سعد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: س-ع-دالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ١٦ · الآيات: ٢ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».سموأرضكلمشيأسعدجذذنفسدومجننسُعِدُواعطوأتيأذنيوم

الجذرالصيغ ٢الآيات ٢السور ١المجاورة ١٦

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

سعد

س - ع - د

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٣

Saad dirsekten ele kadar olan kısımdır (ön kol).المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Saad dirsekten ele kadar olan kısımdır (ön kol).

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬١١١
باب العين والسين والدال معهما ع س د - ع د س - س ع د - د ع س - س د ع - د س ع عسد: العَسْدٌ لغةٌ في العَزْدِ، كالأسد والأزد. والعِسْوَدَّةُ: دُوَيَّبة بيضاء كأنّها شحمة يقال لها: بنت نقا، تكون في الرّمل يُشبَّه بها بنان الجواري، ويجمع على عِسْوَدّات وعَساوِد. قال زائدة: هي على خلق العظاء إلاّ أنها أكثر شحماً من العظاء وإلى السواد أقرب. عدس: العَدَس: حبوب. الواحدة عَدَسة. والعَدَسُ: بثرة من جنس
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٣٩٥
السَعْدُ: اليُمْنُ. تقول: سَعَدَ يومنا، بالفتح يَسْعَدُ سُعوداً. والسُعودَةُ: خلافُ النُحوسَةِ. واسْتَسْعَدَ الرجل برؤية فلانٍ، أي عدّه سَعْداً. والسَعادَةُ: خلاف الشَقاوَةِ. تقول منه: سَعِدَ الرجل بالكسر، فهو سَعِيدٌ. وسُعِدَ بالضم فهو مَسْعُودٌ. وأَسْعَدَهُ الله فهو مَسْعودٌ، ويقال مُسْعَدٌ، كأنَّهم استَغنوا عنه بِمَسْعودٍ. والإسعادُ: الإعانةُ. والمُساعَدَةُ: المعاونةُ. وقوهم: لَبَّيْكَ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١١٬١٦٨
باب العين والسين مع الدال عسد ، عدس ، سعد ، سدع ، دسع ، دعس : مستعملات . عسد : قال ابن المظفّر : العَسْد لغة في العَزْد ، كالأسْد والأزْد . قلت : يقال : عَسَد فلان جاريته وعَزَدها عَصَدها إذا جامعها . وقال الليث : العِسْوَدّة : دويبة بيضاء كأنها شحمة يقال لها : بِنْت النَقَا تكون في الرمل يشبَّه بها بنات العَذَارَى ، وتجمع عساود وعِسْوَدَّات وقال ابن شميل : العِسْوَدّ بتشديد الدال : العَضْرَفُوط
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬٣٢٩
(باب السين والعين وما يثلثهما) (سعف) السين والعين والفاء أصلان متباينان، يدلُّ أحدُهما على يُبْس شيء وتشعُّثه، والآخر على مواتاة الشيء. فالأوَّل السّعف جمع سَعَفة، وهي أغصان النخلة إذا يبست. فأما الرَّطْب فالشَّطْب. وأما قول امرئ القيس في الفرس: * كَسَا وجْهَهَا سَعَفٌ منتشر([1]) * فإنّه إنّما شبّه ناصيتها به. ومن الباب: السَّعْفَة: قروح تخرج برأس الصبيّ. ومنه قول الكسائيّ: سَُعِفت يدُه، وذلك هو
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٢٥٤
- السعد والسعادة: معاونة الأمور الإلهية للإنسان على نيل الخير، ويضاده الشقاوة، يقال: سعد وأسعده الله، ورجل سعيد، وقوم سعداء، وأعظم السعادات الجنة، فلذلك قال تعالى: ﴿وأما الذين سعدوا ففي الجنة﴾ [هود/ 108]، وقال: ﴿فمنهم شقي وسعيد﴾ [هود/105]، والمساعدة: المعاونة فيما يظن به سعادة. وقوله صلى الله عليه وسلم: (لبيك وسعديك) (عن عبد الله بن عمر أن تلبية رسول الله صلى الله عليه وسلم: (لبيك اللهم لبيك،
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٧٠
س ع د سعـدت بـه وسعـدت وهـو سعيـد ومسعـود وهـم سعـداء ومساعيـد وأسعـده اللـه وأسعـد جده ويقال‏:‏ إذا طلع سعد السعود نضر العود‏.‏ وأسعدت النائحة الثكلى‏:‏ أعانتها على البكاء والنوح‏.‏ وساعده على كذا‏.‏ ومن المجاز‏:‏ برك البعير على السعدانة وهي الكركرة‏.‏ وعقد سعدانة النعل وهي عقدة الشسع تحتها وسعدانات الميزان وهي العقد في أسفله‏.‏ وما أملح سعدانة ثديها وهي السواد حول الحلمة‏.‏ وشدّ الله على
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٤٬١٩١
السَّعْد: اليُمْن، وهو نقيض النَّحْس، والسُّعودة: خلاف النحوسة، والسعادة: خلاف الشقاوة. يقال: يوم سَعْد ويوم نحس. وفي المثل: في الباطل دُهْدُرَّيْنْ سَعْدُ القَيْنْ، ومعناهما عندهم الباطل؛ قال الأَزهري: لا أَدري ما أَصله؛ قال ابن سيده: كأَنه قال بَطَلَ يعدُ القينُ، فَدُهْدُرَّيْن اسم لِبَطَلَ وسعد مرتفع به وجمعه سُعود. وفي حديث خلف: أَنه سمع أَعرابيّاً يقول دهدرّين ساعد القين؛ يريد سعد القين
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٩٤
* س ع د * * السَّعْدُ * اليُمن تقول * سَعَدَ * يومنا من باب خضع و * السُّعُودة * ضد النحوسة و * اسْتَسْعَدَ * برؤية فلان عدّه سعيدا و * السَّعَادةُ * ضد الشاقوة تقول منه * سَعِدَ * الرجل من باب سلِم فهو * سَعيدٌ * و * سُعِدَ * بضم السين فهو * مَسْعُودٌ * وقرأ الكسائي ﴿وأما الذين سُعِدوا﴾ بضم السين و * أسْعَدَهُ * الله فهو * مَسْعودٌ * ولا يقال مُسْعد و * الإسْعَادُ * الإعانة و * المُسَاعدَةُ *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٦٬٤٨٢
سعد يومنا، كنفع يسعد سعدا، بفتح فسكون، وسعودا، كقعود: يمن ويمن ويمن مثلثة، يقال: يوم سعد، ويوم نحس. والسعد: ع قرب المدينة على ثلاثة أميال منها، كانت غزوة ذات الرقاع قريبة منه، والسعد: جبل بالحجأز، بينه وبين الكديد ثلاثون ميلا، عنده قصر، ومنازل، وسوق، وماء عذب، على جادة طريق كان يسلك من فيد إلى المدينة. والسعد: د، يعمل فيه الدروع، فيقال: الدروع السعدية، نسبة إليه وقيل السعد: قبيلة نسبت إليها
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ٢٢٬٦٦٤
سَعِدَ 1 سَعِدَ ذ , (S, A, Msb, K,) aor. سَعَدَ ; (Msb, K;) and سُعِدَ; (S, A, Msb, K;) inf. n. of the former, (Msb,) or of the latter, (MA,) or of both, (TA,) سَعْدٌ, (MA, Msb, TA,) and of the former, (MA,) or of both, (TA,) سَعَادَةٌ, (MA, TA,) or this latter is a simple subst.; (Msb;) He (a man, S, A, Msb) was, or became, prosperous, fortunate, happy, or in a state of felicity; (S, MA, Msb,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٢٥٩
سَعَدَ سَعَدَ A ( n. ac. سَعْد 1 , سُعُوْد 27 ), a. Was lucky, auspicious, propitious. سَعِدَ سَعِدَ A ( n. ac. سَعَاْدَة 22t ), a. Was happy; was fortunate, prosperous, successful. b. see IV (a) . سَاْعَدَ سَاْعَدَ III , a. Helped, assisted. أَسْعَدَ أَسْعَدَ IV , a. Prospered; rendered happy. b. see III . اِسْتَسْعَدَ اِسْتَسْعَدَ X , a. Reckoned, considered fortunate,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٤٣٬٣٨٢
سعد سَعَدَ - يَسْعَدُ (سَعِدَ - يَسْعَدُ)، سُعِدَ - يُسْعَدُ - سَعِيْد سَعَدَ - يَسْعَدُ (سَعِدَ - يَسْعَدُ) + كائن + كائناً: جعله سعيداً: يمده بعون ومساعدة زائدة، فيجعله يتحول إلى السرور والمتعة واللذة والرضى والهناء في حياته سُعِدَ - يُسْعَدُ: مبني للمجهول من " سَعَدَ - يَسْعَدُ " سَعِيْد: ضد " شقي ": على وزن " فـَعيل" اسم فاعل مبالغة
لا توجد ترجمة تركية بعدرابط المدخل

سعد سَعَدَ - يَسْعَدُ (سَعِدَ - يَسْعَدُ)، سُعِدَ - يُسْعَدُ - سَعِيْد سَعَدَ - يَسْعَدُ (سَعِدَ - يَسْعَدُ) + كائن + كائناً: جعله سعيداً: يمده بعون ومساعدة زائدة، فيجعله يتحول إلى السرور والمتعة واللذة والرضى والهناء في حياته سُعِدَ - يُسْعَدُ: مبني للمجهول من " سَعَدَ - يَسْعَدُ " سَعِيْد: ضد " شقي ": على وزن " فـَعيل" اسم فاعل مبالغة بمعنى مفعول من " سَعَدَ - يَسْعَدُ " الذي " سُعِد" ساعَدَ - يُساعِدُ: يتبادل الكائنان مد العون كل منهما للا×ر ليجعل صاحبه سعيداً واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الشعور بالبهجة والسرور والفرح والمتعة "، وهي: فَرِحَ - يَفْرَحُ، سَعَدَ - يَسْعَدُ (سَعِدَ - يَسْعَدُ)، سَرَّ - يَسُرُّ (المتعدي)، نَعِمَ - يَنْعَمُ، بَهَجَ - يَبْهَجُ، حَبَرَ - يَحْبُرُ سُعِدَ - سعدوا ﴿وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتْ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ(108)﴾ هود سعيد ﴿يوم يأت لا تكلم نفس إلا بإذنه فمنهم شقي وسعيد(105)﴾ هود مختار الصحاح ● [سعد] س ع د: السَّعْدُ اليُمن تقول سَعَدَ يومنا من باب خضع و السُّعُودة ضد النحوسة و اسْتَسْعَدَ برؤية فلان عدّه سعيدا و السَّعَادةُ ضد الشاقوة تقول منه سَعِدَ الرجل من باب سلِم فهو سَعيدٌ و سُعِدَ بضم السين فهو مَسْعُودٌ وقرأ الكسائي ﴿وأما الذين سُعِدوا﴾ بضم السين و أسْعَدَهُ الله فهو مَسْعودٌ ولا يقال مُسْعد و الإسْعَادُ الإعانة و المُسَاعدَةُ المعاونة وقولهم لبيك و سَعْدَيْكَ أي إسعادا لك بعد إسعاد و السَّعْدانُ بوزن المرجان نبت وهو من أفضل مرعى الإبل وفي المثل مرعى ولا كالسعدان و سَاعِدَا الإنسان عضداه وساعدا الطير جناحاه الراغب سعد - السعد والسعادة: معاونة الأمور الإلهية للإنسان على نيل الخير، ويضاده الشقاوة، يقال: سعد وأسعده الله، ورجل سعيد، وقوم سعداء، وأعظم السعادات الجنة، فلذلك قال تعالى: }وأما الذين سعدوا ففي الجنة﴿[هود/ 108]، وقال:﴾فمنهم شقي وسعيد{ [هود/105]، والمساعدة: المعاونة فيما يظن به سعادة. وقوله صلى الله عليه وسلم: (لبيك وسعديك) (عن عبد الله بن عمر أن تلبية رسول الله صلى الله عليه وسلم: (لبيك اللهم لبيك، لبيك لا شريك لك لبيك، إن الحمد والنعمة لك والملك، لا شريك لك). قال نافع: وكان عبد الله بن عمر يزيد فيها: لبيك لبيك، لبيك وسعديك، والخير بيديك، لبيك والرغبى إليك والعمل. زاد مسلم: قال ابن عمر: كان عمر يهل بهذا ويزيد: لبيك... الخ. أخرجه البخاري ومسلم ومالك، انظر: شرح السنة 7/49؛ ومسلم (1184)، وفتح الباري 3/409 - 410) معناه: أسعدك الله إسعادا بعد إسعاد، أو ساعدكم مساعدة بعد مساعدة، والأول أولى. والإسعاد في البكاء خاصة، وقد استسعدته فأسعدني. والساعد: العضو تصورا لمساعدتها، وسمي جناحا الطائر ساعدين كما سميا يدين، والسعدان: نبت يغزر اللبن، ولذلك قيل: مرعى ولا كالسعدان (السعدان: شوك النخل، والعرب تقول: أطيب الإبل لبنا ما أكل السعدان. وقولهم: مرعى ولا كالسعدان، مثل، وسئلت امرأة تزوجت عن زوجها الثاني، أين هو من الأول؟ فقالت: مرعى ولا كالسعدان، فذهبت مثلا. اللسان (سعد) ؛ والأمثال ص 135)، والسعدانة: الحمامة، وعقدة الشسع، وكركرة البعير، وسعود الكواكب معروفة. ملخص اللسان 1. السَّعْد: اليُمْن،وهو نقيض النَّحْس، والسعادة: خلاف الشقاوة. 2. وقد سَعِدَ يَسْعَدُ سَعْداً وسَعادَة، فهو سعيد: نقيض شَقى مثل سَلمِ فهو سَليم، وجائز أَن يكون سعيد بمعنى مسعود من سَعَده الله،ويجوز أَن يكون من سَعِد يَسْعَد،فهو سعيد. 3. وقد سَعده الله وأَسعده وسَعِد جَدُّه وأَسَعده: أَنماه. 4. والإِسْعاد: المعونة.والمُساعَدة: المُعاونة.وساعَدَه مُساعدة وسِعاداً وأَسعده: أَعانه. 5. وأَصل الإِسعاد والمساعدة متابعةُ العبد أَمرَ ربه ورضاه. 6. وساعِدَةُ الساق: شَظِيَّتُها.والساعد: مُلْتَقى الزَّنْدَين من لدن المِرْفَق إِلى الرُّسْغ. 7. والسواعد: مجاري الماء إِلى النَّهر أَو البَحْر. والساعِدُ: مَسِيلُ الماء لى الوادي والبحر، 8. والسعيد: النهر الذي يسقي الأَرض بظواهرها إِذا كان مفرداً لها، 9. يقال إِنما سُمِّيَ المُساعَدَةَ المُعاونَةُ من وضع الرجل يدَه على ساعد صاحبه،إِذا تماشيا في حاجة وتعاونا على أَمر. 10. وساعِدُ القوم: رئيسهم؛ لسان العرب ● - سعد: السَّعْد: اليُمْن، وهو نقيض النَّحْس، والسُّعودة: خلاف النحوسة، والسعادة: خلاف الشقاوة. يقال: يوم سَعْد ويوم نحس. وفي المثل: في الباطل دُهْدُرَّيْنْ سَعْدُ القَيْنْ، ومعناهما عندهم الباطل؛ قال الأَزهري: لا أَدري ما أَصله؛ قال ابن سيده: كأَنه قال بَطَلَ يعدُ القينُ، فَدُهْدُرَّيْن اسم لِبَطَلَ وسعد مرتفع به وجمعه سُعود. وفي حديث خلف: أَنه سمع أَعرابيّاً يقول دهدرّين ساعد القين؛ يريد سعد القين فغيره وجعله ساعداً.وقد سَعِدَ يَسْعَدُ سَعْداً وسَعادَة، فهو سعيد: نقيض شَقى مثل سَلمِ فهو سَليم، وسُعْد، بالضم، فهو مسعود، والجمع سُعداء والأُنثى بالهاء. قال الأَزهري: وجائز أَن يكون سعيد بمعنى مسعود من سَعَده الله، ويجوز أَن يكون من سَعِد يَسْعَد، فهو سعيد. وقد سعَده الله وأَسعده وسَعِد يَسْعَد، فهو سعيد. وقد سَعده الله وأَسعده وسَعِد جَدُّه وأَسَعده: أَنماه. ويومٌ سَعْد وكوكبٌ سعد وُصِفا بالمصدر؛ وحكى ابن جني: يومٌ سَعْد وليلةٌ سعدة، قال: وليسا من باب الأَسْعد والسُّعْدى، بل من قبيل أَن سَعْداً وسَعْدَةً صفتان مسوقتان على منهاج واستمرار، فسَعْدٌ من سَعْدَة كجَلْد من جَلْدة ونَدْب من نَدْبة، أَلا تراك تقول هذا يوم سَعْدٌ وليلة سعدة، كما تقول هذا شَعر جَعْد وجُمَّة جعدة؟ وتقول: سَعَدَ يومُنا، بالفتح، يَسْعَد سُعودا. وأَسعده الله فهو مسعود، ولا يقال مُسْعَد كأَنهم استَغْنَوا عنه بمسعود. والسُّعُد والسُّعود، الأَخيرة أَشهر وأَقيس: كلاهما سعود النجوم، وهي الكواكب التي يقال لها لكل واحد منها سَعْدِ كذا، وهي عشرة أَنجم كل واحد منها سعد: أَربعة منها منازلُ ينزل بها القمر، وهي: سعدُ الذابِح وسعدُ بُلَع وسعد السُّعود وسعدُ الأَخْبِيَة، وهي في برجي الجدي والدلو، وستة لا ينزل بها القمر، وهي: سعد ناشِرَة وسعد المَلِك وسعْدُ البِهامِ وسعدُ الهُمامِ وسعد البارِع وسعد مَطَر، وكل سعد منها كوكبان بين كل كوبين في رأْي العين قدر ذراع وهي متناسقة؛ قال ابن كناسة: سعد الذابح كوكبان متقاربان سمي أَحدهما ذابحاً لأَن معه كوكباً صغيراً غامضاً، يكاد يَلْزَقُ به فكأَنه مُكِبٌّ عليه يذبحه، والذابح أَنور منه قليلاً؛ قال: وسعدُ بُلَع نجمان معترِضان خفيان. قال أَبو يحيى: وزعمت العرب أَنه طلع حين قال الله: يا أَرض ابلعي ماءك ويا سماء أَقلعي؛ ويقال إِنما سمي بُلَعاً لأَنه كان لقرب صاحبه منه يكاد أَن يَبْلَعَه؛ قال: وسعد السعود كوكبان، وهو أَحمد السعود ولذلك أُضيف إِليها، وهو يشبه سعد الذابح في مَطْلَعِه؛ وقال الجوهري: هو كوكب نَيِّرٌ منفرد. وسعد الأَخبية ثلاثة كواكب على غير طريق السعود مائلة عنها وفيها اختلاف، وليست بخفية غامضة ولا مضيئة

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٦ (الإجمالي: ٢٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. جذذ

    الآيات المشتركة: ١ · Bir şeyin gelişigüzel parçası

  2. دوم

    الآيات المشتركة: ١ · Devam : Kışın yaprak dökmeyen ağaç, katran ağacı demektir

  3. شقي

    الآيات المشتركة: ١ · Mutsuz

  4. عطو

    الآيات المشتركة: ١ · Bölüşmede birisine düşen pay demektir

  5. كلم

    الآيات المشتركة: ١ · Kelime

  6. خلد

    الآيات المشتركة: ١ · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir

  7. أذن

    الآيات المشتركة: ١ · Kulak demektir

  8. غير

    الآيات المشتركة: ١ · Ğayr, Ğayr dışında demektir

  9. جنن

    الآيات المشتركة: ١ · Bahçe demektir

  10. نفس

    الآيات المشتركة: ١ · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  11. سمو

    الآيات المشتركة: ١ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  12. يوم

    الآيات المشتركة: ١ · “Yemm” durgun akan su demektir

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ

    Mutlu edildiler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökسعد
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerيمن, فلح, نعم
Zıt Kökشقو
Çekirdek Özet 1Ön kol, akış kanalı, dayanak ve bir işin gerçekleşmesini sağlayan dış destek ve elverişlilik
Çekirdek Özet 2İlahi yardım ve lütufla varoluş gayesine ulaşma, ebedî esenlik ve kurtuluşa erme
Çekirdek Özet 3Şekavetin karşıtı olarak varlığın fıtrî ve ilahi yardımla dengesini bularak nihai kemale ermesi hali
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca geçici psikolojik haz veya dünyevi şans olarak anlaşılıp ilahi yardım ve ontolojik esenlik boyutunun göz ardı edilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سعHızlı hareket, yayılma, işi yürütme ve enerjinin bir hedefe doğru akması (karşılaştır: سعي gayret göstermek, koşmak; سعر tutuşup yayılmak, alevlenmek)دYayılma ve hareketi belirli bir dayanağa, ekleme, destekleyici bir kola veya sabit bir kanala kavuşturarak verimli ve kalıcı bir sonuca bağlama

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekAyakta tutan, dayanak oluşturan, dıştan kavrayıp sabitleyen unsur
عGöz, pınarKaynak, içten gelen görme, akış ve bilincin dışa vurumu
دKapı, girişHareketi yönlendiren, geçişi sağlayan, hedefe ulaştıran kanal
سعدDesteğin kaynaktan beslenerek hedefe açılmasıİç kaynaktan çıkan kuvvetin dış bir dayanak ve uygun bir geçiş kanalıyla birleşip varlığı engelsizce tam hedefine ulaştırması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÖn kol kemiği, devenin göğsünün yere basan sert kısmı, devenin memesine süt taşıyan damarlar ve yerin suyunu taşıyan nehir yatağı
Cahiliye şiiri kullanımıErken Arap şiirinde سعد kökünden türeyen kelimeler elverişlilik, akış ve güç desteği bağlamında yer bulur; Humeyd b. Sevr el-Hilâlî bir beytinde develerin sulanması ve ön kolların desteğini şöyle aktarır: وجاءت بمعيوف الشريعة مكلع / أرست عليه بالأكف السواعد
Erken Arapça kullanımKurak çölde koyun ve develer için en semiz ve verimli ot sayılan dikensi bitkiye bereketinden ötürü سعدان adı verilmiş ve darb-ı mesel olarak yerleşmiştir: مرعى ولا كالسعدان

المصدر Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisānü’l-Arab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça سعد kökü, Sami dilleri ailesinde genel olarak «destekleme, yardım etme, birine arka çıkma, elverişli kılma ve talihli olma» anlam alanını temsil eder. Kuzeybatı Sami dillerinden İbranicede סעד (sa'ad) fiili doğrudan «desteklemek, ayakta tutmak, güçlendirmek, teselli etmek ve bir sofrayla canlandırmak» manalarına gelir. Süryanicede ܣܥܕ (s'ad) kökü de benzer biçimde «yardım etmek, destek olmak, arka çıkmak» anlamlarını korur. Arapçada kök, hem bu ilksel somut desteği (kol, dayanak, damar, su kanalı) hem de bu desteğin doğurduğu nihai varoluşsal genişlik, esenlik ve kutluluk (saadet) anlamını bünyesinde meczederek derinleşmiştir. Dolayısıyla kök, bir rastlantı talihi değil, arkasında durulan, desteklenen ve hedefe ulaştırılan bir varoluş zeminini ifade eder.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönساعد (ön kol) ve سعيد (su kanalı)Kolun gövdeye destek olması ve suyun kanalla akması gibi somut imgeden metafizik esenlik türetilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice סעד (sa'ad) ve Süryanice ܣܥܕ (s'ad)«Desteklemek, arka çıkmak, yardım etmek» çekirdek anlamı Sami dillerinde ortaktırKesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin dışındaki dil aileleriyle doğrulanmış doğrudan soydaşlık tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs, Lisānü’l-Arab, HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سعدAnlamlıDestek, yardım, esenlik ve saadetÖn kolun desteği ve işlerin rast gitmesiyle doğan nihai esenlikHedef kök; Kur'an'da geçer
سدعAnlamlıYönelmek, eğilmek, çarpmakBir şeye doğru hızla ve kararlılıkla yönelmek veya yere sermekKur'an'da geçmez
عسدAnlamlıİpi bükmek, sertleşmekİpi sıkıca burmak, bükmek veya bir şeyi zorla ve şiddetle yapmakKur'an'da geçmez
عدسAnlamlıMercimek; sertçe yürümekYerden biten bakliyat türü; ayrıca hayvanı sertçe sürüp hızlandırmakKur'an'da geçer
دسعAnlamlıGeğirmek, fışkırtmak, cömertçe vermekİçte toplanan şeyi birden dışarı fırlatmak veya bolca bağışta bulunmakKur'an'da geçmez
دعسAnlamlıÇiğnemek, dürtmek, saplamakAyağın altına alıp ezmek veya mızrakla dürtmekKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سعدMerkezİlahi destekle esenliğe ve hedefe erişİnsanın kendi gücünü aşan ilahi yardım ve elverişlilikle hedefe ulaştırılması haliVarlığın ontolojik dengesini bulup kalıcı huzura ermesi
يمنKomşuBereket, sağ yön ve uğurSağ elin ve bereketin getirdiği bolluk ve istikameti vurgular; dış desteğin mekanizmasından ziyade neticeye odaklanırHayrın ve kutluluğun varlıkta ortaya çıkması
فلحKomşuYarıp çıkma ve başarıTohumun toprağı yararak yeşermesi gibi çaba ve engelleri aşarak kurtuluşa ermeyi ifade ederİnsanın ektiğini biçmesi ve hedefine vasıl olması
نعمKomşuYumuşaklık, nimet ve bollukHayatın pürüzsüzleşmesi, refah ve fiziki/ruhi rahatlığı öne çıkarırKendisine lütufta bulunulanın sükûn ve lezzet bulması
شقوZıtZahmet, bedbahtlık, mahrumiyetDesteğin kesilmesi, varlığın hedefine ulaşamaması ve kendi yükü altında ezilip perişan olmasıKur'an'da saadet zıddı olarak şekavetle zikredilir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسعدDestek bulma, hayra ermeİlahi yardımın kulun eylemine eklenmesiyle elde edilen nihai esenlik ve ferahlıkKesin
LatinceBeatitudo, auxiliumKutluluk, yüksek saadet ve yardımBeatitudo nihai ve tanrısal saadeti karşılar; ancak ön koldan gelen fiziksel destek nüansını taşımazGüçlü
İngilizceBlessedness, felicity, aidKutluluk, derin mutluluk, destekHappiness kelimesi geçici talihi anlatırken, felicity ve blessedness ilahi koruma ve yüksek saadete daha yakındırGüçlü
AlmancaSeligkeit, BeistandEsenlik, nihai saadet, destekGlück dünyevi şansı da kapsar; Seligkeit ise teolojik ve nihai varoluşsal huzuru karşılarGüçlü
FransızcaBéatitude, félicité, secoursYüksek saadet, ilahi huzur, yardımBonheur kelimesinin tesadüfilik çağrışımını aşan, kalıcı ve ilahi destekli esenlik halidirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سُعِدُوا (Hud 11:108)İlahi lütuf ve yardımla ebedî kurtuluşa erdirilmeAhiret ayrışmasında cennet ehlinin, Allah'ın inayetiyle nihai felaha kavuşması bağlamı
وَسَعِيدٌ (Hud 11:105)Nihai esenliğe ve varoluşsal doyuma ermiş olanKıyamet günü insanların nihai akıbetlerine göre şakî ve saîd olarak ikiye ayrıldığı hesap bağlamı

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamSaadet ve şekavet meselesiKulun saadet ve şekavetinin ezelde takdir edilip edilmediği ve son nefese bağlı değişip değişmeyeceğiNihai kurtuluşa (cennet) ehil kılınma ve hidayet desteği
FıkıhHukuki ve akdi yardımlaşmaMüsâade ve muâvenet çerçevesinde meşru işlerde birbirine arka çıkma ve kefalet esaslarıBedenen ve malen başkasına güç ve destek verme
TefsirHud suresi 105 ve 108. ayetlerin tahliliSaidlerin meçhul/edilgen kalıpla (سُعِدُوا) gelmesinin ilahi lütfa işaret etmesiİnsanın kendi başına değil, Allah'ın yardımıyla bahtiyar kılınması
HadisTelbiye ve dua metinleriTelbiyedeki «lebbeyk ve sa‘deyk» ifadesinde itaate devam ve ilahi yardımı talep etmeBoyun eğerek emre amade olma ve katmerli yardım dileme

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve ahiret dengesiKurtuluş ve rızaNihai gayeye ulaşmaİlahi iradenin kula yardım ederek onu hüsrandan kurtarmasıKesin
İlmiBilgi ve kabiliyet inşasıZihni elverişlilik ve tevfikHakikati kavrama kolaylığıZihnin hakikate yönelirken doğru öncüllerle desteklenip pürüzsüz ilerlemesiGüçlü
SiyasiToplumsal dayanışmaKarşılıklı destek (müsaade)Düzeni korumaToplum fertlerinin ve kurumların birbirine kol kanat gererek nizamı ayakta tutmasıGüçlü
İktisadiÜretim ve akış kanallarıBereket ve kaynak elverişliliğiVerimliliği artırmaEmeğin uygun bir sermaye ve pazar desteği bularak zayi olmadan kazanca dönüşmesiGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerRezonans ve yapıcı girişim (fizik/matematik)Bir sisteme dışarıdan uygulanan frekansın sistemin doğal frekansıyla örtüşerek enerjiyi ve genliği katlamasıGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal sermaye ve destek mekanizmaları (sosyoloji/hukuk)Bireyin potansiyelini gerçekleştirmesi için toplumsal kurumlar ve ilişkiler ağından aldığı meşru destekGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca bireysel haz, anlık neşe, psikolojik tatmin veya rastlantısal piyango şansı (good luck) olarak algılanması
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanın tüm varoluşsal serüveninde ilahi tevfike mazhar olarak şekavetten arınması ve ebedî saadete (cennete) eriştirilmesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHud suresindeki saadet-şekavet karşıtlığının ahlaki ve ontolojik ağırlığının kaybolup sıradan bir dünyevi keyif veya talih meselesine indirgenmesi

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan hayatına biçtiği nihai varoluşsal gayenin (cennet ve ilahi rıza) karşıt kutbunu oluşturan şekavet kavramının tek hakiki panzehiri olduğu için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hud suresi 105-108. ayetler başta olmak üzere, ahirette insanların akıbetlerinin ayrıştığı, ilahi adalet ve lütfun tecelli ettiği sahnelerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Saadetin insanın salt kendi çabasıyla kurduğu bir otonomi veya rastlantı eseri bir tesadüf olduğu yanılgısını düzeltir; saadetin ilahi bir lütuf ve yardım (inayet) olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamÖn kol kemiği, devenin göğsünü yere dayayarak dinlendiği sert zemin ve suyun toprağa can vermek üzere aktığı tabii mecra.
  • Soyut anlamBir varlığın dış bir destek, inayet ve elverişli koşullarla buluşarak hedefine tam ve pürüzsüz biçimde ulaşması, ontolojik tatmin ve ebedî kurtuluş.
  • Sistematik karşılıkİnsanın fıtrî çabasının ilahi inayet vektörüyle aynı yönde birleşmesi neticesinde sistemin pürüzsüzleşmesi ve şekavet potansiyelinin sıfırlanması.
  • LaTeX modeliS=lim⁡t→∞(E(t)+A(t))⋅I{C(t)=0}
  • LaTeX açıklamasıFormülde S nihai saadeti ve esenliği; E(t) kulun zamana bağlı fıtrî amel ve yönelişini; A(t) sisteme dışarıdan dahil olan ilahi yardım, inayet ve tevfiki temsil eder. İndikatör fonksiyonu I, şekavet ve engelleri temsil eden C(t) unsurunun sıfırlanması şartıyla (C(t)=0) toplam enerjinin kalıcı bir esenlik durumuna dönüştüğünü sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: س