نمرق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-م-ر1 sîga, 1 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نمرقصففوَنَمَارِقُ

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 1

▶ Ağı aç (3B)

نمرق

ن - م - ر

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 7 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Ve yastıklar

Notlarım

Sözlükler(7)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.183 harf
القاف والراء قرفل: القَرَنْفُلُ: حمل شجرة هندية. وطيب مُقَرْفل: فيه قَرَنْفُل، ويجوز للشاعر أن يقول: قَرَنْفُول، قال: خود أناة كالمهاة عطبول كأن في أنيابها القَرَنْفُولْ فنقر: الفُنْقُورةُ: ثقب الفقحة. فرنق: الفُرانِق: دخيل معرب. قرقف: القرقف: اسم للخمر، ويصف به الماء البارد ذو الصفاء، قال الفرزدق: ولا زاد إلا فضلـتـان، سـلافة وأبيض، من ماء الغمامة، قَرْقَفُ ويسمى الدرهم قُرْقُوفا. قال بعض
Maddenin bağlantısı

القاف والراء قرفل: القَرَنْفُلُ: حمل شجرة هندية. وطيب مُقَرْفل: فيه قَرَنْفُل، ويجوز للشاعر أن يقول: قَرَنْفُول، قال: خود أناة كالمهاة عطبول كأن في أنيابها القَرَنْفُولْ فنقر: الفُنْقُورةُ: ثقب الفقحة. فرنق: الفُرانِق: دخيل معرب. قرقف: القرقف: اسم للخمر، ويصف به الماء البارد ذو الصفاء، قال الفرزدق: ولا زاد إلا فضلـتـان، سـلافة وأبيض، من ماء الغمامة، قَرْقَفُ ويسمى الدرهم قُرْقُوفا. قال بعض الأعراب: ما أبيض قُرْقُوف، لا شعر ولا صوف، بكل بلد يطوف. يعني الدرهم الأبيض. والقَرْقَفَةُ: الرعدة. يقال: إني لأُقرقِفُ من البرد. والقَرْقَفَنّةُ: طائر معروف في حديث. فرقب: الفُرْقُبيّة: ثياب ببيض من كتان. قرنب: القَرَنْبَى: شيء شبيه بالخنفساء طويل القوائم. ويقال: هي دويبة تكون في الرمل، قال: ترى التيمي يزحف كالقَرَنْبَى إلى سوداء مثل عصا المليل قنبر: القُنْبُرُ: ضرب من الحمر. ودجاجة قُنْبُرانيّة: على رأسها قُنْبُرةٌ، أي، فضل ريش قائم، مثل ما على رأس القُنْبُرة. قال أبو الدقيش: قُنْبُرتُها: التي على رأسها. والقُنَيْبِيُر: نبات يسميه أهل العراق: البقر، فيمشي كدواء المشي. قرقم: قُرْقِمَ الغلام فهو مُقَرْقَمٌ، إذا أسيء غذاؤه. نمرق: النُّمْرُقُ: الوسادة، ويقال: نُمْرُقة، وقول رؤبة: أعد أخطالاً له ونَرْمَقا النَّرْمق فارسية معربة. ليس في كلام العرب كلمة صدرها نر نونها أصلية.

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR110 harf
النُمْرُقُ والنُمْرُقة: وسادةٌ صغيرةٌ، وكذلك النِمْرِقَةُ. وربَّما سمُّوا الطِنفِسة التي فوق الرحل نُمْرُقَةٌ.
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR822 harf
النُّمْرُقُ والنُّمْرُقة والنِّمْرِقة، بالكسر: الوسادة، وقيل: وسادة صغيرة، وربما سموا الطِّنْفِسَةَ التي فوق الرِّحْل نُمْرُقة؛ عن أبي عبيد، والجمع نَمارق؛ قال محمد بن عبد الله بن نمير الثقفي: إذا ما بِسَاطُ اللهو مُدَّ وقُرِّبَتْ، لِلَذَّاتِه، أَنْماطُهُ ونَمَارِقُهْ وقيل: النُّمْرُقة هي التي يُلْبَسُها الرحْل. أبو عبيد: النُّمْرُقة والنُّمْرُق والمِيثَرَةُ ما افْتَرشَت اسْتُ الراكب على الرحل
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR139 harf
* ن م ر ق * * النُّمْرُقُ * و * النُّمْرُقَةُ * وسادة صغيرة و * النِّمرِقَةُ * بالكسر لغة وربما سمَّوُا الطِنفيسة التي فوق الرَّحل نُمْرُقة
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.020 harf
النمرق والنمرقة، مثلثة أي: بتثليث النون، الضم هو المشهور، والكسر لغة حكاها يعقوب، كما في الصحاح والعباب. وقال الفراء: وسمعتها من بعض كلب، كما في اللسان. وأما الفتح فلم أره فيما تيسر عندي من المواد، إلا أن تكون اللغة الثالثة فتح الراء مع ضم الميم، ولكن يحتاج الى دليل قوي: الوسادة قاله الفراء، أو الصغيرة، أو هي الميثرة؛ وهي: ما افترشت است الراكب على الرحل، كالمرفقة، غير أن مؤخرها أعظم من مقدمها،
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR152 harf
نَمْرَقَ نَمْرَقَ نَمْرَق 51 , نَمْرَقَة 51t , نِمْرِق 53 , نِمْرِقَة 53t , نُمْرُق 54 , نُمْرُقَة 54t , ( pl. نَمَاْرِقُ 47 ), a. Saddle-cushion.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR3.888 harf
نمرق نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ - نَمْرَقَة - نَمَارِق نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ + كائن + شيئاً + لـِ كائن: يمهده ويفرشه ويجعله طرياً مريحاً: وخاصة الوسادة على مقعد المرء في الرحل أو على كرسي، تحشى بالليف الملتف لتصبح مريحة عند الجلوس عليها نَمْرَقَة: اسم فعل للمرة بمعنى مفعول من " نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ ": الوسادة صغيرة نَمَارِق: جمع " نَمْرَقَة "
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler1 mücavir (1 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. صفف

    1 ortak ayet · “Soffa”, odalar arası oturma yeridir

Geçtiği ayetler(1)

  1. وَنَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌ

    Ve yastıklarSıra sıra dizilmiş yastıklar,

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökنمرق
YapıDörtlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerوسد, فرش, زرب
Zıt Kökقشف
Çekirdek Özet 1Binek semerinin üzerine veya oturma alanına konulan yumuşak minder, küçük yastık ve destek örtüsü
Çekirdek Özet 2Ahiret meclislerinde sıralanmış, zahmetsiz dinlenme, itibar ve estetik rahatlık sağlayan tefrişat
Çekirdek Özet 3Zahmet ve meşakkatin sona erdiği, beden ve zihnin tam bir dinginlik ve güven içinde desteklendiği refah düzeni
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca lüks bir süs eşyasına indirgeyip çöl yolculuğunun yorgunluğunu dindiren asli destek ve huzur işlevini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نمHafif, gizli, ince ve birbiri ardınca gelişen hareket veya yayılma; نمل kökünde karıncanın ince kıpırtısı, نمم kökünde sözün fısıltıyla yayılmasıرÇekirdeğe katılan hareket ve titreşim unsuru, ince yapının katlanarak kabarmasına ve belirgin bir hacim kazanmasına işaret eder
نمرBeneklilik, katmanlılık ve renk çeşitliliği; deride veya kumaşta görülen benekli ve yumuşak dokuقSınırlandırma ve tutma etkisi katarak yumuşak ve katmanlı dolgunluğun belirli bir kalıp içinde minder ve yastık formuna dönüştürülmesini sağlar

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkİç dolgunun yumuşak esnekliğini ve sürekli uyum sağlayan akışkan yapısını temsil eder
مSu; akış, çokluk, derinlikKatmanlı bir yumuşaklığı, kütlesel dolguyu ve iç rahatlığı simgeler
رİnsan başı; baş, ilk, üstÜzerine yaslanılan, baş veya sırtın dayandığı yüksek ve üst konumu ifade eder
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırDolgu maddesini ve yumuşaklığı çepeçevre sarıp bir arada tutan kılıf ve sınırı anlatır
نمرقİç dolgunun esnekliği, katmanlı yumuşaklığı ve sınırlandırılmış bir kılıf içinde desteğe dönüşmesiBedenin ağırlığını taşıyarak zahmeti gideren, üzerine yaslanılan veya oturulan muntazam yastık formunu oluşturur

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDeve semerinin üzerine binicinin altına konulan, arkası önünden daha dolgun ve dört kayışla bağlanan yumuşak binek minderi veya küçük yaslanma yastığı
Cahiliye şiiri kullanımıHind bint Utbe'nin Uhud günü kadınlarla birlikte terennüm ettiği nakaratında geçer: نَحْنُ بَناتُ طارق / نَمْشي على النَّمَارق (Biz şerefli bir soyun kızlarıyız, kıymetli yastıklar ve örtüler üzerinde yürürüz)
Erken Arapça kullanımMuhammed b. Abdillâh b. Nemîr es-Sakafî'nin zevk ve eğlence meclisini tasvir ederken kilim ve yastıkları andığı beyitte geçer: إذا ما بِسَاطُ اللهو مُدَّ وقُرِّبَتْ / لِلَذَّاتِه أَنْماطُهُ ونَمَارِقُهْ

Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Tāj al-ʿArūs.

Sami etimolojik katman

Arapça نمرق kökü, erken Sami dillerinde göçebe binek teçhizatı ile yerleşik meclis konforu arasındaki geçişi yansıtan özel bir dörtlü yapı sergiler. Kökün ilk iki harfi olan نم, Proto-Sami katmanda ince, yumuşak, fısıltılı veya katmanlı dokuları anlatan bir ses-anlam bağı taşır. Dörtlü yapının Farsça yumuşaklık bildiren نرم kökünden Arapçalaştırılmış olabileceği klasik dilcilerce tartışılmışsa da, Halil b. Ahmed ve Ebû Ubeyd gibi erken otoriteler kelimenin doğrudan deve semerinin üzerine yerleştirilen deri ve yün dolgulu mîsere (minder) anlamında bedevi kullanımına ait olduğunu vurgular. İbranice ve Süryanicede doğrudan birebir dörtlü karşılığı bulunmamakla birlikte, kökün semantik gelişimi çöldeki binek sarsıntısını emen koruyucu tampon işlevinden, saray ve ev içi yaslanma minderi olan nümrükaya doğru evrilmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Lane’s Arabic-English Lexicon.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنمر köküyle bağlantılı katmanlı doku veya binek minderiDeve semerine bağlanan ve binişi yumuşatan örtüden hareketle ev içi yastığa aktarılmıştırGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiÇevre Sami dillerinde birebir dörtlü kök kaydı seyrektirYumuşaklık ve dolgu bildiren bölgesel temaslar bulunmakla birlikte kelime Arapça formda sabitleşmiştirMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiFarsça نرم (yumuşak) kökünden muarreb olma ihtimaliErken dilciler نرمق formunu yabancı sayarken نمرق biçimini özgün bedevi kullanımı olarak kaydetmiştirMuhtemel

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Tehzîbü’l-Luğa.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نمرقAnlamlıMinder, yastıkBinek veya sedir üzerine konulan yumuşak dolgulu yaslanma minderiKur'an'da geçen hedef kök

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نمرقMerkezYaslanma ve destek eşyasıKüçük ebatlı, dizilmeye ve destek almaya elverişli yumuşak minderÖzellikle binek üstü veya oturma sedirlerinde bedeni destekleyen küçük yastık
وسدKomşuBaş koyma ve yaslanmaGenel olarak başın veya bedenin dayandığı büyük yastıkUyku veya uzanma anında ağırlığı doğrudan taşıyan temel yastık
فرشKomşuYaygı ve zemin döşemesiZemine serilen ve üzerine oturulan geniş alan örtüsüYaslanılan değil, doğrudan üzerine basılan veya uzanılan yaygı
زربKomşuDeğerli halı ve tüylü örtüYere serilen saçaklı, nakışlı ve gösterişli zemin halısıBeden desteğinden ziyade mekanın görsel zenginliğini ve zemin örtüsünü sağlar
قشفZıtSertlik ve yoksunlukSert, pürüzlü, yastıksız ve konforsuz zemin haliRahatlatıcı hiçbir döşeme ve desteğin bulunmadığı çetin yaşam biçimi

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنمرقMinder, yaslanma yastığıBinek üstüne veya meclis zeminine konulan yumuşak dolgulu küçük destekKesin
LatincePulvinus, culcitaYastık, küçük minderSedirlerde ve bineklerde destek amacıyla kullanılan dolgulu yastıkGüçlü
İngilizceCushion, bolster, padMinder, destek yastığıSertliği gideren, oturma veya yaslanma konforu sağlayan esnek destekKesin
AlmancaKissen, PolsterYastık, döşeme minderiBedenin baskısını hafifleten yumuşak oturma ve yaslanma eşyasıKesin
FransızcaCoussin, oreillerMinder, küçük yastıkOturma gruplarında rahatlama ve estetik dizilim sağlayan parçaKesin

Kaynak Georges Latin Dictionary, Oxford English Dictionary, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نمرق (Çoğul: نَمَارِقُ)Cennet ehlinin sohbet meclislerinde nizamla dizilmiş istirahat yastıklarıAhirette müminlere sunulan nimetlerin, nizamın ve saygın meclis ortamının tasviri; Gâşiye 88:15

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamSem'iyyât ve ahiret ahvaliCennet nimetlerinin cismani gerçekliği ile ruhani zevkler arasındaki irtibatBedenin yorgunluktan tamamen arındığı hakiki ve somut huzur mekanı
FıkıhEşya ve tezyinat hukukuÜzerinde canlı tasviri bulunan minder ve yastıkların kullanım hükmüÜzerine oturulan ve çiğnenen eşyada tasvirin tazim unsuru taşımaması
TefsirAhiret sahnelerinin tasviriYastıkların tek tek değil, sıra sıra dizilmiş (masfûfe) olmasının getirdiği estetik nizamMeclis düzeni, toplu sohbet imkanı ve zahmetsiz ağırlanma
HadisEv içi tefrişat ve ahlakHz. Aişe'nin satın aldığı resimli yastık rivayetinde ve erken şiir şahitlerinde meclis edebiEv içi konforun ölçüsü ve istirahat vasıtası olarak nümrüka

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUhrevi mükafat ve mükellefiyetin sonuZahmetsiz sükunetİbadet ve imtihan yorgunluğunu dindirmeDünyevi sorumlulukların bittiği, mutlak dinlenme ve güven halinin temsiliKesin
İlmiİlim meclisi ve tedris ortamıMüzakere konforuZihni tefekküre uygun zemin hazırlamaDüşünce ve diyalog ortamında bedeni rahatsızlıklardan koruyan ergonomik destekGüçlü
SiyasiDivan ve temsil makamıİtibar ve protokol düzeniMensuplar arası denge ve nizam sağlamaSıra sıra dizilme vasfıyla hiyerarşik veya eşitlikçi ağırlama nizamının ifadesiGüçlü
İktisadiRefah ve üretim seviyesiTüketim konforu ve artık değerTemel ihtiyaç aşılıp refah eşyasına erişmeZorunlu barınma eşyasını aşan, zanaat ve estetiğe dayalı katma değerli üretimGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerMekanik sönümleyici ve elastik tampon (damper / shock absorber)Üzerine uygulanan mekanik basıncı ve sarsıntıyı emerek sisteme iletilmesini engelleyen esnek dengeleyici yapıGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal güvence tamponu ve ergonomik destekBireyin üzerindeki yapısal baskıları, çalışma yorgunluğunu ve krizleri hafifleten koruyucu refah mekanizmalarıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca oturma odasında duran pasif bir kumaş parçası veya atıl bir lüks sembolü saymak
Kur'an içi daha geniş anlamBedendeki tüm ağırlığı, sarsıntıyı ve gerilimi emerek kişiyi zahmetsiz bir tefekkür ve dostluk meclisine hazırlayan nizamlı destek unsuru
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCennet tasvirlerindeki nimetleri gayesiz bir rehavet veya anlamsız bir süs olarak algılayıp meclis düzenini ve toplumsal sükuneti göz ardı etmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Çöl insanının yolculuk meşakkatini ve binek sarsıntısını dindiren en somut nesneyi, ahiretin kusursuz nizamı ve tükenmez dinlenişiyle buluşturan semantik bir köprü kurar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Cennet meclislerinin, müminlerin karşılıklı oturup sohbet ettiği mekanların ve ilahi ikramın fiziksel konforunu tasvir eden ayetlerde belirleyicidir (özellikle Gâşiye 88:10-16).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ahiretteki konforun düzensiz ve rastgele bir yayılma değil; sıra sıra dizilmiş (masfûfe), estetik, ölçülü ve onurlandırıcı bir nizam içinde olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamDeve semerine bağlanan veya yere konulan, bedenin ağırlığını ve sarsıntısını emerek kişiyi rahatlatan yumuşak dolgulu küçük destek minderi.
  • Soyut anlamZahmetin, gerilimin ve yorgunluğun giderildiği; düzenli, onurlu ve huzurlu bir dinlenme makamına erişim hali.
  • Sistematik karşılıkBireysel veya toplumsal yapıda dışarıdan gelen basınç ve darbeleri karşılayıp sönümleyen, denge ve süreklilik kazandıran koruyucu katman.
  • LaTeX modeliC(F)=∫0t(F(τ)−κ⋅x(τ))dτ  ⟹  lim⁡t→∞σ(t)=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde F, sistemin veya bedenin maruz kaldığı dış kuvvet ve yorgunluk baskısını; κ, minderin elastik sönümleme katsayısını; x, uygulanan basınca karşı esneme payını; σ, gerilimi temsil eder. Model, dış baskının esnek bir tampon aracılığıyla zaman içinde emilmesini ve netice olarak gerilimin sıfırlanıp tam bir sükunet haline ulaşılmasını simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن