رفث
ر - ف - ث
جذر- الورود: ٢
- الآيات: ٢
- الصيغ: ٢
- المعاجم: ١٣
Rft(te) ufalanmak, dağılmak anlamındadır. Rfs cinsi ilişki için mecazi anlamda kullanılmıştır.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Rft(te) ufalanmak, dağılmak anlamındadır. Rfs cinsi ilişki için mecazi anlamda kullanılmıştır.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٣٧٧باب الثاء والراء والفاء معهما
ر ف ث، ف ر ث، ث ف ر، ف ث ر مستعملات
رفث:
الرَّفَثُ: الجِماعُ، رَفَثَ إليها وتَرَفَّثَ، وهذه كنايةٌ.
وفلانٌ يرفُثُ، أي يقول: الفُحْش، وقال ابن عبّاس: الرَّفَث ما قيل عند النّساءِ، وقوله -عزَّ وجلَّ-: "فلا رَفَثَ ولا فُسُوق"، إنّما نَهَى عن قول الفُحْش.
فرث:
الفَرْثُ: السِّرقين ما دامَ في الكَرِشِ.
يقال: ضَرَبْتُه حتى فَرَثْتُ كَبِدَه في جَوْفه أي فتَّتتُها.
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٩٢الرَفَثُ: الجِماعُ. والرَفَثُ أيضاً: الفُحْشُ من القول، وكلامُ النساء في الجِماع. تقول منه: رَفُِثَ الرجلُ وأَرْفَثَ. قال العجاج:
ورُبَّ أَسْرابِ حَجيجٍ كُظَّمِعن اللَّغا ورَفَثِ التَكَلُّـمِ
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٬٧٩٣ث ر ف
ثفر ، رفث ، فرث ، فثر .
ثفر : أبو عُبيد ، عن الأصمعيّ : يقال لِحَياءِ السِّباع كلِّها : الثَّفْرُ ، بسكون الفاء .
قال : ومنه قولُ الأخطل :
جَزَى اللَّهُ فيها الأعورَين مَلامةً
وفَرْوَةَ ثَفْرَ الثَّوْرَةِ المُتضَاجِمِ
قال : إنّما هو شيءٌ استعاره فأَدخله في غير مَوضعه ، كقولهم : مَشافر الحَبَش ، وإنما المِشْفَر للإِبل .
وثَفَر البعير والحِمار والدابّة : مُثَقَّل ؛ قال امرؤ القَيس :
لا
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬٠٣٣(باب الراء والفاء وما يثلثهما)
(رفق) الراء والفاء والقاف أصلٌ واحدٌ يدلُّ على موافقةٍ ومقاربةٍ بلا عُنْف. فالرِّفق: خلاف العُنْف؛ يقال رفَقْتُ أْرْفُق. وفي الحديث: "إنّ الله جلّ ثناؤه يحبُّ الرِّفْق في الأمر كله".
هذا هو الأصل ثم يشتقّ منه كلُّ شيءٍ يدعو إلى راحةٍ وموافَقة. والمرفق([1]) مَِرفق الإنسان؛ لأنه يستريح في الاتِّكاء عليه. يقال ارتَفَق الرّجلُ: إذا اتَّكأ على مَِرفقه في جلوسه. ومن
(باب الراء والفاء وما يثلثهما) (رفق) الراء والفاء والقاف أصلٌ واحدٌ يدلُّ على موافقةٍ ومقاربةٍ بلا عُنْف. فالرِّفق: خلاف العُنْف؛ يقال رفَقْتُ أْرْفُق. وفي الحديث: "إنّ الله جلّ ثناؤه يحبُّ الرِّفْق في الأمر كله". هذا هو الأصل ثم يشتقّ منه كلُّ شيءٍ يدعو إلى راحةٍ وموافَقة. والمرفق([1]) مَِرفق الإنسان؛ لأنه يستريح في الاتِّكاء عليه. يقال ارتَفَق الرّجلُ: إذا اتَّكأ على مَِرفقه في جلوسه. ومن ذلك الحديثُ لمّا سأل الأعرابيُّ عن رسول الله صلى الله عليه وسلم، قيل له: "هو ذاكَ الأمغَرُ المرتَفِقُ"، أي المتَّكئ على مَِرفقه.ويقال فيه مَرْفِق ومِرْفَق، حكاهما ثعلب. والرُِّفْقَة: الجماعة ترافِقُهم في سفرك؛ واشتقاقه من الباب، للموافَقة، ولأنَّهم إذا تَمَاشَوْا تحاذَوْا بمرافقِهم. قال الخليل: الرُِّفْقة في السفر: الجماعة الذين يرافِقونك، فإذا تفرَّقْتم ذهب اسمُ الرُِّفقة. قال: والرّفيق: الذي يرافقك، وهو أن يجمعَك وإياه رفْقة؛ وليس يذهب اسمُه إذا تفرَّقْتُما. والمُرْفِق: الأمر الرَّافِقُ بك. والرِّفاقُ: حبلٌ يشدُّ به مَِرفق البعير إلى وَظيفِهِ. وهو قوله: * كذاتِ الضِّغْنِ تَمْشِي في الرِّفاقِ([2]) * والمِرْفق: المِرْحاض، والجمع مَرَافِق. ويقال ارتفَقَ الرّجلُ ساهراً، إذا بات على مَِرفقِهِ لا ينام. وشاةٌ مُرَفَّقَةٌ([3]): يداها بَيْضاوانِ إلى المرفقين. والرَّفَق: انفتالٌ عن الجنب؛ ناقةٌ رَفْقاءُ، وجملٌ أرفَقُ. ويقال ماءٌ رَفَقٌ ومَرتعٌ رفَقٌ، أي سهلُ المطْلَب. (رفل) الراء والفاء واللام أصلٌ واحدٌ يدلُّ على سَعةٍ ووُفُورٍ. من ذلك رَفَل في ثيابه يَرْفُل، وذلك إذا طالَتْ عليه فجَرَّها. والرِّفَلُّ: الفَرَس الطويل الذّنَب. (رفن) [الراء والفاء والنون ليس أصلاً([4])]، وإنّما النُّون [في رِفَنٍّ] مبدلةٌ من لام؛ لأنّه في الأصل رِفَلٌّ. فأما قولهم ارفأَنَّ، إِذا سكَنَ، فإنّ النون فيه زائدة. (رفه) الراء والفاء والهاء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على نَعمةٍ وسَعة مَطْلَبٍ. من ذلك الرِّفْهُ، وهو أن تَرِدَ الإِبلُ كلَّ يومٍ متى شاءت. قال الشاعر([5]): يَشْرَبْنَ رِفْهاً عِراكاً غيرَ صادرةٍ *** وكلُّها كارعٌ في الماء مُغْتَمِرُ ومن ذلك الرَّفاهَةُ في العَيش والرّفاهِية. ويقال: بينَنَا وبين فلانٍ ليلةٌ رافهة، أي ليِّنة السّيرِ لا تُعيِي. ومن ذلك الإرفاه: كثرة [التدَهُّن([6])]، وهو من الرِّفْه الذي ذكرناه. ورُفِّه عنه: إذا نُفِّس عنه الكَربُ. (رفو/أ) الراء والفاء والحرف المعتل أو الهمزة أصلٌ واحد يدلُّ على موافقةٍ وسكون وملاءَمة. من ذلك رفَوْتُ الثَّوْبَ أرفُوه، ورفَأته أرفَؤه. ورفَوْت الرّجلَ، إذا سكَّنْته من رُعْب. قال: رَفَوْنِي وقالُوا يا خُوَيلِد لا تُرَعْ *** فقلتُ وأنكرتُ الوجوهَ هُمُ هُمُ([7]) والمرافاة([8]): الاتِّفاق. قال: ولمَّا أنْ رأيتُ أبَا رُوَيمٍ *** يُرَافِينِي ويَكرَهُ أن يُلاما([9]) والرِّفاء: الاتِّفاق والالتحام. ومن ذلك الحديث "أنّه نَهَى أن يقال بالرِّفاء والبنين". يقال ذلك لِلْمُمْلِك. ومن الباب أرفَأْتُ إليه، إِذا لَجَأْتَ إِليه. وأرفأْتُ فلاناً في البيع، إذا زِدْتَه محاباة. ومنه أرفأْتُ السّفينةَ، إذا قرّبْتَها للشَّطّ. وذلك المكان مَرْفَأٌ. ومما شذَّ عن الباب: اليَرْفَئِيُّ، قال قوم: هو راعي الغَنَم؛ وقال قومٌ: هو الظليم. ويقال: بلْ كل نافرٍ يَرْفَئِيٌّ. (رفت) الراء والفاء والتاء أصلٌ واحد يدلُّ على فَتٍّ ولَيٍّ. يقال رفَتُّ الشّيءَ بيدي، إِذا فتَتَّه حتّى صارَ رُفاتا. وارْفَتَّ الحَبْلُ، إذا انقطع. واشتُقّ منه رفَتَ عُنقَه، إِذا دقَّها وَلَفَتَها [و] لوَاها. (رفث) الراء والفاء والثاء أصلٌ واحدٌ، وهو كلُّ كلام يُستَحْيا من إظهاره. وأصلُه الرَّفَثُ، وهو النِّكاح. قال الله جلّ ثناؤُه: {أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إلى نِسَائِكُمْْ [البقرة 187]. والرّفَث: [الفُحْش] في الكلام. يقال أَرْفَثَ وَرَفَثَ. (رفد) الراء والفاء والدال أصلٌ واحدٌ مطّرد منقاس، وهو المعاوَنة والمظاهَرة بالعَطاء وغيره. فالرَّفْد مصدر رفَدَهُ يَرْفِدُه، إذا أعطاه. والاسم الرِّفْد. وجاء في الحديث: "ويكون الفَيْء رِفْداً"، أي يكون صِلاتٍ لا يوضَع مواضِعَه. ويقال ارتفَدْتَ من فلانٍ: أصبْتُ من كَسبه. وأُرفِدت المال: اكتسبته. والرافد: المُعين، والمُرْفِدُ أيضاً. ورفَدَ بنو فلانٍ فلاناً، إذا سَوَّدُوه عليهم وعظَّموه، وهو مرفَّد. والرّافِدانِ: دِجْلةُ والفرات. قال الفرزدق: بَعثْتَ على العِراق ورافديْهِ *** فَزَارِيّاً أحَذَّ يَدِ القَميصِ([10]) وترافدوا، إذا تعاوَنُوا عليه، والرِّفادة: شيءٌ كانت قريش تُرَافِدُ به في الجاهلية، يُخرِج كلُّ إنسانٍ شيئاً، ثم يشترون به للحاجِّ طعاماً وزَبيباً وشراباً. والرَّوافِد: خشب السَّقف؛ وهو من الباب؛ لأنه يُرفدَ بها السَّقْف. قال: روافِدُه أكرمُ الرّافداتِ *** بَخٍ لك بَخٍّ لبَحْرٍ خِضَمّْ([11]) والمرفد: العُظَّامَة التي تعظِّم بها الرّسْحاء عَجِيزتَها. ومن الباب الرِّفْد، وهو القَدَح الضَّخم؛ وهو الرَّفْد والمِرْفَد أيضاً. ويقال المِرْفَد: الإناء الذي يُقْرَى فيه. والرَّفُود: الناقة تملأ الرِّفْد، وهو القدح الضخم، في حَلْبةٍ واحدة. والرُّفَيْدات: قومٌ من العرَب. (رفز) الراء والفاء والزاء ليس هو عندنا أصلاً، لكنَّهم قالوا: إنّ الرّفْز الضَّرْب؛ يقال ما يَرْفِزُ منه عِرْقٌ: أي ما يضرِب. قال: وبلدةٍ للداء فيها غامِزُ *** مَيْتٍ بها العِرقُ الصَّحيح الرَّافِزُ([12]) (رفس) الراء والفاء والسين قريبٌ من الباب الذي قبله، إلا أنّ في كتاب الخليل: الرَّفْس: الصَّدْمة في الصَّدر بالرِّجْل. (رفش) الراء والفاء والشين ليس* شيئاً. ويقولون: الرَّفْش الأكل. (رفص) الراء والفاء والصاد فيه كلمة واحدة. يقولون: ارتَفَص السِّعْر: غَلاَ. فأما الرُّفْصَة فالماءُ يكون بين القوم نَوْبةً. ويقال إنه مقلوب من الفُرْصة. يقال: هم يتفارصُون الماءَ بينهم ويترافصون، إذا تناوبوا. وقد كتب البابُ في موضعه. (رفض) الراء والفاء والضاد أصلٌ واحد، وهو التَّرك، ثم يشتقّ منه. يقال رَفَضْتُ الشيءَ: تركته. هذا هو الأصل، ثم يشتقّ منه ارفَضَّ الدّمْعُ من العين: سال، كأنه تَرَكَ موضِعَه. وكلُّ متفرّقٍ مرفَضّ. ويقال للطَّريق المتفرِّقة أخادِيده: رِفَاض. قال: * كالعِيسِ فَوقَ الشَّرَكِ الرِّفاضِ([13]) * والرَّفَض: الفِرَق، في قول ذي الرُّمّة: * بها رَفَضٌ مِنْ كلِّ خَرْجَاء صَعْلةٍ([14]) * أي فِرَق. وفي القِربة رفَضٌ من ماءٍ: مثلُ الجُرْعة، كأنها رُفِضَت فيه. يقال فيه رفَّضْتُ. ورُفُوض الأرض: مواضعُ لا تُمْلَك، كأنها رُفِضت. والرَّاوفض: جنودٌ تَركوا أميرَهم وانصَرفوا. ويقال: رجلٌ رُفَضَةٌ، للذي يُمسِك الشيءَ ثم لا يلبثُ أن يدَعَه، ويقال رَفَضَ النّخلُ، وذلك إِذا انتشر عِذْقه وسقط قِيقاؤُه. ويقال في أرضِ بني فلانٍ رُفوض من كلأ، إذا كان متفرِّقاً بعيداً بعضُه من بعض، وقال بعضهم: مَرافِضُ الوادي: مَفاجرُه، وذلك حيث يرفضُّ إليه السَّيل. قال ابن السّكيت: راعٍ رُفضَةٌ قُبَضَة، للذي يقبض الإبلَ ويجمعها، فإذا صار إلى الموضع الذي [تحبُّه و] تهواه [رفَضَها([15])] فتركها ترعَى حيث شاءت تذهب وتجيء. (رفع) الراء والفاء والعين أصلٌ واحدٌ، يدلُّ على خلاف الوضع. تقول: رفعتُ الشيءَ رفعاً؛ وهو خلاف الخَفْض. ومَرفُوع الناقةِ في سيرها: خلاف المَوْضوع. قال طرَفة: مَوضُوعُها زَوْلٌ ومرفوعها *** كمَرِّ صَوْبٍ لِجبٍ وَسْطَ ريحْ([16]) يقال رَفَع البعيرُ ورَفَّعته أنا. ومن الباب الرَّفع: تقريب الشيء. قال الله جلّ ثناؤُه: ﴿وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ﴾ [الواقعة 34]، أي مقرَّبة لهم. ومن ذلك قوله رَفَعْتُه للسُّلطان، ومصدر ذلك الرُِّفْعانُ ويقال للناقة إذا رفَعت اللِّبَأ في ضَرعها: هي رافعٌ. والرفع: إذاعة الشيء وإظهارُه. ومنه الحديث، قال رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم: "كلُّ رافِعَة رفعَتْ علينا من البَلاغ([17]) فقد حرَّمتُها"، أي كلُّ جماعةٍ مبلِّغة تبلّغ عنا فلتبلّغ أنِّي حرَّمْتُ المدينَةَ. وذلك كقولهم رَفَع فلانٌ على العامل، وذلك إذا أذاعَ خَبرَه ورَفْع الزَّرعِ: أن يُحمل بعد الحَصاد إلى البَيْدر؛ يقال هذه أيّام الرَِّفاع. (رفغ) الراء والفاء والغين كلمةٌ تدل على ضَعةٍ ودناءة. فالرَّفْغ ألأَمُ الوادِي وشرُّه تُراباً. والرُّفْغ: أصل الفخِذ، وكلُّ موضع اجتمع فيه الوَسَخ. وفي الحديث: "كيف لا أُوهِمُ ورُفْغُ أحدِكم بين ظُفْره وأنملته([18])". والأَرفاغ من الناس: السِّفْلة. فأما قولهم عيشٌ رافغ ورفيغ: طيّب واسع، فهذا له وجهان: إمّا أن يكونَ الغَينُ منقلبةً عن الهاء فيكون من الرَّفْه، وإمَّا أن يكون شُبِّه مالُه في كثرته برَفْغ التُّراب، يراد به الكثرة. --------------------------------------------------------------- ([1]) المرفق كمنبر ومجلس. ([2]) البيت لبشر بن أبي خازم، كما في اللسان (رفق) والمخصص (7: 153/ 13: 129). ([3]) ذكرت هذه الكلمة في القاموس، ولم ترد في اللسان. ([4]) أثبت هذه التكملة مطاوعة لطريقة ابن فارس، وللحاجة إليها. ([5]) هو لبيد. ديوانه 52 طبع 1880 واللسان (رفه، غمر). وفي الموضع الأول من اللسان "غير صادية"، وقد أشير إليها في شرح الديوان. وفي جميع المواضع: "فكلها كارع". ([6]) التكملة من المجمل واللسان. وفي الحديث "أنه نهى عن الإرفاء". ([7]) البيت لأبي خراش الهذلي، كما في اللسان (رفأ، رفا)، وهو مطلع قصيدة له في شرح السكري 71 والقسم الثاني من مجموعة أشعار الهذليين 62. و انظر الخزانة (1: 211). ([8]) في الأصل: "والرافات"، صوابه في المجمل. ([9]) البيت في المجمل واللسان (رفا) والخزانة (1: 211). وفي الأصل: "أبا ذريم" صوابه من المراجع السابقة. ([10]) ديوان الفرزدق 487 واللسان (رفد، حذذ) والكامل 479 ليبسك والمعارف 179 والشعراء (ترجمة الفرزدق) وزهر الآداب (1: 21) والأغاني (19: 17) وكنايات الجرجاني 74 والحيوان (5: 197/6: 510). وفي المجمل: "أأطعمت". ([11]) البيت في اللسان (بخخ، رفد) وقد سبق في (بخ). ([12]) البيتان في اللسان (رفز، رقز) حيث أنشد في الموضع الأخير رواية "الراقز"، وكلاهما بمعنى. وفي الأصل: "رافز"، صوابه "الرافز"، أي إن العرق الصحيح يموت بها من الفزع. ([13]) البيت لرؤبة في ديوانه 82 واللسان (رفض). ورواية ابن فارس تطابق رواية الجوهري. قال ابن بري: "صوابه: بالعيس، لأن قبله: * يقطع أجواز الفلا انقضاضي *". ([14]) عجزه كما في الديوان 516 واللسان (رفض): *وأخرج يمشي مثل مشي المخبل* ([15]) هذه التكملة والتي قبلها من المجمل. ([16]) في ديوان طرفة 13: "مرفوعها زول وموضوعها"، وبهذه الرواية صحح ابن بري رواية البيت. انظر اللسان. وسيعيده في (وضع). ([17]) ويروى أيضاً "من البلاغ" بضم الباء وتشديد اللام، أي المبلغين. ([18]) الأنملة: رأس الإصبع، وفيها تسع لغات تثليث الهمزة مع تثليث الميم. ـ
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٣٣- الرفث: كلام متضمن لما يستقبح ذكره من ذكر الجماع، ودواعيه، وجعل كناية عن الجماع في قوله تعالى: ﴿أجل لكم ليلة الصيام والرفث إلى نسائكم﴾ [البقرة/187]، تنبيها على جواز دعائهن إلى ذلك، ومكالمتهن فيه، وعدي بإلى لتضمنه معنى الإفضاء، وقوله: ﴿فلا رفث ولا فسوق﴾ [البقرة/197]، يحتمل أن يكون نهيا عن تعاطي الجماع، وأن يكون نهيا عن الحديث في ذلك، إذ هو من دواعيه، والأول أصح لما روي عن ابن عباس رضي الله عنه
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٤٤ر ف ث
رفـَث ورفِـث فـي كلامـه وأرفـث وترفـث: أفحـش وأفصح بما يجب أن يكنى عنه من ذكر النكاح.
وقد ترافـث الرجلـان ورافـث صاحبـه مرافثـة.
وتقـول: مـا هـذه منافثـة إنمـا هـي مرافثـة.
وإيـاك والرفث ومالك ترفث.
قال العجاج: ورب أسراب حجيج كظم عـن اللغـا ورفـث التكلـم ورفـث إلـى امرأتـه: أفضـى إليهـا " أحـل لكـم ليلـة الصيـام الرفـث إلى نسائكم " وقيل الرفث بالفرج: الجماع
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٧٢٣الرَّفَثُ: الجماعُ وغيره مما يكون بين الرجل وامرأَته، يعني التقبيل والمُغازلة ونحوهما، مما يكون في حالة الجماع، وأَصله قول الفُحْش. والرَّفَثُ أَيضاً: الفُحْشُ من القول، وكلام النساءِ في الجماع؛ تقول منه: رَفَثَ الرجل وأَرْفَثَ؛ قال العجاج:
ورُبَّ أَسرابِ حَجيجٍ كُظَّمِ
عن اللَّغَا، ورَفَثِ التَكَلُّم
وقد رَفَثَ بها ومَعها. وقوله عز وجل: أُحِلَّ لكم، ليلةَ الصيام، الرَّفَثُ إِلى نسائكم؛ فإِنه
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٠٧* ر ف ث * * الرُّفَثُ * الفحش من القول وقد * رَفَثَ * يرفث * رَفَثاً * مثل طلب يطلب طلبا و * أرْفَثَ * أيضا
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٤٧٤الرفث- محركة-: الجماع وغيره، مما يكون بين الرجل وامرأته، من التقبيل والمغازلة ونحوهما، مما يكون في حالة الجماع. هو أيضا الفحش من القول كالرفوث بالضم. وكلام النساء - كذا في سائر النسخ التي بأيدينا، ومثله في الصحاح ووجد في نسخة شيخنا: وكلام الناس وهو خطأ، ولو أبدى له توجيها- في الجماع ، كذا قيده غير واحد من الأئمة. أو ما ووجهن به من الفحش . وروى عن ابن عباس أنه كان محرما، فأخذ بذنب
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٨٩١رَفَثَ
1 رَفَثَ ذ (T, S, M, A, Mgh, Msb, K) فِى كَلَامِهِ (M, A, Mgh) or فِى مَنْطِقِهِ (Msb,) aor. رَفُثَ , (K, and so in a copy of the S,) or رَفِثَ , (T, and so in another copy of the S,) or both, (Msb, TA,) the latter mentioned by 'Iyلd in the “ Meshلrik; ” (TA;) and رَفِثَ, (M, K,) aor. رَفَثَ ; (K;) and رَفُثَ, aor. رَفُثَ ; (Lh, M, K;) inf. n. رَفْثٌ, which is of رَفَثَ, (M, TA,) and
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٢٨رَفَثَ
رَفَثَ I , U ( n. ac. رَفْث 1 ) رَفِثَ A ( n. ac. رَفَث 4 ) رَفُثَ U ( n. ac. رُفُوْث 27 )
a. [ Fī ], Was foul, filthy, lewd, obscene in ( his talk ).
رَاْفَثَ
رَاْفَثَ III ,
a. Talked obscenities to.
أَرْفَثَ
أَرْفَثَ IV , تَرَفَّثَ V ,
a. see I .
تَرَاْفَثَ
تَرَاْفَثَ VI ,
a. Indulged in obscene conversation.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٧٬٦٦٩رفث
رَفَثَ - يَرْفُثُ (رَفِثَ - يَرْفَثُ) - رَفَث
رَفَثَ - يَرْفُثُ (رَفِثَ - يَرْفَثُ) + كائن + إلى كائن + بكلام أو فعل: يبدأ ويتوجه إلى زوجه بالملامسة: بالأيدي بالضم واللمس، وبالجسم بالعناق، وبالفم بالتقبيل، وبالفرج بالإيلاج: فعل من أفعال النكاح، وهوالذي يتلو المباشرة، أي يأتي بعد تبادل الزوجين البِشْر، وهو السرور ونظرات المودة والحب
الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٠ (الإجمالي: ٥٩)
- زود
الآيات المشتركة: ١ · Azık
- خيط
الآيات المشتركة: ١ · Hayt iplik demektir
- وقي
الآيات المشتركة: ٢ · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…
- سود
الآيات المشتركة: ١ · Kararan
- عكف
الآيات المشتركة: ١ · Örgülü saç demektir
- خون
الآيات المشتركة: ١ · “Hivan(hı)” bol donatılmış sofra demektir
- صوم
الآيات المشتركة: ١ · “Sume” damga demektir
- بيض
الآيات المشتركة: ١ · Biid yumurta demektir
- فرض
الآيات المشتركة: ١ · Farz (dat) Ayırmada ayrılacak yerin belirtildiği yer…
- لبب
الآيات المشتركة: ١ · Loblar
- شهر
الآيات المشتركة: ١ · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir
- تمم
الآيات المشتركة: ١ · Çiçeklenmiş ağaç demektir
الآيات التي ورد فيها(٢)
أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ …
Cinsel temas
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | رفث |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | فحش, لغو, فسق |
| Zıt Kök | عفف |
| Çekirdek Özet 1 | İnsanın haya ve örtünme perdesini kaldırarak mahrem ve cinsel dürtüleri söz, ima veya fiil ile açığa vurması |
| Çekirdek Özet 2 | İbadet ve arınma ortamlarında (oruç gecesi ve hac ihramı) mahremiyet sınırlarının ve nefsani taşkınlıkların düzenlenmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Mahremiyet bilincinin korunması; kutsal ve disipline edilmiş zaman-mekân sınırları içinde cinsel dürtülerin kontrol altına alınması |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca doğrudan cinsel birleşmeyle sınırlandırıp cinsel içerikli konuşma, müstehcenlik ve tahrik edici laubaliliği göz ardı etmek veya tam tersine yalnızca kaba söze indirgemek |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| رف | Gevşeme, yayılma, hafifçe hareket etme, örtüyü veya sınırı inceltme; nitekim رفت kökünde ufalanıp dağılma, رفد kökünde açılıp destek verme, رفرف kökünde kanat çırpıp serbest salınma, رفع kökünde yukarı kalkıp açılma, رفق kökünde ise yumuşama ve sertliğin kalkması anlamları esastır | ث | Yayılma ve gevşeme hareketine pürüzsüzlük, dökülme ve serbestçe akma niteliği katarak nefsin dizginlerini bırakıp mahrem arzuları, utanma perdesini yırtacak biçimde söz veya fiille dışarı saçması haline dönüştürmüştür |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ر | İnsan başı; öncelik, yöneliş, zihinsel ve iradi merkez | İnsanın başını ve iradi yönelişini nefsani bir arzuya çevirmesi, niyetin belirli bir bedensel dürtüye kilitlenmesi |
| ف | Ağız; söz, açıklık, dışavurum, dudak kenarı | İçte saklanan veya örtülü kalması gereken mahrem dürtülerin ağız, söz veya bedensel temas yoluyla sınırın dışına taşırılması |
| ث | İşaret ve sınır çizgisinin yumuşatılıp çatallanması; yayılma (erken dönemde ت işaret imgesinin peltekleşerek yoğunlaşmasıyla türetilmiştir) | Mahremiyet sınırının, utanma eşiğinin ve koruyucu perdenin dağılarak gevşemesi, içeride tutulması gerekenin serbestçe saçılması |
| رفث | Başın yönelmesiyle ağzın ve sınırların çözülerek mahrem olanın dışa saçılması | İnsanın zihni ve hissi olarak yöneldiği karşı cinse karşı hayâ sınırını aşması, örtülü kalması gereken cinsel ve mahrem arzuları söz, işaret veya fiil ile dışa vurması |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Kadın ve erkek arasındaki mahrem yakınlaşmada haya perdesinin kaldırılması; açıkça konuşulması ayıp sayılan cinsel arzuların lafzen veya fiilen dışa vurulması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Cahiliye ve erken dönem kullanımında ihramlı kişinin cinsel içerikli konuşmaktan ve laubalilikten menedilmesini tasvir eden beyitte geçer: ورُبَّ أَسرابِ حَجيجٍ كُظَّمِ / عن اللَّغَا ورَفَثِ التَكَلُّم |
| Erken Arapça kullanım | İbn Abbâs’ın hac ibadeti esnasında cinsel göndermeli şiir okurken uyarılması üzerine kökün ıstılahî çerçevesini çizerek yaptığı açıklama: إِنَّمَا الرَّفَثُ مَا رُوجِعَ بِهِ النِّسَاءُ |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, el-Müfredât.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça رفث kökü, merkezi Sami dillerinde özellikle mahremiyetin ihlali, cinsel içerikli konuşma ve örtülü sınırların açığa çıkması anlam alanında özelleşmiş bir yapı sergiler. İkili kök katmanında رف çekirdeği zayıflama, gevşeme, sınırın incelmesi ve serbest kalma hareketini taşırken, son harf olan ث fonemi bu gevşemenin dökülme ve saçılma yoluyla dışa vurulmasını pekiştirir. İbranice ve Süryanicede doğrudan r-p-t / r-p-s kökleri çiğnemek, bastırmak, ayaklar altına almak veya bir düzeni bulandırmak (örneğin İbranice rāpas/rāpat: çamurlamak, ayakla çiğneyip düzeni bozmak) anlamlarına uzanır. Arapçada ise bu hareket, edep ve hayâ düzeninin çiğnenmesi, vakar örtüsünün hafifletilmesi ve mahrem cinsel birleşme ya da bu birleşmenin öncülü olan sözlü kurlaşma alanına semantik olarak kaymıştır. Fonetik olarak رفت kökündeki kırılıp ufalanma ile رفث kökündeki perdenin ve vakarın dağılması arasında doğrudan bir anlam akrabalığı mevcuttur.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | رف ikili tabanından türeme | Hafiflik, gevşeme ve örtünün incelmesi anlamından, insan tabiatındaki hayâ perdesinin cinsel arzular karşısında gevşeyip çözülmesine evrilmiştir | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Aramice r-p-s / r-p-t kökleri ile temas | Düzeni bozma, ayaklar altına alma, bulandırma ve saygınlık sınırlarını aşındırma ekseninde ortak semantik altyapı paylaşılır | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik çerçevenin ötesinde güvenilir ve düzenli bir ses denkliği sunan akraba form tespit edilmemiştir | Veri bulunamadı |
المصدر David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Maqāyīs al-Lugha.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| رفث | Anlamlı | Mahremiyeti açığa vurma, cinsel temas veya söz | Cinsel birleşme ve cinsel içerikli konuşma ile hayâ sınırlarının aşılması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| رثف | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel sayılmıştır |
| فرث | Anlamlı | İşkembedeki sindirilmiş atık, parçalanıp yayılma | İşkembedeki sindirilmiş maddenin dağılması veya ciğerin ezilip parçalanması | Kardeş kök; Kur'an'da geçer |
| فثر | Anlamlı | Gevşemek, uyuşmak, zayıflamak | Suyun veya bedenin sıcaklık ya da yorgunluk sebebiyle diriliğini yitirip gevşemesi | Klasik sözlüklerde müsta'mel; Kur'an'da geçmez |
| ثرف | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel sayılmıştır |
| ثفر | Anlamlı | Hayvanın eyer ardı kayışı, mahrem bölge | Bineğin eyerini tutan arka kayış veya hayvanın arka edep yeri | Klasik sözlüklerde müsta'mel; Kur'an'da geçmez |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| رفث | Merkez | Cinsel mahremiyetin fiil veya sözle dışa vurulması | Cinsel ilişkinin kendisini ve buna yönelten her türlü açık söz, arzu ve cinsel laubaliliği kapsar | İbadet disiplini içinde sınırlandırılan mahrem temas |
| فحش | Komşu | Haddini aşan çirkinlik, edepsizlik | رفث doğrudan cinsel bağlama özgüyken, فحش her türlü aşırı çirkin söz, cimrilik ve ahlaki taşkınlığı bildirir | Çirkinliğin alenileşmesi ve haddi aşması |
| لغو | Komşu | Değersiz, boş ve faydasız söz | رفث cinsel dürtü kaynaklıyken, لغو niyet ve faydadan yoksun, hedefi olmayan laubali lakırdıdır | Anlamsız ve hükümsüz söz sarf etme |
| فسق | Komşu | İtaat sınırından dışarı çıkma | رفث mahremiyet perdesini aralamak iken, فسق ilahi emrin ve şer'i sınırın dışına fırlayıp çıkmaktır | Şeriat ve ahlak sınırını açıktan ihlal etme |
| عفف | Zıt | İffet, nefsani dürtülere karşı perdelenme | رفث sınırları gevşetip arzuyu dışa saçmak iken, عفف nefsi dizginleyip mahremiyeti ve vakarı titizlikle korumaktır | Şehevi ve ahlaki sınırlara riayet etme |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | رفث | Cinsel yakınlaşma ve mahrem konuşma | Eşe yönelen cinsel eylem, açık cinsel sözler ve hayâ eşiğinin kaldırılması | Kesin |
| Latince | concubitus, obscenitas | Cinsel birleşme, müstehcenlik | Concubitus fiili teması, obscenitas ise açık ve edebe aykırı sözü karşılar; kökün iki boyutunu ayrı ayrı verir | Güçlü |
| İngilizce | sexual intercourse, obscenity, lewd talk | Cinsel ilişki, müstehcen ve laubali konuşma | Tek bir İngilizce kelime kökün hem fiilî birleşme hem de sözlü cinsel imayı kuşatan yapısını tam karşılayamaz | Güçlü |
| Almanca | Geschlechtsverkehr, obszöne Rede | Cinsel temas, müstehcen konuşma | Cinsel eylem ile mahremiyeti bozan konuşma boyutunu ayrı terimlerle ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | rapport sexuel, propos obscènes | Cinsel ilişki, açık saçık sözler | Cinsel birleşme ile edebe mugayir sözlü dışavurumu ifade eden birleşik alan | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Lane's Arabic-English Lexicon, Wehr (Dictionary of Modern Written Arabic).
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ | Eşler arası fiilî cinsel ilişki ve tam yakınlaşma | Oruç gecelerinde daha önce var olan yasağın kaldırılarak eşlerin birbirine helal kılınması bağlamı (Bakara 2:187) |
| فَلَا رَفَثَ | Cinsel ilişki, cinsel içerikli konuşma, kurlaşma ve laubalilik yasağı | Hac ibadeti esnasında ihramlı olunan sürede cinsel eylemlerin ve cinsel çağrışımlı sözlerin tamamen yasaklanması (Bakara 2:197) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi tekliflerin hikmeti ve ruhsat-azimmet dengesi | Oruç gecesinde nefsin zayıflığı sebebiyle gelen ruhsatın kullara rahmet ve hafifletme boyutu | İnsanın biyolojik tabiatı ile ilahi emirler arasındaki çatışmanın çözümü |
| Fıkıh | Oruç ve hac ibadetlerini bozan veya eksilten durumlar | Hacda ihramı bozan ve kurban (bedene veya dem) gerektiren fiilî cinsel ilişki ile hacı eksilten sözlü müstehcenliğin tefriki | Fiilî temas ile sözlü cinsel dışavurumun hukuki yaptırımlara göre ayrıştırılması |
| Tefsir | Harf-i cer ile anlam genişlemesi (tazmin) | Bakara 2:187 ayetinde kökün إِلَى edatıyla geçişli kılınarak cinsel ilişkinin kinayeli ifadesi olan الإفضاء (mahrem kavuşma) manasını yüklenmesi | Kinaye, edep dili ve Kur'an'ın mahremiyeti ifade etmedeki belagat üslubu |
| Hadis | İbadetlerin sevap ve makbuliyet şartları | Hac ibadetinin kabulü için cinsel içerikli söz ve davranışlardan uzak durmayı şart koşan nebevi beyanlar | İbadetin ruhunu zedeleyen edep dışı ve nefsani yönelişlerin engellenmesi |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İbadet zamanlarında nefsani arınma | Kutsal zaman ve mekânda cinsel perhiz ve edep | İnsanın şehevi dürtülerini ilahi iradeye tabi kılarak manevi yoğunlaşmayı korumak | Oruç ve hac gibi ibadetlerde mahremiyet sınırlarının çizilmesiyle kulun takva bilincini diri tutması | Kesin |
| İlmi | İlim meclisleri ve zihinsel disiplin | Zihni bulandıran laubalilikten ve edep dışı meşguliyetten tecerrüt | Düşünsel dikkati ve hakikat arayışını şehevi savrulmalardan muhafaza etmek | Zihnin hakikat odaklı kalabilmesi için nefsani ve bayağı uyaranlardan yalıtılması gerekliliği | Güçlü |
| Siyasi | Kamusal alan ahlakı ve meclis ciddiyeti | Kamusal vakarın korunması ve laubaliliğin önlenmesi | Toplumsal sözleşmenin ve ortak ciddiyetin mahremiyet ihlalleriyle aşınmasını engellemek | Yönetim ve toplumsal müzakere zeminlerinde ciddiyeti ve ahlaki haysiyeti koruyan kurallar bütünü | Muhtemel |
| İktisadi | Ticari ve mesleki ilişkilerde etik mesafe | İş ortamında istismara yol açabilecek mahrem laubaliliğin menedilmesi | Ekonomik faaliyetlerin ve iş ahlakının cinsel zaaflarla yozlaşmasının önüne geçmek | Pazar ve meslek ahlakında profesyonel sınırların korunması, ticari güvenin zedelenmemesi | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Yalıtılmış bir sistemde sınır geçirgenliğinin bozulması veya dielektrik kırılma | Belirli bir gerilim altında yalıtkan katmanın delinerek yüklerin kontrolsüzce birbirine akması, sınırın taşıma kapasitesini yitirip serbest akışa izin vermesi gibi, mahremiyet eşiğinin aşılması da koruyucu bariyerin kırılmasıdır | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyolojide mahremiyet sınırlarının çözülmesi ve kamusal alanda laubalileşme | Toplumsal kurallarla korunan özel ve mahrem alanın, kamusal veya kutsal alana taşarak saygınlık ve vakar kodlarını altüst etmesi; rol sınırlarının erozyona uğraması | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün yalnızca kaba bir cinsellik veya doğrudan fiziki cinsel birleşme olarak anlaşılması ya da bütünüyle soyutlanarak sadece kötü söz sayılması |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Eşler arası meşru fiziki yakınlaşmayı (Bakara 2:187), cinsel arzuları tetikleyen sözlü kurlaşmayı, müstehcen konuşmayı ve ibadet esnasındaki her türlü nefsani laubaliliği kuşatan geniş mahremiyet alanı |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Hac veya oruç bağlamındaki ayetleri yorumlarken sadece fiilî cinsel ilişkiyi yasak kapsamına alıp ibadetin vakarını bozan sözlü ve davranışsal cinselliği meşru saymak veya tersine helal kılınan birleşmeyi kavramsal olarak daraltmak |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın cinsellik ve mahremiyet konularındaki yüksek edebini, kinaye sanatını ve ibadet disiplinlerinde nefsani arzuların nasıl sınırlandırıldığını gösteren anahtar bir kavram olması bakımından hayati öneme sahiptir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İbadet fıkhının ve nefs terbiyesinin temelini oluşturan oruç hükümleri (Bakara 2:187) ile hac menasiki ve ihram yasaklarını belirleyen hüküm ayetlerinde (Bakara 2:197) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Cinselliğin ya tamamen tabulaştırılıp yok sayılması ya da kuralsızca ifşa edilmesi şeklindeki ifrat ve tefrit yaklaşımlarını düzeltir; meşru zaman ve zeminde helal olan bir eylemin, kutsal zaman ve mekânda ibadetin sıhhati için nasıl sınırlandırılması gerektiğini ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamHaya ve vakar perdesinin kaldırılarak cinsel arzunun söz, temas veya birleşme ile açığa vurulması.
- Soyut anlamBelirli bir disiplin, kutsiyet ve edep gereği muhafaza edilmesi gereken sınırın nefsani dürtüler karşısında gevşetilmesi ve ihlal edilmesi.
- Sistematik karşılıkİbadet sisteminde kutsal zaman ve mekân yalıtımının (ihram ve oruç) nefsani geçirgenlikten korunmasını sağlayan ahlaki ve fıkhi bariyer.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde bireydeki cinsel dürtü ve arzuyu, mahremiyet ve hayâ eşiğini, ise ortamın izin verdiği serbestlik katsayısını temsil eder. basamak fonksiyonu olup, çevresel veya nefsani serbestlik eşiği aştığında () mahrem alanın açığa çıkışını ifade eder. ibadet veya kutsal durum değişkenidir; ihram veya oruç gibi durumlarda () devreye giren koruma filtresi, durumun sıfırlanmasını gerektirir. Model, mahrem eylemin () edep sınırının aşılması ve ibadet durumunun ihlaliyle nasıl dışa yansıdığını sembolik olarak gösterir.