قطمر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ق-ط-م1 sîga, 14 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.دعوأجلسميألهقطمرولجقِطْمِيرٍدونقمرنهرسخرجريملك

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 14

▶ Ağı aç (3B)

قطمر

ق - ط - م

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 9 sözlük

Kırıntı demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(9)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Kırıntı demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.882 harf
القاف والطاء قنطر: القَنْطَرة: معروفة. والقِنْطار؛ يقال: أربعون أوقية من ذهب أو فضة، ويقال: ثمانون ألف درهم عن ابن عباس. وعن السدي رطل من ذهب أو فضة، ويقال: هو بالسريانية مثل ملء جلد ثور ذهباً أو فضة. وبالبربرية: ألف مثقال من ذهب أو فضة. وفي التصريف مخرجه على قول العرب، لأن الرجل يُقَنطر قِنطاراً، كل قطعة أربعون أوقية، كل أوقية وزن سبعة مثاقيل. وبنو قَنْطُور: الترك، ويقال: إن قَنْطُوراء كانت
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR120 harf
القِطْميرُ: الفوفَةُ التي في النواة؛ وهي القشرةُ الرقيقةُ، ويقال هي النُكتة البيضاء التي في ظهر النواة تنبت منها النخلة.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR112 harf
- قال تعالى: ﴿والذين تدعون من دونه ما يملكون من قطمير﴾ [فاطر/13] أي: الأثر في ظهر النواة، وذلك مثل للشيء الطفيف.
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR248 harf
القِطْمِيرُ والقِطْمارُ: شَقُّ النواة، وفي الصحاح: القِطْمِيرُ الفُوفة التي في النواة، وهي القِشْرة الدقيقة التي على النواة بين النواة والتمر، ويقال: هي النُّكْتة البيضاء التي في ظهر النواة التي تنبت منها النخلة. وما أَصبتُ منه قِطْميراً أَي شيئاً.
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR127 harf
* ق ط م ر * * القِطْمِيرُ * الفوفة التي في النواة وهي القشرة الرقيقة وقيل هي النكتة البيضاء التي في ظهر النواة تنبت منها النخلة
Maddenin bağlantısı

* ق ط م ر * * القِطْمِيرُ * الفوفة التي في النواة وهي القشرة الرقيقة وقيل هي النكتة البيضاء التي في ظهر النواة تنبت منها النخلة

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR890 harf
القطمير، والقطمار، بكسرهما: شق النواة، كذا في المحكم، أو القشرة التي فيها، أو الفوفة التي في النواة، وهي القشرة الرقيقة، وفي بعض النسخ: الدقيقة، التي على النواة بين النواة والتمرة، كما في الصحاح، أو النكتة البيضاء التي في ظهرها أي النواة التي ينبت منها النخلة. ويستعمل للشيء الهين النزر الحقير، قال الله تعالى: ما يملكون من قطمير ويقال: ما أصبت منه قطميرا، أي شيئا. وقطمير، بالكسر: اسم كلب أصحاب
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR645 harf
قِطْمِيرٌ قِطْمِيرٌ ذ (S, K) and قِطْمَارٌ (K) The cleft (شَقّ) of a date-stone: (M, K:) or the integument (قِشْرَة) that is upon it (فِيهَا): (K:) the thin skin (S, K) called فُوفَة, which is upon a date-stone, (S,) between the stone and the date itself: (K:) or the white point [i. e. the embryo] in the back of the date-stone, (S, K,) from which [when it is sown] the palm-tree grows forth. (S.)
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR3.072 harf
قطمر قَطْمَرَ - يُقَطْمِرُ - قِطْمِيْر قَطْمَرَ - يُقَطْمِرُ + الكائن أو الشيء: يصير على شكل قشرة رقيقة جداً كغشاء نواة التمرة، أو غشاء لحاء البصل، أي طبقة وحيدة رقيقة من الخلايا قِطْمِيْر: اسم فعل من " قَطْمَرَ - يُقَطْمِرُ ": وهي كذلك بمعنى مفعول: القشرة الرقيقة التي في ظهر نواة التمرة تنبت منها النخلة واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ"
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler14 mücavir (21 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ولج

    1 ortak ayet · Arı kovanının giriş çıkış deliğidir

  2. قمر

    1 ortak ayet · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir

  3. شمس

    1 ortak ayet · Güneş demektir

  4. سخر

    1 ortak ayet · Sahr kayalık sahadır

  5. أجل

    1 ortak ayet · İcl havuz demektir

  6. سمي

    1 ortak ayet · Ad verilen

  7. جري

    1 ortak ayet · Cariye yelkenli sandal demektir

  8. ليل

    1 ortak ayet · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden…

  9. نهر

    1 ortak ayet · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…

  10. دون

    1 ortak ayet · Dane, inek yavrusuna denir

  11. دعو

    1 ortak ayet · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir

  12. ملك

    1 ortak ayet · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder

Geçtiği ayetler(1)

  1. … الْمُلْكُ وَالَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ مَا يَمْلِكُونَ مِنْ قِطْمِيرٍ

    KırıntıGündüzü geceye girdirir, geceyi de gündüze girdirir. Güneşi ve ayı buyruğu altına almıştır, her biri belli bir süre için hareket eder. İşte bu, Rabbınız olan Allah’tır. Mülk O’nundur. O’ndan başka taptıklarınız ise hurma çekirdeğinin zarına bile malik değildirler.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökقطمر
YapıDörtlü
Özel DurumDört harfli rubâî kök
Bağlamsal Yakın Köklerنقر, فتل, خردل
Zıt Kökملك
Çekirdek Özet 1Hurma çekirdeğini saran son derece ince, şeffaf zar veya çekirdeğin sırtındaki beyaz lifli nokta
Çekirdek Özet 2İnsanın ve sahte otoritelerin mutlak mülkiyet ve tasarruf bakımından en küçük kırıntıya dahi malik olamayacağını gösteren nihai yoksunluk ölçüsü
Çekirdek Özet 3Varlık hiyerarşisinde ontolojik bağımsızlığın mutlak sıfır noktası ve mülkiyet iddiasının geçersizliğinin somut kanıtı
Kritik Hata RiskiKelimenin yalnızca alelade bir kırıntı veya çöp sanılarak, Kur’an’ın mülkiyet ve rubûbiyet tartışmasında kurduğu en alt ontolojik eşik fonksiyonunun gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قطBir şeyi kesip ayırmak, sınır çekmek, nihai sınıra ulaşıp kesintiye uğratmak; nitekim قطر, قطط, قطع, قطف köklerinde de bu son sınır ve kesme hareketi esastırمKesinti ve sınır hareketine kuşatıcı, toplayıcı ve zarsı bir örtü mahiyeti katarak yapıyı içe doğru büzüştürmüştür
قطBir bütünden ayrılan en küçük parça ve sınır çizgisiرÇekirdeği saran zarı ve onun üzerindeki mikro düzeydeki çizgisel izi, sıyrıntıyı hareketli ve nihai sınırdaki bir tabaka olarak somutlaştırmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırMikro sınır çizgisini, varlığın büzüldüğü en dar ve odaklanmış noktayı temsil eder
طsepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaÇekirdeğin çevresini saran, bir nesneyi dışından ince bir kılıf gibi kuşatan örtü imgesidir
مsu; akış, çokluk, derinlikCanlı dokunun nemli, organik, zarsı ve yapışkan ara katmanını ifade eder
رinsan başı; baş, ilk, üstZarın en üst tabakasını, dış yüzeyde kalan son derece ince şeffaf sıyrıntıyı ve mikro başlığı gösterir
قطمرBir merkez etrafında toplanan en dar sınırın (ق), nesneyi saran ince bir kılıf halinde kuşatılması (ط), bu yapının nemli bir ara tabaka oluşturması (م) ve varlığın en dıştaki nihai yüzeyine yerleşmesi (ر)Varlığın bütününden soyulup atılabilen, tek başına hiçbir ağırlığı ve gücü bulunmayan, çekirdeğin sırtındaki en ince zar ve kırıntı imgesini oluşturur

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHurma çekirdeğini saran son derece ince, şeffaf zar; hurma ile çekirdek arasındaki beyaz deri veya çekirdeğin sırtında çimlenmenin başladığı iğne ucu kadar beyaz nokta
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde ve erken bedevi dilinde kök, elde edilen ganimetin veya varlığın hiçe sayılacak kadar az ve değersiz olduğunu anlatmak üzere bir şey elde edemedim veya zerresine bile sahip olamadım manasında darbımesel olarak kullanılmıştır
Erken Arapça kullanımErken dönem lügatlerinde ve İslâm öncesi darbımesellerde hiçbir şeye sahip olmamak, en önemsiz ve ağırlıksız payı dahi elinde tutamamak durumu ما أصبت منه قطميرا veya ما أملك منه قطميرا ibareleriyle ifade edilmiştir

Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, el-Müfredât, el-Kâmûsü’l-Muhît.

Sami etimolojik katman

Dörtlü bir yapı arz eden قطمر kökü, Sami dillerindeki ikili قط kesme, koparma, küçük parça tabanının ses genişlemesi ve morfolojik türetimiyle açıklanmaktadır. İbranicede küçük parça, kırıntı ve kesinti bildiren qeteb veya qāṭan (küçük, ehemmiyetsiz olmak) kökleriyle semantik akrabalık taşır. Süryanicede qṭam / qṭāmā kül, ufalanmış toz zerresi veya kırıntı anlamına gelir ve bir varlığın ufalanıp maddeten sıfıra yaklaşan tortusunu adlandırır. Arapçada dörtlü kalıba aktarılan bu kök, hurma tarımının ve vaha hayatının sunduğu somut gözlemle birleşerek hurma çekirdeğinin üzerindeki mikro düzeydeki şeffaf zarı niteleyen teknik bir ada dönüşmüştür. Geniş Sami zeminindeki ufalanma, incelme ve toz zerresi haline gelme anlamı, Arap dilinde organik bir dokunun en ince sınırı ve ağırlıksız kılıfı biçiminde kristalleşmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Payne Smith (Syriac Dictionary), Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönقط kökünden rubâî genişlemeKesme, ayırma ve sınır koyma bildiren ikili çekirdeğe kuşatma (ط) ve akışkan zar (م, ر) harflerinin eklenmesiyle elde edilen isim türevidirGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice qṭāmā (kül, zerre) ve İbranice qṭn (küçük olmak)Bir şeyin maddeten en ufak parçaya ayrılması ve ağırlığını yitirmesi anlam matrisi korunmuşturGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik kesme ve ufalama kökleriVeri bulunamadıVeri bulunamadı

Kaynak Payne Smith, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قطمرAnlamlıİnce zar, kırıntıHurma çekirdeğinin üzerindeki şeffaf kabuk ve değersiz sayılan en küçük şeyHedef kök; Kur'an'da geçer
قمطرAnlamlıBiriktirmek, sıkıca bağlamak, çatmakKitap torbası veya mahfazası (kımtar); şiddetli, çatık kaşlı ve zorlu günTers permütasyon; Kur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قطمرMerkezEn ince örtü, mikro kırıntıHurma çekirdeğini saran ve ağırlığı neredeyse sıfır olan şeffaf zardır; sahiplenilemeyecek kadar değersiz olanı gösterirVarlık zeminindeki en alt mülkiyet ve tasarruf sınırıdır
نقرKomşuİğne ucu kadar delik, noktaHurma çekirdeğinin sırtındaki minik oyuk veya kuşun gagasıyla açtığı mikro çukurdurBoyutsal olarak noktasal boşluğu ifade eder
فتلKomşuBükülmüş lif, ince iplikHurma çekirdeğinin yarığındaki kıl inceliğindeki lif veya bükümdürÇizgisel ve ipliksi boyutu anlatır
خردلKomşuTane, ağırlık birimiAğırlığı olan fakat insan ölçeğinde en küçük hacme sahip dane örneğidirHacimli ve tartılabilir zerre düzeyidir
ملكZıtTasarruf, mülkiyet, hâkimiyetBir varlık üzerinde dilediği gibi tasarruf etme, elde tutma ve hükmetme yetkisidirقطمر kökünün zıddı olarak tam güç ve mülkiyet kudretini temsil eder

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقطمرHurma çekirdeği zarı, kırıntıVarlığın mülkiyet sınırındaki en ince ve ağırlıksız örtüsüKesin
LatincePellicula, hilumİnce zar, tohum üzerindeki bağ iziOrganik zarı ve tohum üzerindeki mikro izi karşılar ancak ontolojik mülkiyetsizlik vurgusu taşımazGüçlü
İngilizcePellicle, speck, whitSon derece ince zar, zerre, kırıntıPellicle biyolojik örtüyü, whit ve speck ise hiçbir şeye tekabül etmeyecek kadar az olan miktarı verirGüçlü
AlmancaSamenhäutchen, QuentchenTohum zarcığı, zerrecikSamenhäutchen biyolojik katmanı, Quentchen ise hiçbir hükmü olmayan asgari parçayı karşılarGüçlü
FransızcaPellicule, fétuİnce deri tabakası, çöp, kırıntıPellicule tohum zarını, fétu ise dikkate dahi alınmayan önemsiz kırıntıyı ifade ederGüçlü

Kaynak Lane's Lexicon, Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
قطمر / İsim (قِطْمِير)Mutlak mülkiyetsizlik, sıfır derecesinde acziyet ve en küçük tasarruf payından dahi yoksunlukAllah dışındaki sahte ilahların, putların veya tabiat güçlerinin yaratılışta ve evrende en ufak bir zerreye bile hükmedemeyeceğini bildiren tevhid bağlamı (Fâtır 35:13)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTevhid, rubûbiyet ve halk deliliAllah’tan başka varlıkların zâtî mülkiyet ve yaratma gücünün imkânsızlığı; illiyetin ve putların tesirinin mutlak sıfırlığıOntolojik yoksunluk ve müstakil tesir gücünün reddi
FıkıhMülkiyetin tespiti ve gasp hukukuMal niteliği taşımayan (mütekavvim olmayan), alınıp satılamayacak kadar değersiz kırıntı ve çöplerin hukukî statüsüİktisadî ve hukukî kıymeti bulunmayan en alt eşik
TefsirTemsilî anlatım ve mesellerKur’an’daki üç mikro hurma metaforunun (kıtmîr, nakîr, fetîl) mukayesesi ve insana yönelik acziyet talimiİlahî kudret karşısında mahlûkun zâtî sermayesizliği
HadisZühd ve ahiret hesabıDünyanın Allah katındaki kıymetsizliğini ve kulun en küçük bir hak ihlalinden dahi sorgulanacağını beyan eden rivayetlerZerre miktarındaki haksızlığın veya dünyanın önemsizliğinin tasviri

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve ibadetMutlak acziyet göstergesiSahte ilahların yetkisizliğini ispatKulun Allah’tan gayrısına sığınmasının anlamsızlığını gösteren en alt ontolojik sınırKesin
İlmiVarlık analizi ve biyolojiMikro koruyucu zarYaşam nüvesini çevreleyen sınırTohumun içindeki potansiyeli koruyan fakat kendi başına hayat üretemeyen en ince tabakaGüçlü
SiyasiHâkimiyet ve meşruiyetSınırlı yetkiSahte iktidarların mutlaklaşmasını engellemeYeryüzündeki hiçbir tiranın zâtî ve bağımsız bir mülkiyete malik olmadığını hatırlatan sınırGüçlü
İktisadiDeğer ve mülkiyet teorisiSıfır ekonomik değerMal ve kıymet eşiğinin belirlenmesiMübadeleye konu olamayacak, tazmini gerekmeyecek ölçüde değersiz olan kırıntı seviyesiGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerLimit sıfır, sonsuz küçük büyüklük (ε→0)Matematiksel analizde sıfıra yaklaşan fakat mutlak yokluk olmayan, ancak herhangi bir reel büyüklük yanında ihmal edilen son derece küçük nicelikGüçlü
Beşeri bilimlerTam yoksunluk (hukukî iktidarsızlık ve mutlak sermayesizlik)Hukukta bir öznenin hiçbir hak ve tasarruf yetkisine sahip olmadığı, mülkiyet ehliyetinin fiilen sıfırlandığı durumGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca hurma tarımına ait tarihsel ve yerel bir botanik terim ya da sıradan bir çer çöp sayarak soyut anlam derinliğini göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamقطمر, mülkiyet ve yaratma iddiasında bulunan her türlü dünyevî ve ruhanî odağın ontolojik sermayesizliğini bildiren evrensel ve mutlak sıfır standardıdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnsanların tabiat güçlerine, ruhbanlara, liderlere veya putlara vehmettikleri bağımsız güç yanılsamasını kıramamak; şirkin psikolojik ve felsefî kökenini deşifre edememek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın tevhid teorisinde mülkiyetin bölünemezliğini ve Allah dışındaki tüm varlıkların mutlak muhtaçlığını (fakr) en somut nesne üzerinden zihne nakşettiği için hayati önemdedir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Şirki reddeden, sahte şefaatçilerin ve ilahların acziyetini ortaya koyan, Allah’ın kâinattaki mutlak egemenliğini (mülk) anlatan tevhîdî ve itikadî ayetlerde belirleyicidir (özellikle Fâtır 35:13).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Varlıkların kendi başlarına bir etki ve güce sahip oldukları vehmini yıkar; aracılara sığınma ve onlara ilahî nitelikler atfetme yanılgısını temelden ortadan kaldırır.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamHurma çekirdeğini saran, soyulması kolay, ağırlığı ve direnci bulunmayan şeffaf, ince zar veya çekirdeğin sırtındaki beyaz lifli kırıntı.
  • Soyut anlamMahlûkatın zâtî mülkiyet ve bağımsız tesir bakımından sahip olduğu payın mutlak sıfıra eşit olduğunu belgeleyen nihai ontolojik yoksunluk derecesi.
  • Sistematik karşılıkTevhid sisteminde mutlak mülkiyetin yalnızca Yaratıcıya ait olduğunu, O’nun dışındaki tüm güç merkezlerinin mülkiyet kümesindeki payının boş kümeye denk geldiğini bildiren negatif eşik.
  • LaTeX modelilim⁡x→M∖{A}P(x)=∅∧μ(P(x))<ε  ⟹  μ(P(x))=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde M evrendeki bütün varlık ve otoriteler kümesini, A mutlak mülk sahibi olan Allah'ı temsil eder. M∖{A} ifadesi Allah dışındaki tüm sahte ilahları, aracıları ve yaratılmışları gösterir. P(x), bu varlıkların müstakil mülkiyet ve tasarruf alanını ifade eder. Bu mülkiyetin ölçüsü μ(P(x)), tanımlanabilecek en küçük pozitif büyüklük olan ε (kıtmîr / en ince zar) eşiğinin dahi altında kalarak sıfıra eşitlenir; yani ontolojik olarak boş kümeye (∅) tekabül eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ق