لجأ
ل - ج - أ
KÖK- 3 geçiş
- 3 ayet
- 3 sîga
- 11 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Sığınak
Bu sayfa şu yazımları da kapsar: لجء
Notlarım
Sözlükler(11)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.941 harfباب الجيم واللام و و ا ي ء معهما
ج أ ل، ل ج أ، أ ج ل، ج ي ل، ج ل و، ج و ل، و ج ل، و ل ج مستعملات
جأل:
الجيألُ: الضَّبعُ. والجميع: الجيائل. قال الكُميتُ:
نُطعم الجيأل الِّهيد من الكـو مِ ولم تدع من يُشيط الجَزُورا
لجأ:
لجأ فلان إلى كذا مَلجأ ولجأ وهو يلجأُ ويلتجىءُ. وألجأنا الأمر إلى كذا أي: إضطرّني إليه.
ولجأ: اسم رجل.
أجل:
الأجلُ: غاية الوقت في الموت. ومحل الدَّين ونحوه. وتقول: أجل هذا
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR194 harfلَجَأْتُ إليه لَجَأً بالتحريك وملجأً، والْتَجَأْتُ إليه، بمعنًى. والموضع أيضاً لَجَأٌ ومَلْجَأٌ. والتَلْجِئَةُ: الإكراه. وألْجأْتُهُ إلى الشيء: اضطررته إليه. وألْجَأْتُ أمري إلى الله: أسْنَدْتُ.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR13.499 harfج ل ( و ا ي ء )
جلا ، جلى ، جال ، لجأ ، ولج ، وجل ، أجل ، جلأ ، جيل .
جلا : قال اللّيث : يقال جَلا الصيْقَلُ السَّيفَ جِلاءً ، واجتَلاه لِنَفسه .
قال لَبِيد :
جُنوحُ الهالِكيِّ على يَدَيْه
مُكِبّاً يجتَلِي نُقَبَ النِّصَالِ
قال : والماشِطَة تَجلُو العروس جَلْوةً وجِلْوَة . وقد جُلِيَتْ على زواجها . واجتلاَها زوْجُها ، أي نَظَر إليها . وأمْرٌ جَلِيٌّ : واضِحٌ .
وتقول : أَجْلِ ليِ هذا الأمرَ ، أي
ج ل ( و ا ي ء ) جلا ، جلى ، جال ، لجأ ، ولج ، وجل ، أجل ، جلأ ، جيل . جلا : قال اللّيث : يقال جَلا الصيْقَلُ السَّيفَ جِلاءً ، واجتَلاه لِنَفسه . قال لَبِيد : جُنوحُ الهالِكيِّ على يَدَيْه مُكِبّاً يجتَلِي نُقَبَ النِّصَالِ قال : والماشِطَة تَجلُو العروس جَلْوةً وجِلْوَة . وقد جُلِيَتْ على زواجها . واجتلاَها زوْجُها ، أي نَظَر إليها . وأمْرٌ جَلِيٌّ : واضِحٌ . وتقول : أَجْلِ ليِ هذا الأمرَ ، أي أوْضِحْهُ . وقال زهير : وإنَّ الْحَقَّ مَقطعُه ثَلاثٌ يمينٌ أوْ نِفَارٌ أَوْ جِلاَءُ قال : يريد بالجِلاء الْبَيان ، والنِّفار الْمحاكَمة ، وأراد بالجِلاء البينَة والشُّهود . وقال اللّيث : يقال ما أقَمتُ عندهم إلاَّ جِلاءً يومٍ واحد ، أي بَياضَ يَوْمٍ واحد . وقال الراجز : مَا ليَ إنْ أَقْصَيْتَنِي من مَقْعَدِ ولا بِهَذِي الأرْض من تَجلُّدِ إلاَّ جلاءَ اليوم أو ضُحَى الْغَدِ ويقال للمريض : جَلاَ اللَّهُ عنه المرض ، أي كَشَفَه ، والله يُجَلِّي السَّاعَة ، أي يُظْهِرُها . قال الله : ( لاَ يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَآ إِلاَّ هُوَ ) ( الأعراف : 187 ) . والْبَازِي يُجَلِّي إذا آنس الصَّيْد ، فرفع طَرْفَه ورأْسه ، وتَجَلَّيْتُ الشَّيءَ ، إذا نَظَرْتَ إليه . وقول الله جلَّ وعَزَّ : ( فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ ) ( الأعراف : 143 ) . حَدَّثني المنذريّ ، عن أبي بكر الخطّابيّ عن هُدْبَة ، عن حَمَّاد ، عن ثابت ، عن أَنسَ ، قال : قرأ رسولُ الله ( صلى الله عليه وسلم ) ( فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا ) ( الأعراف : 143 ) قال : وَضَعَ إبْهامَهُ على قَريبٍ من طَرَفِ أَنْمُلَةِ خِنْصَرِه ، فَساخَ الجبَل . قال حمَّاد : قلت لثابِت : تَقول هذا ؟ فقال : يقوله : رسولُ الله ، ويقوله أَنَس ، وأَنا أكتُمْه . وقال الزّجاج في قوله : ( فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ ( أيْ ظَهَرَ وَبَانَ ، وهو قول أَهْلِ السُّنَّة والجماعة . وقال اللَّيْث : قال الحسن : تَجَلَّى بَدَا لِلْجَبَلِ نُور العَرْش . ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ : جَلاهُ عن وطَنِه ، فَجَلا ، أي طَرَدَهُ فَهَرَبَ ، قال : وجَلاَ أيضاً ، إذا عَلا ، وجَلاَ ، إذا اكتَحَل ، قال : والجَلاَ . مَقصور ، والجِلاَءُ مَمدود ، والجِلاَ مَقصور : الأثمِد ، وأنشد : أَكحُلْكَ بالصَّابِ أو بالجِلا فَفَتِّحْ لذلك أو غَمِّضِ ويقال : جَلاَ القَومُ عن أَوْطَانِهم ، يَجْلُون ، وأَجْلَوْا ويُجلُون ، وجَلَّوا يُجِلُّون ، إذا خَرجوا من بَلَدٍ إلى بَلد ، ومنه يقال : استُعمِلَ فلانٌ على الجَالِيةَ ؛ والجَالَّةِ لُغَتان . والجَلاءُ ممدود مَصدَرُ جَلا عَن وَطَنه ، ويقال : أَجلاهم السُّلطان فأَجْلَوْا وجَلَوْا ، أي أخرَجَهم فَخَرجوا . وقيل لأهلِ الذِّمَّة : الجالِيَة ؛ لأنَّ عمر بن الخطاب أَجلاَهُم عن جزيرة العرب لِما تَقَدَّمَ من أمر النبي ( صلى الله عليه وسلم ) فيهم ؛ فسُمُّو جالِيَة . ولزمهم هذا الاسم أيْنَ حَلُّوا ثُمَّ لَزَمَ كُلَّ من لَزِمتَه الجِزية من أهلِ الكتاب بكُلِّ بَلَد ، وإن لم يُجلَوا عن أَوطانهم . وقال الأصمعيّ : يقال : جَلَّى فلانٌ امرَأَتَه وَصيفاً حين اجتَلاها ، أي أعطاها وصيفاً عِندَ جَلْوَتِها . ويقال : ما جِلْوَتُها بالكسر . فيُقال : كَذَا وكَذَا . وقال أبو زيد : يُقال : جَلَوْتُ بَصَرِي بالْكُحْلِ جَلْواً . وَانجَلى الْفَمُّ انجلاءً . وجَلَوتُ عَنِّي هَمِّي جَلواً ، إذا أَذهَبتَه . وأَجْلَيتُ العمامَةَ عن رَأْسي ، إذا رَفَعتها مع طَيِّها عن جَبِينك . وقال أبو عبيد : إذا انحسر الشّعرُ عن جانِبي جَبْهَة الرّجُل ، فهو أَنزَع ، وإذا زاد قليلاً فهو أجْلَح ، فإذا بَلَغَ النِّصفَ ونحوه فهو أَجلَى ، ثم هو أَجْلَهُ ، وأَنشد : مَعَ الجَلاَ ولائِحِ القَتِيرِ وقد جَلَى يَجْلِي جَلًى ، فهو أَجْلَى ، وانْجَلى الظَّلامُ انْجِلاءً ، إذا انكَشَفَ ، ويقال للرجل إذا كان عَالي الشَّرف ، لا يَخْفَى مكانُه : هو ابْنُ جَلاَ . وقال القُلاخ : أَنا الْقُلاَخُ بنُ قُلاخِ بنِ جلاَ ابنُ جَتَاثِيْر أَقُودُ الْجَمَلا وقال سُحَيْم بن وَثيل الرّياحي : أَنا ابْنُ جَلا وطَلاَّعُ الثَّنايا مَتَى أَضَعِ الْعِمامَةَ تَعْرِفوني ويقال : تَجلَّى فلانٌ مكانَ كَذا ، إذا علاه ، والأَصْل : تَجَلَّله . قال ذو الرمة : فَلَمَّا تَجَلَّى قَرْعُها الْقاعَ سَمْعَه وبَانَ له وَسْطَ الأَشاءِ انْغِلالُها قال أبو نصر : التَّجَلِّي النَّظَر بالأشراف . وقال غيره : التَّجَلِّي التَّجَلُّل ، أي تَجَلَّلَ فَرْعُها سَمْعَه في الْقاع . رواه ابن الأعرابيّ : تَجَلَّى فَرْعُها الْقاعَ سَمْعَه وقال الله جَلَّ وعَزَّ : ( تَلاهَا وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا ) ( الشمس : 3 ) . قال الفراء : إذا جَلَّى الظُّلْمة ، فجازت الكِنَايَة عن الظّلْمة ، ولم تُذْكَر في أوّله : لأنَّ معناها مَعْروف ، أَلا تَرى أنك تقول : أصْبَحت بارِدَةً ، وأَمْسَتْ عَرِيَّةِ ؛ وهَبَّتْ شَمالاً ، فكَنَّى عن مُؤَنَّثات لم يَجْرِ لَهُنَّ ذِكْر لأن مَعناهُن مَعْروف . وقال الزّجّاج : إذا جَلاَّها إذا بَيّنَ الشّمس ؛ لأنَّها تَتَبين إذا انْبسط النهار . وقال الليث : أَجْلَيْتُ عنه الْهَمَّ إذا فَرَّجت عنه ، وانْجلت عنه الهموم ، كما تَنْجَلِي الظُّلمة . ويقال : أَخْبرني عن جَلِيّةِ الأمْر ، أي حَقِيقَتِه . وقال النابغة : وآبَ مُضِلُّوه بِعَيْنٍ جَلِيَّةٍ وغُودِرَ بالجوْلاَنِ حَزْمٌ وناثِلُ يقول : كذَّبُوا بخَبره أَول ما جاء . فجاء دافِنوه بخبر ما عايَنُوه . ابن السِّكِّيت : قال الكِسَائيّ : فعلت ذاك من إجلاَك ، وأَجلاَك ، ومن جلالِكَ ، أي فعلته من جَرَّاكَ . جول جيل : قال الليث : يُقال جالُوا في الحرب جَوْلَةً ، وجالوا في الطّوفان جَوَلاناً وجوَّلتُ البِلادَ تَجْويلاً ، أي جلْت فيها كثيراً . والْجَوْلاَنُ : التّراب الذي تَجُولُ به الريح على وجه الأرض . قال : والْجَوْلُ والْجُولُ ، كُلٌّ لغاتٌ في الْجَوَلَان . قال : ويقال جَال التُّراب وانْجال . قال : وانْجِياله انكِشاطُه . قال : ويقال للقوم إذا تركوا الْقَصْدَ والهُدى : اجتالهم الشيطان أي جالوا معه في الضّلالة . وفي الحديث : ( إنَّ الله جلَّ وعزَّ قال : إنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنفَاءَ فاجتالتهم الشّياطين ) أي اسْتَخَفّتْهُم ، فجالوا معها . وقال الليث : وِشَاحٌ جَايِلُ ، وبطانٌ جَايِلُ وهو السَّلِس . ويقال : وِشَاحٌ جالٌ ، كما يُقال : كَبْشٌ صائِفٌ ، وصَافٌ ، ورجل شائِكُ السِّلاح ، وشَاكٌ . ويقال : أَجَلْتُ السِّلاح بين القوم إذا حَرَّكْتَها ثم أَفَضْتَ بها في القِسْمة ، ويقال : أَجالوا الرّأيَ فيما بينهم . أبو عُبيد ، عن الفرّاء : اجْتَلْتُ منهم جَوْلاً ، وانتضَلْتُ منهم نَضْلَةً معناهما الاختيار . أبو عبيد : الْجَالُ والْجولُ نواحي البِئر من أَسفلها إلى أعلاها . وقال أبو الهيثَم : يقال للرَّجل الذي له رأي ومُسْكَة : رجلٌ له زَبْرٌ وجَولٌ ، أي تَماسُك لا ينهدِمُ جُولُه ، وهو مَزبُورٌ ما فوق الجُولِ منه ، وصُلْبٌ ما تحت الزَّبْرِ من الجُول . ويقال للرجل الذي لا تماسُك له ولا حزْم : ليس لفلان جُولٌ أي ينهدِم جُولُه ، فلا يُؤْمَنُ أن يكون الزَّبْرُ يسقُط أيضاً . وقال الرّاعي يمدح عبد الملك : فأَبوكَ أَحْزَمُهم ، وأنت أميرهم وأشَدُّهمْ عند العزائم جُولاً ويقال في مَثَل : ليس لفلان جُولٌ ولا جالٌ ، أي ليس له حزم . شَمر ، عن ابن الأعرابيّ ، قال : الجولُ الصخرة التي في الماء ، يكون عليها الطَّيُّ ، فإنْ زالت تلك الصَّخْرة ، تهوّر البئر ، فهذا أصل الجُول ، وأنشد : أَوْفَى على رُكْنين فوق مَثَابةٍ عن جُولِ نازحةِ الرِّشاءِ شَطُونِ وقال الليث : جالاَ الوادي جَانبا مائه ، وجالا البحر شطّاه ، والجميع الأجوال ، وأنشد : إِذا تنازعَ جالا مَجْهَلٍ قذَفٍ أبو عبيدة ، عن الفرَّاء ، قال : جَوَلانُ المالِ : صغارُه ورديئُه ، وجَوْلان : قريةٌ بالشام . وقال اللحيانيّ : يومٌ جولانيُّ ، وجَيْلانيّ : كثيرُ التراب ، والرِّيج . ورُوِي عن عائشة ، أنَّها قالت : كان النبي ( صلى الله عليه وسلم ) إذا دخل إليها ، لبس مِجْوَلا . قال أبو العَبَّاس ، قال ابن الأعرابيّ : المجْوَلُ الصُّدْرةُ ، وهو الصِّدار ، قال : والمجوَلُ الدرهمُ الصحيح ، والمجوَلُ العُوذَةُ ، والمجولُ : الحمار الوحشيُّ ، والمجوَلُ هلالٌ من فِضّةِ يكون وسطَ القلادة ، والأجوليُّ من الخيل : الجَوَّالُ السريع . جلأ : أبو زيد : جَلأْتُ بالرجلِ أَجَلأُ به جَلأً إذا صَرَعَته ، وجلأ بثوبه : رمى به . أبو عُبيد : الاجئِلال بوزن الافعِلال : الفزَعُ والوَجل . وأنشد : للقَلْبِ من خوْفِهِ اجْئِلاَلُ شَمر ، عن ابن الأعرابيّ : اجئلال أصله من الوجل ؛ قلت : لا يَسْتَقيم هذا القول إلا أن يكون مقلوباً كأنه في الأصل إيجْلال ، فأُخِّرت الياءُ والهمزة بعد الجيم . وفيه وجهٌ آخر . قال أبو عبيد ، قال أبو زيد : من أسماء الضِّباع . والجَيْأَل . قال : وقال الكسائي : هي الجَيْأَلة . وقال أبو الهيثم ، قال ابن بُزُرْج ، قالوا : في الجيأَل ، وهي الضبُع ، جأَلَت تجأَلُ ، إذا أجمعت . قال : وكان لها جاران لا يُخفرانها أبو جَعْدَةَ العادي وعَرفاءُ جَيْأَل أبو جَعْدَة : الذئب ، وعَرفاء : الضبع . وإذا اجتمع الضبع في غنم منع كلُّ واحدٍ منهما صاحبَه ، وقال سيبويه في قولهم : اللهُمّ ضبُعاً وذئباً أي اجمعهما ، وإذا اجتمعا سلمت الغنم . قال : والجَأَثانُ مثلُ مَشي الظليم وما أشبهه من مَشي الناس ، وقد جأثت جأَثاناً . قلت : وجائز أن يكون اجْئِلال افعِلالاً من جَأَلَ يجأَلُ إذا ذهب وجاء ، كما يقال : وجَف القلبُ إذا اضْطَرَبَ . وجل : قال الليث : الوجَل ، الخوْف ، وأنا وَجلٌ من هذا الأمر ، وقد وجِلْتَ ، فأنت تَوجلَ ، ولُغةٌ أخرى تَيْجلُ ، ويقال تأجل ، وهو وَجِلٌ وأوْجل ، وأنشد : لَعَمْرَكَ ما أَدْرِي وإني لأَوْجلُ عَلَى أَيِّنا تَعْدو المنيَّة أَوَّلُ جيل : أخبرنا ابنُ رزين ، عن محمد بن عمرو ، عن الشاه ، عن المؤرج في قول الله جل وعز : ( إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ ) ( الأعراف : 27 ) أي جِيلُه ومعناه جِنسه . وقال عمرو بن بجر : جَيْلانُ فَعَلَةُ الملوك . وكانوا من أهل الجيل : وأنشد : أتيح لهُ جَيلانُ عند جِدَاره وردَّد فيه الطرفَ حتى تحيَّرا وأنشد الأصمعيّ : أرسل جَيلانَ ينحِتون له ساتيدَ ما بالحديد فانصدَعا وقال الليث : الجيلُ كلُّ صنف من الناس ، التُّرك جيل ؛ والصِّين جيل ، والجميع أجيال ، وجَيْلانُ : جيلٌ من المشركين خلف الدَّيلم ، يقال لهم : جيلُ جيلان . ولج : في ( نوادر الأعراب ) : وَلَّجَ فلانٌ ماله توْليجاً ، إذا جعله في حياته لبعض ولَدِه فتسامَع الناسُ بذلك ، فانَقَدَعُو عن سُؤاله . وقال الليث : الولُوج الدُّخول ، قال الله جلَّ وعزَّ : ( وَلَمْ يَتَّخِذُواْ مِن دُونِ اللَّهِ وَلاَ رَسُولِهِ وَلاَ الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً ) ( التوبة : 16 ) . وقال أبو عبيدة : الوليجةُ البطانَة ، وهي مأخوذة من وَلَج يَلِجُ وُلوجاً ، إذا دخل ، أي يَتّخذوا بينهم وبين الكافرين دخيلةَ مَوَدَّة . وأخبرني المنذريّ عن الغسّانيّ ، عن أبي عبيدة ، أنه قال : وَلِيجَةُ ، كلّ شيءٍ أدخلته في شيءٍ ليس منه فهو وليجة ، والرجل يكون في القوم وليس منهم فهو وليجةٌ فيهم . يقول : فلا تتخذوا أولياء ليسوا من المسلمين دون الله ورسوله . ومنه قوله : فإنَّ القوافي يَتَّلجْنَ مَوَالجاً تضايَقَ عنه أن تَولّجهُ الأمرْ وقال الفراء : الوليجةُ البِطانةُ من المشركين . والتَّوْلَجُ : كِنَاسُ الظِّباء وبَقَر الوحش ، وأصله ( وَوْلَج ) فَقُلِبَتْ إحدى الواوين تاء ، وقد اتَّلَجَ في تَوْلَجِه ، وأَتْلَجُهُ الْحَرُّ فيه ، أي أَوْلَجه . وقال الليث : جَاءَ في بعض الرُّقَى : أَعُوذُ باللَّهِ من كُلِّ نَافِثٍ ورَافثٍ ، وشَرِّ كُلِّ تَالِجٍ وَوَالِج . وقال ابنُ الأعرابيّ : أَوْلاَجُ الْوَادِي : مَعاطِفُه وزواياه ، وَاحِدَتها وَلَجَة ، وتُجْمَعُ : الْوُلُج ، وأنشد ابن الأعرابي : أَنْتَ ابنُ مُسْلَنْطِحِ الْبِطاحِ ولَمْ تَعْطِفْ عليك الحُنِيُّ والْوُلُجُ قال : الْحُنِيُّ : الأَزِقَّةِ والوُلُجُ مثله ، والْوُلُجُ : النَّواحي ، والْوُلُج أيضاً : مَغَارِف الْعَسَل . وقال ابن السكيت : الوَلَجَةُ مكانٌ من الوادي دايعه فيها شجر ، وأنشد : ولم تُطرّق عليك الحنِيُّ والوَلَجُ قال : والوَلَج : جمع وَلَجةٍ . لجأ : أبو زيد : لَجأَتُ إلى المكان ، فَأَنا أَلْجأُ إليه لُجوءًا وَلَجْأً . وأَلْجَأْتُ فُلاناً إلى الشَّيء إِلْجاءً إذا اضْطَرَرْتَه ، ولَجَأ : اسم رجل . يقال : أَلْجَأْتُ الشَّيء ، إذا حَصَّنْتَه في مَلْجأ ولجاء والْتَجأْتُ إليه الْتِجاءً . وقال أبو الهيثم : التَّلجِئَةُ أَنْ يُلجئَكَ أن تَأتِيَ أمراً باطنُه خلافُ ظاهره ، وذلك مثلُ إشْهادٍ على أَمْرٍ ظاهرٍ ، وباطنه خلاف ذلك . وقال ابن شُميل : أَلْجأتُه إلى كذا ، أي اضْطَررته ، قال ولجَّأ فلان ماله ، والتَّلجئَةُ أن يَجْعَلَهُ لبَعْضِ وَرَثَتِه دونَ بَعْض ، كأَنَّه يَتَصَدَّق به عليه ، وهو وارثهُ ، قال : ولا تَلجِئَةَ إلاَّ إلى وارِث . قال ابن الأنباريّ : اللَّجَأُ مهموز مقصور : ما لجأتَ إليه ، واللجا مقصور غير مهموز : جمع لجاةٍ . وهي الضِّفْدَعَةُ الأنثى ، يقال لذكرها : لَجأَ . قال ابن شميل : ويقال : أَلَكَ لَجَأٌ يا فلان ؟ واللَّجَأُ : الزّوجة . وقال اللِّحيانيّ : يقال : ما لي فيه حَوْجَاءُ وَلا لَوْجَاء ، وما لي فيه حُوَيجاء ، ولا لُوَيجاء كلاهما بالمَدّ ، أي ما لي فيه حَاجَة . وقال غيره : يقال ما لِيَ عليه عِوَجٌ ولا لِوَج . أجل : قال الليث : الأجَلُ غايةُ الوقْت في المَوت ، ومَحَلُّ الدَّيْن ونحوه . أبو عُبَيْد عن أبي زيد : أَجَلْتُ عليهم آجَلُ أَجْلاً : أي جَرَرْتُ جَريرةً . وقال أبو عمرو ، ويقال : جَلَبْتُ عليهم ، وجَرَرْتُ ، وأَجَلتُ ، بمعنًى واحد ، أي جَنَيْت . الكسائي : فعلت ذَاك من أَجْلاَك وإجْلاكَ ومن جَلاَلِكَ بمعنًى واحد . الحرانيّ عن ابن السكّيت : فعلتُ ذاك من أجْلكَ ، وإذا اسْقَطْتَ ( مِنْ ) قلتَ : فعلتُ ذاك أَجْلَكَ . هذا كلامُ العرب ، ومن أجل جَرَّاك ، وإذا جِئْتَ ب ( من ) قلت : من أجلِكَ . وتقول أجَلَ هذا الشيء يأجِلُ فهو آجِل ، وهو نَقيض الْعَاجل ، قال : والأجيلُ والْمُؤَجَّلُ إلى وَقْت ، وأنشد : وغَايَةُ الأَجِيلِ مَهْوَاةُ الرَّدَى الحَرانيّ عن ابن السكيت : الأجْلُ : مَصْدَر أجَلَ عليهم شَرّاً يَأجِلَهُ أجْلاً إذا جَنَاه عليه . وقال خَوَّاتُ بن جُبَيْر : وأهْلِ خِبَاءٍ صَالحٍ ذاتُ بينهم قد احْتَرَبوا في عاجِلٍ أنا آجِلُه أي جَانيه . قال : والأَجْلُ الْقَطيعُ من بَقَر الوحش ، وجمعه الآجَال . قال : وحَكَى لنا الفَرَّاء : والإجْلُ وَجَعٌ في الْعُنق . وحكي عن أبي الجرَّاحِ ، أنه قال : بي إجْلٌ فَأَجِّلوني ، أي دَاوُوني . ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ ، قال : هو الأَجَلُ والأَدَل ، وهو وَجَعُ العُنُق من تَعادِي الْوِسَاد . وقال الأصمعيّ : هو الْبَدَلُ أيضاً ، وقول الله جلَّ وعزَّ : ( مِنْ أَجْلِ ذالِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِى ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 إِسْرَاءِيلَ ) ( المائدة : 32 ) . الأَلفُ مقطوعةٌ من جَرَّى ذلك وربَّما حَذَفَت العرب مِنْ فقالت : فَعَلْتُ ذاكَ أجْلَ كذا . قال عدِيّ : أجْلَ أنَّ اللَّهَ قد فَضَّلَكُمْ فوق ما أحكي بصُلْب وإزارِ رواه شَمِر : إجْلَ أَنَّ اللَّهَ قد فضَّلكم . وقال الليث : الآجِلَة الآخِرة ، والعاجِلَةُ الدُّنيا . قلت : والأُصل في قولهم فَعَلْتُه من أجلِكَ ، من قولهم أجَلَ عليه أجْلاً ، أيْ جَنَى وَجَرَّ . والمَأجَل : شِبْهُ حَوْضٍ واسعٍ يُؤْجَلُ فيه ماءُ القَناة إذا كان قليلاً ، أي يجْمَعُ ، ثم يُفجَّر إلى المزرعة ، وهو بالفارسية طَرخَا . وقال غير الليث : المأْجَلُ : الجِبَأةُ التي يجتمع فيها مياه الأمطار من الدّور قلت : وأصلُ قولهم : من أجلك ، مأخوذ من قولك : أجَلْتُ ، أي جَنيت ، وهو كقولك : فعلت من جرَّاك . وبعضهم لا يهمِزُ المأْجَل ، وبكسر الجيم ، فيقول الماجل ، ويجعله من المَجْل ، وهو الماء يجتمع في النُّقطة تمتلىء ماء من عَمَل أو حَرَق . وأَجَلْ : تَصْديقٌ لخبرٍ يُخْبِرُك به صاحِبُك ، فنقول : فَعل فلان كذا وكذا ، فَتُصَدِّقه بقَولك له : أجَلْ ، وأَمَّا نعم ، فإنَّه جواب المستَفْهِم بكلامٍ لا جحَدْ فيه ، يقول لك هل صَلَّيْت ، فتقول : نعم .
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR1.724 harf(باب اللام والجيم وما يثلثهما)
(لجح) اللام والجيم والحاء كلمة. يقولون: اللُّجْح: مكانٌ منخفِض في الوادي.
(لجذ) اللام والجيم والذال. يقولون: لَجَِذَ الكلب الإناء: لَحِسَه.
(لجف) اللام والجيم والفاء كلمةٌ تدلُّ على هَزْمٍ في الشّيء. يقال: تلجَّفت البِئْرُ، إذا انْخسَفَ أسفلُها. قال: واللَّجَف: سُرّة الوادِي، وتشبَّه الشَّجَّة المنْفَهِقَة بذلك. قال:
* يَحجُّ مأمومةً في قَعْرِها [لَجَفٌ]([1]) *
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR226 harfل ج أ
لجأت إليه ولجئت والتجأت إليه.
وهو حسن اللجأ إلى الله.
وهو ملجأ القوم ولجأهم: وألجأته إلى كذا ولجّأته: أحرجته واضطررته.
وفعل ذلك من غير إكراه ولا تلجئةٍ.
ولجأ ماله تلجئة: جعله لبعض الورثة دون الآخرين.
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR1.322 harfلَجَأَ إِلى الشيء والـمَكان يَلْجَأُ لَجْأً ولُجُوءاً ومَلْجَأً، ولَجِئَ لَجَأً، والْتَجَأَ، وأَلْجأْتُ أَمْري إِلى اللّه :أَسْنَدتُ. وفي حديث كَعْب، رضي اللّه عنه: مَن دَخَل في ديوان الـمُسلِمِين ثمَ تَلجَّأَ منهم، فقد خَرج من قُبَّة الإِسْلامِ. يقال: لَجَأْتُ إِلى فلان وعنه، والتَجَأْتُ، وتَلجَّأْتُ إِذا اسْتَنَدْتَ إِليه واعْتَضَدْتَ به، أَو عَدَلْتَ عنه إِلى غيره، كأَنه إِشارةٌ إِلى الخُروج
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR191 harf* ل ج أ * * لَجَأ * إليه يلجأ مثل قطع يقطع * لَجَأً * بفتحتين و * مَلْجَأ * و * الْتَجَأَ * مثله و * التَّلْجِئَة * الإكراه و * ألْجَأَه * إلى كذا اضطره إليه و * أَلْجَأ * أمره إلى الله أسنده
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR3.154 harfلجأ إليه أي الشيء أو المكان كمنع يلجأ لجأ ولجوءا وملجأ ولجئ مثل فرح لجأ بالتحريك، الأخيرة لغة في الأولى كما في التكملة: لاذ، كالتجأ إليه. وألجأه إلى كذا: اضطره إليه وأحوجه وألجأ أمره إلى الله: أسنده. وفي بعض النسخ وأمره إليه: أسنده، والتجأ وتلجأ، وفي حديث كعب: من دخل في ديوان المسلمين ثم تلجأ منهم فقد خرج من قبة الإسلام. يقال: لجأت إلى فلان، وعنه، والتجأت وتلجأت إذا استندت إليه واعتضدت به أو عدلت
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR2.937 harfلَجَأَ اِلَيْهِ
1 لَجَأَ اِلَيْهِ ذ , aor. لَجَاَ , (S, K,) inf. n. لَجْءٌ (TA) or لَجَأٌ (S) and لُجُوْءٌ (TA) and مَلْجَأٌ; (S;) and لَجِئّ, aor. لَجَاَ , (K,) inf. n. لَجَأٌ; (TA;) and ↓ التجأ; (S, K;) He had recourse to it, or betook himself to it, or repaired to it, (i. e. a thing or a place, TA) for refuge, protection, preservation, concealment, covert, or lodging. (K.) See 4. ― -b2- لَجَأَ
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.115 harfMadde başı: لجءلَجَأَ
لَجَأَ A ( n. ac. لَجْء [ 1 ] , مَلْجَأ [ 17 ] ,
لُجُوْء
لُجُوْء [ 27 ] )
a. [ Ila ], Repaired, betook himself to; had recoursse to; took refuge with, fled to.
b. [ Ila ] Relied upon; sought the help of.
c. [ Min & Ila ], Turned from.... to.
لَجِىَ
lajiY^a A ( n. ac. لَجَأ [ 4 ] ),
a. see supra (a) .
لَجَّأَ
لَجَّأَ II ,
a. see IV (a) , ( b ).
أَلْجَأَ
أَلْجَأَ IV
a. [ acc. &
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR7.462 harfMadde başı: لجءلجء
لَجَأَ - يَلْجَأُ - مَلْجَأ
لَجَأَ - يَلْجَأُ + كائن + من كائن أو أمر أو شيء + إلى كائن أو مكان: يتحرك بعيداً عن الخطر متجهاً إلى مكان أكثر أمناً وأقل خطراً، ويعصمه من الأذى
مَلْجَأ: على وزن " مَفْعَل " اسم مكان من " لَجَأَ - يَلْجَأُ ": المكان الذي يتحرك إليه من يشعر بخطر داهم، ويظنه أكثر أمناً
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الاتجاه
Mücavir kökler22 mücavir (38 toplam)
- جمح
1 ortak ayet · Cma’ dan dönüşmüştür
- رحب
1 ortak ayet · Rab (Ayn) taşmakta olan dolu kap demektir
- غور
1 ortak ayet · Ğar, Mağara demektir
- ضيق
1 ortak ayet · Dar geçit, boğaz demektir
- ثلث
1 ortak ayet · Sülle çokluk demektir
- نكر
1 ortak ayet · Tanınmayan
- جوب
1 ortak ayet · Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir
- ردد
1 ortak ayet · “Ridde” devenin memesinden doğumdan önce gelen süttür
- ظنن
1 ortak ayet · Suyu belirsiz, suyun olup olmadığı kuyu demektir
- توب
1 ortak ayet · Eveye yuva demektir
- وجد
1 ortak ayet · Su birikintisidir
- دخل
1 ortak ayet · Dahl: Kuytu yer demektir
Geçtiği ayetler(3)
لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَأً أَوْ مَغَارَاتٍ أَوْ مُدَّخَلًا لَوَلَّوْا إِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُونَ
SığınakEğer sığınılacak bir yer, yahut mağaralar veya bir delik bulsalardı; çabucak oraya yönelirlerdi.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | لجأ |
| Yapı | Üçlü (sülâsî) |
| Özel Durum | Hemzeli (mehmûzü'l-lâm) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | عوذ, أوى, وزر |
| Zıt Kök | طرد |
| Çekirdek Özet 1 | Bir tehlike, sıkıntı veya baskı sebebiyle sığınılacak korunaklı bir yere yönelme, iltica etme |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın varoluşsal darlık ve çaresizlik anında Allah'tan başka hakiki bir sığınak bulamayacağı hakikati |
| Çekirdek Özet 3 | Mutlak ontolojik güvencenin yalnızca Yaratıcı'da bulunması, sahte sığınakların yok oluşu |
| Kritik Hata Riski | Sığınmayı yalnızca fiziksel bir kaçış veya mekânsal bir barınak sanıp iradi ve ontolojik teslimiyet boyutunu göz ardı etmek |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| لج | Yoğunlaşma, derinleşme, ısrar etme ve içine çekilme; dalgaların veya seslerin üst üste binerek şiddetlenmesi (örneğin لجج kökünde denizin derinliği ve engin dalgaları) | أ | Çekirdeğin taşıdığı kuşatıcı ve şiddetli darlık/baskı durumundan, ani ve kesin bir noktaya sığınarak çıkma veya bir yere dayanıp korunma anlamı kazanmıştır. Hemze harfi harekete durma ve sabit bir hedefe varma sınırı eklemiştir. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ل | Çoban değneği, üvendire | Dışarıdan gelen bir zorlama, sevk edilme, yönlendirilme veya bir hedefe doğru sürüklenme hareketini ifade eder. |
| ج | Değnek, deve | Bir mesafeyi katetme, yüklenme, intikal etme ve hareket halinde olma dinamiğini gösterir. |
| أ | Öküz başı | Güç, öncülük, odaklanılan nihai sığınak ve dayanılan kuvvet merkezini simgeler. |
| لجأ | Bir baskı ve sevk neticesinde hareket ederek nihai bir güç merkezine varıp kapanma | Dış etkenlerin zorlamasıyla (ل) mesafe katedip harekete geçen (ج) varlığın, karşılaştığı tehlikeden kurtulmak için güçlü ve sarsılmaz bir dayanağa (أ) kapağı atması hareketidir. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Sarp dağ kovuğu, kuyu, mağara, siper veya kışın soğuğundan ve yırtıcılardan korunmak için kazılan/yapılan sığınak |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem Arap şiirinde kış soğuğundan korunmak için sığınak arama bağlamında yer almıştır: جَاءَ الشِّتَاءُ وَلَمَّا أَتَّخِذْ لَجَأً / يَا حَرَّ كَفَّيَّ مِنْ حَفْرِ القَرَامِيصِ |
| Erken Arapça kullanım | İstemeyerek veya zorunluluk altında bir şeye sevk edilme anlamında «elce'ehü ileyhi» (onu buna mecbur kıldı) ve fıkhi bir terim olarak baskı altında işlem yapmayı ifade eden «telci'e» (التَّلْجِئَة) kullanımı mevcuttur. Ka'b rivayetinde Müslümanların cemaatinden ayrılıp başkasına iltica etme anlamında kullanılmıştır. |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Arapça لجأ kökü, erken Sami dillerinde bir tehlikeden kaçarak güvenli bir alana çekilme, sığınma ve zor altında yönelme anlam alanıyla ilişkilidir. Kökün l-g / l-j çekirdeği güneybatı Sami dillerinde baskı, kuşatma ve ardından korunma noktası bulma kavramlarıyla semantik paralellik gösterir. İbranice ve Aramice gibi kuzeybatı Sami dillerinde sığınma ve iltica genellikle m-l-t veya h-s-h kökleriyle karşılanırken, Arapçada لجأ kökü özellikle bir sığınağa (dağ, kale, korunak) iltica etme ve dışsal bir baskıyla mecbur bırakılma nüansını koruyarak özelleşmiştir. Ge'ez dilinde de tehlikeden kaçıp emin bir yere kapanma anlamında benzer fonetik ve semantik yapılar mevcuttur. Kökün Arapçadaki gelişimi, göçebe ve çöl şartlarında yırtıcılardan, düşman baskınından veya çetin iklim şartlarından kaçıp sarp bir yere dayanma tecrübesine dayanır.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Arabic-English Lexicon, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | لجأ / ملجأ | Fiziksel bir korunağa sığınmaktan, iradi ve ahlaki olarak bir güvenceye dayanmaya ve baskı altında kalmaya (telci'e) doğru genişleme | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney Sami / Arap-Habeş hattı | Tehlike karşısında kaçarak korunaklı bir mevkiye çekilme ve kendini bir gücün korumasına bırakma anlamı | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik çeper | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı |
Kaynak David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Lisān al-ʿArab.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| لجأ | Anlamlı | Sığınmak, iltica etmek | Tehlike ve baskı anında sığınılacak bir korunağa veya bir güce yönelme | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| لأج | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez |
| جلأ | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez |
| جأل | Anlamlı | Çamur toplamak, kaçmak | Çamuru bir araya getirmek veya korkup kaçışmak manalarında kullanılır | Kur'an'da geçmez |
| ألج | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez |
| أجل | Anlamlı | Vade, belirlenmiş son süre | Bir şeyin nihayete erdiği zaman sınırı, geciktirme ve sebep olma | Kur'an'da geçer; ters permütasyon |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| لجأ | Merkez | Sığınma, iltica | Çaresizlik ve dış baskı altında kaçıp korunaklı bir yere/makama kapağı atma | Hem fiziksel sığınağı hem de mecburiyet halini içerir |
| عوذ | Komşu | İltica, himaye arama | Görünmeyen veya korkulan bir şerden manevi ve iradi olarak bir güce sığınma | Daha çok şerden korunmak için sözlü ve zihni sığınmayı ifade eder |
| أوى | Komşu | Barınma, sığınma | Şefkat, sıcaklık, şefkatli bir kucak veya dinlenme amacıyla bir yere çekilme | Sadece korkudan değil, şefkat ve toparlanma ihtiyacından kaynaklanır |
| وزر | Komşu | Korunak, siper | Dağ zirvesi veya sarp kaya gibi aşılmaz bir engelin arkasına saklanma | Kur'an'da kıyamet günü hiçbir korunak bulunmadığını belirtir |
| طرد | Zıt | Kovma, uzaklaştırma | Bir varlığı bulunduğu güvenli alandan sürüp çıkarma ve korumasız bırakma | Sığınmanın ve kucak açmanın tam karşıtı olarak dışlama eylemidir |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | لجأ / مَلْجَأ | Sığınmak, sığınak | Tehlike anında güvenli bir yere kapağı atma, iltica etme | Kesin |
| Latince | refugium, confugere | Sığınak, sığınmak | Tehlikeden kaçıp güvenli bir sığınağa çekilmeyi tam karşılar; telci'e (baskı) nüansını eksik bırakır | Güçlü |
| İngilizce | refuge, shelter, resort to | Sığınak, başvurmak, iltica | Hem somut barınağı hem de çaresizlikten son çareye başvurmayı kapsar | Kesin |
| Almanca | Zuflucht, Zufluchtsort | Sığınak, iltica | Korku veya darlık anında güvenli bir merkeze yönelme boyutunu karşılar | Güçlü |
| Fransızca | refuge, recourir | Sığınak, müracaat etme | Tehlikeden korunma yerini ve çaresizlikten bir yola başvurmayı ifade eder | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Wehr Arabic-English Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| مَلْجَأ (Kaçacak fiziksel sığınak / siper) | Dünyevi tehlikeden veya savaştan kaçıp saklanılacak mağara, kale veya delik | Münafıkların savaştan kaçmak için bir delik veya sığınak aramaları bağlamında (Tevbe 9:57) |
| مَلْجَأ (Ontolojik / İlahî sığınak) | Allah'ın gazabından ve azabından yine ancak O'nun rahmet ve affına sığınılabileceği gerçeği | Tevbe eden üç kişinin yeryüzü bütün genişliğine rağmen kendilerine dar geldiğinde Allah'tan başka sığınak olmadığını anlamaları bağlamında (Tevbe 9:118) |
| مَلْجَأ (Kıyamet günü kaçış imkânsızlığı) | Hesap gününde inkârcıların azaptan kaçıp saklanabilecekleri hiçbir korunağın bulunmaması | Ahiret gününün dehşeti ve kaçacak hiçbir yerin olmaması bağlamında (Şûrâ 42:47) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Tevhid ve tevekkül | Allah'tan başka mutlak sığınak ve kurtarıcı olup olmadığı; esbaba sığınmanın hükmü | Bütün kozmik ve dünyevi sığınakların izafi olduğu, mutlak ilticanın sadece Zât-ı İlâhî'ye yapılabileceği |
| Fıkıh | İkrah ve تلجئة (telci'e) akitleri | Baskı ve tehdit altında yapılan akitlerin, hileli miras devirlerinin ve zorlama tasarrufların hukuki geçerliliği | Dış bir baskı (ilcâ) sebebiyle iç irade ile dış beyanın uyuşmaması durumu |
| Tefsir | Melce kavramının tahlili | Tevbe suresindeki iki kullanım (münafıkların kaçışı ile müminlerin tevbesi) arasındaki zihniyet farkı | Sahte ve dünyevi sığınaklar ile hakiki ve ilahi sığınak arasındaki ontolojik ayrım |
| Hadis | Dua ve tevbe metinleri | Duada «Senden başka sığınak ve kurtuluş yoktur» (لَا مَلْجَأَ وَلَا مَنْجَا مِنْكَ إِلَّا إِلَيْكَ) ikrarı | Kulun acziyetini anlayarak kaçtığı zâta (Allah'a) yine O'nun lütfuyla sığınması |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve dua sistemi | Mutlak Melce (Sığınak) | İnsanın varoluşsal darlıkta sahte tanrılardan arınarak tek koruyucuya ilticası | Kul ile Allah arasındaki en saf irtibat, başka hiçbir dayanağın kalmadığı anda ortaya çıkar | Kesin |
| İlmi | Epistemoloji ve metodoloji | Nihai aksiyom ve kesin referans | Şüphe ve zihni çelişkiler anında dayanılan sarsılmaz zemin | Bilginin inşa edildiği ve kuşku baskısından kaçıp sığınılan temel aksiyomatik ilkeler | Muhtemel |
| Siyasi | Hukuki koruma ve iltica | Siyasi sığınma ve dokunulmazlık alanı | Zulüm ve baskı altındaki bireye hayat hakkı tanıyan korunak | Devletin veya otoritenin zulmünden kaçan mazluma sağlanan can ve mal güvencesi | Güçlü |
| İktisadi | İflas ve dar boğaz hukuku | Temel güvence ve kriz fonu | Piyasa çöküşü veya borç baskısı altında varlığı koruyan nihai rezerv | Ekonomik iflas ve haciz baskısı altında bireyin asgari geçimini sağlayan dokunulmaz alan | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Potansiyel kuyusu / Çekici durum (Attractor) | Fiziksel sistemlerin kararsız ve yüksek enerjili dalgalanma hallerinden kaçıp en düşük enerjili ve kararlı denge noktasına yerleşmesi hareketi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Psikolojik savunma ve güvenli bağlanma (Attachment theory) | Bireyin aşırı kaygı, panik ve travmatik baskı anında sığındığı birincil güven figürü ve psikolojik koruma kalkanı | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Melce kelimesini sadece savaşta saklanılan betonarme sığınak veya fiziksel bir delik seviyesine indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da melce, münafıkların korkakça kaçtığı fiziksel mağaralardan (Tevbe 9:57) başlayıp, müminlerin bütün varoluşlarıyla idrak ettikleri mutlak ilahi rahmet kapısına (Tevbe 9:118) kadar uzanan varoluşsal bir sığınma hakikatidir. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İnsanın darlık anında sığındığı dünyevi mekanizmaları nihai sığınak zannetmesi ve Allah'tan başka sığınak bulunmadığı bilincini yitirerek seküler güven arayışlarında boğulması. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İnsanın psikolojik darlık ve çaresizlik anlarında nereye yöneldiğini açığa çıkararak münafık ile müminin kriz anındaki tavır farkını kristalize eder. Münafık fiziksel bir deliğe kaçarken mümin Allah'ın rahmetine sığınır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Tebük seferi geride kalanları ve nifak psikolojisini anlatan Tevbe suresi ayetlerinde ve kıyametin dehşetinden kaçışın imkânsızlığını bildiren ayetlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Tevbenin sadece kuru bir söz değil, yeryüzünün insana dar gelmesi neticesinde Allah'ın kahrından yine O'nun lütfuna kaçış olduğunu göstererek yüzeysel tevbe algısını düzeltir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamYırtıcıdan, soğuktan veya düşmandan kaçıp sarp bir dağ kovuğuna, mağaraya veya kazılan bir deliğe sığınma eylemi.
- Soyut anlamİnsanın dışsal baskı, suçluluk veya çaresizlik sebebiyle psikolojik ve ontolojik olarak sarsılmaz bir güvence kapısına teslim olması.
- Sistematik karşılıkVaroluşsal kriz anında bütün izafi ve sahte barınakların çökmesiyle birlikte mutlak sığınağın tekleşmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde sığınma hareketini, varlığın maruz kaldığı dışsal baskı veya tehlike alanını, bu baskının şiddetini ifade eder. ifadesi kaçan özne ile yönelinen sığınak arasındaki mesafedir. Baskı sonsuza yaklaştığında (), yani insan tam bir çaresizlik ve kuşatılmışlık yaşadığında, sığınma mesafesinin sıfıra inmesi ancak ve ancak yönelinen sığınağın mutlak merkez (, yani Allah'ın rahmeti) olması şartına bağlıdır; diğer tüm göreli sığınaklar bu sınır değerde çöker.