جني

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ج-ن-يالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ١١ · الآيات: ٢ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».نخلجننسقطبرقوَجَنَىجنيرطبجَنِيًّادنوجذعبطنفرشوكأ

الجذرالصيغ ٢الآيات ٢السور ٢المجاورة ١١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

جني

ج - ن - ي

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٢

Cena toplanmış meyve demektir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: جنى

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Cena toplanmış meyve demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٢٥٤
باب الجيم والنون و و ا ي ء معهما ج ن أ، أ ج ن، ن أ ج، ن ج أ، ج ن ي، ج و ن مستعملات جنأ: جَنَأ الرَّجلُ يجنأ جُنُوءاً، إذا أكبَّ على شيء، وجنأ إليه ظهره، قال: أغاضر لو شهدتِ غَداةَ بِتتُم جُنُوءَ العائداتِ على وِسادي وقال الآخر: نَجَالك مِنّا بعدما ملـت جـانِـئاً ورُمتَ حِياضَ الموت كلَّ مرامِ والمُجنأةُ: القبرُ. قال ساعدهُ: إذا ما زار مُجنأةً عـلـيهـا تِقالُ الصَّخرِ والخشبُ القطِيلُ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٥٥
جَنَيْتُ الثمرة أجْنيها جَنياً واجْتَنَيْتُها بمعنىً. والجَنى: ما يُجْتَنى من الشجر وغيره. يقال: أتانا بِجَناة طيّبةٍ، لكلِّ ما يُجْتَنى. وثمرٌ جَنيٌّ، على فَعيلٍ: حين جُنيَ. وجَنى عليه جِنايَةً. والتَجَنِّي: مثل التجرُّم، وهو أن يدّعيَ عليك ذنباً لم تفعلْه. وأَجْنى الشجرُ، أي أدرك ثَمَرُه. وأَجَنَتِ الأرض، أي كَثُرَ جناها، وهو الكلأ والكَمْأة ونحو ذلك.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٣٬٩٨٤
المدخل: جنىج ن ( و ا ي ء ) جنى ، جنأ ، وجن ، نجا ، نجأ ، جون ، ونج ، نأج ، أجن ، نوج : ( مستعملة ) . جنى : رُوِيَ عن عليّ بنِ أبي طالب رَضِيَ الله عنه أنَّهُ دخَلَ بَيتَ المال ، فقال : يا حَمْراءُ ، ويَا بَيْضَاءُ احْمَرِّي وابْيَضِّي . وغُرِّي غَيْري . هذا جَنَايَ وخِيَارُه فيه إذْ كلُّ جانٍ يَدُه إلى فيه قال أَبو عبيد : يُضرَبُ هذا مثلاً للرجل يُؤثِرُ صاحبه بخيار ما عنده . وذكر ابن الكلبي أنَّ المثل لعمرو
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٬٣٢٦
(باب الجيم والنون وما يثلثهما) (جنه) الجيم والنون والهاء ليس أصلا، ولا هو عندي من كلام العرب، إلا أنّ ناساً زعموا أن الجَُنَهَ([1]) الخيزُران. وأنشدوا: في كَفه جُنَهيٌّ ريحه عَبِقٌ *** بكفِّ أَرْوَعَ في عِرْنينِهِ شَمَمُ([2])(جني) الجيم والنون والياء أصلٌ واحد، وهو أَخْذُ الثَّمَرة من شجَرها، ثم يحمل على ذلك، تقول جَنيتُ الثَّمرةَ أجْنِيها، واجْتَنَيْتُها. وثمرٌ جَنِيٌّ، أي أُخِذَ لوَقْته. ومن
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٦٧
ج ن ي هـات جَنَاةً مـن جَنَاك وهـذه شجـرة طيّبـة الجنـاة‏.‏ وثمـر جنـي‏:‏ جنـي آنفـاً‏.‏ وأجنى الشجر‏:‏ حان أن يجنى ثمره‏.‏ وأجنيته الثمر‏:‏ مكنته من اجتنائه‏.‏ وأجنت الأرض وأخلت‏:‏ صار فيها الجنى والخلـى‏.‏ وأجنـى اللـه الماشيـة‏:‏ أنبـت لهـا الجنـى‏.‏ وجنـى علـى أهلـه‏:‏ جـر عليهـم‏.‏ وتجنـى علـى أخيه ما لم يجن‏.‏ ومن المجاز‏:‏ اجتنى العسل‏.‏ وتقول العرب‏:‏ جنيت الجراد وصدت ماء المطر
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٦٬٨٣٥
جَنَى الذنْبَ عليه جِنايةً : جَرَّه قال أَبو حَيَّةَ النُّميري : وإِنَّ دَماً لو تَعْلَمِينَ جَنَيْتُه على الحَيِّ جانِي مِثْلِه غَيْرُ سالمورجل جانٍ من قوم جُنَاة و جُنَّاء الأَخيرة عن سيبويه فأَما قولهم في المثل : أَبناؤها أَجْناؤُها فزعم أَبو عبيد أَن أَبْناءً جمع بانٍ و أَجْناءً جمع جانٍ كشاهد وأَشهاد وصاحب وأَصحاب . قال ابن سيده : وأُراهم لم يُكَسِّروا بانياً على أَبناء ولا جانياً على أَجناء
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٩٥
* ج ن ي * * جَنَى * الثمرة من باب رمى و * اجتَنَاهَا * بمعنى التقط قلت وفي الديوان وبعض نسخ الصحاح * جَنَى * الثمرة جنىً و * الجَنَى * ما يجتنى من الشجر يقال أتانا * بجَنَاةٍ * طيبة ورطب جني حين جُني و * جَنَى * عليه يجني * جِنَايةً * و * التَّجَنِّي * مثل التجرم وهو أن يدّعي عليه ذنبا لم يفعله
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٨٤٥
: ( ي ( *!جَنَى الذَّنْبَ عليه *!يَجْنِيهِ *!جِنايَةً ) ، بالكسْرِ : ( جَرَّهُ إليه ) ؛ ) قالَ أَبو حيَّةَ النُّميري : وإِنَّ دَماً لو تَعْلَمِينَ جَنَيْتُه على الحَيِّ *!جاني مِثْلِه غَيْرُ سالمثم ظاهِرُ سِياقِ المصنِّفِ أنَّه حقيقَةٌ . وصَرَّحَ الرَّاغبُ أَنَّه مُسْتعارٌ من جَنَى الثَّمرَةَ كما اسْتُعِيرَ اجْتَرَم فتأَمَّل . وفي الحديثِ : ( لا *!يَجْني *!جانٍ إلاَّ على نَفْسِهِ ) ؛
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٬٦٤٨
المدخل: جنىجَنَى الثَّمَرَةَ 1 جَنَى الثَّمَرَةَ جني الثمره جني الثمرة , (S, Mgh, Msb, K,) aor. جَنِىَ , (S, Msb,) inf. n. جَنًى, (S, TA,) or جَنْىٌ, (so accord. to one copy of the S, and written in the accus. case جنيا in the Ham p. 355,) and جِنَايَةٌ, (Ham ib., but there without any vowel-signs,) He gathered, plucked, or took from the tree, the fruit; (Mgh, TA;) i. q. ↓ اجتناها (S, Msb, K) and ↓ تجنّاها:
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٤٦
جَنَى جَنَى I ( n. ac. جَنْي [ 1 ] , جَنًى [ 4 ] , جِنَايَة [ 23t ] ), a. Gathered, plucked; picked, collected, got together. b. ( n. ac. جِنَاْيَة 23t ), Did evil. جَاْنَيَ جَاْنَيَ III a. [ 'Ala ], Wronged, injured; brought evil upon. b. [ 'Ala ], Accused of an evil action. أَجْنَيَ أَجْنَيَ IV , a. Was ripe. تَجَنَّيَ تَجَنَّيَ V a. [ 'Ala ], Accused falsely. اِجْتَنَيَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٨٬٦٤٠
جني جَنَى - يَجْنِي - جَنَى - جَنِيّ جَنَى - يَجْنِي + شيء أو أمر: ينضج ويستوي ويصير جاهزاً لقطفه والانتفاع به جَنَى: على وزن " فـَعـَـل" اسم فعل بمعنى مفعول من " جَنَى - يَجْنِي ": المحصول النافع بالعرف الحالي: مجموع الثمر الناضج الحسن من حمل الشجر أو المعمل أو ما شابه جَنِيّ: على وزن" فـَعيل" اسم فاعل مبالغة صفة مشبهة من " جَنَى - يَجْنِي
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١١ (الإجمالي: ١٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. رطب

    الآيات المشتركة: ١ · Olgunlaşmış yaş hurma demektir

  2. جذع

    الآيات المشتركة: ١ · Cezea kütük demektir

  3. هزز

    الآيات المشتركة: ١ · Kımıldadı

  4. فرش

    الآيات المشتركة: ١ · Feraş Suyun kuruduktan sonra toprak üzerinde bıraktığı…

  5. سقط

    الآيات المشتركة: ١ · Sikat(sin,kaf,tı): olgunlaşmadan düşen ham meyvedir

  6. برق

    الآيات المشتركة: ١ · Berg parlak taş demektir

  7. وكأ

    الآيات المشتركة: ١ · “Vika” arkalık, sırtın yaslandığı şeydir

  8. نخل

    الآيات المشتركة: ١ · Hurma ağacıdır

  9. بطن

    الآيات المشتركة: ١ · Batın karın demektir

  10. دنو

    الآيات المشتركة: ١ · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür

  11. جنن

    الآيات المشتركة: ١ · Bahçe demektir

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. وَهُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسَاقِطْ عَلَيْكِ رُطَبًا جَنِيًّا

    Olgun

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökجني
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli (nakıs)
Bağlamsal Yakın Köklerقطف, حصد, جذذ
Zıt Kökغرس
Çekirdek Özet 1Meyveyi veya ürünü tam olgunlaşma ve tazelik anında dalından koparıp toplamak
Çekirdek Özet 2Zahmetsizce erişilen, tam vaktinde devşirilen ilahi lütuf ve amellerin nihai semeresi
Çekirdek Özet 3Bir eylemin olgunlaşıp kaçınılmaz bir neticeye ve sorumluluğa dönüşmesi hali
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca ceza hukuku bağlamındaki suç ve cürüm üretme manasına daraltılarak, Kur'an'daki doğrudan taze meyve ve amel hasılası anlamının göz ardı edilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جنÖrtmek, gizlemek, içte saklamak, dış etkenlerden korunarak içsel bir olgunlaşma ve yoğunlaşma alanı oluşturmak; nitekim bu çekirdek جنن kökünde bütünüyle gizlenmeyi ve örtülmeyi, جنب kökünde bir kenara çekilip sakınmayı, جنح kökünde koruyucu kanat altına sığınmayı, جنف kökünde gizli veya içsel bir meyli ifade ederيSon harf olan ي unsuru, içte ve örtü altında olgunlaşan varlığın el uzatılarak dışa çıkarılmasını, somut bir temas ve toplama eylemiyle gizlilikten görünür bir istifadeye dönüştürülmesini sağlar; böylece kök meyvenin olgunluk anında devşirilmesi anlamını kazanır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaBir yere yönelme, ağırlığı yüklenme ve nesneleri bir araya toplayıp taşıma hareketi
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkGizli bir kaynaktan fışkıran hayat, tohumdan türeyen canlı büyüme ve içsel olgunlaşma süreci
يEl ve kol; iş, yapma, uzanmaBir gayeye doğru aktif uzanış, müdahale etme, tutma, kavrama ve tasarrufta bulunma gücü
جنيGizil bir olgunlaşma sürecinin ardından meyveye uzanıp onu devşirme hareketiİçsel bir gelişim ve canlılık sürecini tamamlamış olan gizli cevhere el uzatarak onu dalından alma ve toplama bütünsel edimini gösterir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAğaçtaki meyvenin, hurmanın veya çiçeğin tam olgunlaştığı anda el ile koparılması, taze balın veya yer mantarının toplanmasıdır. Henüz tazeliğini ve suyunu kaybetmemiş taze devşirilmiş ürüne جَنِيّ denir.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem Arap atasözü ve şiir kullanımında kişinin kendi eyleminin doğrudan sorumlusu olduğunu ve amellerin toplanmasını ifade etmek üzere darbımesel olarak nakledilmiştir: هذا جَناي وخيارُهُ فيه / إذ كلُّ جانٍ يدُه إلى فيه
Erken Arapça kullanımMuhadram şair Ebû Hayye en-Numeyrî, eylemin doğurduğu ağır sorumluluğu ve kan davasını devşirilen bir suç semeresi olarak şu mısralarla dile getirmiştir: وإِنَّ دَماً لو تَعْلَمِينَ جَنَيْتُه / على الحَيِّ جانِي مِثْلِه غَيْرُ سالم

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça جني kökü, meyve toplamak, devşirmek ve metaforik olarak bir fiilin olumsuz veya olumlu sonucunu üzerine çekmek anlam ekseninde gelişmiştir. Kökün Sami dilleri içerisindeki seyrinde, ilk iki konsonant olan g-n çekirdeği genellikle örtme, gizleme, bahçe, korunaklı alan tasvirleriyle ilişkilidir. Nitekim İbranice ginnah veya gan (bahçe, örtülü koruluk), Süryanice gannəthā (bahçe) ve Akadca ganānu (kapatmak, hapsetmek) biçimleri bu korunaklı iç alanı ve bahçe olgusunu doğrular. Üçüncü radikal olan zayıf yod/ye harfinin eklenmesiyle Arapçada bu bahçeden ve ağaçtan hasat edilen taze semereye el uzatma eylemi bağımsızlaşmıştır. Güney Sami kolunda (Arapça ve epigrafik Güney Arapçası izlerinde) bu kök, ağaçtan ve arı kovanından taze mahsulün toplanması anlamını korurken, Kuzeybatı Sami dillerinde hasat kavramı daha çok q-t-p veya b-ts-r kökleriyle karşılanmış, g-n-y biçimi Arapçaya özgü bir semantik yetkinleşmeyle eylemin semeresini devşirmekten türeyen cürüm ve cezaî sorumluluk manasına genişlemiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönMeyveyi dalından taze olarak koparma eylemiFiziksel anlam doğrudan meyve devşirmedir; buradan kişinin kendi lehine veya aleyhine fiil işlemesi manasına genişlemiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBahçe ve gizli koruluk kökü olan g-n ile ilişkili morfolojik özelleşmeİbranice ve Süryanicede bahçe ve örtülü alan anlamı yaygınken, taze mahsul devşirme eylemi Arapçada tam olarak berraklaşmıştırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan fonetik ve anlamsal denkliği olan ikna edici dış soydaş tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Gesenius, HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جنيAnlamlıMeyve toplamak, semere devşirmekAğaçtan meyveyi taze olarak koparmak veya bir eylemin sonucunu üstlenmekHedef kök; Kur'an'da geçer
جينKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişte kök kaydı yoktur
نجيAnlamlıKurtulmak, fısıldaşmak, açığa çıkmakSıkıntıdan sıyrılıp yüksek ve güvenli yere çıkmak veya iki kişi arasında sır paylaşmakKur'an'da geçer; kurtuluş ve sırdaşlık yönü
نيجKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişte kök kaydı yoktur
يجنAnlamlıBir şeyi dövmek, yumuşatmakDeriyi veya elbiseyi tokmakla döverek terbiye etmekKur'an'da geçmez; nadir bedevi kullanımı
ينجKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişte kök kaydı yoktur

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جنيMerkezHasat ve devşirmeMeyveyi tam olgunlaştığı anda, tazeliğini korurken el ile koparıp toplamakTaze, sulu ve bekletilmemiş devşirme
قطفKomşuKoparma ve toplamaMeyveyi sapından keserek veya bükerek alma eylemine odaklanırDaha çok salkım ve üzüm gibi saplı meyvelerin koparılması
حصدKomşuEkin biçmeEkin, buğday ve arpa gibi tarla ürünlerinin aletle kökünden kesilip toplanmasıMeyve değil gövdeli ekin hasadı
جذذKomşuKesip ayırmaAğacın üzerindeki mahsulü toptan kesip ayırmak veya kırıp parçalamakHurma gibi ürünlerin kütle halinde kesilerek indirilmesi
غرسZıtDikme ve başlatmaFidanı toprağa yerleştirip üretim sürecini en baştan kurma eylemidirMeyvenin devşirilmesinin zıddı olarak dikilip yetiştirilme aşaması

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجنيMeyve devşirmek, taze mahsulMeyvenin en taze anında ağaçtan toplanması ve mecazen eylem semeresiKesin
Latincecarpere, fructus legereKoparmak, meyve toplamakBitki veya meyveyi dalından seçip alma hareketini karşılar, suç boyutu dışarıda kalırGüçlü
İngilizceto harvest, to pluck, to reapDevşirmek, koparmak, ürün almakTaze meyve koparmayı karşılar; cezaî sonuç anlamını tek başına taşımazGüçlü
Almancapflücken, erntenKoparmak, hasat etmekElle taze meyve veya çiçek toplamayı eksiksiz karşılar, türemiş cürüm anlamını vermezGüçlü
Fransızcacueillir, récolterDalından toplamak, devşirmekMeyveyi el ile koparma ve elde etme sürecini anlatır, hukuki sorumluluk anlamını içermezGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
جَنِيًّاTaze, dalından henüz koparılmış, yemeye hazır olgun hurmaHz. Meryem'in doğum anındaki fiziksel ihtiyacı ve ilahi teselli bağlamında Meryem 19:25
وَجَنَىZahmetsizce uzanıp toplanabilecek cennet bahçesi meyveleriMüttakilere vadedilen iki cennetin erişim kolaylığı ve nimet bolluğu bağlamında Rahmân 55:54

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKesb ve amellerin semeresiİnsanın işlediği amellerin ahiretteki tecellisi ve kişinin kendi eliyle ürettiği sonucun mesuliyetini taşımasıEylemin kaçınılmaz ontolojik neticesine ve ceza-mükafat dengesine yoğunlaşma
FıkıhCinayet hukuku ve tazminatKişinin cana veya mala karşı haksız tecavüzü sonucunda üstlendiği cezaî ve mali sorumlulukKökün mecazi yönü olan suç işleme ve bunun bedelini ödeme kavramına daralma
TefsirCennet nimetleri ve ilahi lütufCennet meyvelerinin zahmetsizce devşirilmesi ve Meryem kıssasındaki mucizevi taze rızıkTam kıvamında olgunlaşmış, beklemeden anında tüketilen ilahi ikram
HadisEylemlerin ahlaki ve hukuki sorumluluğuBabanın evlat, evladın baba aleyhine cürüm yüklenemeyeceğini belirten hukuki ilkelerKişinin yalnızca kendi devşirdiği fiilin ceremesini çekeceği kuralı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUhrevi mükafat ve ilahi rızıkAmelin semeresiLütuf ve cezanın doğrudan hak edilişini somutlaştırmaKişi dünyada ne ekerse ahirette onu taze bir ürün olarak devşirirGüçlü
İlmiBilgi üretimi ve araştırmaÇıktı ve sentezTeori ve gözlemlerin olgunlaşıp nihai neticeye ulaşmasıFikri çabaların meyve vererek faydalı bilgiye dönüşmesi haliMuhtemel
SiyasiHukuki sorumluluk ve yaptırımKişisel cezaî mesuliyetSuçun şahsiliği prensibini tesis etmeHer fail yalnızca kendi devşirdiği eylemin siyasi ve hukuki bedelini öderGüçlü
İktisadiÜretim ve hasat mekanizmasıKatma değer ve nihai hasılaYatırımın ve emeğin kâra veya tüketime dönüşmesiÜretim sürecinin tamamlanarak ürünün piyasaya ve tüketime hazır hale gelmesiGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBirikimli bir sürecin kritik eşikte yerel maksimuma ulaşması ve değerin çekilmesiDinamik bir sistemde büyüme eğrisinin tepe noktasına ulaştığı anda sistemden çıktı elde edilmesi sürecidirGüçlü
Beşeri bilimlerEylemin hukuki ve ahlaki sorumluluk doğurma anıBireysel bir davranışın toplumsal ve hukuki zeminde sonuç doğuracak olgunluğa erişerek failine bağlanmasıdırGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün İslam fıkhındaki cinayet terimiyle sınırlı algılanarak sadece suç, cinayet ve cana kıyma eylemi olarak düşünülmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök hiçbir şekilde suç veya cürüm manasında geçmez; bütünüyle taze, zahmetsizce devşirilen, olgun nimet ve meyve anlamında kullanılır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'daki cennet ve lütuf tasvirlerinin semantik derinliğinin kaçırılması ve kelimenin kökündeki zarafet, tazelik ve erişilebilirlik boyutunun unutturulması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İlahi rızkın ve cennet nimetlerinin insan emeğini aşan bir kolaylıkla, tam vaktinde ve en taze haliyle insana sunulduğunu gösteren estetik bir eşiği temsil ettiği için önemlidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. Meryem'in doğum sancısı anındaki ilahi teselli ayetinde (Meryem 19:25) ve ahiret nimetlerinin bolluğunun anlatıldığı cennet tasvirlerinde (Rahmân 55:54) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Nimetin elde edilmesinde insanın mutlak çabasının tek belirleyici olduğu zannını yıkar; olgunlaşmanın ilahi yasayla tamamlandığını ve kula düşenin sadece el uzatıp devşirmek olduğunu hatırlatır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamAğaçta veya bitkide tam kıvamına gelmiş meyvenin tazeliği bozulmadan el ile toplanması ve devşirilmesi.
  • Soyut anlamBir sürecin kemale ermesi neticesinde ortaya çıkan nihai semerenin zahmetsizce elde edilmesi ve eylemlerin kaçınılmaz sonucuna muhatap olunması.
  • Sistematik karşılıkGelişim döngüsünü tamamlamış bir sistemden elde edilen taze çıktı ile bu çıktının failine yüklediği sorumluluk bağı.
  • LaTeX modeliJ(t)=lim⁡t→T∇S(t)⋅E
  • LaTeX açıklamasıModelde S(t) zamanla olgunlaşan süreci veya nimeti, T olgunluğun zirveye ulaştığı kritik anı, ∇S(t) hasada hazır hale gelmiş değer potansiyelini, E ise bu değere uzanan el veya tasarruf iradesini temsil eder; J(t) bu iki unsurun temas anında devşirilen taze semereyi ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ج