lisan.digital · Ana sayfa

Transkripsiyon

Bu sitede Arapça kelimelerin Latin harfleriyle yazımı için Süleyman Karagülle’nin sistemi kullanılır. Her Arap harfinin tek bir Latin harfi vardır; harekeler küçük harfle yazılır. Böylece Latin yazıma bakarak kelimenin Arapça yazılışı harfi harfine geri kurulabilir.

Karagülle bu yazımı iki amaçla kullandığını söyler: Arap harfleriyle yazamayanlar Kur’an’ı tahrif etmeden yazıp okuyabilsin ve tecvid kuralları açıkça gösterilebilsin. Bu bir okunuş yazımı değildir; önce harflerin karşılıklarını öğrenmek gerekir.

Harfler

28 harf, her biri tek bir büyük harf. Bazı harfler Türkçedeki sesiyle okunmaz: Ç, P, Ü, Ö, W, O, J, G, X ve E burada birer Arap harfinin işaretidir.

  • ءEhemze
  • بBbe
  • تTte
  • ثÇse
  • جCcim
  • حXha
  • خPhı
  • دDdal
  • ذÜzel
  • رRra
  • زZze
  • سSsin
  • شŞşın
  • صÖsad
  • ضWdad
  • طOtı
  • ظJzı
  • عGayn
  • غĞgayn
  • فFfe
  • قQkaf
  • كKkef
  • لLlam
  • مMmim
  • نNnun
  • هHhe
  • وVvav
  • يYye

Kurallar

  1. 1. Harfler büyük yazılır

    Her Arap harfi tek bir büyük Latin harfle yazılır. Hemzenin bütün yazılışları (أ إ ؤ ئ ء) E, kapalı te (ة) T olur.

    • خَلَقَPaLaQa
    • حَمْدُXaMDu
    • رَحْمَةًRaXMaTan
  2. 2. Harekeler küçük yazılır

    Üstün a, esre noktasız ı, ötre u. Sükûn yazılmaz: iki büyük harf yan yana gelir.

    • كَتَبَKaTaBa
    • بِسْمِBıSMı
    • قُلْQuL
  3. 3. Uzun ünlüler: büyük ünlü ve küçük med harfi

    Vav ile uzayan ötre Uv, yâ ile uzayan esre Iy, elif ile uzayan üstün Av yazılır. Küçük harf med harfini gösterir; Karagülle’ye göre elif çoğunlukla vavdan dönüşmüştür.

    • نُورٌNUvRun
    • دِينِDIyNı
    • قَالَQAvLa
    • كِتَابٌKıTAvBun
  4. 4. Yâdan dönüşen elif: Ay

    Elif kökün yâsından dönüşmüşse ya da elif-i maksûre (ى) ile yazılmışsa Ay olur. Kelimenin kökü ve kalıbı elifin nereden geldiğini gösterir.

    • جَاءَCAyEa
    • عَلَىGaLAy
    • مُوسَىMUvSAy
  5. 5. Harekeden doğan elif: yalnız A

    Harften değil, üstünün uzatılmasından doğan elif yalnız A ile yazılır. Karagülle’nin örnekleri bu iki kelimedir.

    • اللَّهُelLAHu
    • الرَّحْمَنِelRaXMANı
  6. 6. Şedde: küçük ve büyük

    Şeddeli harf iki kez yazılır: ilki küçük, ikincisi büyük.

    • رَبِّRabBı
    • ثُمَّÇumMa
    • إِنَّEınNa
  7. 7. Tenvin: küçük n

    Tenvin küçük n ile gösterilir: an, ın, un. Üstün tenvininin elifi yazılmaz.

    • أَحَدٌEaXaDun
    • طِينٍOIyNın
    • كِتَابًاKıTAvBan
  8. 8. Harf-i tarif

    Lâm okunuyorsa (kamerî harflerden önce) büyük, okunmuyorsa (şemsî harflerden önce) küçük yazılır. Şemsî harf tek yazılır; şeddesinin ilk harfi küçük lâmdır.

    • الشَّمْسُelŞaMSu
    • الْقَمَرُeLQaMaRu
    • الَّذِينَelLaÜIyNa
  9. 9. Vasıl elifi: küçük e, i, u

    Kelime başındaki vasıl elifi küçük harfle yazılır. Bir önekten sonra okunmaz, yazılmaz.

    • اهْدِنَاiHDıNAv
    • ابْنُiBNu
    • فَاخْلَعْFaPLaG
  10. 10. Düşen uzun ünlü küçük yazılır

    Kelime sonundaki uzun ünlü, sonraki kelime vasıl elifiyle başlıyorsa okunurken düşer; o zaman küçük harfle yazılır.

    • عَلَىGaLayاللَّهِelLAHı
    • فِيFıyالْأَرْضِeLEaRWı
  11. 11. Ve ayrı yazılır

    Baştaki ve (وَ) ayrı kelime olarak yazılır; öteki önekler (bi, li, fe, ke) kelimeye bitişir.

    • وَهُمْVa HuM
    • وَالْأَرْضَVa eLEaRWa
  12. 12. Zamir uzar

    Kelime sonundaki هُ ve هِ zamiri, kısa harekeli bir harften sonra uzun okunur. Sükûndan ya da uzun ünlüden sonra kısa kalır.

    • لَهُLaHUv
    • بِهِBıHIy
    • عَنْهُGaNHu

Örnek sureler

Kelimeler sağdan sola, her kelimenin altında Latin yazımı. Ayet numarası ayetin sayfasına gider.

Fatiha

  1. 1بِسْمِBıSMıاللَّهِelLAHıالرَّحْمَنِelRaXMANıالرَّحِيمِelRaXIyMı
  2. 2الْحَمْدُeLXaMDuلِلَّهِLılLAHıرَبِّRabBıالْعَالَمِينَeLGAvLaMIyNa
  3. 3الرَّحْمَنِelRaXMANıالرَّحِيمِelRaXIyMı
  4. 4مَالِكِMAvLıKıيَوْمِYaVMıالدِّينِelDIyNı
  5. 5إِيَّاكَEıyYAvKaنَعْبُدُNaGBuDuوَإِيَّاكَVa EıyYAvKaنَسْتَعِينُNaSTaGIyNu
  6. 6اهْدِنَاiHDıNavالصِّرَاطَelÖıRAvOaالْمُسْتَقِيمَeLMuSTaQIyMa
  7. 7صِرَاطَÖıRAvOaالَّذِينَelLaÜIyNaأَنْعَمْتَEaNGaMTaعَلَيْهِمْGaLaYHıMغَيْرِĞaYRıالْمَغْضُوبِeLMaĞWUvBıعَلَيْهِمْGaLaYHıMوَلَاVa LavالضَّالِّينَelWAvlLIyNa

İhlas

  1. 1قُلْQuLهُوَHuVaاللَّهُelLAHuأَحَدٌEaXaDun
  2. 2اللَّهُelLAHuالصَّمَدُelÖaMaDu
  3. 3لَمْLaMيَلِدْYaLıDوَلَمْVa LaMيُولَدْYUvLaD
  4. 4وَلَمْVa LaMيَكُنْYaKuNلَهُLaHUvكُفُوًاKuFuVanأَحَدٌEaXaDun

Kök ve kalıp

Kök yalnızca harfleriyle yazılır. Kalıpta ف ع ل harfleri F, G, L olur; kalıbın harekeleri ve ek harfleri kelimedeki gibi yazılır.

  • حمدXMD
  • علمGLM
  • قولQVL
  • ءمنEMN
  • فَعَلَFaGaLa
  • فَعَّلَFagGaLa
  • أَفْعَلَEaFGaLa
  • فَاعِلFAvGıL
  • مَفْعُولMaFGUvL
  • اِسْتَفْعَلَiSTaFGaLa

Kaynak

Yazımın tanımı Karagülle’nin Kasas Suresi 1–6. ayetler tefsirindedir. Bu sayfadaki ve sitedeki bütün yazımlar elle yazılmaz; harekeli metinden, kelimenin kökü ve kalıbıyla, bu kurallara göre üretilir. Karagülle’nin basılı metinlerinden bir farkı vardır: esre, tanımındaki gibi her yerde noktasız ı ile yazılır (metinlerinde ince harflerden sonra çoğunlukla i geçer).