أنت

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: أ-ن-تالصيغ: ١٦ · الجذور المجاورة: ٢٠٢ · الآيات: ٢٠٩ · السور: ٥٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».عميكتمأَنْتُمُأنتقولفَأَنْتَأبووَأَنْتُمْذأبهَأَنْتُمْذهبأَنْتُمْلبس

الجذرالصيغ ١٦الآيات ٢٠٩السور ٥٢المجاورة ٢٠٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

أنت

أ - ن - ت

جذر
  • الورود: ٢١٧
  • الآيات: ٢٠٩
  • الصيغ: ١٦
  • المعاجم: ٧

(ENTüMü) Siz anlamındadır. Aslı “tumu” dur. “Te”nin çoğuludur. “En”, “el” gibi ek harfidir.المزيد ›

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: ءنت · انت

ملاحظاتي

المعاجم(٧)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

(ENTüMü) Siz anlamındadır. Aslı “tumu” dur. “Te”nin çoğuludur. “En”, “el” gibi ek harfidir.

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٬٥٠٢
ت ن ( وايء ) وتن ، تين ، تون ، يتن ، أتن ، تنأ ، نتأ ، أنت ، نأت . تين : قال الله جلّ وعزّ : ( ) ( التين : 1 ) . قال الفراء : قال ابن عباس : هو تينكم هذا وزَيتُونكم ، ويقال : إنهما مَسجدان بالشام ، قال الفرَّاء : وسمعتُ رجلاً من أهل الشام ، وكان صاحب تَفْسير قال : التينُ جبالٌ ما بين حُلوان إلى هَمذان ، والزيتون جبال الشام . روى المنذريُّ عن الحراني عن ثابت بن أبي ثابت أنه قال : قال الأصمعي :
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١١٬٤١٩
(باب الهمزة والنون وما بعدهما في الثلاثي) (أني) الهمزة والنون وما بعدهما من المعتل، لـه أصول أربعة: البُطء وما أشبهه مِن الحِلم وغيره([1])، وساعةٌ من الزمان، وإدراك الشيء، وظَرف من الظروف. فأ[مّا ا]لأوّل فقال الخليل: الأناةُ([2]) الحِلم، والفعل منه تأنَّى وتأَيَّا. وينشد قول الكُمَيت: قِفْ بالدِّيارِ وُقُوفَ زَائِرْ *** وتَأَنَّ إنّك غَيرُ صَاغِرْ([3])ويروى: "وتأَيَّ" ويقال للتمكُّث في الأمور
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٦٣٧
الأَنِيتُ: الأَنِينُ؛ أَنَتَ يَأْنِتُ أَنِيتاً، كَنَأَتَ، وسيأْتُ ذكره في موضعه. أَبو عمرو: رَجُلٌ مَأْنُوتٌ، وقد أَنَته الناسُ يأْنِتونه إِذا حَسَدُوه، فهو مَأْنُوتٌ، وأَنِيتٌ أَي مَحْسُودٌ، واللَّه أَعلم. أبث: أَبَثَ على الرجل يَأْبِثُ أَبْثاً: سَبَّه عند السلطان خاصة.التهذيب: الأَبْثُ الفَقْر؛ وقد أَبَثَ يَأْبِثُ أَبْثاً. الجوهري: الأَبِثُ الأَشِرُ النَّشِيطُ؛ قال أَبو زُرارة النصري: أَصْبَحَ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٩
* أ ن ت * رجل * مأْنُوتٌ * محسود و * أنَتَهُ * حسده وأنت يأنت إذا أنّ
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٨٨
أنت، يأنت، أنيتا، كنأت نئيتا، وسيأتي ذكره: أن، عن أبي زيد. والأنيت: الأنين. أنت فلانا: إذا حسده، فهو مأنوت وأنيت. هذا قول أبي عمرو. أنت الشيء: قدره، وذا من زياداته، كأن النون بدل عن الميم.
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٠
المدخل: انتأَنْتَ أَنْتَ ذ ,أَنْتِ,أَنْتُمَا,أَنْتُمْ, and أَنْتُنَّ: see أَنْ, in art. ان.
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٠٢ (الإجمالي: ٥١٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قول

    الآيات المشتركة: ٨١ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  2. أبو

    الآيات المشتركة: ١٢ · Bab kapı demektir

  3. عجز

    الآيات المشتركة: ٥ · Belin at tarafıdır

  4. ذأب

    الآيات المشتركة: ٢ · Kurt demektir

  5. مثل

    الآيات المشتركة: ١٣ · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir

  6. سلط

    الآيات المشتركة: ٦ · Salata, doğranmış sebze demektir

  7. ذهب

    الآيات المشتركة: ٧ · Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir

  8. عمي

    الآيات المشتركة: ٥ · Kör demektir

  9. فطر

    الآيات المشتركة: ٤ · Fıtr ; “Futr” mantar demektir

  10. نزل

    الآيات المشتركة: ١٨ · “Nezle” konaklama yeri demektir

  11. كتم

    الآيات المشتركة: ٤ · Su sızdırmayan sağlam tulumdur

  12. لبس

    الآيات المشتركة: ٤ · “Lebas” kurulup gerilmiş ser yay, eğilmiş sert ağaç…

الآيات التي ورد فيها(٢٠٩)

  1. ثُمَّ أَنْتُمْ هَؤُلَاءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقًا مِنْكُمْ مِنْ دِيَارِهِمْ …

    Siz

  2. وَلَا يَأْمُرَكُمْ أَنْ تَتَّخِذُوا الْمَلَائِكَةَ وَالنَّبِيِّينَ أَرْبَابًا أَيَأْمُرُكُمْ بِالْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ

    Siz

  3. مَا كَانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَمَا كَانَ …

    Siz

  4. … أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ بَلْ أَنْتُمْ بَشَرٌ مِمَّنْ خَلَقَ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ …

    Siz

  5. وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّبًا وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ

    Siz

  6. إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ

    Siz

  7. … ذَوَا عَدْلٍ مِنْكُمْ أَوْ آخَرَانِ مِنْ غَيْرِكُمْ إِنْ أَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَأَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةُ الْمَوْتِ تَحْبِسُونَهُمَا مِنْ …

    Siz

  8. هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضَى أَجَلًا وَأَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ

    Siz

  9. قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ

    Siz

  10. … قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًا وَعُلِّمْتُمْ مَا لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ قُلِ اللَّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ …

    Siz

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökأنت
YapıZamir ve işlev sözü (üç harfli morfolojik dizilim)
Özel DurumHemzeli ve zamir kökenli işlevsel yapı
Bağlamsal Yakın Köklerأنا, هو, ذا
Zıt Kökأنا
Çekirdek Özet 1Karşıdaki muhataba doğrudan yönelme, hitap ve varlığı teyit etme
Çekirdek Özet 2İlahi hitapta kulun veya muhatap topluluğun sorumluluğunu şahsen yükleme
Çekirdek Özet 3Şahıs zamiri olarak öznelliği muhatap kutbuna sabitleyen ontolojik çağrı
Kritik Hata RiskiZamirsel yapının bağımsız bir fiil kökü sanılması veya muhatap tahsisinin genel ifadeyle karıştırılması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أنVarlık, benlik, işaret ve seslenme çekirdeği; أنا, أنس, أنف köklerinde belirginleşen öze ve nefese dair işaretتÇekirdeğin işaret yönünü konuşandan (mütekellim) çıkarıp doğrudan karşıdaki muhataba bağlayan sınırlandırıcı temas unsuru

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçSözün ve dikkatin yöneldiği ilk itki, nida gücü ve muhatabın varlığını başlangıç noktası kılma
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkHitabın muhatap üzerinde devam etmesi, canlı bir bilinç bağı kurularak sözün sürdürülmesi
تİşaret, çarpı; im, sınır, antlaşma, sonHitap alanını sınırlandırma, konuşulan tekil veya çoğul şahsı kesin bir işaretle belirleyip sabitleme
أنتGüçlü başlangıçtan canlı sürekliliğe ve sınırlandırıcı işarete yönelişKonuşanın hitap enerjisini doğrudan belirlenmiş bir karşı varlığa yönelterek onu muhatap olarak tayin etme hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKarşıdaki şahsı elle veya sesle işaret etme; sözlüklerde nadir fiziki yansıma olarak inleme sesi ve nefes sıkışması (anît)
Cahiliye şiiri kullanımıErken şiirde ikinci tekil ve çoğul şahıs munfasıl zamiri olarak doğrudan hitapta yaygın kullanım; ayrıca kuyu suyu takdiri bağlamında şahit: هيهات منها ماؤُها المَأنُوتُ
Erken Arapça kullanımİbn Manzûr ve erken dilcilerin kaydettiği üzere haset edilene veya nazara uğrayana مَأْنُوت denilmesi; ah çekme ve inilti için أَنَتَ يَأْنِتُ أَنِيتاً fiili

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve erken Arap şiiri şahitleri.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde ikinci şahıs zamiri, ortak bir deiktik (işaret) tabanından türemiştir. İbranicede ikinci şahıs zamiri אַתָּה (attāh / dişil: at), Süryanicede ܐܰܢ݁ܬ݁ (at / ant), Akadcada atta (dişil: atti), Ge'ez dilinde anta biçiminde korunmuştur. Bütün bu Sami dillerinde yapı, işaret/nida ön unsuru olan *an- ile ikinci şahıs bildiren *-ta / *-t ekleminin birleşmesinden oluşur. Fonetik olarak dillerin çoğunda 'n' sesi 't' sesine benzeşerek (asimilasyon) şeddeli 'tt' formuna dönüşürken, klasik Arapçada أنت biçiminde asıl nazal ses korunmuştur. Sözlüklerde yer alan zayıf fiil türevleri (inleme, nazar etme, kıymet takdir etme) zamir formunun sonradan kökleştirilmesinden veya kökün ses taklidi (onamatopeik) doğasından kaynaklanan tali gelişmelerdir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen Semitik Kök Karşılaştırmaları.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönأنت zamirsel gövdesi ve nadir fiil formuHitap edatı ve zamir yapısı olarak muhatap tayini; kısıtlı lügat türevlerinde iç çekme veya göz değmesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca atta, İbranice atta, Süryanice at/antOrtak Sami ikinci şahıs zamiri; *an- ve *ta morfemlerinin kaynaşmasıyla oluşan muhatap yapısıKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik ikinci şahıs pronominal tabanıEski Mısır ve Berberî dillerindeki ikinci şahıs 't' morfolojik işaretçisi ile ortak mirasGüçlü

المصدر Payne Smith, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أنتAnlamlıSen, siz; muhatap zamiriKarşıdaki kişiye doğrudan hitap etme; sözlükte nadiren inleme ve nazarKur'an'da zamir türevleriyle geçer
أتنAnlamlıDişi eşek; bir yere yerleşip kalmaBir mekâna çakılıp kalma, hareket kabiliyetinin daralmasıKur'an'da geçmez
نأتAnlamlıİnilti, gizli sesİçten gelen zayıf çığlık veya inleme sesi çıkarmakKur'an'da geçmez; hedef kökle ses benzerliği taşır
نتأAnlamlıÇıkıntı yapmak, kabarmakBir yüzeyden dışarı doğru fırlamak, belirginleşmekKur'an'da geçmez
تأنKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilirKur'an'da geçmez
تنأAnlamlıBir yerde mukim olmakBelirli bir bölgeye yerleşmek ve orayı vatan edinmekKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أنتMerkezİkinci şahıs muhatap zamiriKarşıda hazır bulunan varlığa doğrudan sorumluluk yükleyerek seslenmeMuhatap kutbu
أناZıtBirinci şahıs mütekellim zamiriHitabın kaynağı olan kendi benliğini ve öznesini ortaya koymaMütekellim kutbu
هوKomşuÜçüncü şahıs gaip zamiriHitap meclisinde doğrudan hazır bulunmayan veya dışta kalan özneye işaretGaip kutbu
ذاKomşuİşaret ismiBir şahsı veya nesneyi hitaba muhatap kılmadan mekânsal veya zihinsel göstermeGösterme işlevi

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأنتSen, sizDoğrudan muhataba yönelen munfasıl şahıs zamiriKesin
LatinceTu, vosSen, sizİkinci şahıs zamiridir; Arapçadaki eril/dişil ayrımını tekilde doğrudan yansıtmazKesin
İngilizceYou, thouSen, sizMuhatap zamiridir; modern İngilizcede tekil-çoğul ve eril-dişil ayrımı silinmiştirKesin
AlmancaDu, ihr, SieSen, sizTekil ve çoğul ayrımı yapar; nezaket formu üçüncü şahıs çoğul üzerinden kurulurKesin
FransızcaTu, vousSen, sizTekil ve çoğul muhatap işaretidir; Arapçadaki tesniye ve cinsiyet ayrımı yokturKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Tekil muhatap (أَنْتَ)İlahi hitapta doğrudan peygambere veya insana seslenişSorumluluğun tekil şahsa yüklendiği ve peygamberin teselli edildiği bağlamlar; Bakara 2:32, İnşirâh 94:1
İlahi celal ve tevhit (أَنْتَ)Yalnızca Allah'a hasredilen yakarış ve teyit makamıKulun acziyetini belirtip Allah'ın mutlaklığını itiraf ettiği dualar; Âl-i İmrân 3:8, A'râf 7:155
Çoğul muhatap (أَنْتُمْ)Toplumsal yükümlülük, hesap ve kolektif uyarıİnananlara veya inkârcılara topluca sorumluluklarının hatırlatıldığı bağlamlar; Bakara 2:22, Âl-i İmrân 3:119
İkili muhatap (أَنْتُمَا)İki muhataba birlikte verilen görev ve ikazÂdem ile eşine veya Mûsâ ile Hârûn'a yönelik özel hitaplar; Bakara 2:35, Kasas 28:35

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKelamullah ve ilahi hitap bahsiAllah'ın kullarına doğrudan "sen" veya "siz" diye hitap etmesinin hakikati ve mükellefiyetin doğuşuİlahi iradenin doğrudan muhatap inşa edici vasfı
FıkıhHukuki beyan ve ikrar hükümleriBoşama, vekâlet ve ikrarda muhatap zamirinin sarih irade beyanı sayılıp sayılmamasıŞahsın doğrudan tayini ve sorumluluğun ferdileştirilmesi
Tefsirİltifat sanatı ve hitap değişimleriGaip sîgasından muhatap sîgasına geçişin (iltifat) ayetteki uyarı ve yakınlık fonksiyonuMuhatabın gafletten uyandırılması ve bilincin canlandırılması
HadisDua ve münacat lafızlarıResulullah'ın dualarında rububiyeti teyit için zamirin tekidine başvurmasıMutlak yaratıcı karşısında kulun aczini tescil eden doğrudan nida

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKulluk ve ibadetBilinçli muhatapTeklifi kabul etme ve doğrudan yakarmaİbadet esnasında gayb perdesini aralayarak Allah ile kulu yüz yüze getiren hitap makamıKesin
İlmiBilgi felsefesi ve mantıkİkinci şahıs referansıDiyalog ve münazaranın kurulmasıBilginin aktarımı için bir aktarıcı ile alıcı arasında zorunlu olan alıcı kutbuGüçlü
SiyasiHukuki tebaa ve vatandaşlıkTemsil ve mükellefiyet öznesiKanunun doğrudan hitap ettiği bireyEmir ve nehiylerin soyutluktan çıkıp muhataba inerek bağlayıcılık kazanmasıGüçlü
İktisadiAkitler ve ticaret hukukuTaraf ehliyetiİcap ve kabulün bağlandığı şahısSözleşmede sorumluluk ve borç altına giren tarafın şüpheye yer bırakmaksızın tayiniGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAlıcı / hedef düğüm (target node / receiver)İletişim teorisinde kaynaktan çıkan sinyalin kesin koordinatla bağlandığı hedef terminalGüçlü
Beşeri bilimlerBen-sen ilişkisi (dialogical self)Martin Buber felsefesinde nesneleştiren 'o' yerine özneleştiren doğrudan 'sen' karşılaşmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiZamiri yalnızca dilbilgisel bir dolgu veya basit bir işaret öğesi sayıp taşıdığı ontolojik yüzleşmeyi göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da muhatap zamiri, insanı nesne olmaktan çıkarıp doğrudan ilahi iradenin hesap soracağı sorumlu bir özne mertebesine yükseltir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki şahsi ve toplumsal hitabın genel-geçer kural sanılarak üzerindeki vicdani ve ahlaki bağlayıcılığın kaybolması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin metinsel bir monolog değil, muhatabını doğrudan inşa eden diri bir diyalog ve teklif olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İbadet bildiren dualarda, emredici şer'i hükümlerde ve kıyamet sahnelerindeki yüzleşme ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dini metinlerin sadece üçüncü şahıslara veya geçmiş toplumlara hitap ettiği yanılgısını yıkarak okuyucuyu doğrudan hitabın öznesi yapar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamSesin veya işaretin doğrudan karşıda duran varlığa yöneltilerek onun sınırlarının belirlenmesi.
  • Soyut anlamBirinci şahsın varlığı karşısında ötekini muhatap, bilinç ve sorumluluk sahibi bir özne olarak kabul etme.
  • Sistematik karşılıkİletişim ve teklif düzeninde sinyali alan, borçlanan ve cevaptan sorumlu tutulan tarafın sabitlenmesi.
  • LaTeX modeliH(x)→  d  My  ⟹  R(y)
  • LaTeX açıklamasıH(x) ifadesi x kaynağından doğan hitap veya teklif fonksiyonunu temsil eder. →  d   yönelimi, hitabın doğrudan ve kesintiye uğramadan gerçekleştiğini gösterir. My sembolü, bu yönelimin ulaştığı ve muhatap olarak tescil edilen y varlığına karşılık gelir.   ⟹  R(y) ise bu hitapla birlikte y üzerinde zorunlu biçimde oluşan sorumluluk ve bilinç yükümlülüğünü simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ا