بأر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ب-أ-رالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٩ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ظلمعرشقريبأرشيدوَبِئْرٍعطلأييقصرهلك

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

بأر

ب - أ - ر

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٢

Biir kuyu demektir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: بءر · بئر

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Biir kuyu demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٬٨٥٣
باب الراء والباء و ا ي ء معهما ر ب و، ر و ب، ب ر و، و ر ب، ب و ر، و ب ر، ب ر ي، ر ي ب، ر أ ب، ر ب أ، ب ر أ، أ ر ب، ب أ ر، أ ب ر مستعملات ربو: ربا الجُرْحُ والأرضُ والمالُ وكلُّ شيء يَرْبو ربواً، إذا زاد. وربا فلانٌ، أي: أصابه نَفَسٌ في جوفه. ودابّةٌ بها رَبْو. والرّابِيةُ: ما ارتفع من الأرض. والرَّبْوة: لغات: أرضٌ مُرْتفعةٌ، والجميعُ: الرُّبَى. ويُقال إنْ الرَّبوة في قوله تعالى: "إلى رَبوةٍ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٢٥
البِئْرُ جمعُها في القِلّة أَبْؤُرٌ وأَبْآرٌ بهمزة بعد الباء، ومن العرب من يقلب الهمزة فيقول آبارٌ. فإذا كثُرتْ فهي البِئارُ. وقد بَأَرْتُ بِئْراً. والبُؤْرَةُ: الحفرةُ. أبو زيد: بَأَرْتُ أَبْأَرُ بَأْراً: حفرْت بُؤْرَةً يُطبَخ فيها؛ وهي الإِرَةُ. والبَئِيرَةُ: الذخيرةُ. وقد بَأَرْتُ الشيءَ وابْتَأَرْتُهُ، إذا ادَّخَرْتُهُ.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٣١٬٦٩٣
ر ب ( وايء ) راب ، ربا ، ربأ ، ورب ، وبر ، برأ ، بأر ، بار ، أرب ، أبر ، بري . روب رأب : قال اللَّيث : الرَّوْبُ : اللّبنُ الرّائب . والفِعْل : راب يَروب رَوْباً ، وذلك إذا كَثُفت دُوايَتُه وتَكبَّد لَبَنُه وأَنَى مَخْضُه . والمِرْوَبُ : إناءٌ يُروَّب فيه اللَّبنُ . والرَّوْبَةُ : بَقِيَّةٌ من اللبن تُترك في المِرْوَب كي إذا صُبّ عليه الحَلِيبُ كانَ أَسْرع لِرَوْبه . أبو عُبيد ، عن الفراء : إذا
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٤٥
المدخل: بئر- قال عز وجل: ﴿وبئر معطلة وقصر مشيد﴾ [الحج/54]، وأصله الهمز، يقال: بأرت بئرا وبأرت بؤرة، أي: حفيرة. ومنه اشتق المئبر، وهو في الأصل حفيرة يستر رأسها ليقع فيها من مر عليها، ويقال لها: المغواة، وعبر بها عن النميمة الموقعة في البلية، والجمع: المآبر.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٩٧
ب أ ر الفاسق من ابتأر والفويسق من ابتهر‏.‏ يقال‏:‏ ابتأرت الجارية إذا قال فعلت بها وهـو صـادق وابتهرتها إذا قال ذلك وهو كاذب‏.‏ وأنشد الكميت‏:‏ قبيح بمثلي نعت الفتا - ة إما ابتهاراً وإما ابتئارا
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٦١٠
البِئْرُ: القَلِيبُ، أُنثى، والجمع أَبْآرٌ، بهمزة بعد الباء، مقلوب عن يعقوب، ومن العرب من يقلب الهمزة فيقول: آبارٌ، فإِذا كُثِّرَتْ، فهي البِئارُ، وهي في القلة أَبْؤُرٌ. وفي حديث عائشة: اغْتَسِلي من ثلاث أَبْؤُرٍ يَمُدُّ بعضُها بعضاً؛ أَبْؤُرٌ: جمعُ قلة للبئر. ومدّ بعضها بعضاً: هو أَن مياهها تجتمع في واحدة كمياه القناة، وهي البِئْرَةُ، وحافرُها: الأَبَّارُ، مقلوب ولم يُسمع على وَجْهِهِ؛ وفي
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٠٧
* ب أ ر * * البِئْرُ * جمعها في القلة * أبْوُرٌ * كأفلس و * آبَآرٌ * كأحجار ومن العرب من يقلب الهمزة فيقول * آبار * كآثار كاذا كثرت فهي * البِئَارُ * كالديار و * بَأَر * بئرا بهمزة بعد الباء حفرها وبابه مقطع
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٦٠٠
البئر، بالكسر: القليب، م معروف، أنثى، ج آبآر، بهمز بعد الباء، مقلوب، عن يعقوب، أي فوزنه أعفال. ومن العرب من يقلب الهمزة فيقول: آبار، على أصله. وهي في القلة أبؤر وآبر، مثال آمل، مقلوب، وزنه أعفل، عن الفراء. وفي الكثرة بئار، بالكسر، وفي حديث عائشة: اغتسلي من ثلاثة أبؤر يمد بعضها بعضا ، والمراد به أن مياهها تجتمع في واحدة كمياه القناة. والبآر ككتان: حافرها، كذا في التهذيب، والمشهور به أبو نصر
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬١٥٣
بَأَرَ 1 بَأَرَ ذ , (S, M, K,) aor. بَاََ , (M, K,) He sunk, or dug, (S, M, K,) a well; (S, M;) as also ↓ ابتأر. (M, K.) ― -b2- Also, aor. as above, inf. n. بَأْرٌ, He dug a [hollow such as is termed] بُؤْرَة, (AZ, S, M,) in which to cook. (AZ, S.) ― -b3- Also, (T, S, M, K,) aor. as above, (M, K,) and so the inf. n.; (M;) and ↓ ابتأر; (T, S, M, K;) He hid, or concealed, a thing: (T, M, K:) and he
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٥٨
المدخل: بءربَأَرَ بَأَرَ A ( n. ac. بَأْر 1 ), a. Dug a well. b. Hid, concealed; did in secret. بِئْر بِئْر ( pl. آبَار ) a. Well. بَارَة بَارَة P. , ( pl. بَارَات ), a. Paras ( coin ). بَارُوْد بَارُوْد a. Gunpowder. بَارُوْد أبْيَض بَارُوْد أبْيَض a. Nitre. بَارُوْدَة بَارُوْدَة ( pl. بَوَاْئِيْرُ 66 ), a. Gun; rifle; musket; fowling-piece. بَأَز بَأَز ( pl. بُؤُوْز , بِئْزَان ) P. , a.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٦٬١٢٢
المدخل: بءربءر بَأَرَ - يَبْأَرُ - بِئْر بَأَرَ - يَبْأَرُ + كائن + شيئاً: يحفر حفرة ويسترها ليدخر ويخبئ فيه شيئاً بِئْر: على وزن " فـِعـْل": اسم فعل بمعنى مفعول من" بَأَرَ - يَبْأَرُ ": اسم مكان أو آلة منه: الحفرة المحفورة والمستورة لخبء وادخار شيء فيها: وهي اصطلاحاً حفرة جمع المياه وادخارها بُؤْرَة: على وزن "فـُعـْلة": اسم فعل بمعنى مفعول للمرة
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٩ (الإجمالي: ١٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. شيد

    الآيات المشتركة: ١ · Badanalanmış

  2. عطل

    الآيات المشتركة: ١ · Başı boş bırakılmış, çöle bırakılmış devedir

  3. خوي

    الآيات المشتركة: ١ · Haviy (hı) : Dere demektir

  4. قصر

    الآيات المشتركة: ١ · Kusare, anız demektir

  5. عرش

    الآيات المشتركة: ١ · Toplantı yerinde yöneticinin durduğu yüksek yerdir

  6. قري

    الآيات المشتركة: ١ · Kasaba

  7. هلك

    الآيات المشتركة: ١ · Helek, ot bitmeyen tuzlu çorak yerdir

  8. ظلم

    الآيات المشتركة: ١ · Zalimler

  9. أيي

    الآيات المشتركة: ١ · Evye kuş yuvası demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. فَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا وَبِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَقَصْرٍ مَشِيدٍ

    Ve kuyu

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökبأر
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli (orta harfi hemze olan mehmuzü'l-ayn)
Bağlamsal Yakın Köklerحفر, جبب, طوى
Zıt Kökنبع
Çekirdek Özet 1Yerin derinliğine doğru çukur açmak, gizlemek ve su veya ateş için hazne oluşturmak
Çekirdek Özet 2Yeraltı kaynağına ulaşarak hayatı sürdüren ancak terk edildiğinde atıl kalan derin su kaynağı (kuyu)
Çekirdek Özet 3Emek ve derinleşmeyle elde edilen gizli potansiyelin korunması, işletilmesi veya atıl bırakılması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir su çukuru sanıp, arkasındaki emek, derinlik, gizleme ve medeniyet kurucu işlevselliği gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بأBir zemine veya iç mekâna yönelme, girme veya yerleşme hareketidir. Benzer ses yapısındaki بأس kökünde şiddet ve içe işleyen zorluk, بوء kökünde ise bir yere inip konaklama ve yerleşme anlamı görülür.رÇekirdeğin bildirdiği içe yönelme ve yerleşme hareketine baş, zirve ve süreklilik yönü katarak, yerin dibine doğru derinleşen, su veya ateş saklanan dikey bir kuyu ve hazne biçimine dönüştürür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadırİç mekân, sığınak, muhafaza ve bir sınırın içi olma durumunu imler.
أÖküz başıBaşlangıç, itici güç, kökene yöneliş ve ilk hamleyi temsil eder.
رİnsan başıBaş, üst, yön ve odak noktasını, bilinçli bir yönelişi ifade eder.
بأرEv, öküz başı ve insan başı imgelerinin birleşimiYerin içinde korunaklı bir hazne (ev/kap) açmak üzere güç ve iradeyle derinliğe inme, yer altındaki kaynağı bilinçli bir yönelişle ortaya çıkarma hareketini oluşturur.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇöl zeminini derinlemesine kazarak su çıkarmak, ateş yakmak için küçük çukur açmak (buhre/ire) veya bir şeyi toprağa gömüp gizlemek (ibtixar).
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairlerinden Kümeyt bin Zeyd el-Esedî bir beytinde bu kökten türeyen kelimeyi bir şeyi saklamadan açıkça ortaya koyma veya gerçeği örtme bağlamında şöyle zikreder: قبيح بمثلي نعت الفتاة إما ابتهاراً وإما ابتئارا / Çirkin kaçar benim gibisine bir genç kızı ya iftirayla ya da gerçek bir ilişkiyi açığa vurarak anmak.
Erken Arapça kullanımKlasik hadis rivayetinde amelsizliği veya hayır biriktirmemeyi anlatmak üzere kök şu şekilde yer alır: إن عبداً لقي الله ولم يبتئر خيراً / Şüphesiz bir kul Allah'ın huzuruna hiçbir hayır biriktirip saklamamış olarak çıktı. Ayrıca hukuki bir ilke olarak sahipsiz eski kuyular için البئر جبار ifadesi kullanılmıştır.

المصدر Kitābü'l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça بأر kökü, Proto-Sami dilinde "kuyu kazmak, çukur açmak, su kaynağına inmek" anlamındaki *bʾr kökünden miras kalmıştır. İbranicede בְּאֵר (be'er) kelimesi doğrudan "kuyu, su kaynağı, yer altı su haznesi" anlamına gelir ve Tevrat metinlerinde yerleşim yerlerinin (örneğin Beerşeba) kurucu unsuru olarak sıklıkla geçer. Süryanicede ܒܹܐܪܵܐ (bēʾrā) aynı şekilde kuyu, çukur ve su sarnıcı anlamını muhafaza eder. Akadcada būru(m) veya būrtu(m) biçiminde "kuyu, su havuzu, derin sarnıç" anlamıyla tabletlerde belgelenmiştir. Fonetik açıdan kök harfleri Sami dilleri arasında düzenli bir denklik gösterir (Arapça b-ʾ-r = İbranice b-ʾ-r = Süryanice b-ʾ-r = Akadca b-w/ʾ-r). Semantik matriste ortak olan unsur, suyun yüzeyde hazır bulunmayıp yerin derinliklerine kazı yapılarak, emekle ve dikey bir hatla elde edilmesidir. Arapçada bu kök aynı zamanda bir şeyi biriktirip gizlemek (ibtixar) ve yer altı tandırı/ocağı kazmak (bu're) gibi türevlerle dikey derinlikte koruma anlamını genişletmiştir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the Chicago (CAD).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönبأر kökünden türeyen بئر (bi'r), بؤرة (bu're), ابتئار (ibti'âr)Kuyu kazmak, yer altı ocağı açmak ve bir şeyi gizleyip saklamak veya hayır biriktirmek anlamlarını içerir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice בְּאֵר (be'er), Süryanice ܒܹܐܪܵܐ (bēʾrā), Akadca būru / būrtuTüm merkezi Sami dillerinde "kuyu, kazılmış yer altı su çukuru" ortak kökünü kesintisiz devam ettirir.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiBazı Afro-Asyatik (Kuşitik/Berberi) dillerinde su çukuru ve oyuk ifade eden benzer biçimlerKökün Afro-Asyatik katmandaki izleri daha çok su ve oyuk açma biçimleriyle sınırlıdır, doğrudan ve kesin ortaklık Sami dalında yoğunlaşır.Muhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بأرAnlamlıKuyu kazmak, gizlemekYerin dibine doğru inip su veya ateş haznesi oluşturmak, hayır biriktirmek.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
برأAnlamlıYaratmak, arınmak, uzaklaşmakBir şeyi kusurdan veya yokluktan çıkarıp müstakil varlık kılmak, borç ve suçtan beri olmak.Kur'an'da geçer; varlığı açığa çıkarma yönüyle zımni ilişki taşır.
أبرAnlamlıİğnelemek, aşılamak, ıslah etmekHurma ağacını döllemek, akrebin sokması, dikeni batırmak, bitkiyi bakımla düzeltmek.Kur'an'da geçmez; sivri aletle derine işleme bağı bulunur.
أربAnlamlıİhtiyaç, akıl, beceri, organŞiddetli ihtiyaç hissetmek, maharetli ve akıllıca davranmak, uzuv.Kur'an'da geçer; derin ihtiyaç ve ustalık ilgisi taşır.
ربأAnlamlıGözetlemek, yüksek yere çıkmakDüşmanı veya yolu görmek için yüksek tepeye çıkıp beklemek, öncülük etmek.Kur'an'da geçmez; kuyunun derinliğine karşılık yüksekliğe çıkma zıtlığı vardır.
رأبAnlamlıOnarmak, kırığı birleştirmekKırılan kabı veya yarılan bir nesneyi parçalarını birbirine bitiştirerek tamir etmek.Kur'an'da geçmez; ayrılanı kapatma, bütünleştirme hareketidir.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بأرMerkezYeraltı su haznesi, kuyuDoğal olarak değil, kazılarak ve derinleşilerek ulaşılan korunaklı su kaynağıdır.Emekle açılan, suyu derinde toplayan ve terk edilirse atıl kalan yapıdır.
حفرKomşuKazmak, çukur açmakKazma eyleminin kendisine ve genel olarak zemin oymaya odaklanır; mutlaka su veya kuyu amacı taşımaz.Fiziksel kazı fiilini vurgular, nihai su kaynağı kimliğini şart koşmaz.
جببKomşuKuru veya derin kuyuİçinde su bulunmayan, dibi karanlık veya suyu çekilmiş derin çukurdur (cubb).Hz. Yusuf'un atıldığı çukur gibi, su kaynağından ziyade hapsedici derinliği öne çıkar.
طوىKomşuKuyuyu taşla örmekKuyunun göçmesini engellemek için iç çeperini taşlarla örme ve pekiştirme ameliyesidir.Kuyunun inşai sağlamlığını ve kalıcılığını ifade eden tamamlayıcı unsurdur.
نبعZıtKendiliğinden kaynamakSuyun insan emeği ve kazma olmadan topraktan fışkırıp akmasıdır.Emekle derine inmeyi değil, yerin suyu kendiliğinden yüzeye vermesini bildirir.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبأرKuyu kazmak, kuyuYerin dibine inerek su kaynağına ulaşmak, suyu korumak ve biriktirmek.Kesin
LatinceputeusKuyu, derin çukur, sarnıçKazılarak açılan su kuyusunu tam olarak karşılar; yer altı haznesi fikrini verir.Güçlü
İngilizcewell, cisternKuyu, su kaynağı, sarnıçİnsan eliyle derinleştirilip ulaşılan su kuyusunu karşılar; ancak "well" kökündeki fışkırma nüansı kazma vurgusunu biraz geri plana iter.Güçlü
AlmancaBrunnen, ZiehbrunnenKuyu, çeşme, su kaynağıKazılmış ve kova çekilen kuyuyu belirtir; bazen şehir çeşmelerini de içine alacak kadar geniştir.Güçlü
FransızcapuitsKuyu, derin oyukDoğrudan Latince "puteus"tan gelir ve kazılmış dikey su haznesini eksiksiz yansıtır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ (bi'rin mu'attaleh)Terk edilmiş, işletilmeyen, atıl kalmış su kaynağı ve medeniyet çöküşüHelak edilen toplumların geride bıraktığı boş kalmış saraylar ve işlevini yitirmiş kuyular bağlamında geçer; medeniyetin canlı damarının kesilmesini anlatır (Hac 22:45).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi ceza ve medeniyetlerin helakiMâmur şehirlerin isyan sebebiyle bayındırlıktan harabeye dönüşmesi, nimetin geri alınması ve ibret sahnesi.Hayat kaynağı olan suyun var olmasına rağmen ondan istifade edecek toplumun yok olmasıyla ortaya çıkan ontolojik atıllık.
FıkıhSuların temizliği, kuyu mülkiyeti ve harimiKuyuya pislik düşmesi durumunda suyun nasıl temizleneceği, kuyunun çekilme miktarı ve kamuya açık kuyuların hukuki statüsü.Kuyunun etrafındaki mülkiyet ve koruma alanı (harim) ile kullanım hakkının belirlenmesi.
Tefsirİbret ve temsil sahneleriHac 22:45 ayetinde geçen "atıl kuyu" (bi'rin mu'attaleh) tamlamasının lafzi ve mecazi manası; kovanın ve ipin boşa çıktığı durumlar.Suyun bolluğuna rağmen susuzluktan helak olma veya kullanıcıları yok olduğu için kurumaya terk edilme tablosu.
HadisSosyal vakıf ve kamu yararıMedine'de Rûme Kuyusu'nun (Bi'ru Rûme) satın alınıp vakfedilmesi ve sahipsiz kuyulara düşenler için tazminat gerekmediği kuralı (البئر جبار).Toplumsal su ihtiyacını karşılayan hayır kurumu veya tehlike arz eden derinlik.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve nimetHayat bahşeden gizli ilahi lütufDerinlerden hayat çıkarma ve onu korumaAllah'ın yerin altında depoladığı ve insanın emeğiyle buluşturduğu hayat damarıdır; nankörlük edilirse atıl kalır.Güçlü
İlmiYöntem ve metodolojiDerinlikli araştırma ve kaynakYüzeyde kalmayıp hakikatin derinine inmeBilginin yüzeydeki zahiriyle yetinmeyip çaba göstererek asıl pınara ve esasa ulaşma ameliyesidir.Muhtemel
SiyasiKamu düzeni ve medeniyetStratejik altyapı ve kamu yatırımıToplumu bir arada tutan ortak kaynakKuyu, çöl ve bozkır toplumlarında otoritenin, yerleşimin ve devletin çekirdeğini oluşturan stratejik merkezdir.Güçlü
İktisadiÜretim ve sermayeSabit sermaye ve altyapı tesisiÜretimin sürekliliğini sağlamaAçılması büyük maliyet ve emek isteyen, fakat faaliyete geçtiğinde geniş bir tarım ve ticaret havzasını besleyen temel yatırımdır.Kesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerPotansiyel kuyu / enerji çukuru (potential well)Fizikte bir parçacığın hapsolduğu ve dışarı çıkması için belirli bir enerji eşiğini aşması gereken yerel minimum enerji bölgesidir; derinlik ve korunum geometrisi kökün kazılmış çukur yapısıyla birebir örtüşür.Güçlü
Beşeri bilimlerAtıl kapasite (idle capacity) ve sermaye çürümesiİktisat ve sosyolojide büyük yatırımlarla kurulmuş altyapıların (örneğin fabrikalar, barajlar) nüfus göçü veya siyasi çöküşle işlememesi durumudur; Kur'an'daki "muattal kuyu" bu sosyo-ekonomik olguyu tasvir eder.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKuyuyu (bi'r) sadece ilkel bir su çıkarma deliği olarak görmek; arkasındaki mühendislik, kolektif emek ve medeniyet kurucu vasfı ıskalamak.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kuyu, yüce köşklerle (kasrun meşîd) birlikte anılarak medeniyetin iki kutbunu temsil eder: Üretimin ve hayatın kaynağı olan taban (kuyu) ile siyasi gücün zirvesi olan tavan (köşk). Bu iki kutbun atıl kalması medeniyetin bütüncül iflasıdır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetteki "muattal kuyu"yu münferit bir çöl kuyusu sanarak, ayetin toplumsal, ekonomik ve medeniyet boyutundaki sistemik uyarısını bireysel bir bedevi kıssasına indirgemek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da yalnızca bir kez geçmesine rağmen, insan emeğiyle yer altındaki ilahi lütfun buluştuğu en hayati noktayı temsil eder; nimetin kıymeti bilinmediğinde hayat kaynağının nasıl atıl kaldığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Geçmiş kavimlerin helakini, bayındır şehirlerin harabeye dönüşünü ve medeniyetlerin çöküş dinamiklerini anlatan ayet grubunda (özellikle Hac 22:45) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Su ve zenginlik kaynaklarının kendiliğinden tükenmez olduğu yanılgısını düzeltir; insan unsuru, adalet ve nizam çöktüğünde en zengin kaynakların bile işlevsiz kalacağını hatırlatır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamYeri kazarak derindeki suya veya ateşe ulaşmak, dikey bir hazne açıp onu korunaklı kılmak ve içine bir şey gizlemek.
  • Soyut anlamEmek ve derinleşme sonucu elde edilen hayati bir potansiyelin muhafazası, işletilmesi veya insan iradesinin çekilmesiyle işlevsiz (muattal) hale gelmesi.
  • Sistematik karşılıkMedeniyetin altyapısını oluşturan, yüzeyde görünmeyen ancak derin bir emekle çıkarılan ve sürekli bakım/işletim gerektiren hayati kaynak sistemi.
  • LaTeX modeliV(d)=−k⋅d  ⟹  Φ(t)=S⋅θ(u(t))
  • LaTeX açıklamasıModelde V(d) derinliğe (d) bağlı olarak yer altı kaynağına doğru inen potansiyel derinliği, k harcanan kazı emeği katsayısını gösterir; negatif işaret derinleşmeyi ve kuyu geometrisini simgeler. Φ(t) ise sistemin zamana bağlı işlevsel çıktısını (su akışını) temsil eder; bu çıktı mevcut su potansiyeli (S) ile kullanıcı iradesinin/insan emeğinin sürekliliğini gösteren adım fonksiyonunun (θ(u(t))) çarpımıdır. Şayet insan unsuru veya işletme iradesi sıfıra inerse (u(t)≤0), fonksiyon sıfır değerini alır ve kuyu var olduğu halde akış durur; yani "muattal kuyu" durumu matematiksel olarak gerçekleşir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ب