جنن

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ج-ن-نالصيغ: ٤٦ · الجذور المجاورة: ١٨٤ · الآيات: ١٩٦ · السور: ٧٠؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».وَجَنَّاتٍعنبجَانٌّجننتحتجريالْجَنَّةَجَنَّاتِجَنَّاتٍدخلفوزصحبالْجَنَّةُ

الجذرالصيغ ٤٦الآيات ١٩٦السور ٧٠المجاورة ١٨٤

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

جنن

ج - ن - ن

جذر
  • الورود: ٢٠١
  • الآيات: ١٩٦
  • الصيغ: ٤٦
  • المعاجم: ٩

Bahçe demektir. Cennet, dışarıdan iç tarafı görünmeyen meyveliklerin adıdır. Cenin kelimesi buradan gelmektedir. Görünmeyen varlıklara “cin” denmektedir ve inse karşı kullanılmaktadır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Bahçe demektir. Cennet, dışarıdan iç tarafı görünmeyen meyveliklerin adıdır. Cenin kelimesi buradan gelmektedir. Görünmeyen varlıklara “cin” denmektedir ve inse karşı kullanılmaktadır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٢٦١
باب الجيم مع النون ج ن، ن ج مستعملان جن: الجنُّ: جماعة وَلَدِ الجانِّ، وجمعهم الجِنَّةُ والجِنّانُ، سُمُّوا به لا ستِجنانِهم من الناس فلا يُرونَ. والجانُّ أبو الجِنِّ خُلِقَ من نار ثم خُلق نَسله. والجانُّ: حيَّةٌ بيضاء، قال الله عز وجل "تَهتزُّ كأنَّها جانُ وَلي مُدبِراً". والمَجَنَّةُ: الجنُون، وجُنَّ الرجلُ، وأجَنَّه الله فهو مَجنُونٌ وهم مَجانينُ. ويقال به جنَّةٌ وجنونٌ ومَجَنَّة، قال: من
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٩٧٥
جَنَّ عليه الليلُ يَجُنُّ بالضم جُنوناً. ويقال أيضاً: جَنَّهُ الليلُ وأَجَنَّهُ الليل، بمعنىً. والجِنُّ: خلاف الإنس، والواحد جِنِّيٌّ. يقال: سمِّيتْ بذلك لأنّها تُتَّقى ولا تُرى. وجُنَّ الرجل جنوناً، وأَجّنَّهُ الله فهو مَجْنونٌ. وأمَّا قو لموسى بن جابر الحنفيّ: فما نَفَرَتْ جِنِّي ولا فُـلَّ مِـبْـرَدي ولا أصبحتْ طيْري من الخوف وُقعا فإنه أراد بالجِنِّ القلبَ، وبالمبرد اللسان. ونخلةٌ
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٨٥
ج ن ن جنـه‏:‏ ستـره فاجتـن‏.‏ واستجـن مجنة‏:‏ استتر بها واجتن الولد في البطن وأجنته الحامل‏.‏ وحبذا مجن ابن أبي ربيعة‏.‏ وتقول‏:‏ كأنهم الجان وكأن وجوههم المجان‏.‏ وجن عليه الليل وواراه جنان الليل أي ظلمته‏.‏ وفلان ظضيف الجنان وهو القلب وأعوذ بالله من خور الجبان ومن ضعف الجنان‏.‏ وهو يتجنن عليّ ويتجان‏.‏ وجن الخاز باز به جنوناً ونخلة مجنونة‏:‏ شديدة الطول ونخل مجانين‏.‏ قال‏:‏ يا رب أرسل
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ٢٢٬١١٤
جَنَّ الشيءَ يَجُنُّه جَنّاً: سَتَره. وكلُّ شيء سُتر عنك فقد جُنَّ عنك. وجَنَّه الليلُ يَجُنُّه جَنّاً وجُنوناً وجَنَّ عليه يَجُنُّ، بالضم، جُنوناً وأَجَنَّه: سَتَره؛ قال ابن بري: شاهدُ جَنَّه قول الهذلي: وماء ورَدْتُ على جِفْنِه، وقد جَنَّه السَّدَفُ الأَدْهَمُ وفي الحديث: جَنَّ عليه الليلُ أَي ستَره، وبه سمي الجِنُّ لاسْتِتارِهم واخْتِفائهم عن الأبصار، ومنه سمي الجَنينُ لاسْتِتارِه في بطنِ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٬٠٧٨
* ج ن ن * جن عليه الليل و * جَنّهُ * الليل يجنه بالضم * جُنُوناً * و * أجَنَّهُ * مثله و * الجِنُّ * ضد الإنس الواحد * جِنِّيٌّ * قيل سميت بذلك لأنها تُتقى ولا تُرى و * جُنَّ * الرجل * جُنونا * و * أجَنَّهُ * الله فهو * مَجْنونٌ * ولا تقل مُجن وقولهم للمجنون * ما أجَنَّهُ * شاذ لأنه لا يقال في المضروب ما أضربه ولا في المسلول ما أسله فلا يقاس عليه و * أجَنَّ * الشيء في صدره أكنه و * اجنَّتِ *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٥٬٥٦٤
: ( *!جَنَّهُ اللَّيْلُ ) *!يَجُنُّه *!جَنًّا ، ( و ) *!جَنَّ ( عليه ) كَذلِكَ ، ( *!جَنًّا *!وجُنوناً ، و ) كَذلِكَ ( *!أَجَنَّهُ ) اللَّيْلُ : أَي ( سَتَرَهُ ) ، وهذا أَصْلُ المعْنَى . قالَ الرَّاغبُ : أَصْلُ الجنّ السّترُ عن الحاسةِ ؛ فلمَّا جَنَّ عليه اللَّيْلُ رَأَى كَوْكَباً . وقيلَ : جَنَّه : سَتَرَهُ ؛ أَو جَنَّه : جَعَلَ له ما *!يُجِنُّهُ كقَوْلِكَ : قَبَرْتهُ وأَقْبَرْتُه وسَقَيْتُه
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٤٩١
جَنَّ جَنَّ U ( n. ac. جَنّ 1 , جُنُوْن 27 ) a. [ acc. or 'Ala ], Covered, veiled, concealed. b. Was, became dark. c. Was, became mad, insane, possessed; was frantic, frenzied. جَنَّنَ جَنَّنَ II , a. Maddened, frenzied; drove mad, bereft of reason. أَجْنَنَ أَجْنَنَ IV , a. see II . b. Covered, veiled, concealed. c. Buried, interred. d. [ 'An ], Was hidden, concealed from.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١١٢٬٦٠٤
جنن 1.BAB جَنَّ - يَجِنَّ - جَنِيْن- أَجِنَّة جَنَّ - يَجِنَّ + الكائن: يكون جنيناً: يكون بشراً في بطن أمه: جَنَّ الجنينُ في الرحم يَجِنُّ جَنّاً وأَجَنَّتْه الحاملُ جَنِيْن: على وزن " فَعيل " اسم فاعل من " جَنَّ - يَجِنَّ ": البشر الذي في بطن أمه أَجِنَّة: جمع " جَنِين " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " مراحل النمو والكبر بالعمر في البشر"،
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٨٤ (الإجمالي: ٥٠٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. تحت

    الآيات المشتركة: ٣٨ · Ayağın alt tarafı demektir

  2. جري

    الآيات المشتركة: ٣٧ · Cariye yelkenli sandal demektir

  3. نهر

    الآيات المشتركة: ٤٢ · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…

  4. دخل

    الآيات المشتركة: ٤١ · Dahl: Kuytu yer demektir

  5. خلد

    الآيات المشتركة: ٣١ · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir

  6. عدن

    الآيات المشتركة: ١١ · “Firdevs“ özel mülkiyetli bahçedir, “aden“ ise yaz ve kış…

  7. فوز

    الآيات المشتركة: ١٣ · Fevz Gölgeliktir

  8. عمل

    الآيات المشتركة: ٣٥ · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir

  9. صلح

    الآيات المشتركة: ٢٥ · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir

  10. نعم

    الآيات المشتركة: ٢١ · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır

  11. عنب

    الآيات المشتركة: ٧ · E’nab, Üzüm asması demektir

  12. صحب

    الآيات المشتركة: ١٦ · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…

الآيات التي ورد فيها(١٩٦)

  1. وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ …

    Bahçeler

  2. … فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَابًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ …

    Bahçeler

  3. تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

    Bahçeler

  4. وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا

    Bahçeler

  5. وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ قِيلًا

    Bahçeler

  6. … وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَلَأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ …

    Bahçeler

  7. فَأَثَابَهُمُ اللَّهُ بِمَا قَالُوا جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِينَ

    Bahçeler

  8. وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشَاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُ وَالزَّيْتُونَ …

    Bahçeler

  9. وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً …

    Bahçeler

  10. أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

    Bahçeler

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökجنن
YapıÜçlü (mükerrer)
Özel DurumMükerrer kök (şeddeli)
Bağlamsal Yakın Köklerستر, خفي, غيب, كفر
Zıt Kökعلن
Çekirdek Özet 1Bir şeyi dışarıdan bakıldığında duyularla algılanamayacak şekilde örtmek, gizlemek ve perdelemek
Çekirdek Özet 2Görünmeyen varlık alanları (cin), anne karnında perdelenen hayat (cenin), duyuları örten sık ve gölgeli bahçe (cennet) ve aklın örtülmesi (cünun) ekseninde ontolojik örtünüş
Çekirdek Özet 3Algı sahasından gizlenen unsurların yokluk değil, aksine örtülü ve korunaklı bir gerçeklik olduğunu vazeden gayb-şehadet ayrımı
Kritik Hata RiskiCenneti salt soyut bir ödül veya cin kelimesini yalnızca masalsı bir varlık sayıp, kökün 'dış etkenlere karşı koruyucu bir perdelenme ve içkin örtünme' temel dinamiğini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جنBir sınır, perde veya örtüyle doğrudan algıdan, temastan veya merkezden ayrılma/örtülme; nitekim جنب (yana ayrılma), جنح (yana eğilme), جند (koruyucu topluluk), جنف (haktan sapıp yana kayma) ve جني (örtü altından toplama) köklerinde bu ayrılma ve kapalılık esastırنİkinci nun harfinin eklenmesiyle katlanma gerçekleşmiş, örtme ve perdelenme eylemi tam bir bürünme, yoğun bir kapalılık ve sürekli bir gizlilik boyutuna ulaşmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaBünyesine alma, taşıyıp içine kapatma ve hareketin yönünü içeriye doğru toplama dinamiği
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkİçeride devam eden, gizli fakat etkin ve süreklilik arz eden canlı hayat akışı
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkCanlılığın ve kapalılığın katmerlenmesi, örtünün kendi üzerine katlanarak süreklilik kazanması
جننTaşınan ve toplanan unsurun canlı bir derinlik içinde iki kat perdelenerek dış dünyadan bütünüyle gizlenmesiVarlığın dış duyulardan saklanarak kendi korunaklı, canlı ve kapalı alanında varlığını sürdürmesi hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir nesnenin, karanlığın, toprağın veya sık bitki örtüsünün altında kalarak gözden kaybolması; kalkanın insanı örtüp koruması (مجن) ve gecenin karanlığıyla her şeyi kuşatıp görünmez kılması (جنان الليل)
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şairi Hüzeylî bir şiirinde gecenin ve karanlığın örtücülüğünü şöyle ifade eder: وماء ورَدْتُ على جِفْنِه / وقد جَنَّه السَّدَفُ الأَدْهَمُ (Nice su başlarına vardım ki gecenin kapkara karanlığı onu bütünüyle örtüp gizlemişti)
Erken Arapça kullanımDureyd b. es-Sımme'ye (veya Hufâf b. Nüdbe'ye) nispet edilen erken dönem beytinde gecenin zifiri karanlığı ve örtücülüğü şöyle aktarılır: ولولا جَنانُ الليلِ أَدْرَكَ خَيْلُنا / بذي الرِّمْثِ والأَرْطَى عياضَ بنَ ناشب

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn ve Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde جنن kökü, 'örtmek, sarmak, korumak ve gizlemek' ana semantik ekseninde yer alır. İbranicede gnn (גנן) kökü ve türevi olan gan / gannah (גַּן / גַּנָּה) etrafı çitle çevrili, korunaklı bahçe anlamına gelirken; fiil formu 'savunmak, kalkan olmak, korumak' manalarını taşır. Süryanicede gān (ܓܢ) kökü 'örtünmek, dinlenmek, gizlenmek' ve korunaklı bir çatı altına çekilmek anlamındadır. Akadcada ganānu / ganānum biçimi 'kapatmak, hapsetmek, içeri almak' sahasını karşılar. Bu ortak Sami katmanında kökün asli matrisi, 'koruyucu bir sınırla dışarıdan soyutlanmış, içeriye hapsedilmiş ve örtülmüş alan' fikridir. Arapçada kök çift yönlü bir derinleşme kazanmış; bir yandan bitki örtüsünün sıklığından toprağı göstermeyen korunaklı arazi (cennet), diğer yandan duyulardan gizlenen varlıklar (cin, cenin) ve aklı örten durumlar (cünun) için müşterek bir örtünme metaforuna dönüşmüştür.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith ve David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönستر, خفي, وقىAlgılanamaz kılacak şekilde örtme, kalkan vazifesi görme ve içe çekilerek gizlenme ekseninde genişlemeKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice gnn/gan, Süryanice gan, Akadca ganānuKuşatılmış korunaklı bahçe, etrafını çevirerek koruma altına alma ve dış dünyadan saklama ortak mirasıKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik g-n / k-n varyantlarıKorunaklı barınak, örtülü yuva ve kabuk içine çekilme kavramlarıyla olası morfolojik yakınlıkMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, Gesenius ve David Cohen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جننAnlamlıÖrtmek, gizlemek, bürümekDuyulardan saklanan varlık, kapalı alan ve korunaklı bahçeHedef kök; Kur'an'da geçer
نجنAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız bir anlam alanı kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez
ننجKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıFonetik uyumsuzluk nedeniyle Arap dilinde terkip edilmemiş biçimKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جننMerkezÖrtünme ve gizlilikKendi mahiyeti, derinliği veya koruyucu bir perde sebebiyle doğrudan algılanamamakVarlığın kendisini veya aklı örten içkin kapalılık
سترKomşuPerdeleme ve örtmeHarici bir örtü veya bariyer vasıtasıyla nesnenin üzerini fiziken kapatmakMaddi bir perdenin araya girmesiyle görünmez kılma
خفيKomşuGizlilik ve incelikİncelik, küçüklük veya saklanma sebebiyle fark edilmenin güç olmasıAlgının zayıflığından veya nesnenin inceliğinden doğan gizlilik
غيبKomşuGayb ve hazır olmamaBir şeyin tanıklık (şehadet) alanının dışında, uzakta veya idrak ötesinde bulunmasıMekânsal veya zamansal olarak hazır bulunmama durumu
كفرKomşuÜzerini örtmeBir şeyin üzerini toprak, zırh veya inkâr ile bütünüyle kapatıp yok saymakSomut nesnenin üstünü örtüp işlevsiz kılma
علنZıtAçıklık ve aşikârlıkGizliliğin bütünüyle kalkması, herkesçe bilinir ve görünür hale gelmesiPerdenin kalkarak varlığın doğrudan duyulara açılması

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجننÖrtmek, gizlemek, korunaklı olmakDuyu algısından gizlenen, koruyan veya aklı bürüyen her şeyKesin
Latinceocculere, celare, hortusGizlemek, saklamak; korunaklı bahçeOcculere örtüp gizlemeyi verirken, hortus korunaklı çevrili bahçe boyutunu karşılar; cin kavramını karşılamazGüçlü
İngilizceconceal, screen, garden, unseen beingGizlemek, perdelemek, bahçe, görünmez varlıkTek bir kelime kökün hem örtme, hem korunaklı bahçe hem de görünmeyen varlık boyutunu aynı anda kapsayamazGüçlü
Almancaverhüllen, verbergen, GartenÖrtmek, gizlemek, bahçeVerhüllen dış örtüyle bürümeyi, verbergen saklamayı ifade eder; kökün çok yönlü ontolojik boyutunu eksik bırakırGüçlü
Fransızcadissimuler, celer, jardinGizlemek, saklamak, bahçeDissimuler gizleme hareketini verir ancak kökün tabii koruma ve zihni bürünme nüanslarını taşımazGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch ve Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
جَنَّاتٍ / الْجَنَّةِ / جَنَّةٌAhiret yurdu, nimet bahçesiMüminlere vaat edilen, ağaçlarının sıklığıyla gölgeleyen ve nimetleri koruyan ebedi barınak (Bakara 2:25, Yâsîn 36:55)
الْجِنِّ / جَانٌّİnsan duyularından gizlenmiş varlık türüAteşten yaratılmış, duyularla algılanamayan ancak irade ve sorumluluk taşıyan varlıklar (En'âm 6:100, Rahmân 55:56)
مَجْنُونٌ / لَمَجْنُونٌAklı örtülmüş, cinlenmiş iddiasıPeygamberlere müşrikler tarafından atılan, zihni perdelenmiş veya cinlerin etkisine girmiş suçlaması (Hicr 15:6, Sâffât 37:36)
جَنَّGece karanlığının çöküp örtmesiİbrahim peygamberin tevhid arayışında gecenin her şeyi karanlığıyla bürümesi hadisesi (En'âm 6:76)
جُنَّةٌKorunma vasıtası, kalkanYeminlerin veya hilelerin cezadan ve kınanmaktan saklanmak için bir siper edinilmesi (Mücâdele 58:16, Münâfikûn 63:2)
أَجِنَّةٌAnne karnındaki ceninDış dünyadan kapalı ve perdeli bir ortamda gelişen henüz doğmamış yavru (Necm 53:32)
جَنَّتَانِ / جَنَّتَيْنِDünyadaki korunaklı ve sık ağaçlı bağ/bahçeSebe kavminin veya bağ sahiplerinin dünyevi, sık ağaçlı ve meyveli mülkleri (Kehf 18:33, Sebe 34:15)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamCinlerin ontolojik mahiyeti ve ahiret cennetinin ebediyetiCinlerin mükellefiyeti, ateşten yaratılışı, meleklerden farkı ve cennetin şu an yaratılmış olup olmadığıGörünmeyen alemin somut ve bağlayıcı bir varlık sahası olarak tespiti
FıkıhCenin hakları, delilik hali (جنون) ve kalkana bürünmeCeninin miras ve diyet hakları; mecnunun hukuki ehliyeti ve orucun bir koruma kalkanı (جنة) oluşuHukuki ehliyetin aklın örtülüşüyle kalkması ve rahimdeki gizli hayatın hukuki korunması
Tefsirİştikak-ı kebîr ve kökün bütün formları arasındaki örtünme bağıCennet, cin, cenin, cünun ve cünne kelimelerinin tek bir 'örtme ve gizleme' aslından nasıl türediğiKur'an'daki bütün kullanımların duyulardan perdelenme esasına ircası
HadisŞeytanların ve cinlerin faaliyet vakitleri, kalkan benzetmesiAkşam karanlığı bürürken (جُنْح/جِنّ الليل) çocukların içeri alınması ve orucun ateşe karşı kalkan (جُنَّة) olması rivayetleriDüşmandan, günahtan ve azaptan koruyan manevi ve maddi bariyer

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniGayb ve şehadet dengesiAlgı ötesi ontolojik gerçeklikGayba imanı temellendirmeGörünmeyen varlık alanının (cin, ahiret cenneti) duyulara kapalı olsa da hakikat olduğunu bildirmeKesin
İlmiBilişsel ve biyolojik perdelenmeCenin ve aklın örtülmesiBilgi sınırlarını ve gelişim süreçlerini açıklamaDuyu organlarının her şeyi kuşatamayacağını, rahimdeki kapalılığı ve akli yetilerin perdelenebileceğini tespitGüçlü
SiyasiSavunma ve kamu güvenliğiKalkan (جُنَّة) ve stratejik gizlilikToplumsal yapıyı saldırılardan korumaBir liderin, kanunun veya askeri tedbirin toplumu tehditlere karşı perdeleyip muhafaza etmesiGüçlü
İktisadiÜretken mülk ve korunaklı kaynakBahçe (جَنَّة) tipi sürdürülebilir zenginlikDoğal sermayeyi koruyarak nemalandırmaDış tesirlere karşı korunan, toprağı sık ağaçlarla örtülü, sürekli ürün veren tarımsal ve iktisadi servetGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKriptografi (şifreleme) ve termodinamik kapalı sistemlerSistemin iç dinamiklerinin ve barındırdığı enformasyonun dış gözlemciden bir perde arkasında gizlenerek korunması ve ancak özel anahtarla çözülebilmesi haliGüçlü
Beşeri bilimlerMahremiyet teorisi ve bilinçdışı (psikanaliz)İnsanın ve ailenin dış gözlerden korunan özel alan ihtiyacı ile bilincin dışına itilerek örtülen zihinsel süreçlerin varlığıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün anlamını yalnızca fantastik bir cin tasavvuruna veya salt ölüm sonrası mistik bir bahçe vaadine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKökün; anne rahmindeki ceninden aklın perdelenmesine, kalkanın koruyuculuğundan gecenin karanlığına kadar bütün bir varoluşsal örtünme ve koruma sistemini ifade etmesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hata'Cin' kavramının akıl dışı bir mitolojiye dönüştürülmesi veya 'cennet' tasvirinin dünyadaki korunaklı, üretken ve düzenli ekosistem bağlamından koparılarak anlamsızlaştırılması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlık hiyerarşisinde duyularla algılanan saha (şehadet) ile duyulardan gizlenen saha (gayb) arasındaki geçişkenliği ve koruyucu perdelenmeyi dilsel bir bütünlük içinde vazettiği için hayati öneme sahiptir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Gayb aleminin mükellef varlıklarının anlatıldığı ayetlerde (Cin suresi, En'âm 6:100), peygamberlere yönelik ithamların reddedildiği yerlerde (Hicr 15:6, Mü'minûn 23:25) ve ahiret nimetlerinin tasvir edildiği surelerde (Rahmân, Vâkıa, İnsân) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Gözle görülmeyen her şeyin yok sayıldığı materyalist yanılgıyı ve cin kavramını tekinsiz birer masal figürüne indirgeyen algıyı düzelterek; duyulardan gizlenmenin bir varlık tarzı ve koruma kalkanı olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir varlığın, nesnenin, arazinin veya durumun, dışarıdan doğrudan görülmesini ve temasını engelleyen sık bir örtü, perde, karanlık veya bariyer altına girmesi.
  • Soyut anlamAlgı ve gözlem sınırlarının ötesinde, koruma veya gizlilik maksadıyla bilincin ve duyuların erişimine kapatılmış varoluşsal durum.
  • Sistematik karşılıkVarlıklar dünyasını görünen (şehadet) ve görünmeyen (gayb/mestûr) olarak ayıran, gizliliği bir yokluk değil korunaklı bir gerçeklik olarak konumlandıran ontolojik perdeleme sistemi.
  • LaTeX modeliO(x)={x∈V∣δ(Ob,x)=0∧Φ(x)=1}
  • LaTeX açıklamasıModelde V tüm varlıklar kümesini, x incelenen varlık veya durumu, Ob dış gözlemciyi temsil eder. δ(Ob,x)=0 ifadesi, gözlemcinin duyusal algı fonksiyonunun nesneye doğrudan erişemediğini (örtülülük ve gizlilik hali) gösterir. Φ(x)=1 ise nesnenin algılanamasa dahi korunaklı bir mahiyette kendi varlığını ve dinamizmini eksiksiz sürdürdüğünü (cin, cenin, cennet, örtülü akıl) sembolize eder. Böylece kökün özündeki duyulardan gizlenme ile varlığını muhafaza etme diyalektiği matematiksel olarak ifade edilmiş olur.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ج