حظظ
ح - ظ - ظ
جذر- الورود: ٧
- الآيات: ٧
- الصيغ: ٣
- المعاجم: ٩
Huzve atışlardaki hedef demektir. Vav za’ya dönüşmüş, Hazze olarak atışlardaki isabetten kinaye olarak yarışmadaki pay, ödül manasındadır.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(٩)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Huzve atışlardaki hedef demektir. Vav za’ya dönüşmüş, Hazze olarak atışlardaki isabetten kinaye olarak yarışmadaki pay, ödül manasındadır.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٤١باب الحاء مع الظاء
ح ظ مستعمل فقط ظ ح
حظ:
الحَظُّ: النَّصيبُ من الفَضْل والخير، والجميع: الحُظُوظ. وفلان حَظيظ، ولم نَسْمَعْ فيه فِعلاً. ناس من أهل حِمْص يقولون: حَنْظ، فإذا جَمَعوا رَجَعوا إلى الحُظُوظ، وتلك النُونُ عندهم غُنَّةٌ ليست بأصلية. وإنّما يَجري على ألْسنتهم في المُشَدَّد نحو الرُزّ يقولون: رُنْز، ونحو أُتْرُجَّة يقولون أتْرُنْجة، ونحو اجّار يقولون انّجار فإذا جَمَعوا تركوا الغُنَّة
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٦٧الحَظُّ: النصيبُ والجَدُّ، وجمع القلّة أَحُظٌّ، والكثير حُظوظٌ وأَحاظٍ على غير قياس، كأنَّه جمع أَحْظٍ. قال الشاعر:
وليس الغِنى والفقرُ من حيلةِ الفَتىولكنْ أَحاظٍ قُسِّـمَـتْ وجُـدودُ
تقول منه: ما كنتَ ذا حَظٍّ، ولقد حَظِظْتَ تَحَظُّ فأنت حظٌّ وحظيظٌ ومَحْظوظٌ، أي جديدٌ ذو حَظٍّ من الرزق. وأنت أَحَظُّ من فلان. والحُظُظُ والحُظَظُ: لغةٌ في الحُضَضُِ، وهو دواءٌ.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٨٦ح ظ ظ
إنه لذو حظ عظيم من المال وذو حظ من العلم.
ولهم حظوظ وأحاظ وأصله أحاظ جمع أحظ.
قال: ولكن أحاظ قسمت وجـدود وقد حظظت يا رجل وحظظت مثل مسست وأنت محظوظ وحظيظ وهو أحظ من غيره.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٨٠٤الحَظُّ: النَّصِيبُ، زاد الأَزهري عن الليث: من الفَضْل والخيْر. وفلان ذو حَظّ وقِسْم من الفضل، قال: ولم أَسمع من الحظِّ فِعْلاً. قال ابن سيده: ويقال هو ذو حَظٍّ في كذا. وقال الجوهري وغيره: الحَظّ النصيب والجَدّ، والجمع أَحُظٌّ في القِلَّة، وحُظوظ وحِظاظٌ في الكثرة، على غير قياس؛ أَنشد ابن جني:
وحُسَّدٍ أَوْشَلْتِ من حِظاظِها،
على أَحاسِي الغَيْظِ واكْتِظاظِها
وأَحاظٍ وحِظاء، ممدود، الأَخيرتان من
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٧٢* ح ظ ظ * * الحَظُّ * النصيب والجد تقول * حَظَّ * الرجل يحظ بالفتح * حَظَّا * أي صار ذا حظ من الرزق فهو * حَظٌّ * و * حَظِيظٌ * و * مَحْظوظٌ * و * حَظِّيٌّ * بوزن مكي ذكره في ج د د و * الحُظُظُ * بضم الظاء الأولى وفتحها لغة في الحضض وهو دواء والحضظ بالضاد مع الظاء لغة فيه
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٣٤١الحظ: النصيب والجد، كما في الصحاح. وزاد في النهاية: والبخت أو خاص بالنصيب من الخير والفضل، كما نقله الليث. يقال: فلان ذو حظ وقسم من الفضل قال: ولم أسمع من الحظ فعلا. وقال الأزهري:للحظ فعل عن العرب وإن لم يعرفه الليث ولم يسمعه. ج في القلة أحظ، كأشد، وأحاظ، على غير قياس، كأنه جمع أحظ، نقله الجوهري، أي في الكثير، وأنشد للشاعر:
وليس الغنى والفقر من حيلة الفتى ولكن
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥١٠حَظَّ
حَظَّ A ( n. ac. حَظّ 1 ),
a. Was fortunate, lucky; was well off.
b. Gave pleasure, delighted.
أَحْظَظَ
أَحْضَضَ IV ,
a. see I (a) .
حَظّ
حَظّ 1 , ( pl. حُظّ 3 , أَحْظُظ 16 , حِظَاْظ 23 , حُظُوْظ 27 , حُظُوْظَة 27t ),
a. Lot, portion.
b. Chance, fortune, luck, good fortune.
c. Happiness, felicity; pleasure, enjoyment.
حَظِّيّ
حَظِّيّ 1yi ,
a. Fortunate, lucky; well-off;
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٠٬٢٦٥حظظ
حَظَّ - يَحَظُّ - حَظّ - ذو حَظّ
حَظَّ - يَحَظُّ + كائن + شيئاً + من شيء: يصير ذا حظ منه: ينوبه من الخير جزء: يكون له نصيب من الخير والنفع في شيء أو أمر
حَظّ: على وزن " فـَعـْل" اسم فعل بمعنى مفعول من " حَظَّ - يَحَظُّ ": الجزء من الخير والنفع الذي يحصل عليه أحد المستحقين حين قسمة شيء بينهم
ذو حَظّ: ذو حصة ونصيب من الخير
واللفظ ينتمي
الجذور المجاورةالمجاورة: ٨٢ (الإجمالي: ١٠٢)
- نصف
الآيات المشتركة: ٢ · Yarısı
- ذكر
الآيات المشتركة: ٤ · Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır
- ثني
الآيات المشتركة: ٢ · Sena yaka demektir
- عظم
الآيات المشتركة: ٣ · Büyük
- أنث
الآيات المشتركة: ٢ · Eğildiği zaman tekrar eski yerine gelen demir gibi şeylere…
- ثلث
الآيات المشتركة: ٢ · Sülle çokluk demektir
- وثق
الآيات المشتركة: ٢ · Anlaşma
- مثل
الآيات المشتركة: ٣ · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir
- ورث
الآيات المشتركة: ٢ · “İrs”, ateş söndükten sonra kalan kül ve kömür atıklarına…
- ترك
الآيات المشتركة: ٢ · Terke civciv çıkmış yumurta kabuğu demektir
- نسي
الآيات المشتركة: ٢ · Çadırın kurulduğu yer demektir
- غرو
الآيات المشتركة: ١ · Bulaştırdık
الآيات التي ورد فيها(٧)
وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئًا يُرِيدُ اللَّهُ أَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِي الْآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ
Hisse
… وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ وَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَى خَائِنَةٍ …
Hisse
وَمِنَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّا نَصَارَى أَخَذْنَا مِيثَاقَهُمْ فَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ فَأَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى …
Hisse
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | حظظ |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Mükerrer |
| Bağlamsal Yakın Kökler | نصب, قسم, سهم |
| Zıt Kök | حرم |
| Çekirdek Özet 1 | Bir bütünden ayrılan, tahsis edilen ve korunan hayır, lütuf ve nasip payı |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi taksimat sonucu bireye düşen dünyevi hisse, fıtri kabiliyet veya ahiret nasibi |
| Çekirdek Özet 3 | Adalet ve lütuf dengesiyle belirlenen hak ediş, paylaşım ve sorumluluk kotası |
| Kritik Hata Riski | Kökün salt kör bir tesadüf ve şans olarak algılanıp ilahi takdir ve ahlaki gayret boyutunun göz ardı edilmesi |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| حظ | Bir şeyi sınırlandırma, koruma altına alma, çevirme ve kendine ayırma hareketini ifade eder; حظر kökünde bu çekirdek koruma amacıyla bir yerin etrafını çevirme ve başkasına yasaklama anlamına dönüşür | ظ | Çekirdekteki sınırlama ve tahsis fikri ikizleşme yoluyla pekişerek bir varlığa lütuf, hayır veya mülkten ayrılan dokunulmaz ve tayin edilmiş payı, nasibi ve talihi ifade eder hale gelmiştir |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ح | Çit, duvar; çevirme, koruma, ayırma | Belirli bir alanı veya varlığı dış dünyadan ayırıp muhafaza altına alma, sınır koyma hareketini başlatır |
| ظ | Sepet, çark; sarma, kuşatma, içine alma (ikiz harf ط türetmesi) | Korunan ve sınırlanan şeyin yoğunlaşıp belirgin bir kap veya ölçü içinde toplanmasını ve biçim kazanmasını sağlar |
| ظ | Sepet, çark; sarma, kuşatma, içine alma (ikiz harf ط türetmesi) | Kuşatma ve toplama hareketini yineleyerek tahsis edilen payın kalıcı, sabit ve ayrılmaz bir nitelik kazanmasını pekiştirir |
| حظظ | Bir sınırla çevrilerek korunan ve özel bir kaba konularak ayrılan payın sürekliliği | İlahi irade veya adil taksimatla belirlenmiş sınırların içine alınan, korunan ve bir özneye nasip olarak bırakılan sabit hayır ve hisseyi somutlaştırır |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir paylaştırmada bir kimseye ayrılan, onun sınırları içine konulan hayır, lütuf ve mülk hissesi; kişinin sahip olduğu fıtri veya maddi zenginlik payı |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Süveyd b. Hızâk el-Abdî (veya el-Ma‘lût b. Bedel el-Kurey‘î) servet ve yoksulluğun insan hilesiyle değil taksim edilmiş nasiplerle olduğunu anlatırken kökü çoğul kalıbıyla kullanır: وَلَيْسَ الغِنَى وَالفَقْرُ مِنْ حِيلَةِ الفَتَى / وَلَكِنْ أَحَاظٍ قُسِّمَتْ وَجُدُودُ |
| Erken Arapça kullanım | İbn Cinnî’nin aktardığı erken şiir şahidinde hasetçilerin öfkeleri ve ellerindeki nasipleri anlatılırken kök çoğul formda geçer: وَحُسَّدٍ أَوْشَلْتِ مِنْ حِظَاظِهَا / عَلَى أَحَاسِي الغَيْظِ وَاكْتِظَاظِهَا |
المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça حظظ kökü, geniş Sami dil ailesi içinde dar ve özelleşmiş bir semantik hatta yer alır. Kökün asli yapısı, bir şeyi çevreleme, ayırma ve kendine has kılma fikrini taşıyan ön-Sami kök katmanlarıyla ilişkilidir. İbranicede doğrudan ses denkliği gösteren yaygın bir üçlü kök biçimi bulunmamakla birlikte, pay, çevreleme ve koruma altına alma sahasında yer alan bazı köklerle kavramsal temas mevcuttur; nitekim Arapça حظر ile İbranice חצר (çevrelemek, avlu, hisar) arasındaki fonetik ve semantik akrabalık, حظ çekirdeğinin erken dönemde sınırlı ve korunaklı bir alanı belirleme işlevi gördüğünü kanıtlar. Arapçada bu çekirdek, mükerrerleşme yoluyla somut bir mekânı çitle çevirmekten ziyade, metafizik ve iktisadi bir paylaştırmada kişinin sınırlarına düşen hayır, rızık, üstünlük ve lütuf hissesini ifade eden müstakil bir isme dönüşmüştür. Erken Arap dilcileri kökün türemiş mazi fiilinin kullanımını nadir bulmuş, kelimenin daha çok isim formunda (hazz) yerleştiğini ve kaderi bir tahsisi imlediğini vurgulamışlardır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | حظ çekirdeğinden türeyen mükerrer yapı | Sınırlama ve çevirme anlamından paylaştırmada birine düşen korunaklı hisseye geçiş | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney ve Batı Sami sınır/pay matrisi | Çevrilmiş alan ve belirlenmiş hak kavramlarıyla morfolojik ve anlamsal örtüşme | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik koruma/sınır kökleri | Pay, sınır ve ayrılmış mülk tasavvurunu yansıtan arkaik dil katmanı | Muhtemel |
المصدر David Cohen, Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| حظظ | Anlamlı | Pay, nasip, lütuf | Bir kimseye takdir ve taksim edilen hayır ve iyilik payı | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| ظحظ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Arap dil fonetiğinde bu dizilimde bir kök teşekkül etmemiştir | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir |
| ظظح | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | İkiz sert diş-damak sesinin başta birleştiği bir kök yapısı oluşmamıştır | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| حظظ | Merkez | Lütuf ve nasip payı | Tahsis edilen payın bereketi, hayır yönü ve ilahi takdir boyutu | Bir bütünden ayrılan hayırlı ve verimli hisse |
| نصب | Komşu | Belirlenmiş hak ve pay | نصب somut ve kesin olarak dikilen, tayin edilen resmi hisseyi belirtirken, حظظ daha çok hayır ve baht boyutunu içerir | Ölçüsü konulmuş nasip |
| قسم | Komşu | Taksimat ve bölüşüm | قسم bölme ve paylaştırma eyleminin kendisine odaklanırken, حظظ bu eylem sonucunda kişiye kalan hayırlı paydır | Bölünerek dağıtılan hisse |
| سهم | Komşu | Ortaklık ve kura payı | سهم ortak bir mülkteki hisseyi veya kurayla belirlenen payı anlatır; حظظ ise doğrudan elde edilen lütuftur | Risk ve ortaklık hissesi |
| حرم | Zıt | Mahrumiyet ve engellenme | Bir şeyden pay alamama, nasipten ve hayırdan büsbütün yoksun bırakılma halidir | Payın sıfırlanması |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | حظظ | Hayır ve lütuftan ayrılan nasip | İlahi veya beşeri dağıtımda bir kişiye düşen talih, pay ve bereket | Kesin |
| Latince | Portio, sors, fortuna | Pay, kurayla düşen nasip, talih | Maddi hisseyi ve kaderi bahtı karşılar; ancak ilahi hayır vurgusu zayıftır | Güçlü |
| İngilizce | Portion, lot, share, fortune | Hisse, kader payı, baht | Maddi pay veya şans anlamı öne çıkar; feyz ve fazilet boyutu tam karşılanmaz | Güçlü |
| Almanca | Anteil, Los, Schicksalsteil | Pay, hisse, kader hissesi | Hukuki ve kaderi payı içerir; manevi bereket nüansı dışarıda kalır | Güçlü |
| Fransızca | Lot, part, part de grâce | Nasip, pay, talih payı | Bir bütünden düşen hisseyi ifade eder; lütuf nüansı ek tanımla verilir | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Hukuki miras payı | Terekenin şer‘i taksiminde hak sahiplerine düşen kesin oran | Miras ayetlerinde erkeğe iki kadının payı kadar hisse verileceğini bildiren bağlam; Nisâ 4:11, Nisâ 4:176 |
| Ahiret nasibi ve mükâfatı | Ahiret yurdunda ilahi rahmetten ve cennetten elde edilecek manevi karşılık | Küfürde yarışanların ahirette hiçbir nasip bulamayacaklarını bildiren uyarı; Âl-i İmrân 3:176 |
| Vahiyden ve dinden alınan feyiz | Kendilerine verilen kutsal kitaptan, ilahi ahit ve ahlaktan nasiplenme | Ehl-i kitabın kendilerine hatırlatılan hakikat payını unuttuklarını belirten bağlam; Mâide 5:13, Mâide 5:14 |
| Dünyevi servet ve itibar payı | Dünyada sahip olunan büyük mülk, iktidar ve debdebe | Karun’un debdebesini görenlerin dünyalık imrenmelerini ifade eden bağlam; Kasas 28:79 |
| Yüksek ahlak ve sabır derecesi | Kötülüğe iyilikle karşılık verebilen olgun nefislerin manevi mertebesi | Sabreden ve büyük fazilete eren kamil müminlerin vasfı; Fussilet 41:35 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Kaza, kader ve rızık meselesi | Nasiplerin ezelde taksim edilmiş olması ile insanın irade ve kesbi arasındaki nedensellik ilişkisi | İlahi meşietle kula tahsis edilen değişmez lütuf veya mahrumiyet payı |
| Fıkıh | Miras ve feraiz hukuku | Ashab-ı feraiz ve asabe arasında terekenin paylaştırılmasında oranların belirlenmesi | Tereke üzerinde meşru biçimde hak kazanılan kanuni ve matematiksel hisse |
| Tefsir | Ahlaki ve manevi mertebeler | Fussilet 41:35 ayetindeki büyük pay ifadesinin sabır, cennet veya olgun ahlak olarak izahı | Dünyevi menfaatten arınmış en üstün manevi kemalat ve ahiret derecesi |
| Hadis | Takdir ve dua ilişkisi | Nasiplerin ve bahtın ancak Allah'tan geldiğini, hiçbir çabanın O'nun takdirini aşamayacağını bildiren rivayetler | Zenginlik ve mevki sahibinin bu imkanları kendi hilesiyle değil ilahi nasiple elde ettiği bilinci |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Vahiy ve ahlak payı | Hidayet ve ahiret nasibi | İnsanın vahiyle kurduğu bağ oranında manevi rızık elde etmesini temin eder | Kişinin ahiretteki konumunu dünyada vahiyden aldığı nasip belirler | Kesin |
| İlmi | Fıtri istidat ve kabiliyet | İdrak ve liyakat kotası | Bilgi üretiminde her zihne ayrılmış anlama ve kavrama kapasitesini sınırlandırır | Her fert ilim deryasından kendi fıtri payı ve çabası nispetinde yararlanır | Güçlü |
| Siyasi | Toplumsal adalet ve temsil | Adil dağıtım dengesi | Kamusal imkanların ve makamların adil biçimde zümreler arasında paylaşılmasını sağlar | Güç ve salahiyetin tek elde toplanmayıp meşru hisselere dağıtılması esastır | Güçlü |
| İktisadi | Refah ve gelir bölüşümü | Mülkiyet ve miras hissesi | Servetin belirli ellerde birikmesini önleyerek hak sahiplerine pay edilmesini sağlar | Üretilen hasılanın ve mirasın oranlı bir taksimatla tabana yayılması | Kesin |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Olasılık dağılımı ve normalize edilmiş pay (Probability distribution and partition) | Bir bütünün belirli değişkenlere göre toplamı bire eşit parçalara ayrılması ve her bir duruma ait özgül ağırlık | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Dağıtıcı adalet ve hakkaniyet teorisi (Distributive justice and entitlement) | Sosyal ve iktisadi kaynakların bireylerin liyakat, ihtiyaç veya kanuni haklarına göre dengeli tahsisi | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün yalnızca piyango, rastlantısal şans veya kör talih seviyesine indirgenerek ilahi nizamdan koparılması |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Hem maddi miras payını, hem dünyevi serveti, hem de vahiyle gelen ahlaki olgunluk ve ahiret mükafatını kapsayan ilahi taksimat bütünü |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Başarı ve zenginliğin bütünüyle kör tesadüfe veya sadece bireysel hileye bağlanması; başarısızlıkta ise gayretin ve sorumluluğun terk edilmesi |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın hem hukuki bölüşüm nizamını (miras) hem de ahlaki ve teolojik adalet anlayışını (ilahi lütuf ve ahiret karşılığı) ortak bir pay kavramı üzerinden birbirine bağladığını gösterir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Miras oranlarını belirleyen feraiz ayetlerinde, Karun kıssası üzerinden servet eleştirisi yapan pasajlarda ve kötülüğe karşı sabrı emreden ahlak ayetlerinde belirleyicidir |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Zenginliğin bireyin mutlak zekasıyla elde edildiği kibrini ve insanın kader karşısındaki tembelliğini düzeltir; her nasibin bir imtihan ve sorumluluk olduğunu ortaya koyar |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamBir bütünden sınırları belirlenerek ayrılan, korunan ve bir şahsa tahsis edilen hayırlı hisse ve pay.
- Soyut anlamİlahi iradenin ve adil taksimatın varlıklara tevzi ettiği lütuf, ahlaki olgunluk, rızık ve ahiret mükâfatı.
- Sistematik karşılıkDağıtıcı adaletin hukuki, iktisadi ve manevi sahalarda fertlerin hak ve yükümlülüklerini tayin eden ölçülü hisse nizamı.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde , bireyine takdir edilen veya ulaşan nihai nasip ve payı temsil eder. ilahi takdir ve toplam lütuf havuzunu, bireyin ahlaki gayret ve liyakat değişkenini, ise ilgili bağlamdaki (fıkhi miras, fıtri kabiliyet veya toplumsal taksimat) meşru talep veya hisse katsayısını simgeler. Toplam payda yer alan ifadesi dağıtımın kapalı ve dengeli bir sistemde gerçekleştiğini, payın hem aşkın irade hem de meşru oranlar çerçevesinde belirdiğini sembolize eder.