وزر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: و-ز-ر12 sîga, 77 mücavir kök, 14 ayet, 11 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.وضعأَوْزَارَهُمْلقيوِزْرَكَوزروَزِيرًاحملوَزَرَأخرأَوْزَارِفرطوِزْرَأَوْزَارًاثخنضللتَزِرُحسر

KökSîga 12Ayet 14Sure 11Mücavir 77

▶ Ağı aç (3B)

وزر

و - ز - ر

KÖK
  • 27 geçiş
  • 14 ayet
  • 12 sîga
  • 13 sözlük

Kemiksiz et parçası demektir. Vizr sırta alınan yük demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Kemiksiz et parçası demektir. Vizr sırta alınan yük demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.690 harf
باب الزاي والراء و وا ي ء معهما ز و ر، و ز ر، ر و ز، ز ر ي، ز ي ر، ز ر أ، ز أ ر، أ ز ر، ر ز أ، أ ر ز زور: الزَّور: وَسَطُ الصَّدْر. الزَّوَر: مَيَلٌ في وَسَط الصّدر. وكَلْبٌ أَزْور: استدقّ جوشنُ زَوْره وخرج كلكله كأنّه قد خُصِر جانباه، وهو في غير الكلاب مَيَلٌ لا يكون معتدل التّربيع. قال أعرابيّ: الزَّوْر للزّائر، أي: صدرُ الدّجاجة للضّيف. ومَفازةٌ زوراء، أي: مائلة عن القصد والسّمت. والأَزْوَرُ:
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR682 harf
الوَزَرُ: الملجأ، وأصل الوَزَرِ الجبلُ. والوِزْرُ: الإثم، والثِقْلُ، والكارَةُ، والسِلاحُ. قال الشاعر: وأَعْدَدْتُ للحربِ أوْزارَهـارِماحاً طِوالاً وخيلاً ذكورا والوَزير: المُوازِرُ، لأنَّه يحمل عنه وِزْرَهُ، أي ثِقْلُ. والوَزارةُ: لغةٌ في الوِزارَةِ. وقد اسْتوزِرَ فلانٌ، وهو يُوازِرُ الأميرَ ويَتَوَزَّرُ له. واتَّزَرَ الرجلُ: ركب الوِزْر. وقوله تعالى: "ولا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أخرى"، أي
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok16.429 harf
ز ر ( و ا ي ء ) زور ، روز ، وزر ، زير ، زري ، زأر ، أرز ، أزر ، زرأ ، رزأ : مستعملات . زور زأر : قال الليث : يقال : زارَني فلانٌ يَزورُني زَوْراً وزِيَارَةً . والزَّوْرُ : الَّذي يَزُورك ، رَجُل زَوْرٌ ، رِجَالٌ زَوْرٌ ، وامرأَةٌ زَوْرٌ ، ونِسَاءٌ زَوْرٌ . وأَصل زار إليه : مال ، ومنه تزاور عنه ، أي : مال عنه . وزَوِر يزوَر ، أي : مال . والزَّوْرُ : الصَّدرُ . عمرو عن أبيه : الزَّوْرُ : العزيمة ،
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.321 harf
(باب الواو والزاء وما يثلثهما) (وزع) الواو والزاء والعين: بناءٌ موضوعٌ على غير قياس. ووَزَعْته عن الأمر: كفَفْته. قال الله سبحانه: (فَهُمْ يُوزَعُونَ)[النمل 17]، أي يحبَس أوّلُهم على آخِرِهم. وجمع الوازع وَزَعَة. وفي بعض الكلام: "ما يَزَعُ السُّلطانُ أكثَرُ مِمَّا يَزَعُ القرآن(1)"، أي إنَّ النَّاسَ للسُّلطان أخْوَف.‏ وبناء آخر، يقال: أوْزَعَ اللهُ فلاناً الشُّكرَ: ألْهَمَه إياه. ويقال هو من
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.045 harf
- الوزر: الملجأ الذي يلتجأ إليه من الجبل. قال تعالى: ﴿كلا لا وزر إلى ربك﴾ [القيامة/11] والوزر: الثقل تشبيها بوزر الجبل، ويعبر بذلك عن الإثم كما يعبر عنه بالثقل. قال تعالى: ﴿ليحملوا أوزارهم كاملة ومن أوزار الذين يضلونهم بغير علم ألا ساء ما يزرون﴾ [النحل/25]، كقوله: ﴿وليحملن أثقالهم وأثقالا مع أثقالهم﴾ [العنكبوت/13] وحمل وزر الغير في الحقيقة هو على نحو ما أشار إليه صلى الله عليه وسلم بقوله: (من سن
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR772 harf
و ز ر حمّلته الوزر وهو الحمل الثقيل ووزره يزره‏:‏ حمله وهو وازره ووازَرَه‏:‏ حامَلَه‏.‏ وهو موازِره ووزيره كقولك‏:‏ مجالسه وجليسه‏.‏ وأنت حصني ووزري‏.‏ ومن المجاز‏:‏ أعدّ أوزار الحرب‏:‏ آلاتها‏.‏ قال الأعشى‏:‏ وأعددت للحرب أوزارها رماحاً طوالاً وخيلاً ذكوراً ووضعت الحرب أوزارها‏.‏ وقد وزر فلان‏:‏ أذنب فهو وازر ووُزِرَ فهو موزور‏.‏ يقال‏:‏ فلان موزور غير مأجور‏.‏ واتزر فهو متّزر‏.‏ قال
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.108 harf
الوَزَرُ: المَلْجَأُ، وأَصل الوَزَرِ الجبل المنيع، وكلُّ مَعْقِلٍ وَزَرٌ. وفي التنزيل العزيز: كَلاَّ لا وَزَرَ؛ قال أَبو إِسحق:الوَزَرُ في كلام العرب الجبل الذي يُلْتَجَأُ إِليه، هذا أَصله. وكل ما الْتَجَأْتَ إِليه وتحصنت به، فهو وَزَرٌ. ومعنى الآية لا شيء يعتصم فيه من أَمر الله. والوِزْرُ: الحِمْلُ الثقيل. والوِزْرُ: الذَّنْبُ لِثِقَلهِ، وجمعهما أَوْزارٌ. وأَوْزارُ الحرب وغيرها: الأَثْقالُ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR614 harf
* و ز ر * * الوَزَرُ * بفتحتين الملجأ وأصله الجبل والوِزْرُ الإثم والثقل والكارة والسلاح و * الوَزِيرُ المُوَازِر * كالأكيل والمؤاكل لأنه يحمل عنه * وِزْرَه * أي ثقله و * الوَزَارَة * بالفتح لغة في * الوِزَارَة * وقد * اسْتُوزِرَ * فلان فهو * يُوَازرُ * الأمير و * يَتَوَزَّر * له و * اتَّزَرَ * الرجل ركب الوِزْر وقوله تعالى ﴿ولا تَزِرُ وازرة وِزْر أخرى﴾ أي ى تحمل حاملة حمل أخرى وقال الأخفش لا
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.524 harf
الوزر، محركة: الجبل المنيع، وكل معقل: وزر، منه الملجأ، والمعتصم، وفي التنزيل العزيز: كلا لا وزر قال أبو إسحاق: الوزر في كلام العرب الجبل الذي يلجأ إليه، هذا أصله، وكل ما التجأت إليه وتحصنت به فهو وزر، ومعنى الآية: لا شيء يعتصم فيه من أمر الله. والوزر بالكسر: الإثم؛ والثقل؛ والكارة الكبيرة؛ والسلاح، هذه عبارة الجوهري ولكن ليس فيها وصف الكارة، بالكبيرة، وإنما سمي الإثم وزرا لثقله؛ والمراد من
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR6.394 harf
وَزَرَ 1 وَزَرَ ذ , (A, Mgh, K,) aor. يَزِرُ, inf. n. وِزْرٌ, with kesr, (K,) He bore, or carried, a heavy load, or burden. (A, Mgh, K.) It is said in the Kur, [vi. 164, &c.,] وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى Nor shall any [soul] bearing [a heavy burden] bear the [heavy] burden of another soul; (S;) i. e., its burden of sin: (Mgh, Msb:) meaning, that no one shall be punished for the sin of
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.342 harf
وَزَرَ وَزَرَ a. [ يَزِرُ ] ( n. ac. وِزْر 2 ), Carried, bore. b. Filled up ( chink ). c. Conquered. d. ( n. ac. وِزَاْرَة 23t ) [ La ], Was minister, vizier to. e. ( n. ac. وَزْر 1 , وِزْر 2 , زِرَة [ وِزْرَة 2t ]), Sinned, transgressed. f. [ pass. ], Was suspected, accused of crime; was guilty. وَزِرَ وَزِرَ A ( n. ac. وَزَر 4 ), a. see supra (e) . وَزَّرَ وَزَّرَ II , a. see
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok18.856 harf
وزر وَزَرَ - يَزِرُ - وِزْر - أَوْزَار - وَازِر - وَازِرَة - وَزِيْر - وَزَر وَزَرَ - يَزِرُ + كائن + شيئاً: يحمل شيئاً ويسير به نيابة عن آخر، وذلك لأن الآخر لا يطيق حمله أو يتجنب أن يصيبه الجهد وِزْر: اسم فعل " وَزَرَ - يَزِرُ ": وهو كذلك بمعنى مفعول: الحمل الذي لا يرغب أو لا يطيق صاحبه حمله، ويرغب أن يحمله آخر نيابة عنه أَوْزَار: جمع "
Tamamını oku

Sîgalar(12)

Mücavir kökler77 mücavir (104 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حمل

    5 ortak ayet · Haml: İple yüklenen yük demektir

  2. أخر

    5 ortak ayet · Uhur ense demektir

  3. وضع

    2 ortak ayet · Koyar

  4. ثخن

    1 ortak ayet · Sehyn sıcak yemek demektir

  5. لقي

    3 ortak ayet · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır

  6. سمر

    1 ortak ayet · Samiri

  7. ضلل

    3 ortak ayet · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir

  8. كمل

    1 ortak ayet · Tam

  9. فرط

    1 ortak ayet · Fert (tı) Topluluktan ayrılan kişidir

  10. قذف

    1 ortak ayet · “Kezzaf” sapan; “kızaf” atmak için alınan avucu dolduracak…

  11. حرب

    1 ortak ayet · Harbe mızrak ucu demektir

  12. حسر

    1 ortak ayet · Hasir(ha,sin) : Susuz kalmış, çorak yer demektir

Geçtiği ayetler(14)

  1. … شَيْءٍ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْهَا وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ …

    YüklenirDe ki: Ben, Allah’tan başka bir Rabb mı arayacağım? Halbuki O; herşeyin Rabbıdır. Herkes ne kazanırsa kendine aittir. Yük yüklenen kimse, başkasının yükünü taşımaz. Sonunda dönüşünüz Rabbınızadır. Artık O; size ayrılığa düştüğünüz şeyleri haber verecektir.

  2. مَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا

    YüklenirKim, hidayete ererse; kendi nefsi için hidayete ermiş olur. Kim de dalalete düşerse; kendi nefsi aleyhine dalalete düşmüş olur. Hiç kimse başkasının yükünü yüklenmez. Biz, bir peygamber göndermedikçe azab ediciler değiliz.

  3. وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَإِنْ تَدْعُ مُثْقَلَةٌ إِلَى حِمْلِهَا …

    YüklenirGünah işleyen hiç bir nefis; başkasının günahını çekmez. Yükü ağır bir kişi onun yüklenilmesini istese-yakını bile olsaondan bir şey yüklenmez. Sen, ancak görmedikleri halde Rabblarından korkanları ve namazı kılmış olanları uyarırsın. Kim de arınırsa; ancak kendisi için arınmış olur ve dönüş, Allah’adır.

  4. … يَرْضَى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ وَإِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ …

    YüklenirEğer küfrederseniz; muhakkak ki Allah, sizden müstağnidir. Fakat O, kulları için küfre rıza göstermez. Eğer şükrederseniz; sizden hoşnud olur. Hiç bir günahkar diğerinin günahını yüklenmez. Sonra dönüşünüz Rabbınızadır. O zaman yaptıklarınızı size haber verir. Muhakkak ki O, göğüslerin özünü bilendir.

  5. أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى

    YüklenirDoğrusu hiç bir günahkar başkasının günah yükünü yüklenmez.

Sîga sayfası: أَوْزَارَهُمْ
Sîga sayfası: أَوْزَارَهَا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökوزر
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli (misal-i vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerحمل, ثقل, كفل, أزر
Zıt Kökخفف
Çekirdek Özet 1Sarp dağ sığınağı ve sırtta taşınan ağır yük
Çekirdek Özet 2Bireysel vebalin ve sorumluluğun başkasına devredilemezliği
Çekirdek Özet 3Hukuki ve ahlaki şahsiyet ilkesi ile yetki ve yük paylaşımı
Kritik Hata RiskiBireysel günah ve sorumluluğun başkasına yüklenebileceği zannı

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وزBir kütleyi tutma, zapt etme, sıkıştırma veya dengeleme hareketi; nitekim وزع kökünde engelleme ve zapt etme, وزن kökünde ise kütleyi tartıp dengeleme anlamı esastır.رÇekirdeğe eklenen ر harfi baş, tepe ve aşırılık nüansı katarak hareketi sarp bir tepeye ve dağa sığınmaya yahut omuz ve sırt üzerine binen ezici bir yüke dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaSorumluluğun veya yükün varlığa sıkıca iliştirilmesi ve bağlanması.
زKesici alet; kesme, ayırma, biçmeSınırların ayrılması, yükümlülüğün kesin bir hudutla fert üzerine tahsis edilmesi.
رİnsan başı; baş, ilk, üstYükün baş ve omuz üzerine binmesi yahut dağın tepe noktasına sığınma yönelimi.
وزرKopmaz bir bağla kişiye iliştirilmiş olan ağırlığın baş ve omuz üzerine yüklenerek şahsi bir bağlayıcılık kazanması veya başı kurtarmak için sarp bir tepeye yönelinmesi hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSarp ve korunaklı dağ sığınağı ile kişinin kumaşını yere yayıp eşyasını içine doldurarak sırtında taşıdığı ağır denk veya bohça.
Cahiliye şiiri kullanımıel-A‘şâ bir beytinde savaş teçhizatını ve bineklerini savaşın ağır yükleri olarak anmıştır: وأعددت للحرب أوزارها / رماحا طوالا وخيلا ذكورا
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Mirâr b. Saîd el-Fak‘asî insanın günah yükünü şu mısra ile dile getirmiştir: أستغفر الله من جدي ومن لعبي / وزري فكل امرىء لا بد متزر

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde وزر kökü, ağırlık taşıma, arkalama, tahkim edilmiş sığınak bulma ve destek sağlama semantik alanlarıyla kesişir. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede kuşatmak, yardım etmek ve koruyucu bir güç olmak anlamındaki *ʿ-z-r (עָזַר) kökü ile fonetik ve semantik akrabalıklar tartışılmıştır; Arapçada bu kök bir yandan sarp dağ sığınağını temsil eden korunak (el-vezer), diğer yandan sırtı büken ağır sorumluluk ve günah yükü (el-vizr) olmak üzere iki somut kutupta kristalleşmiştir. Arapçadaki vezir (el-vezîr) formu da idari bir unvan olarak kralın veya yöneticinin sırtındaki yönetim yükünü taşıyan yahut yöneticinin dayandığı melce anlamına gelir; dolayısıyla dış dillerden ödünçleme iddialarına rağmen kökün Sami dil mantığı içinde içsel türetim tabanı son derece sağlamdır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSarp dağ sığınağı ve sırtta taşınan ağır denkİki temel eksenden biri korunma yeri, diğeri ise ezici ağırlıktır; günah ve vezirlik bu eksenlerden türemiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramice destek ve kuşatma kökleri (*ʿzr)Yardım etme, arka çıkma ve yükü taşıyarak destek olma semantik matrisiyle fonetik yakınlık arz eder.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıGüvenilir bir Afro-Asyatik dış bağlantı tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وزرAnlamlıSığınak ve ağır yükSarp bir dağa sığınmak veya sırtında ağır bir denk taşımak.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
ورزAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmel sayılmıştır.
زورAnlamlıSapma, eğilme ve yönelmeDoğrudan meyletmek, haktan sapmak veya birine yönelerek ziyaret etmek.Kur'an'da geçer; eğrilik ve yönelme anlamı taşır.
زروAnlamlıAyıplama ve kınamaBir kimseyi yaptığı bir işten ötürü ayıplayıp paylamak.Kur'an'da geçmez; Tehzîb'de müsta'meldir.
روزAnlamlıDeneme ve ölçmeBir nesneyi veya şahsı tartıp denemek; yapı ustabaşılığı yapmak.Kur'an'da geçmez; Kitâbü'l-Ayn'da müsta'meldir.
رزوAnlamlıEksiltme ve musibetBir kimseden bir şey eksiltmek veya keder ve musibete maruz bırakmak.Kur'an'da geçmez; müsta'mel kabul edilmiştir.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وزرMerkezAğır yük ve sığınakSırta binen ezici ve devredilemez sorumluluk ile sığınılan sarp mevkiBireysel vebal ve taşınması zor ahlaki ağırlık
حملKomşuTaşımakحمل hafif ya da ağır her türlü taşımayı ifade ederken وزر sadece sırtta taşınan ezici yüke özgüdürGenel taşıma fiili
ثقلKomşuAğırlıkثقل nesnenin terazideki veya mahiyetteki ağırlığıdır; وزر bu ağırlığın sırtlanılmış halidirNesnel ağırlık durumu
كفلKomşuÜstlenmekكفل başkasının sorumluluğunu iradi olarak üstlenmektir; وزر başkasına devredilemezHukuki ve ahlaki kefalet
أزرKomşuDesteklemekأزر beli bağlayıp güç vermek iken وزر bele binen yük veya sırt verilecek korunaklı dağdırGüç ve kuvvet kaynağı
خفف / خففZıtHafiflikخفف ağırlığın bulunmaması veya yükün sırtlanılmaması halidirSorumluluk ve ağırlığın yokluğu

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوزرAğır yük, günah, sığınakSorumluluğun ağırlığı ve sığınılacak korunak anlamını bir arada barındırır.Kesin
Latinceonus, refugiumYük, sorumluluk; sığınakOnus ahlaki ve hukuki yükü karşılar; refugium ise sığınılacak muhkem yeri verir.Güçlü
İngilizceburden, refugeAğır yük; sığınakBurden suç ve sorumluluk ağırlığını karşılar; refuge kaçıp sığınılan yeri anlatır.Güçlü
AlmancaLast, ZufluchtYük; melceLast omuza binen ezici ağırlığı, Zuflucht sığınılan korunaklı mevkiyi ifade eder.Güçlü
Fransızcafardeau, refugeKülfet, yük; sığınakFardeau taşınması meşakkatli sorumluluğu ve günahı anlatmada tam örtüşür.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وِزْر / أَوْزَارGünah ve cezai sorumluluk yüküBireyin işlediği ve ahirette bizzat sırtında taşıyacağı ahlaki vebal bağlamında. En‘âm 6:164, İsrâ 17:15, Fâtır 35:18, Zümer 39:7, Necm 53:38.
أَوْزَارSaptıranların taşıdığı katmerli vebalKendi günahlarının yanı sıra bilgisizce saptırdıkları kitlelerin vebaline ortak olma bağlamında. En‘âm 6:31, Nahl 16:25.
وَزَرKaçıp sığınılacak dağ ve korunakKıyamet günü ilahi adaletten kaçıp sığınılacak hiçbir fiziki veya manevi kale bulunmadığı bağlamında. Kıyâme 75:11.
وَزِيرYükü paylaşan yardımcıLiderin idari ve tebliğ yükünü hafifleten, danışılan güvenilir destekçi bağlamında. Tâhâ 20:29, Furkân 25:35.
أَوْزَارSavaş teçhizatı ve külfetiSavaşın sona ermesiyle birlikte silahların bırakılması ve çatışma ağırlığının kalkması bağlamında. Muhammed 47:4.
أَوْزَارTakı ve ziynet ağırlıklarıSamiri olayında kavmin Mısır'dan getirdiği ziynet eşyalarının ağırlığı bağlamında. Tâhâ 20:87.
وِزْرRisalet öncesi ağır manevi basiret yüküPeygamber'in sırtını büken tebliğ ve hidayet arayışı ağırlığının ferahlatılması bağlamında. İnşirâh 94:2.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamBireysel adalet ve sorumlulukAsli günah doktrininin reddi ve kimsenin başkasının günahıyla cezalandırılamayacağı ilkesi.Vebalin ontolojik devredilemezliği
FıkıhCezaların şahsiliği prensibiHukuki sorumluluğun ve suçun yalnızca faili bağlaması; başkasına ceza yüklenememesi.Şahsi cezai mesuliyet
TefsirHakikat ve mecaz dengesi{لاَ وَزَرَ} lafzındaki sığınak anlamı ile {لاَ تَزِرُ} lafzındaki ağır yük anlamının semantik irtibatı.Dağdan sırttaki yüke geçiş
HadisÇığır açma ve dolaylı vebalKötü bir adet başlatanın, o adeti sürdürenlerin günah yükünden (vizr) pay alması meselesi.Sebep olunan vebalin ağırlığı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhiret hesabıBireysel vebalAdaleti teminHiçbir nefsin diğerinin günah yükünü yüklenememesi esasıdır.Kesin
İlmiDoğru yönlendirmeEntelektüel vebalHakikati korumaYanıltıcı rehberlik yapanların saptırdıkları kimselerin yüküne ortak olmasıdır.Güçlü
SiyasiYönetim erkiVezaret ve danışmaİdareyi tahkimİktidar yükünün ehil yardımcılar eliyle paylaşılarak adilce yürütülmesidir.Güçlü
İktisadiBorç ve mükellefiyetŞahsi borç yüküMali dengeBireysel borçlanma ve kamusal külfetlerin doğrudan muhatabınca karşılanmasıdır.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKütleçekimsel yük ve enerjinin korunumu kanunuKapalı bir sistemde enerjinin yok olmaması gibi eylemlerin doğurduğu ağırlığın da kaybolmayıp doğrudan o kütleye (faile) bağımlı kalması.Güçlü
Beşeri bilimlerCeza hukukunda kusurun şahsiliği ilkesiFailin yalnızca kendi iradesiyle gerçekleştirdiği kusur oranında mahkûm edilmesi ve suçun şahsa sıkı sıkıya bağlı hak ve borç niteliği taşıması.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece soyut teolojik bir günah kavramına veya salt siyasi bir saray unvanına (vezirlik) indirgenmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün kaçınılmaz sığınaksızlık hali, sırtı büken risalet meşakkati, savaş külfeti ve yetki paylaşımını kuşatan bütüncül yapısı.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKolektif suç anlayışına kayılarak masumların suçlanması yahut vezaret kurumunun yetki gasbı ve tahakküm gibi algılanması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın temel adalet aksiyomu olan cezaların ve ahlaki sorumluluğun şahsiliği ilkesini dilsel ve kavramsal temelde inşa eder.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ahiretteki hesaplaşma ve ceza sahnelerinde, saptıran-sapan ilişkilerinde ve risalet görevinin paylaşımıyla ilgili ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Başkasının kefaretiyle kurtulma inancını, kabile asabiyetine dayalı kolektif cezalandırmayı ve ilahi adaletten yapay sığınaklarla kaçılabileceği zannını düzeltir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSarp bir dağa sığınarak himaye aramak veya elbiseyi yayıp içine eşya toplayarak sırt üzerinde taşınan ağır denk.
  • Soyut anlamFailin iradi amellerinden doğan hukuki ve ahlaki sorumluluğun başkasına devredilemez biçimde şahsa yapışması.
  • Sistematik karşılıkCezaların şahsiliği prensibi, sığınaksız mutlak muhasebe ve kamusal yönetim yükünün ehil vezirlerle paylaşılması.
  • LaTeX modeliWi=∑kaik  ⟹  ΔWi→j=0(i≠j)
  • LaTeX açıklamasıModelde Wi ifadesi i numaralı bireyin sırtlandığı toplam vebal ve sorumluluk yükünü (vizr), aik bu ferdin gerçekleştirdiği amelleri, j ise bir başka şahsı temsil eder. Formül, bir bireyin eylemlerinden hasıl olan yükün bir diğer şahsa aktarım değişiminin sıfır (ΔWi→j=0) olduğunu, yani Kur'an'daki cezai ve ahlaki sorumluluğun mutlak şahsiliğini sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: و