زخرف

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ز-خ-رالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٥٥ · الآيات: ٤ · السور: ٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».سموزُخْرُفَخلطوَزُخْرُفًازخرفرقيدنوزُخْرُفٍزُخْرُفَهَافصلحصدرببنبت

الجذرالصيغ ٤الآيات ٤السور ٤المجاورة ٥٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

زخرف

ز - خ - ر

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ٩

Süs, desen demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Süs, desen demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٥٠٩
الخاء والراء خرمل: عجوز خِرْمِلٌ متهدمة. والخِرْمِلُ: الحمقاء. خرنب: الخَرنُوبُ والخَرُّوبُ بشجر ينبت بالشام، له حب كحب الينبوت، يسميه أهل العراق القثاء الشامي، وهو يابس أسود. نخرب: النُّخْروبُ واحد النَّخاريب، وهي خروق تكون في موضع نحو نَخاريب الزنابير. والقادح يُنَخْرِبُ الشجرة، وشجرة مُنَخْرَبْةٌ إذا خلقت وصار فيها النَّخاريب. والنَّخْروبُ: الثقبة التي فيها الزنابير. يقال: إنه لأضيق من
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٠٩
الزُخْرُفُ: الذهبُ ثمَّ يُشَبَّهُ به كل مموَّهٍ مزوَّرٍ. والمُزَخْرَفُ: المزيَّنُ. وزَخارِفُ الماءِ: طرائقُه.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٢٤
- الزخرف: الزينة المزوقة، ومنه قيل للذهب: زخرف، وقال: ﴿أخذت الأرض زخرفها﴾ [يونس/24]، وقال: ﴿بيت من زخرف﴾ [الإسراء/93]، أي: ذهب مزوق، وقال: ﴿وزخرفا﴾ [الزخرف/35]، وقال: ﴿زخرف القول غرورا﴾ [الأنعام/112]، أي: المزوقات من الكلام.
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٢١٨
الزُّخْرُفُ: الزِّينةُ. ابن سيده: الزُّخْرفُ الذهب هذا الأَصل، ثم سُمِّي كل زِينةٍ زُخْرُفاً ثم شبه كلُّ مُمَوَّه مُزَوَّرٍ به. وبيت مُزَخْرفٌ، وزَخْرَفَ البيت زَخْرَفَةً: زَيَّنَه وأَكْمَلَه. وكلُّ ما زُوِّقَ وزُيِّنَ، فقد زُخْرِفَ. وفي الحديث: أَن النبي، صلى اللّه عليه وسلم، لم يدخل الكعبة حتى أَمَرَ بالزُّخْرُفِ فنُحِّيَ؛ قال: الزخرف ههنا نُقُوشٌ وتَصاويرُ تُزَيَّنُ بها الكعبةُ وكانت بالذهب
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٢٩٠
الزخرف، بالضم: الذهب، نقله الجوهري، وهو قول الفراء، ومنه قوله تعالى: )أو يكون لك بيت من زخرف(، قال ابن سيده: هذا هو الأصل، ثم سمي كل زينة زخرفا، شبه كل مموه مزور به، وفي حديث يوم الفتح: )أنه لم يدخل الكعبة حتى أمر بالزخرف فنحي، وأمر بالأصنام فكسرت( الزخرف هنا: نقوش وتصاوير تزين بها الكعبة، وكانت بالذهب. الزخرف: الزينة، وكمال حسن الشيء. الزخرف من القول: زينته، وحسنه، بترقيش الكذب، ومنه قوله تعالى:
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٦٣٥
زَخْرَفَةٌ Q. 1 زَخْرَفَةٌ ذ signifies The adorning, ornamenting, decorating, or embellishing, of a thing, (KL, and Har p. 3,) primarily, with زُخْرُف, i. e. gold: (Har ib.:) and hence, (Har,) the adorning, &c., of falsehood, or a lie: (KL, Har:) and the falsifying or adulterating [of speech &c.]. (KL.) You say, زَخْرَفَ البَيْتَ, inf. n. زَخْرَفَةٌ, He adorned, ornamented, decorated, or
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٢٧
زَخْرَفَ زَخْرَفَ a. Gilded; adorned, decorated, ornamented, embellished; tricked out. زَخَاْرِفُ زَخَاْرِفُ 47 , a. Water-flies. b. Vessels, ships; boats. c. Vanities. زُخْرُف زُخْرُف 54 , ( pl. زَخَاْرِفُ 47 ), a. Gold; gilding; tinsel; ornament, decoration. مُزَخْرَف مُزَخْرَف a. Adorned, decorated, embellished.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٧٬٤٠١
زخرف زَخْرَفَ - يُزَخْرِفُ - زُخْرُف زَخْرَفَ - يُزَخْرِفُ + كائن + شيئاً: زينه وحسنه بإكماله وإتمامه وتزويده بالنقوش والتصاوير والألوان زُخْرُف: على وزن " فـُعـْلـُل " اسم فعل بمعنى مفعول من " زَخْرَفَ - يُزَخْرِفُ ": الزينة والإضافات الجمالية التي تضاف للبناء أو الأرض أو القول، لتجعلها جميلة ممتعة تلذ لها الأعين والأنفس، وهي تشمل الزخارف
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥٥ (الإجمالي: ٧٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. رقي

    الآيات المشتركة: ١ · Rukye tümsek, gırtlak kemiği, ümük demektir

  2. دنو

    الآيات المشتركة: ٢ · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür

  3. مسي

    الآيات المشتركة: ١ · Dün

  4. حصد

    الآيات المشتركة: ١ · Hasad: Biçilen ekin demektir

  5. خلط

    الآيات المشتركة: ١ · Bulanık su demektir

  6. حيي

    الآيات المشتركة: ٢ · Uyanık yılan demektir

  7. ربب

    الآيات المشتركة: ٣ · Ribve, tümsek demektir

  8. نزل

    الآيات المشتركة: ٢ · “Nezle” konaklama yeri demektir

  9. فكر

    الآيات المشتركة: ١ · Feker “Vekr” kuş yuvasının giriş kapısıdır

  10. غرر

    الآيات المشتركة: ١ · Ğerer, “Ğerer” çuval demektir

  11. سمو

    الآيات المشتركة: ٢ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  12. نبت

    الآيات المشتركة: ١ · Bitki

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِنْ زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَى فِي السَّمَاءِ وَلَنْ نُؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَابًا نَقْرَؤُهُ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّي هَلْ كُنْتُ إِلَّا بَشَرًا رَسُولًا

    Yaldız

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökزخرف
YapıDörtlü (rubâî)
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerزين, حلي, غرر
Zıt Kökجرد
Çekirdek Özet 1Altın, yaldız, yüzeyi parlak ve göz alıcı nakışlarla kaplama
Çekirdek Özet 2Dış görünüşü aldatıcı biçimde parlatılmış, cazibeli kılınmış geçici süs ve yanıltıcı söz
Çekirdek Özet 3Dış parlaklığın iç hakikati perdelemesi ve algısal değer yanılsaması oluşturması
Kritik Hata RiskiZühruf kavramını salt meşru estetik veya doğal güzellik sayıp, ayetlerdeki hakikati örten ve yanıltan yapay yaldızlama boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
زخİtme, fışkırtma, öne fırlatma ve parlama hareketi; nitekim aynı çekirdeği paylaşan زخر kökünde denizin kabarması ve taşması, زخم kökünde ise ileriye doğru güçlü baskı yapma anlamı mevcutturرÇekirdeğe kabarma, taşma, yüzeye vurma ve yoğunlaşma anlamı ekleyerek süsün veya altının göz alıcı biçimde öne çıkmasını sağlamıştır
زخرKabarma, dolup taşma, zenginlik ve dışa vuran ışıltıفKenar, yüzey ve dış çeper anlamını katarak kabaran süs ve parlaklığın nesnenin veya sözün yalnızca dış yüzeyine yaldız olarak sıvanmasını, yüzeyselleşmesini sağlamıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
زKesici aletYüzeyi çizme, ayırma ve belirgin hatlarla tezyin etme hareketini başlatır
خÇit, duvar türevi (ikiz harf ح temelinde türetme imge)Yüzeyi pürüzlü çizgilerle katmanlara ayırma, aralama ve içtekini gizleme işlevini taşır
رİnsan başıÜstte olma, öncelik, baş köşeye kurulma ve ilk bakışta göze çarpma konumunu belirler
فAğızSöz söyleme, dış kenar, çeper ve yüzey açıklığını simgeler
زخرفKeskin ve ince çizgilerle yüzeyin işlenmesi, en üst katmana nakış vurulması ve dış kenara ya da ağıza yaldızlı bir çekicilik kazandırılarak cazip hale getirilmesi hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAltın madeni; sonradan yaldız, boya ve nakışla bezenmiş her türlü yapay tezyinat, süslü gemiler ve su üzerinde yürüyen sinek benzeri parlak böcekler
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımHz. Peygamber'in Mekke fethinde Kabe'ye girdiğinde oradaki altın yaldızlı nakış ve tasvirlerin kazınmasını emretmesi ve mescitlerin altın yaldızla süslenmesini nehyetmesi rivayetleri

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Tehzîbü’l-Luğa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça kök sistemi içinde زخرف yapısı dörtlü (rubâî) bir gövdedir ve öncelikle altın madenini, ardından yaldızlı bezemeyi ifade eder. Sami dillerinde dörtlü kökler genellikle iki veya üç harfli temel çekirdeklerin fonetik olarak genişlemesiyle ya da somut bir nesne veya maden isminin fiilleşmesiyle ortaya çıkar. Kökün ilk bölümü olan زخر Arapçada kabarma, denizin dalgalanıp taşması ve zenginlik anlamlarını taşırken, sonuna eklenen harf ile anlam dış yüzey kaplamasına özelleşmiştir. İbranice ve Süryanicede doğrudan dört harfli birebir denkliği bulunmamakla birlikte, maden kaplama ve tezyinat semantik alanı iç Arapça genişleme karakterini korumaktadır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönزخر kökünden genişlemeKabarma, taşma ve zenginlik bildiren üçlü yapıya dış yüzey ve kenar ifade eden harfin eklenmesiyle tezyinata özelleşmiştirGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiDoğrudan Sami ortak dörtlüsü tespit edilmediArapçanın iç türetim imkânlarıyla oluşmuş kültürel ve madensel bir tezyin terimidirMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik veya diğer ailelerde güvenilir bir soydaş tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر Lisān al-ʿArab, David Cohen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
زخرفAnlamlıAltın, yaldız ve yapay süsBir nesnenin veya sözün yüzeyini parlak boya ve nakışla aldatıcı biçimde bezemekHedef kök; Kur'an'da 4 defa geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
زخرفMerkezTezyinat ve yaldızDış yüzeyi altın veya parlak nakışla kaplayarak cazip kılma; çoğunlukla aldatıcı bir yüzeysellik barındırırMaddi veya sözlü yaldız
زينKomşuGüzelleştirmeGenel süs ve çekiciliği kapsar, fıtrî veya meşru olabilir; hedef kök ise daha ziyade yapay ve yanıltıcı yaldızlamadırGenel bezenme
حليKomşuTakı ve ziynetBedene takılan kalıcı ve değerli ziyneti belirtir; hedef kök ise yüzeye çekilen ince boya ve kaplamadırTaşınabilir süs eşyası
غررKomşuAldatma ve yanıltmaDoğrudan gafletten yararlanıp aldatmayı hedefler; hedef kök aldatmayı dış görünüşün ışıltısıyla üretirGaflete düşürme ve aldanış
جردZıtSoyma ve yalınlaştırmaHer türlü örtü, kabuk ve süsü sıyırarak çıplak hakikati açığa çıkarırYalınlık ve soyutlama

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaزخرفAltın, yaldız, aldatıcı süsYüzeyi altın veya nakışla bezeyip parlatan süs ve tezyinatKesin
Latinceauratura, fucus, ornamentumYaldızlama, sahte boya, tezyinatMaddi altın kaplamayı ve dış görünüşle yanıltmayı karşılarGüçlü
İngilizcegilding, tinsel, specious ornamentYaldız, sahte parıltı, aldatıcı süsYüzey parlatılmasını iyi verir ancak sözdeki büyüleyici tesiri tam karşılamazGüçlü
AlmancaVergoldung, Flitter, PrunkYaldızlama, sahte parıltı, gösterişDış yüzeyin şatafatını ve aldatıcı parlaklığını ifade ederGüçlü
Fransızcadorure, clinquant, fardYaldız, pul parıltısı, sahte süsMaddi yaldızı ve yapay güzelleştirmeyi karşılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
زُخْرُفAltın madeni ve dünyevi zenginlikİnkarcıların peygamberden beklediği mucizevi zenginlik veya fani dünya lüksü; İsrâ 17:93, Zuhruf 43:35
زُخْرُفَهَاYeryüzünün mevsimlik ve geçici bitki örtüsü tezyinatıDünya hayatının hızla yeşerip ardından ansızın kurumasını anlatan temsil; Yûnus 10:24
زُخْرُفَ الْقَوْلِYaldızlı, süslü ve yanıltıcı retorikŞeytanların bâtılı hak göstermek amacıyla birbirine fısıldadığı aldatıcı propaganda; En'âm 6:112

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamBâtıl fırkaların ikna yöntemleriDelilsiz ve temelsiz inançların süslü sözlerle (zuhrufu'l-kavl) halka benimsetilmesiRetorik ve safsata eleştirisi
FıkıhMescitlerin ve eşyaların tezyiniMescitlerin altın, gümüş ve aşırı nakışlarla bezenmesinin mekruh veya haram kılınmasıHuşuyu bozan israf ve gösteriş yasağı
TefsirDünya ve hakikat metaforlarıTabiatın çiçeklenmesi ile sözün süslenmesi arasındaki aldatıcı benzerliğin tahliliGeçicilik ve yanıltıcılık ekseni
HadisAhir zaman alametleri ve mabet adabıKabe'nin süslerden arındırılması ve mescitlerin gösteriş yarışına sahne olmasının kınanmasıŞekilciliğin takvaya galebe çalması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniHakikatin örtülmesiŞekilci dindarlık ve yapay tezyinatÖzü perdelemeDinin ahlak ve takva boyutu yerine yapıların ve merasimlerin süslenmesi tehlikesiGüçlü
İlmiFelsefi ve mantıki tutarlılıkDemagoji ve süslü safsataBâtılı cazip kılmaDelili zayıf iddiaların edebî sanatlar ve tumturaklı lafızlarla örtülmesiKesin
Siyasiİktidar meşruiyetiİdeolojik propaganda ve gösterişKitleleri büyülemeİcraat ve adaletteki eksikliklerin anıtsal şatafat ve yaldızlı nutuklarla gizlenmesiGüçlü
İktisadiTüketim kültürü ve emtia değeriAmbalaj illüzyonu ve lüks fetişizmiTalep manipülasyonuAsıl değeri düşük malların göz alıcı ambalaj ve reklam yaldızıyla pazarlanmasıKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYüzey kaplama ve korozyon önleyici elektrokaplamaTemel malzemenin üzerinin mikron düzeyinde ince bir altın veya metal tabakasıyla kaplanarak dışarıya parlaklık verilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerGösteri toplumu ve retorik simülasyonHakikatin kendisinin değil, kurgulanmış imajının üretilerek algının yönlendirilmesiKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiZuhruf kavramını yalnızca geleneksel bir mimari tezyinat veya sıradan bir altın süsleme olarak görmek
Kur'an içi daha geniş anlamMaddi zenginlikten yeryüzünün geçici biyolojik örtüsüne, oradan zihinleri uyuşturan süslü retorik argümanlara kadar uzanan çok katmanlı bir algı illüzyonu
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki uyarıyı basit bir tezyinat eleştirisi sanıp ideolojik, medyatik ve felsefi söylemlerin yaldızlı aldatıcılığına karşı zihinsel savunmayı kaybetmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem maddi dünyaya hem de söz dünyasına bakışındaki illüzyon-hakikat ayrımını tek bir kavramsal omurgada topladığı için belirleyicidir
Hangi ayet groupslarında belirleyicidir?Dünya hayatının faniliğini tasvir eden temsil ayetlerinde, inkarcıların maddi zenginlik taleplerinde ve bâtıl fikirlerin propaganda yollarını deşifre eden mücadele ayetlerinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikatin değerinin dış parlaklık, güç gösterisi veya etkileyici retorikle ölçülebileceği yanılgısını ortadan kaldırır

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir nesnenin yüzeyine sürülen altın tozu, yaldız, boya ve göz alıcı nakış.
  • Soyut anlamİçeriği zayıf, geçici veya bâtıl olan bir durumu ya da sözü cazip hale getirerek insan idrakini yanıltan dış parıltı.
  • Sistematik karşılıkDeğer ile görünüş arasındaki asimetriden beslenen algı manipülasyonu ve yüzeysel ambalaj düzeni.
  • LaTeX modeliA(x)=x0+δ⋅y,Φ(A(x))≫Φ(x0),lim⁡t→Tδ=0  ⟹  A(x)→x0
  • LaTeX açıklamasıModelde x0 nesnenin veya sözün yalın iç hakikatini, y dış tezyinatı veya retorik boyayı, δ yaldızlama katsayısını simgeler. Φ fonksiyonu algılanan cazibe değerini temsil eder ve yaldız eklendiğinde algının nesnenin özünden çok daha büyük olduğunu gösterir. Sürecin sonuna gelindiğinde (t→T) yaldız katsayısının sıfırlanmasıyla (δ=0) süslenmiş durumun kaçınılmaz olarak yalın hakikatine (x0) döneceği ifade edilmektedir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ز