سلح
س - ل - ح
جذر- الورود: ٤
- الآيات: ١
- الصيغ: ٤
- المعاجم: ١٢
معناه في القرآن: Silahlarınız
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٨٩٠باب الحاء والسين اللام معهما
ح س ل، س ل ح، س ح ل، ح ل س، ل ح س، ل س ح كلهن مستعملات
حسل:
الضَبُّ يُكْنَى أبا حِسْل، والحِسْلُ: ولدُه، ويقال: إنه قاضي الدوابّ والطَّيْر، ويقال: وُصِفَ له آدَمُ وصورتُه -عليه السلام-، فقال الضَّبُّ: وَصَفتُم طَيْراً يُنْزِل الطيرَ من السماءِ الحُوتَ في الماء، فمن كان ذا جَناحٍ فَلْيَطِرْ، ومن كان ذا حافرٍ فَلْيَحفِرْ. وجمعة حِسَلةٌ.
سحل:
السَّحيل: ثَوْبٌ لا
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٩٦السِلاحُ مذكَّر، لأنُّه يُجمع على أسلحة، ويجوز تأنيثه، قال الطِرِمَّاح وذكر ثوراً يهزُّ قَرْنَهُ للكِلاب ليطعنها به:
يَهُزُّ سِلاحاً لم يَرِثْها كَـلالَةًيَشُكُّ بها منها أصولَ المَغابِن
وتَسَلَّحَ الرجلُ: لَبِسَ السِلاحَ. ورجلٌ سالِحٌ: معه سلاح. والمَسْلَحَةُ: قوم ذوو سِلاحٍ. وَالمَسْلَحَةُ كالثَغْرِ والمَرْقَبِ. وفي الحديث: "كان أَدْنى مَسالِح فارسَ إلى العَرَب العُذَيْبَ". قال بشر:
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٢٬٨١٤ح س ل
حسل ، حلس ، سلح ، سحل ، لحس : مستعملات .
حسل : قال الليث : الحِسْلُ : وَلَدُ الضَّبِّ ، ويُكْنى الضَّبُّ أَبَا حِسْل .
وقال أبو الدُّقَيْش : تقول العرب للضَّبّ : إنه قاضي الدَّوَابِّ والطَّيْرِ .
قال الأزهري : ومما يحقق قولُه ما حَدَّثَنَاه المُنْذِرِيّ عن عثمان بن سعيد عن نُعَيم بن حَمَّادٍ عن مروان بن معاوية عن الحسن بن عمرو عن عامر الشعبي ، قال : سمعت النعمان بن بشير على المنبر يقول : يا
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٬٨٥٢(باب السين واللام وما يثلثهما)
(سلم) السين واللام والميم معظم بابه من الصّحّة والعافية؛ ويكون فيه ما يشذُّ، والشاذُّ عنه قليل، فالسّلامة: أن يسلم الإنسان من العاهة والأذَى. قال أهلُ العلم: الله جلَّ ثناؤُه هو السلام؛ لسلامته مما يلحق المخلوقين من العيب والنقص والفناء. قال الله جلَّ جلاله: ﴿واللهُ يَدْعُو إلى دَارِ السَّلاَمِ﴾ [يونس 25]، فالسلام الله جلَّ ثناؤه، ودارُهُ الجنَّة. ومن الباب أيضاً
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٦٠- السلاح: كل ما يقاتل به، وجمعه أسلحة، قال تعالى: ﴿وليأخذوا حذرهم وأسلحتهم﴾ [النساء/102]، أي: أمتعتهم، والإسليح: نبت إذا أكلته الإبل غزرت وسمنت، وكأنما سمي بذلك لأنها إذا أكلته أخذت السلاح، أي: منعت أن تنحر، إشارة إلى ما قال الشاعر:
*أزمان لم تأخذ علي سلاحها ** إبلي بجلتها ولا أبكارها*
(البيت للنمر بن تولب في ديوانه ص 350؛ وأمالي المرتضى 2/119؛ وغريب الحديث 1/205؛ والمعاني الكبير 1/391؛ واللسان
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٣١س ل ح
أخذ سلاحه وخذوا أسلحتكم وتسلح فلان وسلحته وكل عدة للحرب فهو سلاح.
وفـي موضع كذا مسلحة ومسالح وهـم قـوم وكلـوا بمرصـد معهـم السلـاح وفلـان مسلحـي.
وهـذه الحشيشة تسلح الإبل.
و " أسلح من حبارى ".
ومن المجاز: أخذت إليّ الإبل سلاحها وتسلحت بأسلحتها إذا سمنت في عينك وحسنت.
وطلع ذو السلاح وهو السماك الرامح.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٥٬٢٦٧السِّلاحُ: اسم جامع لآلة الحرب، وخص بعضهم به ما كان من الحديد، يؤنث ويذكَّر، والتذكير أَعلى لأَنه يجمع على أَسلحة، وهو جمع المذكر مثل حمار وأَحمرة ورداء وأَردية، ويجوز تأْنيثه، وربما خص به السيف؛ قال الأَزهري: والسيف وحده يسمى سلاحاً؛ قال الأَعشى:
ثلاثاً وشَهْراً، ثم صارت رَذِيَّةً
طَلِيحَ سِفارٍ، كالسِّلاحِ المُقَرَّدِ
يعني السيف وحده. والعصا تسمَّى سلاحاً؛ ومنه قول ابن أَحمر: ولَسْتُ بعِرْنةٍ
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٦٨* س ل ح * * السِّلاَحُ * مذكر لأنه يجمع على * أسْلِحةٍ * وهو بناء مخصوص بجمع المذكر كحمار وأحمرة ورداء وأردية ويجوز تأنيثه و * تَسَلَّحَ * الرجل لبس السلاح ورجل * سَالِحٌ * معه سلاح و * المَسْلَحَةُ * بوزن المصلحة قوم ذوو سلاح والمسلحة أيضا كالثغر والمرقب وفي الحديث ﴿كان أدنى * مَسَالِح * فارس إلى العرب العذيب﴾ و * السُّلاَحُ * بالضم النجو وقد * سَلَح * من باب قطع
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٠٤٢السلاح ، بالكسر والسلح كعنب ، وضبطه الفيومي في المصباح كحمل، والسلحان، بالضم: آلة الحرب ، وفي المصباح: ما يقاتل به في الحرب ويدافع، أو حديدتها ، أي ما كان من الحديد؛ كذا خصه بعضهم، يذكر وبؤنث ، والتذكير أعلى، لأنه يجمع على أسلحة، وهو جمع المذكر، مثل حمار وأحمرة ورداء وأردية. ربما خص به السيف . قال الأزهري: والسيف وحده يسمى سلاحا، قال الأعشى:
ثلاثا وشهرا ثم صارت رذية
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٬٤٩١سَلَحَ
1 سَلَحَ ذ , (S, Mgh, K,) aor. سَلَحَ , (Msb, K,) inf. n. سَلْح, (S, Mgh, Msb,) said of a man, (TA,) He voided his excrement, or ordure; (S, K;) [or thin excrement: see سَلْحٌ: and] said of a bird, it muted, or dunged; (Msb;) like تَغَوَّطَ (Mgh, * Msb) said of a man: (Msb:) and said also [of other animals, as, for instance,] of a camel, (S, K, TA,) and of a bull. (K in art. ثلط.)
سلّحهُ
سَلَحَ 1 سَلَحَ ذ , (S, Mgh, K,) aor. سَلَحَ , (Msb, K,) inf. n. سَلْح, (S, Mgh, Msb,) said of a man, (TA,) He voided his excrement, or ordure; (S, K;) [or thin excrement: see سَلْحٌ: and] said of a bird, it muted, or dunged; (Msb;) like تَغَوَّطَ (Mgh, * Msb) said of a man: (Msb:) and said also [of other animals, as, for instance,] of a camel, (S, K, TA,) and of a bull. (K in art. ثلط.)
سلّحهُ 2 سلّحهُ ذ He armed him with a weapon or weapons. (A.) And سلّحهُ السَّيْفَ, (K, TA,) and القَوْسَ, (TA,) He armed him with the sword, (K, TA,) and the bow. (TA.) -A2- سلّح الاـِبِلَ, (A, TA,) inf. n. تَسِْيحٌ, (TA,) It caused the camels to void سُلَاح [or thin excrement; i. e. it purged them]; said of a herb. (A, TA.) [See also 4.] -A3- سلّح نِحْيَهُ, inf. n. as above, He rubbed over his نِحْى [or skin for holding clarified butter] with سُلْح, i. e. rob, or inspissated juice. (K, TA.)
اسلحهُ 4 اسلحهُ ذ He made him to void سُلَاح [or thin excrement]. (S, K.) [See also 2.]
تسلّح 5 تسلّح ذ He wore, or put on, [or armed himself with,] a weapon, or weapons. (S, A, L, K.) ― -b2- [Hence,] تَسَلَّحَتِ الاـِبِلُ بِأَسْلِحَتِهَا: see سِلَاحٌ.
سَلْحٌ سَلْحٌ ذ Excrement, ordure, or dung: (L, TA: [and evidently so accord. to the Msb; in my copy of which, and so, app., in the copy used by SM, immediately after the mention and explanation of the verb سَلَحَ, is added, وهو سلحة تسمية بالمصدر; plainly showing, by what follows سلحة, that this word is a mistranscription for سَلْحُهُ; and that the meaning is, “ and it is its سَلْح, an instance of the inf. n. used as a subst. properly so called; ” i. e., the dung of a bird is called its سَلْح; for the verb is there said to relate to a bird; though in truth it has a general application:]) or such as is thin, of any dung: (L, TA: [and this is the sense in which it is commonly known:]) and ↓ سُلَاحٌ signifies [the same: i. e.] excrement, ordure, or dung, (S, A, MA, L, K, KL,) of a human being, (KL,) or of a bird (MA) [and of any animal]: or thin excrement or dung: (MA:) this latter is said to be the correct meaning in a marginal note in a copy of the S: (TA:) the pl. of the former is سُلُوحٌ and سُلْحَانٌ. (L, TA.) [رَمَى بِسَلْحِهِ frequently occurs in the Lexicons &c., meaning He cast forth his excrement, or ordure; or properly, in a thin state.] يَا سَلْحَ الغُرَابِ [lit. O dung of the crow], an expression used by 'Omar, means يَا خَبِيثُ (assumed tropical:) [O foul, or filthy, man]. (Mgh.)
سُلْحٌ سُلْحٌ ذ signifies رُبّ [i. e. Rob, or inspissated juice, generally of dates,] with which a skin for clarified butter is rubbed over, (K, TA,) for the purpose of seasoning it. (TA.)
سِلْحٌ سِلْحٌ ذ : see سِلَاحٌ.
سَلَحٌ سَلَحٌ ذ Rain-water in pools left by torrents: (K:) so says ISh: but not heard by Az from the Arabs. (TA.)
سُلَحٌ سُلَحٌ ذ The young of the حَجَل [or partridge]; (S, K;) like سُلَكٌ and سُلَفٌ: (S:) [a coll. gen. n.: n. un. with ة: for] it is said in the T that سُلَحَةٌ and سُلَكَةٌ signify the young one of the حَجَل: (TA:) pl. سِلْحَانٌ, (T, S, K,) like سِلْكَانٌ. (T, TA.)
سِلَحٌ سِلَحٌ ذ : see سِلَاحٌ.
سُلْحَانٌ سُلْحَانٌ ذ : see سِلَاحٌ.
سُلَاحٌ سُلَاحٌ ذ : see سَلْحٌ. ― -b2- [Also A looseness, or flux of thin excrement from the bowels: diarrhœa.]
سِلَاحٌ سِلَاحٌ ذ , (S, A, Mgh, Msb, K, &c.,) as also ↓ سَلِحٌ (accord. to the K) or ↓ سِلْحٌ (accord. to the Msb) and ↓ سُلْحَانٌ, (K,) [the last mentioned in the L as a pl.,] A weapon, or weapons; i. e. an instrument, or instruments, of war; (A, K;) the thing [or things] with which one fights in war, and repels, or defends oneself; (Msb;) anything with which one repels the enemy, as a sword and spear &c.: (Ham p. 73:) or a weapon, or weapons, of iron: (Lth, Mgh, K:) it is of the masc. gender, (S, Msb, TA,) accord. to the more approved usage, (TA,) or that which most prevails, (Msb,) because in the pl. it takes the form of أَسْلِحَةٌ, which is a pl. form of a masc. n., (S, Msb, *) as in the instances of أَحْمِرَةٌ, pl. of حِمَارٌ, and أَرْدِيَةٌ, pl. of رِدَآءٌ, (S,) but it is also fem., (S, Msb, K,) and has also for pls. سُلُحٌ and سُلْحَانٌ, (L,) and the pl. fem. is سِلَاحَاتٌ. (Msb.) You say رَجُلٌ ذُو سِلَاحٍ [A man having a weapon or weapons]. (K.) And قَوْمٌ ذَوُو سِلَاحٍ [A people, or party, having weapons, or arms]. (S, A, K.) And لَبِسَ السِّلَاحَ [He wore, or put on, the weapon, or the weapons, or arms]. (S, A, K.) And أَخَذَ القَوْمُ أَسْلِحَتَهُمْ The people, or party, took their weapons, or arms, each taking his. (Msb.) ― -b2- A sword (Az, Mgh, K) alone is sometimes termed سِلَاحٌ. (Az, Mgh.) ― -b3- And A bow without a string (K) is likewise thus termed. (TA.) ― -b4- And A staff, or stick. (K.) ― -b5- سِلَاحُ لثَّوْرِ means (assumed tropical:) The horns of the bull. (S, * TA.) ― -b6- ذُو السِّلَاحِ is (tropical:) an appel-lation of السَّمَاكُ الرَّامِحُ [i. e. The star Arcturus]. (A, TA.) ― -b7- And أَخَذَتِ الاـِبِلُ سِلَاحَهَا and بِأَسْلِحَتِهَا mean (tropical:) The camels became fat, and of goodly appearance; (A, L, TA;) i. e. their fat became as though it were weapons with which they prevented their being slaughtered: (L, TA:) and the like has been mentioned before, [voce رُمْحٌ,] in art. رمح. (TA.)
سَالِحٌ سَالِحٌ ذ A man having, (K,) or having with him, (S,) a weapon, or weapons: (S, K:) an epithet [of the possessive kind, having no verb,] similar to تَامِرٌ and لَابِنٌ. (TA.) -A2- And A she-camel that has voided excrement, [or thin excrement,] in consequence [of the eating] of herbs, or leguminous plants. (S, K.)
أَسْلَحُ مِنْ حُبَارَى أَسْلَحُ مِنْ حُبَارَى ذ [More wont to mute than a bustard] (Meyd, A, Mgh) and مِنْ دَجَاجَةٍ [than a domestic hen]: the former mutes in the time of fear; and the latter, in the time of security: (Meyd:) a prov. (Meyd, Mgh.)
اـِسْلِيحٌ اـِسْلِيحٌ ذ A certain plant, the pasturing upon which causes the milk (S, K) of the camels (S) to become abundant: (S, K:) or a certain kind of tree, or shrub, that has this effect: (L:) [see also اـِسْلِيخٌ:] it was said to an Arab woman of the desert, “ What is thy father's tree? ” and she answered, شَجَرَةُ أَبِى الاـِسْلِيحْ رُغْوَةٌ وَصَرِيحٌ وَسَنَامٌ اـِطْرِيحْ [The tree of my father is the isleeh: froth upon the milk, and milk free from froth; and a long, or tall, hump: these are the consequences of pasturing upon it]: (S, * L:) or it is a certain herb, or leguminous plant, of those that are slender and soft (مِنْ أَحْرَارِ البُقُولِ), growing in the winter, that causes the camels to void سُلَاح [or thin excrement] when they eat much of it: or a certain herb (عُشْبَة), resembling the جِرْجِير [or rocket], growing upon tracts of sand such as are termed حُقُوف: or a certain kind of plant, growing conspicuously in plain, or soft, tracts, having a thin and delicate leaf, and a pericarp (سِنْفَة) stuffed with grains, or seeds, like those of the poppy; which is one of the plants of the rain of the صَيْف [here meaning spring (see زَمَنٌ)], and which causes the cattle to void سُلَاح: n. un. with ة: Aboo-Ziyلd says that the places in which the اسليح grows are sands. (L.)
مَسْلَحَةٌ مَسْلَحَةٌ ذ A ثَغْر [or frontier of a hostile country]: (K:) or a place of arms or weapons, (Mgh,) like a ثَغْر and a مَرْقَب [which is an elevated place of observation], (S, Mgh, TA,) wherein are parties that watch the enemy, lest they should make an invasion at unawares, and , when they see them, inform their companions, in order that they may prepare themselves for them: (Nh, TA:) pl. مَسَالِحُ. (S, Mgh.) ― -b2- Also, [in one of my copies of the S erroneously written مُسَلَّحَة,] A people, or party, having arms, or weapons; an armed people or party; (S, A, K, TA;) composing a numerous body, in a place of observation, with the keeping of which they are entrusted, at the frontier of an enemy's country; a single person of whom is termed ↓ مَسْلَحِىٌّ; (A, * L;) and مَسْلَحَةٌ [also] is thus applied to a single person in a saying of 'Omar: (Mgh:) they are thus called because of their having weapons, or because of their occupying the place called مَسْلَحَةٌ: (Nh:) or the مسلحة of the army are a party of capturers that go before the army, exploring for them the way, and searching as spies to learn news of the enemy, lest the enemy should make a sudden assault upon them; not suffering any one of the enemy to enter the territory of the Muslims, and warning the Muslims of the approach of an army. (ISh.)
مَسْلَحِىٌّ مَسْلَحِىٌّ ذ : see the next preceding paragraph.
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٧٢سَلَحَ
سَلَحَ A ( n. ac. سَلْح 1 ),
a. Dunged, muted.
سَلَّحَ
سَلَّحَ II ,
a. Armed, equipped, accoutred.
تَسَلَّحَ
تَسَلَّحَ V ,
a. Armed himself.
سَلْح
سَلْح 1 , ( pl. سُلُوْح 27 , سُلْحَاْن 35 ),
a. Excrement, dung.
سُلْح
سُلْح 3 ,
a. Juice with which a skin is rubbed.
سُلَح
سُلَح 9 , ( pl. سِلْحَاْن 34 ),
a. Young partridge.
مَسْلَحَة
مَسْلَحَة 17t , ( pl. مَسَاْلِحُ 44 ),
a.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٧٬٤٣٣سلح
سَلَحَ - يَسْلَحُ - سِلاح - أَسْلِحَة
سَلَحَ - يَسْلَحُ + كائن أو شيء + كائناً أو شيئاً: يحميه ويقيه ويعصمه من أذى أو ضر
سَلَحَ - يَسْلَحُ + كائن أو شيء + كائناً أو شيئاً+ بشيء: يحميه ويقيه ويعصمه من أذى أو ضر باستعمال الشيء:
يضمه إليه ليتقوى ويدفع عن نفسه به: وقد يكون ذلك بطعام أو نبت مقوٍ، يأكله ويتقوى به ليذب عن نفسه، أو بآلة أو ما
الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٦ (الإجمالي: ٣٩)
- ميل
الآيات المشتركة: ١ · Eyik ağaç anlamındadır
- مطر
الآيات المشتركة: ١ · Yağmur
- حذر
الآيات المشتركة: ١ · Hızr (ha, zal) : Savaşta kullanılan savunma aleti, zırh gibi
- أذي
الآيات المشتركة: ١ · Başta saçlar arasında kepeklenmeyi yapan hastalığın adıdır
- مرض
الآيات المشتركة: ١ · “Bürde” gocuk demektir
- وضع
الآيات المشتركة: ١ · Koyar
- هون
الآيات المشتركة: ١ · Düzlük demektir
- ودد
الآيات المشتركة: ١ · Vadi, bir ırmağın veya derenin içinde bulunduğu sahadır
- وري
الآيات المشتركة: ١ · Arka
- جنح
الآيات المشتركة: ١ · Kanat demektir
- طوف
الآيات المشتركة: ١ · Çeper demektir
- غفل
الآيات المشتركة: ١ · Ğufl, “Ğefer” örtü demektir
الآيات التي ورد فيها(١)
… أَذًى مِنْ مَطَرٍ أَوْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوا حِذْرَكُمْ إِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُهِينًا
Silahlarınız
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سلح |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | عدو, حرب, درع, جنن |
| Zıt Kök | سلم |
| Çekirdek Özet 1 | Savunma veya saldırı amacıyla bedene veya elde taşınan her türlü kesici, vurucu ve koruyucu teçhizat; dış tehlikeyi savuşturma aracı |
| Çekirdek Özet 2 | Müminlerin ibadet (korku namazı) ve teyakkuz halindeyken güvenliği temin eden somut savunma ve caydırıcılık donanımı |
| Çekirdek Özet 3 | Bir topluluğun veya bireyin varlığını, hukukunu ve güvenliğini korumak için maddi caydırıcılık araçlarını hazır bulundurma ilkesi |
| Kritik Hata Riski | Kökün yalnızca saldırgan şiddet aygıtı olarak görülüp savunma, caydırıcılık ve ibadet esnasındaki uyanıklık boyutunun ihmal edilmesi |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سل | Bir şeyi yerinden çekip çıkarma, sıyırma, akıp gitme veya pürüzsüzce sıyrılma (سلل, سلخ, سلب) | ح | Çekirdekteki kınından sıyırma ve akışkan hareket, sürtünme ve keskin temas hissi taşıyan boğaz harfiyle birleşerek kınından sıyrılan kesici madene ve tehlikeyi defeden sert savaş donanımına özgü kılınmıştır. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek | Tutunma, dayanma, sertlik, dıştan gelecek darbeye karşı mukavemet gösterme ve batıcılık. |
| ل | Çoban değneği, üvendire | Sevk etme, yönlendirme, kontrol altında tutma, uzanarak müdahalede bulunma. |
| ح | Çit, duvar | Çevreleme, sınırı koruma, içeri sızmayı engelleme ve tehlikeye set çekme. |
| سلح | Diken gibi sert ve batıcı bir vasıtayı eldeki değnek gibi yönlendirerek etrafa koruyucu bir çit ve savunma hattı kurma hareketi | Saldırıya karşı mukavemet gösteren, uzanıp hedefi engelleyen ve düşmanla araya koruyucu engel koyan aletin bütünü. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Savaşta savunma veya hücum amacıyla kuşanılan demir araçlar; bilhassa kından çekilen kılıç ve düşmana karşı kullanılan boynuz veya sopa gibi her tür müdafaa vasıtası. Ayrıca develeri semirten ve kesilmekten koruyan sert bir çöl otu (el-islih) ve hayvanın dış tehlikeye karşı püskürttüğü sıvı. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | A‘şâ bir beytinde yolu uzayan zayıflamış devesini kından sıyrılmış yalın bir kılıca benzetirken kökü şu lafızla şahit kılmıştır: طَلِيحَ سِفَارٍ كَالسِّلاَحِ المُفَرَّدِ / Lisānü’l-Arab |
| Erken Arapça kullanım | İbn Ahmer bastonunu silah olarak zikretmiş; Tırmâh ise yaban öküzünün av köpeklerine karşı kendini savunduğu boynuzlarını سلاح olarak nitelemiştir. Sınır boylarında nöbet tutan silahlı birliklere مَسْلَحَة denilmiştir. |
المصدر Lisānü’l-ʿArab, Maqāyīsü’l-Luğa, Kitābü’l-ʿAyn.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça سلح kökü, Sami dillerinin güney ve batı kollarında hem teçhizat ve donanım hem de boşaltım ve dışa atım anlam katmanlarıyla temsil edilir. İbranicede š-l-ḥ (שָׁלַח) kökü öncelikle «göndermek, uzatmak, salmak» anlamına gelirken; bu kökten türeyen šelaḥ (שֶׁלַח) kelimesi doğrudan «fırlatılan silah, kılıç, mızrak veya su kanalı» anlamındadır. Aramice ve Süryanicede šlaḥ (ܫܠܚ) kökü soymak, kınından çıkarmak, uzatmak ve zırhı sıyırmak yönleriyle belirir. Arapçada سلح kökündeki «silah» anlamı, kökün kınından sıyrılan veya uzatılıp savrulan alet fikriyle (İbranice šelaḥ ile fonetik ve semantik denklik içinde) birleştiğini; bedensel dışa atım anlamının ise sıyrılıp çıkma ve salıverme çekirdeğinden türediğini gösterir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | سل kökünden türeyiş | Kınından çekip çıkarma (سلل) veya deriyi soyup ayırma (سلخ) fiillerindeki sıyrılma eyleminin somut teçhizata isim olması. | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice šelaḥ (שֶׁלַח) / Aramice šlaḥ (ܫܠܚ) | Fırlatılan nesne, kılıç, mızrak ve kınından çekilen teçhizat anlamlarında ortak Sami kök katmanı. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik ortak çekirdek | Sıyrılma, dökülme ve savunma amaçlı sert uzantı kavramlarının bölgesel dillerdeki yansımaları. | Muhtemel |
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lisānü’l-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سلح | Anlamlı | Silahlanmak, donanmak | Korunma ve savaş aletlerini kuşanmak; hedef kök. | Kur'an'da geçer |
| سحل | Anlamlı | Kazımak, dövmek, kıyı | Bir şeyin yüzeyini soymak, suyun karayı aşındırdığı sahil ve düz kumaş. | Kur'an'da geçer |
| لسح | Anlamlı | Isırmak, sokmak | Akrebin veya haşerenin sokması, kamçıyla vurmak. | Kur'an'da geçmez |
| لحس | Anlamlı | Yalamak | Dil ile bir nesnenin üzerini sıyırıp almak. | Kur'an'da geçmez |
| حسل | Anlamlı | Kertenkele yavrusu | Keler yavrusu (hısl); zayıf ve küçük varlık. | Kur'an'da geçmez |
| حلس | Anlamlı | Semer altlığı, yapışıp kalmak | Bineğin sırtına konan yaygı; bir yere ayrılmamacasına bağlanmak. | Kur'an'da geçmez |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سلح | Merkez | Savunma ve savaş teçhizatı | Düşmanı defetmek ve korunmak için taşınan her tür alet. | Maddi teçhizatın kendisi. |
| عدو | Komşu | Düşmanlık ve çatışma | Silahın yöneldiği karşı tarafı ve fiilî husumeti ifade eder. | Hasmın tavrı ve sınır aşma hali. |
| حرب | Komşu | Savaş durumu | Silahların fiilen devreye girdiği çatışma ve harp olgusu. | Mücadelenin bizzat kendisi. |
| درع | Komşu | Koruyucu zırh | Yalnızca bedeni darbelerden koruyan pasif savunma giysisi. | Savunmaya mahsus özel zırh. |
| جنن | Komşu | Kalkan ve siper | Düşmandan gizleyen ve darbeleri savuşturan siperlik (cünne). | Örtücü ve gizleyici koruma. |
| سلم | Zıt | Barış, güvenlik ve teslimiyet | Silahın indirilmesi, çatışmanın ve tehlikenin bulunmadığı esenlik hali. | Zıt kutup; sükûnet ve sulh ortamı. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سلح (السِّلاح) | Savaş ve korunma aleti | Hem savunma hem saldırı araçlarını kapsayan genel cins isim. | Kesin |
| Latince | Arma, telum | Silah, donanım, savunma gereci | Arma genel teçhizatı, telum ise hücum ve fırlatma aletlerini karşılar. | Kesin |
| İngilizce | Weapon, arms, armor | Silah, mühimmat, zırh | Weapon saldırı aletini, arms kurumsal donanımı öne çıkarır; kökün genel caydırıcılığını karşılar. | Kesin |
| Almanca | Waffe, Rüstung | Silah, zırh, teçhizat | Waffe vurucu aleti, Rüstung ise bedene giyilen koruyucu savunma aracını belirtir. | Kesin |
| Fransızca | Arme, armement | Silah, donanım | Kişisel ve kolektif savunma araçlarının bütününü ifade eder. | Kesin |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| أَسْلِحَتَكُمْ / أَسْلِحَتَهُمْ | Maddi korunma ve savunma teçhizatı (kılıç, kalkan, ok, mızrak) | Savaş veya tehlike anında namaz kılarken düşmanın ani baskınına uğramamak için elde ve bedende hazır tutulması emredilen fiilî donanım (Nisâ 4:102). |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Veri bulunamadı | Bu kök kelam disiplininde itikadi bir terim olarak yer almaz. | Veri bulunamadı |
| Fıkıh | Korku namazı (salâtü'l-havf) ve sefer fıkhı | Namaz kılarken silah taşımanın hükmü; silahın necis olup olmaması ve namazın sıhhatine etkisi tartışılmıştır. | İbadet esnasında taşınması vacip veya mendup olan savunma aleti. |
| Tefsir | Ahkâm tefsiri | Ayetteki «silahlarını alsınlar» emrinin vücubiyeti ve ibadet ile tedbirin telifi meselesi. | Güvenliği zafiyete uğratmayan ibadet disiplini. |
| Hadis | Cihad, emniyet ve mescit adabı | Mescitlerde ve kalabalık yerlerde silah taşırken temreninin veya kesici ucunun tutulması emri. | Toplum güvenliği ve kazaların önlenmesi için silah taşıma ahlakı. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevekkül-tedbir dengesi | Fiilî tedbir vasıtası | İbadet anında dahi meşru korunma vasıtalarını terk etmeme ilkesi | İbadetin manevi boyutu, maddi korunma tedbirlerini devreden çıkarmaz; aksine onunla bütünleşir. | Kesin |
| İlmi | Savunma teknolojisi | Teçhizat bilgisi | Tehlikeleri savuşturacak araçların üretimi ve geliştirilmesi | Düşmanın caydırılması için gereken mekanik ve teknik donanımın incelenmesi. | Güçlü |
| Siyasi | Kamu güvenliği ve egemenlik | Caydırıcılık gücü | Toplumun varlığını dış tehditlere karşı koruma kalkanı | Siyasi iradenin barışı koruyabilmesi için caydırıcı askeri teçhizata sahip olması zorunluluğu. | Kesin |
| İktisadi | Savunma harcamaları | Güvenlik sermayesi | İktisadi üretimin ve mülkiyetin tahrip edilmesini önleme güvencesi | Emniyet olmadan iktisadi istikrarın kurulamayacağı gerçeği gereği teçhizata yapılan zorunlu tahsisat. | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Biyolojide savunma mekanizması (antikorlar ve bağışıklık teçhizatı) | Organizmanın hayatiyetini sürdürmek için patojenlere ve dış tehditlere karşı geliştirdiği aktif savunma ve müdafaa araçları. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Hukukta meşru müdafaa hakkı ve güvenlik doktrini | Bireyin veya devletin varlığına yönelik haksız saldırıyı bertaraf etmek için elinde bulundurduğu orantılı zor kullanma yetkisi ve aracı. | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün yalnızca saldırı, imha ve haksız şiddet üreten ateşli aletlere indirgenerek okunması; savunma ve caydırıcılık boyutunun unutulması. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kök hücum değil, tam aksine ibadet esnasında düşmanın baskınını önleyecek bir «uyanıklık ve korunma kalkanı» olarak zikredilir. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İbadet halinde teyakkuzun terk edilebileceği zannı veya dinin emrettiği silahlanmanın saldırgan bir yayılmacılık aracı olduğu yanılgısına düşülmesi. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın ibadet anlayışının hayattan ve somut gerçeklikten kopuk olmadığını; namaz kılarken dahi silahın hazır tutulmasını emrederek tedbir ile takvayı birleştirdiğini gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Korku namazı, savaş hükümleri ve müminlerin askeri teyakkuzunu düzenleyen ahkâm ayetlerinde (Nisâ Suresi) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Tevekkülün tedbirsizlik olduğu yönündeki mistik yanılgıyı ve dinin güvenliği sadece duaya havale eden pasifist bir anlayış benimsediği tezini çürütür. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamKesici, delici, vurucu ve koruyucu demir savaş aygıtı; tehlike anında bedene asılan veya elde tutulan savunma donanımı.
- Soyut anlamVarlığı ve emniyeti tehdit eden dış saldırıları engellemek üzere hazır bulundurulan caydırıcı güç ve meşru savunma vasıtası.
- Sistematik karşılıkİbadet ve sivil hayat sürerken güvenlik zaafı oluşturmamak adına maddi korunma araçlarını hazır tutma disiplini.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde silah teçhizatını, korunma ve savunma araçları uzayını temsil eder. ifadesi teçhizatın dış tehdide () karşı oluşturduğu caydırıcı direnç fonksiyonudur. ise korunmakta olan öznenin veya ibadetin zafiyete uğrama ihtimalini simgeler; silahın temel varlık gayesi bu zafiyet riskini en aza indirmektir. Tehdit algısı sıfırdan büyük olduğu sürece bu donanımın hazır tutulması esastır.