أمت

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: أ-م-تالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٢ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أمتعوجأَمْتًارأي

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

أمت

أ - م - ت

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١١

Emt küçük tepe, çıkıntı, kabarık anlamlarındadır. Evec eğrilik, büğrülük demektir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ءمت · امت

ملاحظاتي

المعاجم(١١)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Emt küçük tepe, çıkıntı, kabarık anlamlarındadır. Evec eğrilik, büğrülük demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٥٣٤
باب التاء الميم و و ء ي معهما ت و م، ت ي م، ي ت م، م و ت، أ م ت، أ ت م مستعملات توم: أوَّلُ أسماء السِّهام: الفَذُّ، ثمَّ التَّوْأمُ، ثُمَّ الرَّقيبُ، ثمَّ الحلسُ ثم النافِرُ، ثمَّ المُسْبِل، ثمَّ المُعَلَّى، والذي ليس له نَصيب المَنيحِ والسَّفيحِ والوَغدِ. والتُّومة: القُرْط. والتَّوْأَمانِ: وَلَدانِ في بطنٍ واحد، وأَتْأَمَتِ المرأةُ فهي مُتئِم. والتَّوْأَمُ من كَواكب الجَوْزاءِ. وأَنْأَمَتِ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٠٢
الأَمْتُ: المكان المرتفع. واَمْتُ: النِباك وهي التِلال الصغار. وقوله تعالى: " لا تَرى فيها عِوَجاً ولا أَمْتاً"، أي لا انخفاضَ فيها ولا ارتفاع. وتقول: أمْتَلأَ السِقاءُ فما به أَمْتٌ. وأَمَتُّ الشيءَ أَمْتاً: قَدَّرْته. يقال: هو إلى أجَلٍ مَأْموتٍ، أي مَوْقوتٍ. قال الراجز: هيهات منها ماؤُها المَأْموتُ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٣٬٠٥٦
ت م ( وايء ) تيم ، توم ، أتام ، يتم ، أتم ، أمت ، موت ، متى ، وتم . تيم : قال أبو عبيد : التَّيْمُ أن يَسْتَعْبِدُه الهوى ، ومنه سُمِّي تَيْمُ الله ، وهو ذَهابُ العَقْل من الهوى ، وهو رجلٌ مُتَيَّم . وقال ابن السكيت : التَّيْمُ ذهاب العقل وفساده . وقال الأصمعيّ : تَيَّمتْ فلانةُ فُلاناً تُتَيِّمه وتَامَتْه تتِيمُهُ تَيْماً ، فهو مُتَيَّمٌ بالنساء ، ومَتِيمٌ بهنّ وأنشد : تَامَتْ فُؤادَك لن
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬٦٠٤
(باب الهمزة والميم وما بعدهما في الثلاثي) (أمن) الهمزة والميم والنون أصلان متقاربان: أحدهما الأمانة التي هي ضدّ الخيانة، ومعناها سُكون القلب، والآخر التصديق. والمعنيان كما قلنا متدانيان. قال الخليل: الأَمَنَةُ مِن الأمْن. والأمان إعطاء الأَمَنَة. والأمانة ضدُّ الخيانة. يقال أمِنْتُ الرّجُلَ أَمْناً وأَمَنَةً وأَماناً، وآمنني يُؤْمنني إيماناً. والعرب تقول: رجل أُمَّانٌ، إذا كان أميناً. قال
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٣
أ م ت استوت الأرض فما بها أمت وامتلأ السقاء فلم يبق فيه أمت‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬١٥٣
أَمَتَ الشيءَ يَأْمِتُه أَمْتاً، وأَمَّتَه: قَدَّرَهُ وحَزَرَه. ويُقال: كم أَمْتُ ما بَيْنَكَ وبين الكُوفة؟ أَي قَدْرُ. وأَمَتُّ القومَ آمِتُهم أَمْتاً إِذا حَزَرْتَهم. وأَمَتُّ الماءَ أَمْتاً إِذا قَدَّرْتَ ما بينك وبينه؛ قال رؤبة: في بَلْدةٍ يَعْيا بها الخِرِّيتُ، رَأْيُ الأَدِلاَّءِ بها شَتِيتُ، أَيْهاتَ منها ماؤُها المَأْمُوتُ المَأْمُوتُ: المَحْزُورُ. والخِرِّيتُ: الدَّليلُ الحاذِقُ.
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٨٩٤
أمته، يأمته، أمتا: قدره وحزره، كأمته تأميتا. ويقال: كم أمت ما بينك وبين الكوفة ? أي: قدر. وأمت القوم، أمتا: إذا حزرتهم. وأمت الماء، أمتا: إذا قدرت ا بينك وبينه، قال رؤبة: في بلدة يعيا بها الخريت رأي الأدلاء بها شتيت أيهات منها ماؤها المأموت أي: المحزور. يقال: ائمت يا فلان هذا لي، كم هو ? أي: احزره كم هو. أمته، أمتا: قصده. يقال: هو إلى أجل مأموت، أي: مؤقت.
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٬٨١٤
المدخل: امتأَمَتَهُ 1 أَمَتَهُ ذ , (T, S, M, K,) aor. اَمِتَ , (T, M, K,) inf. N. أَمْتٌ, (T, S, M,) He measured it; determined its measure, quantity, or the like; computed, or conjectured, its measure, quantity, &c.; (T, S, * M, K;) as also ↓ امّتهُ, (M, K,) inf. n. تَأْمِيتٌ. (TA.) You say, اِيمِتْ يَا فُلَانُ هٰذَا لِى كَمْ هُوَ Compute thou, O such a one, this, for me, how many it is. (T.) And أَمَتَ
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٠٧
المدخل: ءمتأمَتَ أمَتَ I ( n. ac. أَمْت 1 ), a. Measured. أَمْت أَمْت 1 , ( pl. اِمَاْت 23 , أُمُوْت 27 , آمَاْت 38 ), a. Measure of distance. b. Disagreement. c. Curvity; distortion. d. Weakness. e. Hill.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٠٬٨٩٩
المدخل: ءمتءمت أَمَتَ - يَأْمِتُ أَمَتَ - يَأْمِتُ - أَمْت أَمَتَ - يَأْمِتُ + كائن + شيئاً: ضد " سوّى - يسوي": جعله غير سوي للأمور، وغير مستوي للأشياء: جعله يعاني الأمر من عيوب في سيره وفعله، أو يعاني الكائن أو الشيء من مطبات ووهدات وارتفاعات وانخفاضات في سطحه ومساره أَمْت: على وزن " فـَعـْل" اسم فعل من " أَمَتَ - يَأْمِتُ ": وهو بمعنى مفعول : غير
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢ (الإجمالي: ٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. عوج

    الآيات المشتركة: ١ · Kıvrık yol demektir

  2. رأي

    الآيات المشتركة: ١ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. لَا تَرَى فِيهَا عِوَجًا وَلَا أَمْتًا

    Pürüz

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökأمت
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerعوج, حزن, ربو
Zıt Kökسوو
Çekirdek Özet 1Su tulumunun tam dolmamasıyla deride beliren kırışıklık, arazideki küçük tümsek ve pürüz
Çekirdek Özet 2Kıyamet gününde yeryüzünün hiçbir girinti, çıkıntı, tümsek ve kusur barındırmayacak şekilde mutlak düzlenmesi
Çekirdek Özet 3Fiziksel ve ahlaki zeminde en ufak dalgalanma, sapma ve eşitsizliğin giderilerek mutlak adalet dengesine ulaşılması
Kritik Hata RiskiKelimenin sadece büyük dağlar veya devasa tepeler olarak anlaşılıp gözle zor fark edilen mikro düzeydeki eğrilik ve pürüzleri dışarıda bırakması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أمKasıt, yöneliş, bir sınır çizgisine yönelme ve toparlanma (أمم, أمد, أمر, أمن, أمل)تBelirli bir sınıra ulaşıp katlanma, toparlanırken dışa doğru beliren küçük çıkıntı, kat izi veya ölçülebilir kabartı oluşturma

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أöküz başı; güç, öncülük, başlangıçHareketi başlatan ilk itki, belirginleşme ve yüzeye doğru yükselen güç
مsu; akış, çokluk, derinlikYayılan, dalgalanan, akışkan veya esnek yüzey hareketi
تişaret, çarpı; im, sınır, antlaşma, sonHareketin sınırlandığı, durduğu veya sonlanarak bir iz/çizgi bıraktığı nihai nokta
أمتÖncü bir kuvvetin esnek bir yüzeyde ilerlerken belirli bir sınır noktasına çarparak katlanması, kabarması ve yüzeyde küçük bir tepecik veya kıvrım işareti bırakması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSu kırbasının suyla tıka basa dolmayıp gevşek kalması sonucu derisinde oluşan katlanma, kırışıklık ve büklüm; arazide gözün zorlukla fark ettiği küçük tepecik, kabartı veya yükseklik.
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımErken dönem recez şairi Ru'be b. el-Accâc'ın beytinde bu kökten türeyen kelime, mesafesi ve miktarı tahmin edilen, bilinen su kaynağı anlamında kullanılmıştır: هيهاتَ منها ماؤها المأموتُ

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça أمت kökü, Sami dillerinde ölçme, takdir etme, sınır koyma ve sınırlı yükselti oluşturma hatlarıyla semantik yakınlık sergiler. Kökün asli morfolojik hareketinde yer alan ölçme ve tahmin etme anlamı (tahmin etmek, mesafeyi kestirmek), İbrani ve Arami sahasında sınır belirleme ve ölçme kavramlarıyla paralel bir anlamsal matris üzerinde yer alır. Akraba Sami kollarında doğrudan fonetik olarak birebir örtüşen nominal formlar nadir olmakla birlikte, biliteral أم çekirdeğinden türeyen 'bir sınıra yönelme ve ölçü koyma' esası ortak Afro-Asyatik mirasın bir yansımasıdır. Arapçada bu kök hem fiziksel yüzeydeki mikro çıkıntı ve kıvrımı hem de bu çıkıntının ölçü/tahmin konusu oluşunu kendi bünyesinde birleştirmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönDeri tulumdaki büzülme ve arazideki küçük kabartıMaddi yüzeydeki hafif katlanma ve tümseklik zamanla ölçü, tahmin ve kestirim anlamına aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiÖlçme ve sınır tayini anlam alanıİbrani ve Arami dillerindeki yönelme ve ölçülendirme ifade eden ikili çekirdeklerle semantik paralellik taşırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında güvenilir ve doğrudan türev tespiti yapılamamıştırVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أمتAnlamlıKüçük tepe, çıkıntı, pürüz, ölçmeKırba derisindeki katlanma ve arazideki hafif yükseklikHedef kök; Kur'an'da geçer
أتمAnlamlıToplanma, bir araya gelmeSevinç veya hüzün anında bir araya gelen insan topluluğu (el-me'tem)Hedef kökle ortak çekirdek üzerinden toparlanma ilişkisi taşır; Kur'an'da geçmez
مأتAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
متأAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
تأمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
تمأKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أمتMerkezKüçük kabartı, pürüz, mikro yükseklikYüzeydeki en küçük, gözle zor ayırt edilen katlanma ve pürüzü ifade ederHem fiziksel dalgalanmayı hem de ölçülebilir küçük çıkıntıyı içerir
عوجKomşuEğrilik, çarpıklık, bükülmeDoğru bir hattın yatay veya dikey olarak yönünden sapmasıdırأمت daha çok kabarık çıkıntı iken عوج yönsel sapma ve bükülmedir
حزنKomşuSert ve engebeli araziArazinin yürümeyi zorlaştıran genel sertlik ve taşlık yapısıdırأمت tekil ve küçük bir tümsek iken حزن zeminin bütününe yayılan engebedir
ربوKomşuBüyüme, kabarma, tepe olmaGenel bir artış ve gözle açıkça görülen belirgin bir tepeleşmedirربو makro düzeyde yükselişi anlatırken أمت mikro düzeydeki çıkıntıyı anlatır
سووZıtDüzlük, denklik, pürüzsüz eşitlikYüzeyin hiçbir eğrilik, pürüz veya kademe farkı barındırmadan bir hizada olmasıdırHer türlü kabarma ve çukurlaşmanın tamamen ortadan kalkması halidir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأمتKüçük tepe, kırışıklık, pürüzYüzeydeki mikro çıkıntı ve dalgalanmayı tam olarak karşılarKesin
Latinceruga, tuberositas, inaequalitasKırışıklık, yumru, pürüzlülükruga deri kıvrımını, inaequalitas ise zemin pürüzünü karşılar; kökteki ölçüm boyutunu vermezGüçlü
İngilizceunevenness, slight swelling, rugosityPürüzlülük, hafif kabartı, kıvrımYüzeydeki küçük engebeleri karşılar ancak kökün Arapçadaki takdir ve tahmin nüansını dışarıda bırakırGüçlü
AlmancaUnebenheit, kleine Erhebung, FaltePürüzlülük, küçük yükselti, kıvrımZemin üzerindeki küçük pürüz ve tümsekleri anlatırGüçlü
Fransızcaaspérité, ride, bosselurePürüz, kırışıklık, hafif tümseklikMaddi yüzeydeki katlanma ve çıkıntıları karşılar, kökün iç ölçüm boyutunu içermezGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَمْتًا (İsim / Mastar)Yeryüzündeki en küçük tümseklik, kabartı ve pürüzKıyamet gününde dağların un ufak edilip yeryüzünün dümdüz bir vadiye dönüştürülmesi bağlamında Tâhâ 20:107 ayetinde geçer

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret ve kıyamet tasvirleriYeryüzünün mahşer gününde tebdil edilmesi ve adalet terazisi için mutlak bir teftiş zeminine dönüştürülmesiMaddi ve manevi hiçbir gizlenme, sığınak veya eğriliğin kalmadığı açık alan vurgusu
FıkıhVeri bulunamadıKök terimsel olarak fıkıh literatüründe müstakil bir hükme esas teşkil etmemiştirVeri bulunamadı
TefsirTâhâ 20:107 tefsiriAyetteki عوج ile أمت arasındaki fark: Birinin çukurluk/eğrilik, diğerinin tümseklik/kabartı olarak tahliliZıt anlamlar çiftiyle (çukur-tümsek veya eğrilik-pürüz) yeryüzünün mutlak düzlüğünün ispatı
HadisKıyamet tasvirleriİnsanların üzerinde hiçbir işaret, alamet ve tümsek bulunmayan bembeyaz bir düzlükte toplanacağına dair rivayetlerin izahıÜzerinde hiçbir yapı veya pürüzün bulunmadığı yalın zemin tasavvuru

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniMahşer ve hesap günü ontolojisiMutlak yalınlık ve şeffaflıkGizlenmeyi ve ayrıcalığı engellemeZemin dümdüz kılınarak hiçbir varlığın bir tümseğin ardına saklanamayacağı nihai hesap alanı kurulurKesin
İlmiYüzey topoğrafyası ve metrolojiMikro pürüzlülük payıHata payını sıfırlamaÖlçüm zeminindeki en küçük çıkıntının bile tespit edilerek kusursuz pürüzsüzlüğe ulaşılmasıGüçlü
SiyasiHukuk önünde eşitlik ilkesiStatü kabartılarının tasfiyesiİmtiyazları yok etmeToplumsal yapıda bireyler arasında yapay yükseltiler ve sınıfsal tümsekler bırakılmamasıMuhtemel
İktisadiPiyasa şeffaflığı ve piyasa engebeleriAsimetrik engebe ve gizli maliyetlerSürtünmeyi ortadan kaldırmaPiyasada haksız rekabet doğuran mikro tekellerin ve gizli pürüzlerin giderilmesiMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYüzey pürüzlülüğü ve dalgalanma genliği (asperity / perturbation)Bir eğrinin veya yüzeyin ideal düzlemden mikro ölçekteki sapmalarını, küçük tepe noktalarını ve türev sıfır sapmalarını ifade ederGüçlü
Beşeri bilimlerMikro eşitsizlikler ve yapısal asimetriSosyal düzlemde kanunlar karşısında görünürde eşitlik varken pratik hayatta beliren küçük ayrıcalıklar, örtük avantajlar ve sosyal sürtünmelerMuhtemel

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin sadece büyük dağlar, derin vadiler gibi makro coğrafi engellerle sınırlı düşünülmesi
Kur'an içi daha geniş anlamMakro engellerin yanı sıra gözün zorlukla seçebileceği en küçük kabartı, kırışıklık, meyil ve pürüzü de içeren mutlak sıfır sapma düzeyi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKıyamet tasvirinin sadece dağların yok edilmesi şeklinde kaba bir yıkım olarak algılanıp, varlığın en ince detayına kadar adalet terazisine hazırlandığı mikro hassasiyetin gözden kaçırılması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın nihai hesap gününde kuracağı düzenin mükemmelliğini, büyüklüklerin değil en küçük pürüz ve engebelerin dahi sıfırlanacağı bir tasfiye üzerinden kavratması açısından kritiktir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kıyamet sahnelerini, dağların parçalanmasını ve arzın düzleştirilmesini anlatan eskatolojik ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yeryüzünün sadece dağlardan arındırılacağını zannedip yerinde engebeli bir arazi kalacağını düşünen yüzeysel tasavvuru düzeltir; zeminin süt liman, kusursuz bir kâse gibi hiçbir pürüz bırakılmaksızın gerileceğini gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSu tulumunun dolmaması yüzünden yüzeyinde beliren ince kırışıklık; ovadaki küçük tümsek ve mikro yükselti.
  • Soyut anlamBir doğrunun veya yüzeyin ideal hizada bulunmasını engelleyen en ufak pürüz, sapma, asimetri ve dalgalanma.
  • Sistematik karşılıkSistemin bütününde gizlenmeye, sürtünmeye ve ayrıcalığa yol açan mikro kademelenmelerin tasfiye edilerek mutlak şeffaflık ve sıfır hata seviyesine getirilmesi.
  • LaTeX modelilim⁡ϵ→0sup⁡x∈Ω∣f(x)−c∣=0  ⟹  ∇f(x)=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde Ω yeryüzü zeminini, f(x) bu zemin üzerindeki yükseklik fonksiyonunu, c ise belirlenmiş sabit referans düzlemini temsil eder. Fonksiyonun referans değerden sapmasını gösteren mikro pürüz payı ϵ sıfıra yaklaştığında zemin üzerinde hiçbir yerel yükselti (∣f(x)−c∣) kalmaz; bu durum yüzeyin gradyanını (∇f(x)) mutlak sıfıra eşitleyerek hiçbir eğrilik (عوج) ve hiçbir kabarıklık/tümseklik (أمت) barındırmayan kusursuz düzlemi ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ا