) ― -b3- A sieve. (O, K.) -A4- The wild ass: (S, TA:) [because of his braying:] see 1, last sentence: an epithet in which the quality of a subst. predominates. (TA.) ― -b2- A brisk, lively, sprightly, or active, ass. (O.) ― -b3- A low, vile, mean, or sordid, man. (O, TA.) ― -b4- A devil. (O, TA.) ― -b5- The name of The تَابِعَة (S, O) or [familiar] jinnee or genie (K) of [the poet] El-Aashà. (S, O, K. [In the K it is implied that it is with the article ال: but accord. to the S and O and TA, it is without ال.])
مُسَحَّلَةٌ مُسَحَّلَةٌ ذ A ball of spun thread. (AA, TA.)
مَسْحُولٌ مَسْحُولٌ ذ [Pared, peeled, &c.: see 1. ― -b2- And hence, because abraded by the feet of men and beasts,] A road. (TA in art. رفغ.) ― -b3- And An even, wide place. (O, K.) -A2- See also سَحْلٌ. -A3- As an epithet applied to a man, Small and contemptible. (O, K.) ― -b2- And the name of A camel belonging to [the poet] El-' Ajjáj. (O, K.)
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.017 harfسَحَلَ
سَحَلَ A ( n. ac. سَحْل 1 ),
a. Peeled, pared; filed ( metal ).
b. Beat, struck; blamed, reviled.
c. Poured out, counted ( money ).
d. Formed of a single twist or strand ( rope ).
سَاْحَلَ
سَاْحَلَ III ,
a. Came to the sea-shore.
أَسْحَلَ
أَسْحَلَ IV ,
a. Found overwhelmed with insults.
اِنْسَحَلَ
اِنْسَحَلَ VII ,
a. Was peeled, pared.
b. Was smooth, shiny ( money ).
سَحْل
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR29.480 harfسحل
سَحَلَ - يَسْحَلُ - سَاحِل
سَحَلَ - يَسْحَلُ + كائن أو شيء + كائناً أو شيئاً: يبرده فينحته ويكشطه ويقشره: يؤثر عليه بقوة تؤدي إلى برده ونحته تدريجياً حتى تزول عنه طبقته القشرية وتنكشط
سَاحِل: اسم فاعل صفة مشبهة من " سَحَلَ - يَسْحَلُ ": الذي ينحت ويكشط
سَاحِل البحر: الجزء من البحر الذي يضرب الشاطىء بأمواجه فينحته ويبرده ويكشطه ويقشر عنه
Sîgalar(1)
Mücavir kökler9 mücavir (15 toplam)
- تابوت
1 ortak ayet · Sandık
- قذف
1 ortak ayet · “Kezzaf” sapan; “kızaf” atmak için alınan avucu dolduracak…
- يمم
1 ortak ayet · Büyük akarsu
- صنع
1 ortak ayet · İmal ederler
- عين
1 ortak ayet · Ayn göz, “evya” göze demektir
- حبب
1 ortak ayet · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)
- عدو
1 ortak ayet · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir
- لقي
1 ortak ayet · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır
- أخذ
1 ortak ayet · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…
Geçtiği ayetler(1)
أَنِ اقْذِفِيهِ فِي التَّابُوتِ فَاقْذِفِيهِ فِي الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِي وَعَدُوٌّ لَهُ وَأَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِنِّي وَلِتُصْنَعَ عَلَى عَيْنِي
Sahil ileOnu bir sandığa koy da suya bırak. Su onu kıyıya atar. Bana da, ona da düşman olan birisi onu alır. Gözümün önünde yetişesin diye, senin üzerine katımdan bir sevgi koydum.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سحل |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | شطأ, جرف, قشر |
| Zıt Kök | لجج |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyin yüzeyini eğelemek, kabuğunu kazımak, sıyırmak ve suyun karayı döverek aşındırması |
| Çekirdek Özet 2 | Dalgaların taşıdığı nesneyi suyun tükendiği ve toprağın aşındığı sınır çizgisine fırlatıp bırakması |
| Çekirdek Özet 3 | Çatışan iki kuvvetin sınır boyunda oluşturduğu arındırıcı ve açığa çıkarıcı temas eşiği |
| Kritik Hata Riski | Sahili yalnızca nötr bir kumsal veya coğrafi durak sanıp kökün barındırdığı aşındırma, sürtünme ve karaya vurma dinamizmini gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سح | Bir şeyi yüzey boyunca çekmek, sürüklemek, kazıyarak dökmek veya aralıksız akıtmak | ل | Sürükleme ve kazıma eylemine sınır, kenar boyunca temas etme, inceltme ve pürüzleri gidererek yüzeyi düzleme boyutu eklenmiştir; سحب kökündeki genel sürükleme veya سحق kökündeki ufalanıp ezilme yerine, sürtünerek aşınma ve kenara itilme anlamı belirginleşmiştir |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek; tutunma, dayanma, pürüz | Yüzeydeki direnç, pürüzlü yapı ve temas eden noktalardaki sürtünme eşiği |
| ح | Çit, duvar; çevirme, koruma, ayırma | İki farklı alanı (su ile karayı, iç ile dışı) birbirinden kesin hatla ayıran set veya sınır |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, bağlama | Hareketi belirli bir doğrultuda sevk etme, kenara doğru sürme ve sınıra bitiştirme |
| سحل | Pürüzlü direncin sınıra doğru sürülerek aşındırılması | Suyun veya aletin yüzeydeki pürüzle sürekli temas ederek onu sınıra doğru kazıması, aşındırıp pürüzsüzleştirmesi ve kenara atması |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Demirin veya tahtanın eğe ile kazınıp pürüzlerinin giderilmesi (برد الحديد ونحته); dökülen demir talaşına سحالة denmesi; rüzgarın toprağın üst tabakasını süpürüp sıyırması ve suyun kenarı aşındırarak düzlemesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Züheyr b. Ebî Sülmâ, tek kat eğrilmiş zayıf iplik ile iki kat bükülmüş sağlam ipi karşılaştırırken bu kökü mecazen zayıf ve gevşek iş anlamında kullanmıştır: على كل حال من سحيل ومبرم |
| Erken Arapça kullanım | el-A'şâ şiirinde dilin eğe gibi keskin ve etkili işlemesini veya kendisine ilham getiren cinin adını bu kökle anmıştır: وما كنت شاحردا ولكن حسبتني / إذا مسحل سدى لي القول أنطق |
Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Arapça سحل kökü, Sami dil ailesinde yüzeyi kazıma, sürtme, aşındırma, kabuğu sıyırma ve sürtünmeden doğan hırıltılı ses anlam matrisiyle temsil edilir. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede s-ḥ-l veya š-ḥ-l kökü bir yandan sert sürtünme ve yırtıcı sesi (aslan kükremesi veya hırıltı), diğer yandan yüzeyin sıyrılmasıyla kabuk bağlamış yapının inceltilmesi bağlamlarında görülür. İbranice šaḥal (שַׁחַל) biçimi fonetik olarak sürtünmeli boğaz sesinin çıkardığı yırtıcı kükremeyi karşılarken, Aramice ve Süryanice katmanında da sert aşınma ve tırmalama anlamları kökün çevresinde toplanır. Klasik Arapçada bu semantik çekirdek son derece somut üç koldaBillurlaşmıştır: Suyun ya da eğenin yüzeyi aşındırarak talaş çıkarması, eşeğin gırtlaktan çıkardığı sert ve hırıltılı anırma sesi ile dalgaların dövdüğü kıyı şeridi (sahil). Sahil kelimesi mef'ûl (aşındırılmış, suyu sıyırıp kenara ittiği yer) anlamında ism-i fâil kalıbında kullanılarak Arapçaya özgü morfolojik bir derinlik kazanmıştır.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Eğelemek, sıyırmak, kazımak, beyazlatmak | Demir veya tahtanın eğelenmesinden rüzgarın toprağı sıyırmasına ve suyun kıyıyı döverek düzleştirdiği sahil çizgisine uzanan iç türetim | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice š-ḥ-l ve Süryanice türevler | Sürtünme, sert hırıltılı ses çıkarma ve yüzeyin tırnak/alet ile kazınması anlam matrisinde fonetik ve anlamsal örtüşme | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik aşındırma/kazıma kökleri | Suyun veya aletin sınır hattında maddeyi incelterek talaş bırakması hareketi | Muhtemel |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, Lisān al-ʿArab.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سحل | Anlamlı | Aşındırmak, sıyırmak, kıyı | Suyun veya aletin yüzeyi sıyırıp kenara talaş veya tortu yığması | Kur'an'da geçer; hedef kök |
| سلح | Anlamlı | Boşaltmak, koruma aracı kuşanmak | İçerideki atığın dışarı atılması veya dış tehlikeye karşı zırh/silah edinilmesi | Kur'an'da geçer; dışarı atma yönüyle müşterek |
| حسل | Anlamlı | Keler yavrusu, küçük kalmak | Keler yavrusuna حسل denmesi; cılız ve küçük kalmış canlı | Kur'an'da geçmez |
| حلس | Anlamlı | Yapışmak, örtü serilmek | Semerin altına serilen örtü, bir yere ayrılmamacasına yapışıp kalmak | Kur'an'da geçmez; yüzeye temas boyutu taşır |
| لسح | Anlamlı | Sokmak, ısırmak | Akrebin veya zehirli hayvanın sokması, yüzeyi delip acıtması | Kur'an'da geçmez |
| لحس | Anlamlı | Yalamak, sıyırmak | Dil ile kabın veya yüzeyin üzerindeki kalıntıyı tamamen sıyırıp temizlemek | Kur'an'da geçmez; yüzeyi kazıma yönüyle akraba |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سحل | Merkez | Kıyı, aşınma hattı, sıyırma | Suyun sürtünerek karayı dövdüğü, aşındırdığı ve nesneyi kenara fırlattığı sınır | Hem aşınmayı hem suyun tükendiği kara çizgisini bir arada barındırır |
| شطأ | Komşu | Kıyı, kenar hattı | Suyun veya tarlanın bittiği tarafsız kenar çizgisi; filizin ana gövdeden ayrıldığı uç | Aşınma ve kazınma hareketini içermez, salt sınır ve kenar konumunu bildirir |
| جرف | Komşu | Suyun altını oyup götürmesi | Suyun kenardaki toprağı toptan koparıp çökertmesi ve sürüklemesi | سحل yüzeysel aşındırıp bırakırken, جرف kütlesel biçimde koparıp yıkar |
| قشر | Komşu | Kabuğu soymak | Nesnenin üzerindeki koruyucu tabakanın kaldırılması | سحل sürtünme ve eğeleme yoluyla inceltirken, قشر doğrudan kabuğu ayırır |
| لجج | Zıt | Suyun derin ve çalkantılı merkezi | Engin deniz, derin su kütlesi, dibi görünmeyen girdap alanı | Kıyının, sınırın ve sığ aşınma hattının tam karşıtıdır; sınırsız derinliktir |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سحل | Kıyı, aşındırılmış kenar | Suyun çarparak törpülediği ve nesneleri bıraktığı sınır çizgisi | Kesin |
| Latince | Litus, radere | Kıyı, kazımak/sıyırmak | Litus dalgaların çarptığı kıyı şeridini, radere ise yüzeyin kazınmasını karşılar | Güçlü |
| İngilizce | Coast, shore, abrade | Kıyı, sahil, aşındırmak | Coast/shore coğrafi sınırı verirken abrade sürtünmeyle aşınma eylemini tam karşılar | Güçlü |
| Almanca | Küste, Ufer, abschaben | Kıyı, sahil, kazıyıp sıyırmak | Küste deniz kıyısını, abschaben ise talaş çıkaracak şekilde kazımayı ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | Rivage, côte, râper | Kıyı, sahil şeridi, eğelemek | Rivage dalganın vurduğu kıyıyı, râper aletle yüzeyi rendelemeyi karşılar | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| بِالسَّاحِلِ (İsm-i fâil / mef'ûl anlamında) | Suyun karaya kavuştuğu, dalgaların nesneyi dışarı fırlatıp bıraktığı aşınmış kıyı şeridi | Hz. Mûsâ'nın sandık içinde nehre bırakılması ve suyun onu Firavun'un sarayının bulunduğu kıyıya atması emri; Tâhâ 20:39 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahî takdir ve sebeplilik | Cansız bir nehrin veya denizin (yemm) iradesiz dalgalarıyla bir çocuğu helak etmeyip tam istenen sınıra bırakmasının ilahî sevk ile izahı | Tabiat kuvvetlerinin ilahî iradeye mutlak boyun eğişi |
| Fıkıh | Sahil ve kıyı hukuku | Denizin kıyıya attığı sahipsiz malların (lukata) ve kıyı şeridinin mülkiyet ve tasarruf statüsü | Kamusal sınır ve denizin dışarı attığı değerin hükmü |
| Tefsir | Tâhâ 20:39 tefsiri | Ayetteki «felyulkıhi» emrinin tekvinî bir emir mi olduğu ve «es-sâhil» kelimesinin fâil mi yoksa masrûf/mesḥûl (aşındırılmış) anlamında mı geldiği | Suyun aşındırdığı kıyıya ilahî plan uyarınca emaneti teslim etmesi |
| Hadis | Sahil boyu nöbeti (murâbata) | İslam yurdunun denizle temas eden açık sınır boylarında beklemenin fazileti ve sahil müdafaası | Düşman veya tehlike temasının gerçekleştiği açık sınır hattı |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevekkül ve teslimiyet eşiği | Dalganın tükendiği emniyet sınırı | Sınavın teslim alındığı yer | İlahi korumanın kaotik su kütlesinden çıkarıp somut emniyet zeminine ulaştırdığı temas noktası | Güçlü |
| İlmi | Jeomorfoloji ve erozyon dinamiği | Aşınma ve tortu eşiği | Maddenin törpülenerek ayrışması | İki akışkan veya katı kütlenin birbirini sürterek aşındırdığı ve yeni bir sınır topografyası kurduğu denge hattı | Güçlü |
| Siyasi | Hudut ve sahil güvenliği | Dışa açık jeopolitik sınır | Karşılaşma ve savunma hattı | İç otoritenin yabancı güçlerle, denizden gelebilecek risklerle doğrudan yüzleştiği aşınmaya açık sınır boyu | Güçlü |
| İktisadi | Liman ve ticaret arayüzü | Karasal ve denizel pazar eşiği | Mal ve lojistik aktarımı | Dalgaların ve gemilerin yükünü boşalttığı, kaynakların birikip dolaşıma girdiği kıyı ticaret hattı | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Sürtünmeli sınır tabakası ve erozyon dinamiği (Boundary layer abrasion) | Akışkanlar mekaniğinde sıvının katı çeperle karşılaştığı sınır tabakasında oluşan viskoz sürtünme ve jeofizikte kıyı şeridinin dalga enerjisiyle sürekli aşındırılarak yeniden biçimlenmesi süreci | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kültürel temas ve çatışma sınırı (Cultural friction zone) | İki farklı toplum veya hukuk düzeninin karşılaştığı sınır hattında yaşanan karşılıklı aşınma, pürüzlerin törpülenmesi ve marjinal unsurların kıyıya itilerek görünür hale gelmesi | Muhtemel |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi sadece tatil yapılan, dinlenilen düz ve durağan bir kumsal olarak algılamak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kökün çekirdeğindeki eğeleme, sıyırma, dalganın sürtünerek toprağı oyması ve içindeki emaneti sertçe karaya fırlatıp bırakması dinamizmi |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Hz. Mûsâ kıssasındaki ilahî sevkin dehşet verici ve hassas dengesini kaçırmak; nehrin çocuğu sakin bir koya değil, dalgaların dövdüğü sert bir çatışma ve saray eşiğine savurduğu gerçeğini ıskalamak |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın kelimeleri en somut fiziksel hareketlerinden koparmadan kullandığını gösterir; sahil sadece bir yer adı değil, suyun karayı döverek törpülediği bir aşınma ve emaneti dışarı fırlatma eşiğidir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Hz. Mûsâ'nın doğumunu, nehre bırakılışını ve ilahî himaye altında düşmanının eline teslim edilişini anlatan kıssa ayetlerinde (Tâhâ 20:39) |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Tabiat olaylarının kör bir tesadüf olduğu zannını yıkar; suyun aşındırıcı ve sürükleyici gücünün dahi ilahî bir vazife bilinciyle hareket ettiğini gösterir |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamSuyun veya eğenin bir yüzeyi sürekli sürterek aşındırması, pürüzlerini kazıması ve tortusunu kenar çizgisine yığması.
- Soyut anlamKarşıt iki kuvvetin temas sınırında gerçekleşen törpülenme, yabancı unsurların sınır dışına itilmesi ve nihai temas eşiğinin oluşması.
- Sistematik karşılıkKaotik akış ile sabit yapının sınır tabakasında dengelenmesi; taşıyıcı sistemin yükünü belirlenmiş sınıra bırakarak geri çekilmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde su kütlesini, bu kütlenin sınırını (kıyı/sahil hattını) temsil eder. akışkanın taşıma potansiyelini, ise sınır yüzeyine dik yöndeki kuvvet akışını gösterir. Akışkanın taşıma potansiyeli sınıra vardığında () yüzey normali yönündeki enerji sıfırlanır; bu durum suyun taşıdığı yükü () sınır çizgisi olan sahile () fırlatıp terk etmesini sembolize eder.