قشعر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ق-ش-ع1 sîga, 16 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ذكرحدثشيأقشعرليننزلتَقْشَعِرُّجلدحسنثنيرببقلبهدي

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 16

▶ Ağı aç (3B)

قشعر

ق - ش - ع

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 10 sözlük

قشعر Kürklük deridir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(10)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

قشعر Kürklük deridir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR421 harf
قشعر: القُشْعُر: القِثّاء بلغةِ أهل الجَوْفِ من اليَمَن. الواحدة بالهاء. ويقال: القُشَعْريرة، العَيْنُ ساكنةٌ: اقشِعْرار الجِلْد من فَزَعٍ ونحوه. وكُلُّ شيءٍ تَغَيَّر فهو مُقْشَعِرٌ. واقشَعَرَّتِ السَّنَةُ من شِدَّة المَحْل. واقشَعَرَّتِ الأرضُ من المحل، والجِلْدُ من الجَرَبِ. واقشَعَرَّ النَّباتُ إذا لم يجدْ رِيّاً. والقُشَعريرة مثلُ الإقشعرار، قال: أصْبَحَ البيتُ بيتُ آلِ بَـيانٍ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR122 harf
اقْشَعَرَّ جلد الإنسان اقْشِعْراراً، فهو مُقْشَعِرٌّ، والجمع قشاعِرُ، فتحذف الميم لأنَّها زائدة. يقال: أخذته قَشَعْريرَةٌ.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR82 harf
- قال الله تعالى: ﴿تقشعر منه جلود الذين يخشون ربهم﴾ [الزمر/23] أي: يعلوها قشعريرة.
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.026 harf
القُشْعُر: القِثَّاء، واحدته قُشْعُرة، بلغة أَهل الحَوْفِ من اليَمن. والقُشَعْرِيرة: الرِّعْدَة واقْشِعْرارُ الجلد؛ وأَخَذَتْه قُشَعْرِيرة وقد اقْشَعَرَّ جلدُ الرجل اقْشِعْراراً، فهو مُقْشَعِرّ؛ ورجل مُتَقَشْعِرٌ: مُقْشَعِرّ، والجمع قَشاعِرُ، بحذف الميم لأَنها زائدة. والقُشاعِرُ: الخَشِنُ المَسِّ. الأَزهري: اقْشَعَرَّتِ الأَرضُ من المَحْلِ. وفي حديث كعبٍ: إِن الأَرض إِذا لم ينزل عليها المطرُ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR131 harf
* ق ش ع ر * * اقْشَعَرَّ * جلده * اقْشعُرارا * فهو * مُقْشَعِرُّ * والجمع * قَشَاعِرُ * وأخذته * قُشَعْريرةُ * بضم القاف وفتح الشين
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR785 harf
القشعر، كقنفذ: القثاء، واحدتها بهاء، وهو لغة أهل الجوف من اليمن. واقشعر جلده اقشعرارا، فهو مقشعر: أخذته قشعريرة، بضم ففتح فسكون، أي رعدة، ورجل مقشعر، والجمع قشاعر، بحذف الميم لأنها زائدة. وقوله تعالى: تقشعر منه جلود الذين يخشون ربهم. قال الفراء: أي من آية العذاب ثم تلين عند نزول آية الرحمة. وقال ابن الأعرابي في قوله تعالى: وإذا ذكر الله وحده اشمأزت. أي اقشعرت وقال غيره: نفرت. ومن المجاز: اقشعرت
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.040 harf
اـِقْشَعَرَّ Q. 4 اـِقْشَعَرَّ ذ , said of the skin, (S, K,) It quaked; shuddered; was, or became, affected by a tremor, quaking, or quivering. (K.) [And in like manner said of a man, (see the part. n., below,) i. e. He quaked, or shuddered.] ― -b2- It (the skin) dried up (قَفَّ) by reason of mange, or scab. (TA.) ― -b3- اـِقْشَعَرَّتِ الأَرْضُ The earth became of a colour inclining to that of
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR432 harf
قَشْعَرَ قَشْعَرَ - اِقْشَعَرَّ [ اِقْشَعَرَّ IV ] , a. Shuddered, quaked; quivered, twitched, crept ( skin ). b. Became dry. قُشَاعِر قُشَاعِر a. Rough. مُقْشَعِّر مُقْشَعِّر ( pl. قَشَاْعِرُ 47 ), a. Shivering, shuddering. قُشَعْرِيْرَة قُشَعْرِيْرَة a. Tremor; quiver; shiver; shudder; horripilation. قَشْعَم قَشْعَم ( pl. قَشَاْعِرُ 47 ), a. Old, aged. أمُّ قَشْعَم أمُّ قَشْعَم a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR4.100 harf
قشعر قَشْعَرَ - يُقَشْعِرُ - اقْشَعَرَّ - يَقْشَعِرُّ قَشْعَرَ - يُقَشْعِرُ + الكائن + شيئاً: قبضه وجمعه على نفسه وخضه ورجه أثناء ذلك اقْشَعَرَّ - يَقْشَعِرُّ: على وزن " افتعلل " من " قَشْعَر - يُقَشْعِرُ ": يقوم بفعل " قَشْعَر - يُقَشْعِرُ " بشكل ذاتي: ينقبض ويتجمع على نفسه مع رعدة ورجفة: وهي الحال التي تصيب المرء كاستجابة جسدية على شعور
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler16 mücavir (25 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. لين

    1 ortak ayet · “Line” değişik renkte hurmalıkları olan ağaçlıklardır

  2. جلد

    1 ortak ayet · Culud deri demektir

  3. شبه

    1 ortak ayet · Benzeşen

  4. ثني

    1 ortak ayet · Sena yaka demektir

  5. حدث

    1 ortak ayet · Hadis : Kirlenmiş veya kapanmış şeyi parlattıktan sonra…

  6. خشي

    1 ortak ayet · Haşy : Ayaktaki kuru ottur

  7. قلب

    1 ortak ayet · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır

  8. ضلل

    1 ortak ayet · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir

  9. حسن

    1 ortak ayet · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…

  10. نزل

    1 ortak ayet · “Nezle” konaklama yeri demektir

  11. ذكر

    1 ortak ayet · Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır

  12. هدي

    1 ortak ayet · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…

Geçtiği ayetler(1)

  1. اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُتَشَابِهًا مَثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ …

    Tüyleri ürperirAllah, sözün en güzelini; ahenkli, ikişerli bir kitab halinde indirmiştir. Rabblarından korkanların ondan derileri ürperir. Sonra hem derileri hem de kalbleri Allah’ın zikrine karşı yumuşar. Bu, Allah’ın hidayet rehberidir, onunla istediğini hidayete eriştirir. Allah kimi de saptırırsa; ona bir daha yol gösteren bulunmaz.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökقشعر
YapıDörtlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerوجف, رعد, رهب
Zıt Kökلين
Çekirdek Özet 1Soğuk, korku, kuraklık veya şiddetli bir tesirle derinin toplanıp büzüşmesi, kılların dikelmesi ve yüzeyin pürüzlü hale gelmesi
Çekirdek Özet 2İlahi kelamın azamet, tehdit ve derin hakikati karşısında kulun bedeninde beliren sarsıcı ürperti ve gerilim hali
Çekirdek Özet 3Şok edici dış tesirin bedensel yüzeyde oluşturduğu savunmacı büzüşme ve bunu takip eden rahmetle yumuşama dengesi
Kritik Hata Riskiİfadenin sadece basit bir korku veya tiksinti ürpertisi sayılarak vahyin insan psikofizyolojisinde oluşturduğu derin kavrayış sarsıntısının gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قشBir şeyin üzerindeki dış tabakayı, kabuğu, döküntüyü toplama, sıyırma veya yüzeyin kabalaşması; nitekim قشش, قشب, قشر köklerinde de yüzey, kabuk ve döküntü anlamı esastırعAnlamı derine, dokuya ve organik tepkiye doğru genişleterek yüzeydeki toplanmayı canlı bir refleksle irtibatlandırmıştır
قشYüzeyin büzülmesi, kuruması veya pürüzlenmesiرHareketi sürekli kılan bir titreşim ve yüzey sertliği ekleyerek tüylerin dikelmesi ve derinin pürtüklü kalması halini pekiştirmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırYüzeyin bir merkeze doğru büzülmesi, sınırların daralması ve toplanma baskısı
شDiş; ısırma, parçalama, keskinlikDış tesirin keskinliği, sert ve batıcı bir uyaranın yüzeye çarpması
عGöz; görme, bilme, kaynakDerin bir algı, içsel farkındalık ve bedensel kaynağın tepki vermesi
رİnsan başı; baş, ilk, üstBedenin en dış yüzeyine, tepeye ve tüylerin uç noktalarına doğru yükselme
قشعرKeskin ve sarsıcı bir iç/dış tesirin sınırlara çarpmasıyla yüzeyin büzüşmesi ve tepeye doğru dikelmesiÇok katmanlı bir tesirle bedenin veya arazinin yüzeyinde meydana gelen toplanma, pürüzlenme ve dikelme devinimi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamŞiddetli soğuk, dehşet veya hastalık sebebiyle cildin pürtük pürtük kabarması, kılların dikelmesi; toprağın veya bitkinin kuraklıktan çatlayıp büzüşmesi
Cahiliye şiiri kullanımıŞiddetli kuraklık veya korku anında bedenin ve mekanın pürüzlü, ıssız ve soğuk bir büzüşmeye uğraması tasvir edilir
Erken Arapça kullanımMuhadram şair Ebû Zübeyd et-Tâî, terkedilmiş ve hüzün çökmüş bir yurdu tasvir ederken şöyle demiştir: أَصْبَحَ البيتُ بيتُ آلِ بَيانٍ / مُقْشَعِرّاً والحيُّ حَيُّ خُلوفُ

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Arapça قشعر kökü, dörtlü (rubâî) bir yapı olup büyük olasılıkla Sami dillerindeki kabuk, soyulma, pürüzlenme bildiren köklerin (Arapça قشر, İbranice קְלִפָּה / קָשֶׁה ile rabıtalı sertlik ve kabuk kökleri) genişlemesiyle teşekkül etmiştir. Dörtlü kökler Sami dillerinde genellikle ikili çekirdeklerin ikincil bir harfle (özellikle gırtlaksı ع veya akıcı ر) genişletilmesi veya birleşik ses yansımalı tabiat tasvirlerinden doğar. Kökün Yemen lehçesinde pürüzlü kabuğu olan yabani hıyara / acura ad olması (el-kış‘ur), fiziksel matrisin kabuklu, sert ve tırtıklı dokuyla doğrudan ilişkili olduğunu teyit eder. Akatça ve Süryanicede tam örtüşen dörtlü bir eşasıl tespit edilmemekle birlikte, cildin kabalaşması ve soğuk/korku ile sarsılması manası Arapçanın bedevi çöl tecrübesinde kavramlaşmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönقشر kökü ile morfolojik genişlemeKabuk ve yüzey sertliği anlamındaki temel çekirdeğe ع harfinin dahil olmasıyla oluşan nâdir bir rubâî gövdedirGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramice sertlik/kabuk kökleriBenzer semantik alanda yer alan yüzey kabarması ve pürüzlenme olguları ile akraba kabul edilirMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında güvenilir bir eşkökenli form tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Gesenius.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قشعرAnlamlıÜrperme ve büzüşmeDerinin veya yerin kuraklık ve korkuyla toplanıp sertleşmesiHedef kök; Kur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قشعرMerkezBedensel ürperti ve büzülmeDış uyarana karşı derinin toplanması ve kılların dikelmesiyle beliren somut fiziksel tepkiŞiddetli tesir altında cildin gerilip sertleşmesi
وجفKomşuKalp çarpıntısı ve sarsıntıوجف doğrudan kalbin hızlı atmasını ve iç organların çalkalanmasını ifade ederİçsel sarsıntı ve hızlı nabız
رعدKomşuTitreme ve sarsılmaرعد genel bir gövdesel titreme ve mekanik sarsılmayı öne çıkarır, deri yüzeyindeki pürüzlenmeyi değilBütünsel titreme hareketi
رهبKomşuSürekli saygı dolu çekinmeرهب içsel, zihni ve sürekli bir derin saygı/korkudur; derideki anlık fiziksel reaksiyonu içermezBilinçli ve derin çekinme hali
لينZıtYumuşama ve gevşemeلين gerginliğin, sertliğin ve büzüşmenin çözülerek dokunun esnek ve rahat hale gelmesidirKatılığın çözülmesi ve yatışma

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقشعرDerinin büzüşüp dikelmesiKorku, soğuk veya heybetten cildin pürtüklenmesi ve ürpermesiKesin
LatinceHorreo, horripilatioDikelme, ürperme, tüylerin kabarmasıKorku veya soğuktan kılların dikleşmesini ve cildin pürüzlenmesini karşılarGüçlü
İngilizceShudder, goosebumps, shiverÜrpermek, tüyleri diken diken olmakAnlık ürperme hissi ile deride oluşan kaz derisi görünümünü ifade ederGüçlü
AlmancaSchaudern, GänsehautÜrpermek, tüyleri ürpermekHem bedensel titremeyi hem de derinin kabarmasını yansıtırGüçlü
FransızcaFrissonner, chair de pouleÜrperti duymak, tüyleri diken diken olmakKorku veya soğuk karşısında deride beliren pürüzlü reaksiyonu karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
تَقْشَعِرُّİlahi kelamın azameti karşısında bedenin ürpermesiVahyin tehdit, azamet ve hakikat dozu yüksek ayetleri işitildiğinde muttakilerin derilerinde beliren gerilim ve ürperti bağlamı; Zümer 39:23

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKur'an'ın icazı ve tesiriVahyin insan fıtratı ve bedeni üzerindeki dönüştürücü gücünün delili olarak görülmesiKelamın doğrudan bedensel bir şahitlik ve sarsıntı üretmesi
FıkıhHuşû ve namaz adabıKıraat esnasında kalbin ve bedenin etkilenmesi, huşû ve ağlamanın sınırlarıİbadette içsel heybetin bedene sirayet etmesi
TefsirAhkâm ve vaad-vaîd mukayesesiAzap ayetlerinde cildin ürpermesi ile rahmet ayetlerinde cildin yumuşaması dengesiİkili anlatım (mesânî) karşısında duyusal diyalektik
HadisHavf ve haşyet tasvirleriAllah korkusundan dolayı kulun cildinin ürpermesi halinde günahların döküleceğine dair rivayetlerArındırıcı ve sarsıcı bir manevi tecrübe

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahyin algılanmasıHavf ve haşyet gerilimiBilinci uyanık tutma ve lakaytlığı engellemeHakikatin azameti karşısında duyarsızlaşmayı yıkan ilk sarsıcı uyanışKesin
İlmiYüksek hakikat tecrübesiBilişsel sarsıntı ve hayretZihni paradigma değişimine hazırlamaAlışılmış tasavvurları aşan büyük bir keşif karşısında organizmanın verdiği şok tepkisiMuhtemel
SiyasiHukukun ve otoritenin ciddiyetiKanunun bağlayıcı yaptırım gücüHukuk tanımazlığı caydırmaDevletin veya yargının tavizsiz adaleti karşısında suç eğiliminin hissettiği ürpertiMuhtemel
İktisadiKriz ve kıtlık baskısıPiyasa büzüşmesi ve daralmaTüketim israfını durdurma ve tedbir almaŞiddetli darlık veya kriz beklentisiyle iktisadi aktörlerin harcamaları kısmasıMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFaz geçişi veya termodinamik büzülmeBir sistemin ani sıcaklık veya basınç değişimi karşısında yüzey alanını daraltarak hacmini küçültmesiGüçlü
Beşeri bilimlerTravmatik veya estetik şokBireyin ezici bir estetik yücelik veya ahlaki sorumluluk karşısında benlik savunmasını anlık olarak dondurmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin sadece patolojik bir tiksinti veya sıradan bir soğuk titremesi olarak algılanması
Kur'an içi daha geniş anlamZihni kavrayışın bedensel sınıra kadar indiği, vahyin dehşetengiz hakikati karşısında cildin bir alıcı gibi büzüşüp ardından rahmetle açıldığı iki kutuplu bir bilinç hali
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an okumanın sadece entelektüel bir anlama eylemi sanılması; ayetlerin insan biyolojisi ve duygulanımı üzerindeki somut, dönüştürücü gücünün yok sayılması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin insan üzerindeki tesirinin salt soyut bir kabulleniş olmadığını, aksine cildin gözeneklerine kadar inen somut bir psikofizyolojik dönüşüm başlattığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kur'an'ın kendi mahiyetini 'mesânî' (ikili, dengeli) olarak nitelediği ve müminlerin vahye verdiği reaksiyonu tanımlayan ayette belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dindarlığı salt duygusuz bir lafız ezberciliğine veya sadece içe kapalı pasif bir teslimiyete indirgeyen yaklaşımları düzeltir; hakiki imanın bedende hissedilen bir gerilim ve yatışma ritmi olduğunu ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSoğuk, korku veya kuraklığın tesiriyle derinin toplanması, yüzeyin kabalaşıp pürüzlenmesi ve tüylerin dikelmesi hali.
  • Soyut anlamBüyük bir kudret ve azamet karşısında duyulan derin haşyetin benlikte oluşturduğu gerilimli uyanış.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin dışarıdan gelen yüksek yoğunluklu girdi karşısında koruyucu bir büzüşme sergileyerek sınırlarını toplaması ve ardından gelen dengeleyici unsurla genişlemesi.
  • LaTeX modeliT(u)→ΔI>θSc→RSl
  • LaTeX açıklamasıModelde T(u), dış etkiye maruz kalan bedensel veya yapısal yüzeyi temsil eder. Sisteme giren uyaranın şiddeti olan ΔI, kritik eşik değeri θ'yı aştığında sistem Sc durumuna, yani büzüşmüş ve dikelmiş gerilim haline (tüylerin ürpermesi) geçer. Ardından gelen rahmet ve sekînet faktörü R ile birlikte yüzey Sl durumuna, yani esnek ve mutmain bir yumuşama haline dönüşür.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ق