جلل
ج - ل - ل
جذر- الورود: ٢
- الآيات: ٢
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٠
Celle çul, yelken demektir.المزيد ›
تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: جَلّ
ملاحظاتي
المعاجم(١٠)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Celle çul, yelken demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٩٤٠باب الجيم مع اللام
ج ل، ل ج يستعملان فقط
جل:
جَلَّ في عَيني أي عَظُمَ، وأجلَلتُه أي أعظمتُه.
وكلُّ شيءِ يَدِقُّ فجُلاله خِلافُ دُقاقِه.
وجُلُّ كلِّ شيءٍ عُظمُه.
وتقول: ماله دقٌّ ولا جِلٌّ.
والجِلُّ: سوق الزَّرعِ إذا حُصدَ عنه السّنبُل.
والجُلَّةُ: وِعاءُ التَّمرِ، من خُوصِ.
وجُلَّ الدّابَّةِ معروفٌ.
وجِلالُ كلِّ شيءٍ: غِطاؤه. كالحَجَلةِ وشِبهها، وهو واحدٌ والجَمعُ أجِلَّة والتَّجلجُلُ:
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٧٣٧الجَلُّ، بالفتح: الشِراعُ؛ والجمع جُلولٌ. قال القطاميّ:
في ذي جُلولٍ يُقَضِّي الموتَ صاحِبُهُ إذا الصَرارِيُّ من أَهْوالِهِ ارْتَسَمـا
والجِلَّةُ: البَعَرُ. يقال: إنّ بني فلان وقودهم الجِلَّةُ، ووقودهم الوَألَةُ. وهم يَجْتَلُّونَ الجِلَّةَ، أي يلقطون البعر. والجُلُّ بالضم: واحد جِلالِ الدوابّ. وجمع الجِلالِ أَجِلَّةٌ. وجُلَّ الشيء: معظمه.
والجُلَّى: الأمر العظيم؛ وجمعها جُلَلٌ، مثل كُبْرى
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٥٤٤المدخل: جَلّ(باب الميم والجيم وما يثلثهما)
(مجد) الميم والجيم والدال أصلٌ صحيح، يدلُّ على بلوغ النِّهاية، ولا يكون إلاّ في محمود. منه المَجْد: بلوغ النِّهاية في الكَرَم. والله الماجد والمجيد، لا كَرَمَ فوق كرَمه. وتقول العرب: ماجَدَ فلانٌ فلاناً: فاخَرَه. ويقولون مثلاً: "في كلِّ شَجرٍ نارٌ، واستَمْجَدَ المَرْخُ والعَفَار"، أي استكثَرَا من النار وأخذا منها ما هو حَسبُهما، فهما قد تناهَيَا في ذلك، حتَّى إنَّه
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٤٤٠ج ل ل
جل في عيني وجلّ عن كذا.
وهذه ناقة تجل عن الإعياء.
قال: وأجللت فلاناً: وجدته جليلاً.
وأنا أجلك عن هذا.
وماله دق ولا جل ولا دقيقة ولا جليلة.
وأتيته فما أدقني ولا أجلني.
وما أجلني ولا أحشاني أي ما أعطاني من الجلة ولا الحاشية.
وأخذ جله وكبره وعظمه بمعنى.
وهذا شيء جلل أي هين.
قال: ألا كل شيء سـواه جلـل وقوم أجلة.
وإبل جلة.
قال امرؤ القيس: ألا إن لم تكن
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ١٦٬٧٠٢اللهُ الجَليلُ سبحانه ذو الجَلال والإِكرام، جَلَّ جَلال الله، وجَلالُ الله: عظمتُه، ولا يقال الجَلال إِلا لله. والجَلِيل: من صفات الله تقدس وتعالى، وقد يوصف به الأَمر العظيم، والرجل ذو القدر الخَطِير. وفي الحديث: أَلِظُّوا بيا ذا الجَلال والإِكرام؛ قيل: أَراد عَظِّمُوه، وجاء تفسيره في بعض اللغات: أَسْلِمُو؛ قال ابن الأَثير: ويروى بالحاء المهملة وهو من كلام أَبي الدرداء في الأَكثر؛ وهو سبحانه
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٧٢٥* ج ل ل * * الجُلُّ * واحد * ِجَلاَلِ * الدواب وجمع الجلال * أَجِلَّةٌ * و * جُلُّ * الشيء معظمه ويقال ماله دق ولا جل أي ماله دقيق ولا جليل و * جَلاَلُ * الله عظمته وقولهم فعلته من * جَلاَلِكَ * أي من أجلك و * الجَلاَّلَةُ * البقرة التي تتبع النجاسات وفي الحديث ﴿نهى عن لحم الجلالة﴾ و * الجَلِيلُ * العظيم و * الجُلجُلُ * واحد * الجَلاجِلِ * وصوته * الجَلْجَلَةُ * و * تجَلْجَلَ * في الأرض ساخ
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٣٬٧٠٤جل الرجل يجل جلالة وجلالا: أسن واحتنك، فهو جليل ومنه الحديث: فاعترض لهم إبليس في صورة شيخ جليل من قوم جلة بالكسر. جل جلالا وجلالة: عظم قدره فهو جليل قال الراغب: الجلالة: عظم القدر، والجلال: التناهي في ذلك، وخص بوصف الله تعالى، فقيل: ذو الجلال والإكرام، ولم يستعمل في غيره، والجليل: العظيم القدر، وليس خاصا به، ووصفه تعالى بذلك إما لخلقه الأشياء العظيمة المستدل بها عليه، أو لأنه يجل عن الإحاطة به،
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٩١١جَلَّ
جَلَّ I ( n. ac. جَلَاْل 22 , جَلَاْلَة 22t ),
a. Was great, exalted, illustrious.
b. Was mature, of a ripe age; was aged, old.
c. U ( n. ac. جَلّ 1 ), Took the main part of.
d. Picked up dung.
f. [ 'Ala ], Brought upon.
g. I , U ( n. ac. جَلّ 1 ), Covered over ( horse ).
h. ( n. ac. جُلُوْل 27 ) [ 'An ], Moved, emigrated from.
جَلَّلَ
جَلَّلَ II ,
a. Honoured, respected.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٥١٬٣٧٩جلل
جَلَّ - يَجِلُّ - جَلال - ذُوْ الجَلال
جَلَّ - يَجِلُّ + الكائن أو الشيء أو الأمر: يعظم ويضخم ويكبر في القدر والمنزلة والشأن فيستحق الحمد (المدح) والثناء والتعظيم: يكون عظيماً كبيراً ضحماً في حجمه أو وزنه أو قدرته أو جبروته أو شأنه ومنزلته وما شابه فيستحق المدح والإكبار على ذلك
جَلال: على وزن " فـَعال":اسم فعل مبالغة من " جَلَّ -
الجذور المجاورةالمجاورة: ٧ (الإجمالي: ٧)
- كرم
الآيات المشتركة: ٢ · Üzüm salkımıdır
- ذو
الآيات المشتركة: ٢ · Sahip
- بقي
الآيات المشتركة: ١ · Bakiyye bir kaptan bir şey boşaltıldıktan sonra dökülmeden…
- ربب
الآيات المشتركة: ٢ · Ribve, tümsek demektir
- برك
الآيات المشتركة: ١ · Birkan yanardağ demektir
- سمي
الآيات المشتركة: ١ · Ad verilen
- وجه
الآيات المشتركة: ١ · Yüz demektir
الآيات التي ورد فيها(٢)
وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ
Saygınlık
تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ
Saygınlık
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | جلل |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Mükerrer (muzaaf kök) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | عظم, كبر, مجد |
| Zıt Kök | دقق |
| Çekirdek Özet 1 | Bir nesnenin bütünü kaplayan örtüsü, gövdesi, hacimce ve cüssece iri, baskın ve kalın olan ana kısmı |
| Çekirdek Özet 2 | Kur'an'da yalnızca zât-ı ilâhîye izafe edilen; her şeyi kuşatan mutlak aşkınlık, azamet ve dokunulmaz yücelik |
| Çekirdek Özet 3 | İlâhî otoritenin varlığı bütünüyle ihata eden heybeti ve zâtî büyüklüğün ikram ile dengelenen tecelli nizamı |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca soyut bir saygı ifadesine indirgeyip, varlığı kuşatan somut heybet ve ontolojik büyüklük boyutunu göz ardı etmek |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| جل | Kaplama, açığa çıkma, kalınlaşma ve hacimce öne çıkma; جلب kökünde bir şeyi örtüp çekerek getirme, جلد kökünde bedeni bütünüyle saran sert dış örtü, جلس kökünde yatar durumdan doğrularak belirginleşme, جلو kökünde ise üzerindeki perdeyi kaldırıp bütünüyle açığa çıkarma hareketlerinde görülür. | ل | İkinci lâm harfinin katlanmasıyla çekirdekteki örtme ve belirginleşme hareketi süreklilik, pekişme ve mutlak bir cüsse/hacim azametine dönüşmüş; kök, bütünü saran ve ayrıntıları hükümsüz kılan baskın bir büyüklüğü ifade eder hale gelmiştir. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ج | Değnek, deve; taşıma, yol alma, toplama | Varlığı bir arada tutan, yüklenen, cüssece toparlayan ve ağırlığı taşıyan ana gövde hareketi |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Toplanan varlığı sevk ve idare eden, bağlayan, otorite ve sınır tayin eden yöneliş |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Otorite ve kuşatmanın pekişmesi, idare ve hâkimiyetin kesintisiz biçimde sürdürülmesi |
| جلل | Devenin cüssesi ve çoban değneğinin mutlak sevk gücü | Varlığı bütünüyle taşıyıp toparlayan, üzerini tam bir hâkimiyetle örten ve her türlü küçüklüğü silen kuşatıcı, heybetli büyüklük |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Binek hayvanının sırtını baştan başa örten çul ve örtü (جُلّ); harman sonrası tarlada kalan kalın ekin sapları (جِلّ); hurmayı koruyan kalın hurma sepeti (جُلّة); bir şeyin ince ve ayrıntı kısımlarına (دِقّ) karşıt olarak gövdesi, ana kütlesi ve büyük kısmı (جُلّ). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | İmruülkays bir beytinde iri ve yaşlı develeri/keçileri nitelemek üzere bu kökü kullanır: ألا إن لم تكن إبل فمعزى / كأن قرون جلتها العصـيّ (Eğer deve yoksa keçi olsun; sanki o yaşlı ve iri olanlarının boynuzları birer değnektir). |
| Erken Arapça kullanım | Bir şeyin bütünü veya en mühim kısmı için «ahaze cullehu» (onun büyüğünü, ana gövdesini aldı); önemsiz ve küçük şeyler ile büyük meseleleri ayırt etmek için «mâ lehu dekkun ve lâ cellun» (onun ne ince bir şeyi vardır ne de iri/büyük bir şeyi) darb-ı meseli kullanılmıştır. |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Esâsü’l-Belâga, Lisânü’l-Arab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça جلل kökü, Kuzeybatı Sami ve genel Semitik dillerdeki yuvarlama, sarma, örtme, dalgalanma ve kütle oluşturma semantik kökeniyle doğrudan irtibatlıdır. İbranicede g-l-l (גלל) kökü taş yuvarlamak, bütünü katlamak ve bir kütleyi sarıp devirmek anlamlarını taşırken, Aramice ve Süryanicede g-l-l kökü dalga, taş yığını ve örtü manalarına uzanır. Arapçada kök bir yandan binek hayvanını örten çul (el-cül) ve ekin sapı gibi somut örtü ve kütle manasını korumuş, diğer yandan soyutlaşarak insanın gözünü ve idrakini bütünüyle dolduran, başka hiçbir ayrıntıya yer bırakmayan ontolojik heybet, ululuk ve mutlak büyüklük (el-celâl) anlam matrisine evrilmiştir. Bu semantik sıçrama, fiziksel hacim ve örtüden metafizik kuşatıcılık ve azamete geçişin tipik bir örneğidir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, Lisān al-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Somut kütle ve örtüden soyut azamete geçiş | Hayvanı örten çuldan ve bir şeyin ana kütlesinden, zihni ve gözü bütünüyle kaplayan ululuk ve büyüklük kavramına evrilmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Aramice g-l-l kökü | Yuvarlama, sarma, kütle yığma ve kaplama anlam çekirdeği Sami dilleri genelinde ortaktır. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik g-l çekirdeği | Yuvarlak kütle, bütünü ihata etme ve şişkinlik bildiren ilksel morfemlerle bağdaşmaktadır. | Muhtemel |
المصدر David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Brown-Driver-Briggs.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| جلل | Anlamlı | Büyüklük, örtü, azamet | Varlığı kuşatan heybet, kalınlık ve ana gövde | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| لجل | Anlamlı | Çalkalanma, tereddüt, dolanma | Dilin dönmemesi, sözün ağızda dolanması ve suyun dar yerde çalkalanması (لجلج kökü) | Ortak biliteral taban; Kur'an'da geçmez |
| للج | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Arap dilinde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir | Kitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb kaydı |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| جلل | Merkez | Kuşatıcı büyüklük ve heybet | Varlığı örtüp bütünüyle dolduran, gözü ve aklı tek başına kaplayan aşkın azamet | İkram ile birlikte ilâhî sıfat olarak zâtî yüceliği ifade eder |
| عظم | Komşu | Kemikleşmiş, yoğun kütle ve kudret | Kendi zâtında sağlam, kırılmaz, yoğun ve aşılmaz bir ağırlığa sahip olma | جلل kökünün ihata ve heybetine karşılık, عظم daha çok zâtî kudret ve ağırlığı vurgular |
| كبر | Komşu | Zaman, derece ve hacimce büyüklük | Başkalarıyla kıyaslandığında yaşça, mertebece veya hacimce daha ileride olma | جلل mutlak aşkınlığı, كبر ise her türlü büyüklük tasavvurunun fevkinde olmayı bildirir |
| مجد | Komşu | Genişlik, kerem ve şeref bolluğu | Vasıfların genişliği, tükenmez ikram ve şerefli konumun yaygınlığı | جلل heybet ve dokunulmazlık tarafıyken, مجد cömertlik ve yayılma yönüdür |
| دقق | Zıt | İncelik, küçüklük, ufalanmışlık | Kütlesi ve ağırlığı kalmayacak derecede ufalanmış, ayrıntıya dönüşmüş olma | Klasik metinlerdeki «dekkuha ve celilluha» karşıtlığıyla kökün doğrudan somut zıddıdır |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | جلل | Heybet, azamet, örtü | Bütünü kaplayan büyüklük, dokunulmazlık ve zâtî aşkınlık | Kesin |
| Latince | Maiestas, sublimitas | Görkem, yücelik, egemen azamet | Devlet veya tanrısallık katındaki ihlâl edilemez büyüklüğü karşılar; somut çul/örtü boyutunu taşımaz | Güçlü |
| İngilizce | Majesty, grandeur, sublimity | Haşmet, yücelik, azamet | Karşısındakinde hayranlık ve ürperti uyandıran aşkın büyüklüğü verir; etimolojik kök bağımsızdır | Güçlü |
| Almanca | Erhabenheit, Majestät | Aşkın yücelik, haşmet | İdrak sınırlarını aşan ve saygı uyandıran büyüklüğü ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | Majesté, grandeur | Yücelik, haşmet | Hükümranlık ve saygınlık bildiren azamet anlamını karşılar | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ | Zâtî azamet, dokunulmazlık ve mutlak aşkınlık | Evrendeki her şeyin fani oluşunun ardından baki kalacak olan zât-ı ilâhînin büyüklüğü bağlamında (Rahmân 55:27). |
| تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ | Kutsiyet, bereket ve şanı yüce ilâhî rablik | Bütün nimetlerin, cennet tasvirlerinin ve mizan nizamının nihayetinde Rabb'in isminin yüceltilmesi bağlamında (Rahmân 55:78). |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Zâtî sıfatlar ve esmâ-i hüsnâ | Celâl sıfatlarının kahr, azamet ve tenzih bildirip bildirmediği; ikram sıfatlarıyla olan zıtlık ve tecelli dengesi | Yarattıklarına benzemekten münezzeh, idrakleri aşan ve hiçbir varlığın ortak olamayacağı mutlak aşkınlık |
| Fıkıh | Tâzim ve ibadet edebiyatı | Hayvanın sırtına örtülen çul (cilâl) ve kurbanlıklara hürmet nişanesi olarak örtü giydirilmesi; necaset yiyen hayvan (cellâle) hükümleri | Somut nesne örtüsü veya necasetle kirlenerek tabiatı bozulan hayvanın hükmü |
| Tefsir | Rahmân suresinin mihveri | «Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm» terkibinde celâl ile ikramın birbirini tamamlayan ilâhî rubûbiyet dengesi oluşturması | Korku ve ümit, tenzih ve teşbih dengesini kuran, azametiyle boyun eğdiren, ikramıyla hayat bahşeden zât |
| Hadis | Duada ism-i a'zam arayışı | Peygamber'in «Yâ ze'l-celâli ve'l-ikrâm demeye sımsıkı sarılınız» tavsiyesi | Duada kabulü celbeden en kuşatıcı ilâhî tazim ve sığınma kapısı |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Uluhiyet ve ubudiyet dengesi | Tenzih ve aşkınlık | Kulluk bilincinde tazim ve haşyet üretme | Celâl sıfatı, kulun haddini bilmesini ve ilâhî zât karşısında mutlak teslimiyet duymasını temin eder. | Kesin |
| İlmi | Bilgi hiyerarşisi ve epistemoloji | Temel kanun / Üst ilke | Tikel bilgileri ihata eden ana paradigma | Ayrıntıların (dekāik) ancak ana gövde (celil) kavrandığında anlam kazanması gibi, tümel yasalar tikel verileri kuşatır. | Güçlü |
| Siyasi | Egemenlik ve meşruiyet nizamı | Dokunulmaz otorite ve heybet | Toplumsal düzeni koruyan caydırıcı güç | Hukukun ve devletin ihlâl edilemez ağırlığı, ikram (adalet ve refah) ile dengelenmediğinde zafiyete veya zulme uğrar. | Güçlü |
| İktisadi | Kaynak yönetimi ve ana sermaye | Asli sermaye / Temel altyapı | Tali tüketimlerin dayandığı ana kütleyi koruma | İktisadi yapıda tali harcamalar (dıkk) ana gövdeyi (cüll) tüketmemeli; ana sermaye dokunulmaz kılınmalıdır. | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Makro kütleçekim ve asimptotik sınır | Bütün alt parçacık hareketlerini ve yerel çekimleri kendi içinde eriten, sistemi bütünüyle kuşatan baskın kütleçekim alanı veya bir fonksiyonun ıraksamayan nihai üst sınırı. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Karizmatik otorite ve yüce norm | Bireysel iradelerin ve yerel sözleşmelerin üzerinde yer alan, sorgulanmaksızın kabul gören, toplumun birlik örtüsünü oluşturan kurucu meşruiyet zemini. | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | جلل kökünden türeyen «celâl» kavramını yalnızca öfke, şiddet, kızgınlık veya cezalandırma gibi dar bir duygusal boyuta indirgemek; modern dildeki «celallenmek» kullanımını ilâhî sıfata yansıtmak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da «el-Celâl», her şeyin helak olduğu nihai eşikte dahi baki kalan, varlığı bütünüyle ihata eden, karşısında hiçbir şeyin varlık iddiasında bulunamayacağı ontolojik zât azametidir. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Celâl'i gazap ile özdeşleştirmek, onu ikramın karşıtı gibi konumlandırır; oysa Kur'an'da celâl ve ikram birbirini dışlayan zıtlıklar değil, ilâhî kemâlin iki ayrılmaz yüzüdür. Celâl olmadan ikram zafiyet, ikram olmadan celâl ise zulüm telakki edilir. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Varlığın nihai akıbetini (fenâ) ve Allah'ın ebedî bekasını bildiren Rahmân suresinin omurgasını oluşturur; insanın varlık tasavvurunu geçici nimetlerden mutlak Yaratıcı'nın zâtına yönlendirir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kâinattaki nizamın, mizan ve nimetlerin sayıldığı, ardından tüm bunların faniliğinin vurgulandığı eskatolojik ve tevhidi ayet öbeklerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Yaratıcının büyüklüğünü mahlûkatın fiziksel ölçüleriyle kıyaslama hatasını ortadan kaldırır; tenzihi zedeleyen antropomorfik yaklaşımları engeller ve ikram ile birleşerek merhamet-adalet bütünlüğünü kurar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamBütün gövdeyi saran kalın örtü, binek hayvanının çulu, varlığın ana kütlesi ve baskın hacmi.
- Soyut anlamZihni ve varlığı bütünüyle dolduran, tüm alt unsurları hükümsüz kılan mutlak aşkınlık, azamet ve tenzih.
- Sistematik karşılıkAlt sistemleri kuşatan ve onları dağılmaktan koruyan üst otorite, ana gövde ve dokunulmaz ilâhî zât tecellisi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde zamana bağlı olarak her bir varlığın tükenişi ve sıfıra yaklaşması (fenâ hâli), sistemin nihai sınırında sadece mutlak zâtın baki kalışını modeller. Bu nihai varlık düzlemi, her şeyi kuşatan mutlak celâl ile cömertçe yayılan ikramın tensör çarpımı halindeki kuşatıcı alanıdır . Ayrıntılar yok olurken ana gövde ve mutlak aşkınlık baki kalır.