ختر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: خ-ت-رالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١٣ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».كفربررخترقصدخَتَّارٍدعوموجدينغشوظللأيي

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ختر

خ - ت - ر

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٣

Htr(tı) devenin arkasına bulaşan pislik demektir. Tı Te’ye dönüşerek Htr (te) midesi bulanmak anlamına gemiştir. Hattar mideyi bulandıran, topluluk içinde ortalığı karıştırıp, ayaklandıran kimse demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Htr(tı) devenin arkasına bulaşan pislik demektir. Tı Te’ye dönüşerek Htr (te) midesi bulanmak anlamına gemiştir. Hattar mideyi bulandıran, topluluk içinde ortalığı karıştırıp, ayaklandıran kimse demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬١٥٧
باب الخاء والتاء والراء معهما خ ت ر، خ ر ت، ر ت خ مستعملات ختر: الخَتْرُ: شِبْهُ الغَدْر، ورجل ختَارٌ: غدّار. والخَتَرُ كالخَدَر، وهو ضَعْفٌ يأخُذُكَ منشُرب دَواءٍ أو سُمٍّ أو سكر، تقول: انخَتَرَتْ يدي. خرت: الخُرْت: ثقبة الإبرة والحلقة والفأس ونحوه، وجمعه خُرْوت. وجَمَلٌ مَخْروتٌ الأَنْفِ: خَرَتَه الخِشاش. والخِرِّيتُ: الدليل وجمعه الخَرارت، قال: يَعْيا على الدَّلامِزِ الخَرارِتِ وبه سُمِّيَ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٥
الخَتْرُ: الغدر. يقال: خَتَرَهُ فهو خَتَّارٌ.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٥١٩
خ ت ر ختر ، خرت ، رتخ ، ترخ : مستعملة . ختر : قال الله جلّ وعزّ : ( كل ختار كفور ( [ لقمان : 32 ] . قال الفرَّاء وغيرُه : ) ( الخَتّارُ ) ( : الْغَدّار . ويقال : الخَتْرُ : أَسْوَأُ الغَدْر . وقال الليث : الْخَتْرُ : كالْخَدَرِ ، وهو ما يأخُذُك من شرْب الدَّواء والسُّمِّ ونحوِ ذلك حين تَضْعُفُ . أبو العباس _ عن ابن الأعرابي _ : خَتَرَتْ نَفْسُهُ _ أي : خَبُثَتْ ، وتختّرَتْ _ بالتاء _ أي :
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬١٢٣
(باب الخاء والتاء وما يثلثهما) (ختر) الخاء والتاء والراء أصلٌ يدلُّ على تَوانٍ وفُتُورٍ. يقال تَخَتَّرَ الرجلُ في مِشيته، وذلك أن يَمشي مِشْية الكَسْلان. ومن الباب الخَتْر، وهو الغَدْر، وذلك أنّه إذا خَتَر فقد قعَد عن الوفاء. والخَتَّار: الغَدَّار. قال الله تعالى: ﴿وَمَا يَجْحَدُ بِآياتِنَا إلاَّ كُلُّ خَتَّارٍ كَفُورٍ﴾ [لقمان 32]. (ختع) الخاء والتاء والعين أصلٌ واحد يدلُّ على الهجوم
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٠٢
- الختر: غدر يختر فيه الإنسان، أي: يضعف ويكسر لاجتهاده فيه، قال الله تعالى: ﴿كل ختار كفور﴾ [لقمان/32].
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٣٦
خ ت ر هو ختار وهو من أهل الختر وهو أقبح الغدر‏.‏ وعن بعضهم‏:‏ لن تمد لنا شبراً من غدر إلا مددنـا لـك باعـاً مـن ختـر‏.‏ وقـال السمـوأل الوفـيّ للحـارث بـن ظالـم حيـن قـال لـه‏:‏ إنـي قاتـل ابنـك‏:‏ أ ت وذاك فأما الختر فلن أتلبس به‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٨٢٥
الخَتْرُ: شبيه بالغَدْرِ والخديعة؛ وقيل: هو الخديعة بعينها؛ وقيل: هو أَسوأُ الغدر وأَقبحه. وفي التنزيل العزيز: كلَّ خَتَّارٍ كَفورٍ. ويقال: خَتَرَهُ فهو خَتَّارٌ. وفي الحديث: ما خَتَرَ قومٌ بالعهد إِلاَّ سُلِّطَ عليهم العدوّ؛ الخَتْرُ: الغَدْرُ؛ خَتَرَ يَخْتِر؛ فهو خاتِرٌ، وخَتَّارٌ للمبالغة. وفي الخبر: لَنْ تَمُدَّ لنا شِبْراً من غَدْرٍ إِلاَّ مَدَدْنا لك باعاً من خَتْرٍ؛ خَتَرَ يَخْتُر خَتْراً
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٩
* خ ت ر * * الخَتْرُ * الغدر وبابه سرب يقال * خَتَرهُ * فهو * خَتَّار
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٩٠٣
الختر، بفتح فسكون: شبه الغدر، وقيل: هو الخديعة بعينها، أو هو أقبح الغدر وأسوؤه، كالختور، بالضم. والفعل ختر، كضرب ونصر، يختر، فهو خاتر، وختار، وختير، كأمير، وختور، كصبور، وختير، كسكت. وفي التنزيل العزيز كل ختار كفور وفي الحديث: ما ختر قوم بالعهد إلا سلط عليهم العدو . وفي خبر آخر أن تمد لنا شبرا من غدر إلا مددنا لك باعا من ختر . وقال شيخنا: وهل الغدر والخديعة مترادفان أو متباينان أو متقاربان
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٠٩٩
خَتَرَتْ نَفْسُهُ 1 خَتَرَتْ نَفْسُهُ خترت نفسه خترت نفسة His soul [or stomach] became heavy; or heaved, or became agitated by a tendency to vomit; syn. خَبُثَتْ: (IAar, K:) and became in a corrupt, or disordered, state. (K.) -A2- خَتَرَهُ, (S, K, *) aor. خَتِرَ and خَتُرَ , (K,) inf. n. خَتْرٌ (S, A, K) and خُتُورٌ, (K,) He acted, or behaved, towards him with perfidy, treachery, or
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٠٧
خَتَرَ خَتَرَ I , U ( n. ac. خَتْر 1 , خُتُوْر 27 ), a. Deceived, betrayed. خَتِرَ خَتِرَ A ( n. ac. خَتَر 4 ), a. Was disordered through drink ( mind ). تَخَتَّرَ تَخَتَّرَ V , a. Was slothful, sluggish. خَتْر خَتْر 1 , a. Perfidy, treachery. خَاْتِر خَاْتِر 21 , خَتِيْر 25 , خَتُوْر 26 , a. Perfidious, treacherous. خُتُوْر خُتُوْر 27 , a. see 1 . - خَتَّاْر 28 , خِتِّيْر 30 ,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٤٬٩١٧
ختر خَتَرَ - يَخْتِرُ - خَتَّار خَتَرَ - يَخْتِرُ + كائن + بكائن أو شيءً: يغدر به: يتخلى عن الوفاء بالواجب تجاه أمر أو كائن، أو يفسده بعد صلاحه جحداً وكفراَ خَتَرَ - يَخْتِرُ + كائن + بأمر: يغدر به: يفسده بعد صلاحه جحداً وكفراَ: يرد على فعل فيه صلاح وكرم وإحسان بفعل فيه نكران وأذى وضر وفساد خَتَّار: على وزن " فـَعـَّـال " اسم فاعل مبالغة من
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٣ (الإجمالي: ٢١)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قصد

    الآيات المشتركة: ١ · Kemik iliğidir

  2. موج

    الآيات المشتركة: ١ · Dalga

  3. جحد

    الآيات المشتركة: ١ · Cehd sert topraktır

  4. غشو

    الآيات المشتركة: ١ · Örter

  5. برر

    الآيات المشتركة: ١ · Berr kara, burr buğday demektir

  6. خلص

    الآيات المشتركة: ١ · Hales : Çekirdek içidir

  7. ظلل

    الآيات المشتركة: ١ · Gölge demektir

  8. نجو

    الآيات المشتركة: ١ · Özel konuşmak

  9. دين

    الآيات المشتركة: ١ · Dane, inek yavrusuna denir

  10. دعو

    الآيات المشتركة: ١ · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir

  11. كفر

    الآيات المشتركة: ١ · Hufre, çukur demektir

  12. أيي

    الآيات المشتركة: ١ · Evye kuş yuvası demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَإِذَا غَشِيَهُمْ مَوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمَا يَجْحَدُ بِآيَاتِنَا إِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُورٍ

    Kışkırtıcı

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökختر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerغدر, مكر, نكث, كيد
Zıt Kökوفى
Çekirdek Özet 1İlaç, zehir veya içki etkisiyle uzuvların gevşemesi, iradenin çözülmesi ve bedensel uyuşukluk
Çekirdek Özet 2Verilen ahdi ve taahhüdü alçakça, sinsice ve en çirkin biçimde bozma eğilimi
Çekirdek Özet 3Güvenlik ve sözleşme zeminini içeriden gevşetip çökerten ahlaki ve hukuki çözülme
Kritik Hata RiskiKelimenin yalnızca basit bir hile veya kışkırtma sanılması; ahdin tabiatındaki iradi çözülmeyi ve dönekliğin ağırlığını gözden kaçırma

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ختBir şeyi kapatma, gizleme, örtme, sinsi bir müdahaleyle yapıyı sarıp işlevsizleştirme; nitekim ختم kökünde üzerini örtüp sonlandırma, ختل kökünde gizlice aldatma ve ختن kökünde örtüyü kesip ayırma anlamları mevcuttur.رTitreşim, tekrar ve bedensel sirayet bildiren ses değeriyle örtme ve gizleme eylemini bedensel bir gevşemeye, iradenin uyuşmasına ve taahhüdün sinsice gevşetilip terk edilmesine dönüştürmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
خÇit, duvar imgesinin sürtünmeli ve hırıltılı varyantı (türetme imge); korumanın delinmesi, gizli geçiş, yapay setİçeriye sızma, gizlenme ve koruma duvarını sinsice arkadan aşma eğilimini başlatır.
تİşaret, sınır çizgisi, antlaşma ve belirlenmiş son imgesiBelirlenmiş ahdi, hukuki sınırı veya taraflar arasındaki sözleşme imini temsil eder.
رİnsan başı, üst, yöneliş ve başlangıç imgesiBilinci, iradeyi ve bu iradenin yöneldiği ahit sorumluluğunun merkezini kurar.
خترBelirlenmiş sınıra ve ahde yönelen zihinsel bilincin, sinsi bir gevşeme ve gizli bir çözülmeyle sınırı ihlal etmesiGüven duvarının arkasından dolaşarak belirlenmiş sözleşme bağını içeriden uyuşturup koparan haince yönelişi resmeder.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİlaç, zehir, bozuk süt veya içki içildiğinde bedene çöken uyuşukluk, el ve ayakların tutmaması, halsizlik ve yürümede tembellik gösterme
Cahiliye şiiri kullanımıes-Semev'el b. Âdiyâ'nın Haris b. Zâlim'e karşı ahde vefayı savunurken ختر kelimesini en çirkin döneklik ve hainlik anlamında kullandığı rivayet edilir.
Erken Arapça kullanımErken dönem hadis ve haberlerinde ahdi bozup hıyanet etmenin en ağır derecesi olarak geçmektedir: ما خَتَرَ قومٌ بالعهد إِلاَّ سُلِّطَ عليهم العدوّ

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde ختر kökü, merkezi ve güneybatı Sami sahasında daralmış, bilhassa Arap yarımadası göçebe ve yerleşik kültüründe hukuki ve ahlaki ihanetin en iğrenç biçimini nitelemek üzere özelleşmiş bir yapı arz eder. Kökün ilksel fonosemantik katmanı, bedenin gücünü kaybetmesi, sarhoşluk veya uyuşturucu etkisiyle uzuvların peltekleşmesi manasını veren خدر ile yakın akrabadır; daldan teye geçiş ile anlam somut uyuşukluktan iradi zafiyete ve ahdi tutmaktan geri durmaya kaymıştır. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) doğrudan birebir ses denkliğiyle bu kökün yaygın bir kök soydaşı tespit edilememekle birlikte, benzer ikili çekirdekler örtme, gizleme ve aldatma sahasında toplanmaktadır. Arapçada kök, ahdi yerine getirme konusundaki gevşekliği ve bilinçli terk edişi adlandırarak tamamen ahlaki bir terime dönüşmüştür.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönخدر ve ختل kökleriyle kavramsal akrabalıkBedensel gevşeme ve hissizleşme anlamından, ahit yükümlülüğünü yerine getirmeme ve sözü arkadan gevşetip bozma manasına geçilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Batı Sami semantik alanıGenel Sami katmanında kök morfolojik olarak sınırlı olup Arapçada ahlaki ve hukuki ihanetin zirve formu olarak billurlaşmıştır.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik veya diğer ailelerle doğrudan doğrulanmış soydaşlık tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر Lisān al-ʿArab, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
خترAnlamlıAhdi en çirkin biçimde bozmak, gevşemekBedensel uyuşukluk ve verilen sözü arkadan sinsice terk etme haliHedef kök; Kur'an'da geçer
خرتAnlamlıDelmek, yarmak, kılavuzluk etmekİğne deliği, halkanın deliği ve çölü delip geçen mahir yol göstericiÇekirdeğin yararak açığa çıkarma yönü; Kur'an'da geçmez
تخرAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
ترخAnlamlıBir şeyin yumuşaması, gevşemesiHamurun veya çamurun cıvıyıp yumuşamasıGevşeme semantiğiyle hedef kökle dolaylı akrabadır; Kur'an'da geçmez
رختAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
رتخAnlamlıDeriyi hafifçe çizmek, az yarmakHacamatçının deriyi derin yarmayıp hafifçe çizmesiKesme ve ayırmanın yüzeysel kalması; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
خترMerkezAhdi bozma ve ihanetAhdi yerine getirme azmini gevşetip arkadan en rezil biçimde bozmakBedensel rehavet ve uyuşukluk kökenli sinsi ve çirkin döneklik
غدرKomşuSözleşmeyi ihlal etmekArkada bırakıp gitmek suretiyle ahdi terk etmekTerk etme ve yüzüstü bırakma vurgusu taşır; ختر kökünden daha geneldir
مكرKomşuGizli plan ve düzen kurmakMuhatabın fark edemeyeceği gizli tedbir ve tertip içine girmekStratejik gizlilik ve zeka odaklıdır; doğrudan ahit bozma şartı taşımaz
نكثKomşuİpi çözmek, sözden dönmekSağlamca bükülmüş bir bağı veya bağıtlanmış sözü çözüp dağıtmakDaha önce kurulmuş hukuki irtibatı çözme mekaniğine odaklanır
كيدKomşuHile ve tuzak hazırlamakBir hedefe zarar vermek için gizlice çaba harcamak ve tuzak kurmakÇaba, gizli tertip ve mücadele boyutu baskındır
وفىZıtAhdi tastamam yerine getirmekVerilen taahhüdü eksiksiz, noksansız ve sadakatle tamamlamakAhdin gereğini hiçbir gevşeme göstermeden tam ifa etmektir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaخترEn çirkin ahit bozma ve gevşemeİrade uyuşması sonucu taahhüdü alçakça arkadan terk etmeKesin
LatincePerfidia, proditioHainlik, inancın kötüye kullanımıPerfidia imanın ve sözün ihlalini karşılar ancak kökteki bedensel uyuşma ve rehavet nüansını taşımaz.Güçlü
İngilizceTreachery, perfidy, faithlessnessKalleşlik, ahde vefasızlık, hainlikTreachery güveni istismar eden kalleşliği verir; kökün sinsi ve gevşetici tabiatını kısmen kapsar.Güçlü
AlmancaTreubruch, Hinterlist, WortbrüchigkeitAhdi bozma, kalleşlik, sözden dönmeTreubruch sadakat bağının kırılmasını açıkça karşılar, ancak eylemin iğrençlik derecesini bütünüyle hissettirmez.Güçlü
FransızcaPerfidie, félonie, traîtriseKalleşlik, ahde ihanetFélonie feodal bağlılık andını çiğneme suçudur; perfidie ise içten pazarlıklı dönekliği ifade eder.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
خَتَّار (Mübalağa kalıbı)Nankörce ahdini bozan, en sinsi biçimde döneklik yapanDenizde dalgalar arasında ölümle yüz yüzeyken Allah'a ihlasla yalvarıp karaya sağ salim çıkarıldığında sözünden dönen kimseler bağlamında geçer; Lokmân 31:32.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamFıtrat ve iman sözleşmesiİnsanın zorluk anında tevhide yönelip kurtulunca inkara sapmasının ontolojik bir ahit bozma sayılıp sayılmayacağıYaratıcıya karşı verilen ontolojik taahhüdün nankörce ve dönekçe ihlali
FıkıhAhit ve eman güvenliğiSavaş ve barış hukukunda verilen emanın veya akdedilen barış antlaşmasının hileyle bozulmasının hükmüHıyanetin en ağır, en aşağılık türü sayılarak meşruiyetin ortadan kalkması
TefsirLokmân Suresi 32. ayetin tahliliMübalağa sîgasındaki خَتَّار lafzının كَفُور ile yan yana gelmesinin belagî tahliliAhdi çiğnemenin ve nimetleri inkar etmenin sürekli bir ahlaki karaktere dönüşmesi
HadisToplumsal çöküş illetleriToplumlarda ahitlerin bozulmasının düşman istilası ve zillete sebep olmasıyla ilgili rivayetlerVerilen sözü tutmamanın toplumun koruma kalkanını düşüren bir zafiyet olması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniYaratıcı ile kul arasındaki kulluk misakıİtikadi döneklik ve misak ihlaliFıtri teslimiyet zeminini içeriden çökertmeDarlıkta verilen tevhit sözünün genişlikte çiğnenmesi itikadın tutarlılığını yok eder.Kesin
İlmiBilimsel doğruluk ve delile sadakatEpistemik ciddiyetsizlik ve delile hıyanetHakikate karşı gevşeklik gösterip delili tahrif etmeAçık kanıtları gördükten sonra kişisel rehavet ve çıkar sebebiyle hakikati inkar etmektir.Güçlü
SiyasiDevletler arası antlaşmalar ve toplumsal sözleşmeKalleşçe ittifak bozma ve hıyanetKamu düzeni ve ittifak güvenlik zeminini dinamitlemeKarşı tarafa güven verip zafiyet anında arkadan vurmak meşru siyasal yapıyı bozar.Güçlü
İktisadiTicari akitler ve borçlanma hukukuSözleşmeye kasıtlı riayetsizlik ve güven istismarıPiyasadaki itimat ve işlem güvenliğini tahrip etmeAkit esnasında taahhüt altına girilen yükümlülükleri bilerek ifa etmeyip piyasayı felç etmektir.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerHisterezis ve yapısal yorulma (fatigue)Bir malzemenin dış gerilim altındayken şeklini koruması, fakat gerilim kalktığında iç bağlarının gevşeyip kalıcı deformasyonla orijinal durumuna dönememesi hadisesidir.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyal sermaye çöküşü (erosion of trust)Bireylerin risk altındayken kurdukları iş birliği protokollerini kriz geçtikten sonra tek taraflı feshetmeleriyle toplumsal dokunun aniden dağılmasıdır.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin sadece ortalığı karıştıran, basit bir kışkırtıcı veya sıradan bir fesatçı olarak tercüme edilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKelimenin özündeki bedensel uyuşukluk ve irade gevşemesinden beslenen, ölüm tehlikesi geçince Allah'a verilen kesin sözü arkadan en çirkin ve alçakça tavırla çiğneme karakteri
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetteki psikolojik portrenin derinliği kaybolur; insanın kriz anındaki sahte dindarlığı ile kriz sonrası nankörce dönekliği arasındaki ahlaki uçurum anlaşılamaz.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da yalnızca tek bir yerde (Lokmân 31:32) ve mübalağa kalıbıyla geçerek, insanın acziyet anında Allah'a yönelip rahata erdiğinde sergilediği ahit tanımazlığın ahlaki vahametini en radikal tabirle ortaya koyar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın tehlike, deniz dalgaları ve musibet anlarındaki yakarışlarını, sonrasındaki nankörlük ve sözünden dönme psikolojisini tasvir eden ayet gruplarında anahtar rol oynar.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ahdi bozmanın yalnızca siyasi veya ticari bir uyuşmazlık değil; ruhsal bir peltekleşme, vicdani uyuşma ve hakikati örtme hastalığı olduğunu göstererek olayı ahlaki zeminine oturtur.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİlaç, zehir veya içki etkisiyle bedene çöken uyuşukluk, el-ayak kesilmesi, takatsizlik ve yürümede gevşeklik gösterme hali.
  • Soyut anlamVerilen sözün, akdedilen misakın ve üstlenilen yükümlülüğün, kriz hali geçtikten sonra iradi bir gevşeme ve nankörce bir kalleşlikle arkadan terk edilmesi.
  • Sistematik karşılıkGüvenlik sözleşmesinin baskı kalktığı anda tek taraflı ve en çirkin biçimde ihlal edilmesi; sosyal ve itikadi güven zeminini çökerten asimetrik döneklik.
  • LaTeX modeliF(t)=σ(t)⋅C0⋅[1−H(t−t0)]+ϵ⋅H(t−t0)
  • LaTeX açıklamasıModelde C0 başlangıçta vaat edilen tam taahhüt seviyesini, σ(t) kriz anındaki dış tazyik ve zorunluluğu temsil eder. t0 krizin bittiği ve kurtuluşun gerçekleştiği eşik andır. H(t−t0) Heaviside basamak fonksiyonu olup kriz anında sıfır, kriz sonrasında bir değerini alır. Dolayısıyla sistem kriz esnasında tam sadakat üretirken, tehlikenin geçtiği t>t0 durumunda taahhüt sıfırlanmakta ve yerini asgari vefa kalıntısı dahi bırakmayan alçakça bir ihlal durumunu gösteren ihmal edilebilir veya negatif yönlü ϵ değerine bırakmaktadır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: خ