سلسل
س - ل - س
جذر- الورود: ٣
- الآيات: ٣
- الصيغ: ٣
- المعاجم: ٦
Zincirdir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(٦)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Zincirdir.
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٥٤تَسَلْسَلَ الماءُ في الحَلْق: جَرَى. وسَلْسَلْتُهُ أنا: صببته فيه. وماءٌ سَلْسَلٌ وسَلْسالٌ: سهلُ الدُخول في الحلْق؛ لعذوبته وصفائه. والسُلاسِلُ بالضم مثله. ويقال: معنى يَتَسَلْسَلُ، أنَّه إذا جرى أو ضربته الريحُ يصير كالسِلْسِلَةِ. قال أوس:
غديرٌ جرتْ في مَتْنِهِ الريحُ سَلْسَلُ
وشيءٌ مُسَلْسَلٌ: متّصلٌ بعضُه ببعض. ومنه سِلْسِلَةُ الحديد. وسلْسِلَةُ البرق: ما استطال منه في عَرْض السحاب. قال
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٥٢٢السَّلْسَلُ والسَّلْسال والسُّلاسِلُ: الماء العَذْب السَّلِس السَّهْل في الحَلْقِ، وقيل: هو البارد أَيضاً. وماء سَلْسَلٌ وسَلْسالٌ: سَهْلُ الدخول في الحلق لعُذوبته وصفائه، والسُّلاسِل، بالضم، مثله؛ قال ابن بري: شاهد السَّلْسَل قول أَبي كبير:
أَم لا سَبِيلَ إِلى الشَّبابِ، وذِكْرُه
أَشْهَى إِليَّ من الرَّحِيق السَّلْسَلِ
قال: وشاهد السُّلاسِل قول لبيد:
حَقائبُهُم راحٌ عَتِيقٌ ودَرْمَكٌ،
ورَيْطٌ
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٩٨٩السلسل، كجعفر، وخلخال: الماء العذب، السلس، السهل في الحلق، أو البارد أيضا، يقال: ماء سلسل، وسلسال: سهل الدخول في الحلق، لعذوبته، وصفائه، وقال الراغب: تردد في مقره حتى صفا، كالسلاسل، بالضم، قال ابن بري: شاهد السلسل قول أبي كبير:
أم سبيل إلى الشباب، وذكـره أشهى إلي من الرحيق السلسل وشاهد السلاسل قول لبيد:
حقائبهم راح عتيق ودرمك وريط
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٦٧سَلْسَلَ
سَلْسَلَ
a. [ acc. & Bi ], Chained, linked to.
b. [ acc. & Ila ], Traced back.... to ( pedigree ).
سَلَاْسِلُ
سَلَاْسِلُ 47 ,
a. Forked lightning.
b. Lines ( of a book ).
c. Sandbanks; banks of cloud.
سَلْسَلَة
سَلْسَلَة 51t ,
a. Concatenation; connection, succession.
سِلْسِلَة
سِلْسِلَة 53t , ( pl. سَلَاْسِلُ 47 ),
a. Chain.
b. see 51t .)
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٦٬٧٨٠سلسل
سَلسَلَ - يُسَلسِلُ - سِلْسِلَة - سَلَاسِل
سَلسَلَ - يُسَلسِلُ + كائن + شيئاً: يجعله يرتبط بعضه بعض على شكل سلسلة: يجعل قطعاً تتصل بعضها ببعض عبر وصلات صغيرة، فيشمل ذلك جميع قطعه، واحدة بعد الأخرى على شكل نسق طويل
سِلْسِلَة: على وزن " فِعللة": اسم فعل من " سَلسَلَ - يُسَلسِلُ "، وهي كذلك ما يكون بفعل " سَلسَلَ - يُسَلسِلُ": الشيء المبني
سلسل سَلسَلَ - يُسَلسِلُ - سِلْسِلَة - سَلَاسِل سَلسَلَ - يُسَلسِلُ + كائن + شيئاً: يجعله يرتبط بعضه بعض على شكل سلسلة: يجعل قطعاً تتصل بعضها ببعض عبر وصلات صغيرة، فيشمل ذلك جميع قطعه، واحدة بعد الأخرى على شكل نسق طويل سِلْسِلَة: على وزن " فِعللة": اسم فعل من " سَلسَلَ - يُسَلسِلُ "، وهي كذلك ما يكون بفعل " سَلسَلَ - يُسَلسِلُ": الشيء المبني من قطع منفصلة عن بعضها، وبذات الوقت ترتبط برباط يجمع كل قطعة بالتي تليها سَلَاسِل: جمع " سِلْسِلَة " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ" التجميع على شكل جماعات صغيرة تتحرك معاً"،وهي: زَمَرَ - يَزْمُرُ، فَاجَ - يَفُوْجُ، سَلسَلَ - يُسَلسِلُ، ثَبا - يَثْبُوْ، شَرْذَمَ - يُشَرْذِمُ، صَافَ - يَصُوفُ (صَوِفَ - يَصْوَفُ) سلسلة - سلاسل ﴿إذ الأغلال في أعناقهم والسلاسل يسحبون(71)﴾ غافر ﴿إنا أعتدنا للكافرين سلاسلا وأغلالا وسعيرا(4)﴾ الإنسان ﴿ثم في سلسلة ذرعها سبعون ذراعا فاسلكوه(32)﴾ الحاقة ﴿ما سلككم في سقر (42)﴾ المدثر مختارالصحاح ● [سلل] س ل ل: سَلَّ الشيء من باب رد وسلَّ السيف و أسَلَّهُ بمعنى و سَلَّةُ الخبز معروفة و المِسَلّةَ بالكسر الإبرة العظيمة وجمعها مَسَالُّ و السَّلِيلُ الولد والأنثى سَلِيلةٌ و السُّلاَلُ بالضم السل يقال أسَلَّهُ الله فهو مَسْلولٌ وهو من الشواذ و سُلاَلَ'ُ الشيء ما اسْتُلَّ منه والنطفة سُلاَلَةُ الإنسان و انْسَلَّ من بينهم خرج و تَسَلَّلَ مثله وتَسَلْسَلَ الماء في الحلق جرى و سَلْسَلَهُ غيره صبه فيه وماء سَلْسَلٌ و سَلْسَالٌ و سُلاسِلٌ بالضم سهل الدخول في الحلق لعذوبته وصفائه وقيل معنى يَتَسَلْسَلُ أنه إذا جرى أو ضربته الريح يصير كالسلسلة وشيء مسَلْسَلٌ متصل بعضه ببعض ومنه سِلْسِلة الحديد الراغب سل - سل الشيء من الشيء: نزعه، كسل السيف من الغمد، وسل الشيء من البيت على سبيل السرقة، وسل الولد من الأب، ومنه قيل للولد سليل. قال تعالى: }يتسللون منكم لواذا﴿[النور/63]، وقوله تعالى:﴾من سلالة من طين﴿[المؤمنون/12]، أي: من الصفو الذي يسل من الأرض، وقيل: السلالة كناية عن النطفة تصور دونه صفو ما يحصل منه. والسل (يقال: السل والسل والسلال) : مرض ينزع به اللحم والقوة، وقد أسله الله، وقوله عليه السلام: (لا إسلال ولا إغلال) (الحديث أخرجه أبو داود في الجهاد برقم 156؛ وأحمد في مسنده 4/325 في حديث صلح الحديبية؛ والسهيلي في الروض الأنف 4/28). وتسلسل الشيء اضطرب، كأنه تصور منه تسلل متردد، فردد لفظه تنبيها على تردد معناه، ومنه السلسلة، قال تعالى:﴾في سلسلة ذرعها سبعون ذراعا﴿[الحاقة/32]، وقال تعالى:﴾سلاسل وأغلالا وسعيرا﴿[الإنسان/4]، وقال:﴾والسلاسل يسحبون{ [غافر/71]، وروي: (يا عجبا لقوم يقادون إلى الجنة بالسلاسل) (الحديث عن أبي هريرة عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: (عجب الله من قوم يدخلون الجنة في السلاسل) أخرجه البخاري في الجهاد 6/145؛ وأبو داود (2677) ؛ وانظر: شرح السنة 11/76). وماء سلسل: متردد في مقره حتى صفا، قال الشاعر: - 238 - أشهى إلي من الرحيق السلسل *** (هذا عجز بيت، وشطره: أم لا سبيل إلى الشباب، وذكره وهو لأبي كبير الهذلي، في شرح أشعار الهذليين 3/1069؛ واللسان (سلسل) ؛ وتفسير القرطبي 19/263) وقوله تعالى: }سلسبيلا{ [الإنسان/18]، أي: سهلا لذيذا سلسا حديد الجرية، وقيل: هو اسم عين في الجنة، وذكر بعضهم أن ذلك مركب من قولهم: سل سبيلا (الذي ذكر هذا هو أبو نصر الحدادي السمرقندي في كتابه المدخل لعلم تفسير كتاب الله تعالى، وقد طبع بتحقيقنا، فليراجع فيه ما كتبناه على ذلك، وقد نسبه المؤلف فيه لعلي بن أبي طالب انظر: المدخل ص 106؛ وانظر: غريب القرآن لابن قتيبة ص 4. وقال الزمخشري: وقد عزوا إلى علي بن أبي طالب أن معناه: سل سبيلا إليها، وهذا غير مستقيم على ظاهره، إلا أن يراد أن جملة قول القائل: سل سبيلا جعلت علما للعين، كما قيل تأبط شرا، وهو مع استقامته في العربية تكلف وابتداع، وعزوه إلى مثل علي رضي الله عنه أبدع. راجع: الكشاف 4/170؛ وغرائب التفسير 2/1289)، نحو: الحوقلة والبسملة ونحوهما من الألفاظ المركبة، وقيل: بل هو اسم لكل عين سريع الجرية، وأسلة اللسان: الطرف الرقيق. ملخص اللسان 1. السَّلُّ: انتزاعُ الشيء وإِخراجُه في رِفْق، سَلَّه يَسُلُّه سَلاًّ واسْتَلَّه فانْسَلَّ وسَلَلْتُه أَسُلُّه سَلاًّ. والسَّلُّ: سَلُّك الشعرَ من العجين ونحوه. والانْسِلالُ: المُضِيُّ والخروج من مَضِيق أَو زِحامٍ 2. وسَيْف سَلِيلٌ: مَسْلُول. وسَللْت السيف وأَسْلَلْته 3. فانْسَلَلْتُ من بين يديه أَي مَضَيْتُ وخرجت بتَأَنٍّ وتدريج 4. المَسَلُّ: مصدر بمعنى المَسْلُول أَي ما سُلَّ من قشره 5. والسُّلالةُ: ما انْسَلَّ من الشيء. ويقال: سَلَلْت السيفَ من الغِمْد فانْسَلَّ. وانْسَلَّ فلان من بين القوم يَعْدو إِذا خرج في خُفْية يَعْدُو. وفي التنزيل العزيز:يَتَسَلَّلون منكم لِوَاذاً؛ قال الفراء: يَلُوذُ هذا بهذا يَسْتَتِر ذا بذا؛ وقال الليث: يَتَسَلَّلون ويَنْسَلُّون واحدٌ. 6. وسُلالةُ الشيء: ما اسْتُلَّ منه، والنُّطْفة سُلالة الإِنسان؛ 7. السُّلالة: إِنه الماء يُسَلُّ من الظَّهر سَلاًّ؛ وقال الأَخفش: السُّلالة الوَلَد، والنُّطفة السُّلالة؛ 8. والسَّليل: الولد، والأُنثى سَليلة. 9. والسَّلَّةُ: السَّرِقة، وقيل السَّرِقة الخَفِيَّةُ. وقد أَسَلَّ يُسِلُّ إِسْلالاً أَي سَرَق، ويقال: في بَني فلان سَلَّةٌ، ويقال للسارق السَّلاَّل. لسان العرب ● - سلل: السَّلُّ: انتزاعُ الشيء وإِخراجُه في رِفْق، سَلَّه يَسُلُّه سَلاًّ واسْتَلَّه فانْسَلَّ وسَلَلْتُه أَسُلُّه سَلاًّ. والسَّلُّ: سَلُّك الشعرَ من العجين ونحوه. والانْسِلالُ: المُضِيُّ والخروج من مَضِيق أَو زِحامٍ. سيبويه: انْسَلَلْت ليست للمطاوعة إِنما هي كفَعَلْت كما أَن افْتَقَرَ كضَعُف؛ وقول الفرزدق: غَدَاةَ تَوَلَّيْتُم، كأَنَّ سُيُوُفَكُم ذَآنِينُ في أَعناقِكُمْ، لم تُسَلْسَل فَكَّ التضعيفَ كما قالوا هو يَتَمَلْمَلُ وإِنما هو يَتَمَلَّل، وهكذا رواه ابن الأَعرابي، فأَما ثعلب فرواه لم تُسَلَّل، تُفَعَّل من السَّلِّ. وسَيْف سَلِيلٌ: مَسْلُول. وسَللْت السيف وأَسْلَلْته بمعنىً. وأَتيناهم عِنْدَ السَّلَّة أَي عند اسْتِلال السيوف؛ قال حِمَاس بن قيس بن خالد الكناني: هذا سِلاحٌ كامِلٌ وأَلَّهْ، وذو غِرَارَيْنِ سَرِيعُ السَّلَّهْ وانْسَلَّ وتَسَلَّل: انْطَلَق في استخفاء. الجوهري: وانْسَلَّ من بينهم أَي خرج. وفي المثل: رَمَتْني بِدائها وانْسَلَّتْ، وتَسَلَّل مثلُه. وفي حديث عائشة: فانْسَلَلْتُ من بين يديه أَي مَضَيْتُ وخرجت بتَأَنٍّ وتدريج. وفي حديث حَسَّان: لأَسُلَّنَّك منهم كما تُسَلُّ الشَّعَرة من العجين. وفي حديث الدعاء: اللهم اسْلُل سَخِيمةَ قلبي. وفي الحديث الآخر: مَنْ سَلَّ سَخِيمَتَه في طريق الناس. وفي حديث أُمِّ زَرْعٍ: مَضْجَعُه كمَسَلِّ شَطْبَةٍ؛ المَسَلُّ: مصدر بمعنى المَسْلُول أَي ما سُلَّ من قشره، والشَّطْبة: السَّعَفة الخضراء، وقيل السَّيْف. والسُّلالةُ: ما ان
الجذور المجاورةالمجاورة: ٩ (الإجمالي: ١٣)
- غلل
الآيات المشتركة: ٢ · Ğille, İç gömlek demektir
- ذرع
الآيات المشتركة: ١ · Zira’ (zal) : Kol demektir
- عنق
الآيات المشتركة: ١ · Onların boyunları
- سحب
الآيات المشتركة: ١ · Fışkıran sudur
- سلك
الآيات المشتركة: ١ · Sülük demektir
- عتد
الآيات المشتركة: ١ · Hazırladık
- سعر
الآيات المشتركة: ١ · “Sa’ire” ateşin alevidir
- سبع
الآيات المشتركة: ١ · Yırtıcı hayvan demektir
- كفر
الآيات المشتركة: ١ · Hufre, çukur demektir
الآيات التي ورد فيها(٣)
إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ سَلَاسِلَا وَأَغْلَالًا وَسَعِيرًا
Zincirler
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سلسل |
| Yapı | Dörtlü (mükerrer) |
| Özel Durum | Katlamalı (mükerrer kök) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | غلل, قيد, ربط |
| Zıt Kök | طلق |
| Çekirdek Özet 1 | Birbirinin içine geçerek art arda eklenen halkalar ve kesintisiz akışkan bağ |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın iradesini ve hareket imkânını bütünüyle kuşatan çözülmez uhrevi kayıt |
| Çekirdek Özet 3 | Nedenlerin ve eylemlerin birbirine eklemlenmesiyle oluşan determinist bağlayıcılık |
| Kritik Hata Riski | Kavramı yalnızca mekanik bir demir halka sayıp amellerin sürekliliğiyle oluşan kuşatıcı nedensellik ağını gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سل | Sıyrılma, akıp çekilme, yumuşak ve kesintisiz bir hat boyunca peş peşe gelme (سلل, سلك, سلم, سلف) | سل | Çekilme ve akış hareketinin yinelenerek katlanması sonucu, birbirine kenetlenen halkaların oluşturduğu kesintisiz, kıvrımlı ve kopmaz bir bağa dönüşmesi |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek; tutunma, dayanma, koruma | Bir noktaya tutunma, kenetlenme ve ayrılmama direnci |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Belirli bir doğrultuda peş peşe eklenme ve çekilerek yönlendirilme |
| س | Diken, destek; tutunma, dayanma, koruma | Tutunma ve birbirine geçme hareketinin yinelenmesi |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Bağlama ve sıralanma eyleminin süreklilik kazanması |
| سلسل | Tutunma ve bağlanmanın art arda yinelenmesi | Parçaların birbirine kenetlenerek kesintisiz ve hareket kabiliyetini bütünüyle kontrol eden bir hat oluşturması |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Boğazdan kayarcasına yumuşak ve tatlı akan su; suyun yüzeyinde rüzgârın oluşturduğu birbirine ekli kıvrımlar; birbirine geçen metal halkaların meydana getirdiği bağ |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Lebîd b. Rebîa divanında saf ve boğazdan akıp giden içecek için kullanılmıştır: حَقائبُهُم راحٌ عَتِيقٌ ودَرْمَكٌ / ورَيْطٌ وفاثُوريَّةٌ وسُلاسِلُ. Ayrıca Evs b. Hacer kılıcın dalgalı desenini rüzgârın su üzerindeki halkalı izine benzetir: وأَشْبَرَنِيها الهالِكِيُّ كأَنَّه / غَديرٌ جَرَت في مَتنِه الرِّيحُ سَلْسَلُ |
| Erken Arapça kullanım | Ebû Kebîr el-Hüzelî şiirinde saf, lezzetli ve serin su tasviri için yer alır: أَم لا سَبِيلَ إِلى الشَّبابِ وذِكْرُه / أَشْهَى إِليَّ من الرَّحِيق السَّلْسَلِ |
المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dilleri ailesinde سلسل kökü, ilksel سل çekirdeğinin ses yansımalı veya tasviri biçimde katlanmasıyla (reduplikasyon) teşekkül etmiş müşterek bir semantik yapı sergiler. İbranicede שַׁלְשֶׁלֶת biçimiyle ve Süryanice/Aramicede silsəlā veya šaršərā formlarıyla birbirine bağlanan halkaları, yani zinciri ifade eder. Akadca šeršerretu sözcüğü de aynı morfo-semantik alana aittir. Kökün en eski somut katmanında iki eksen belirir: Birincisi suyun veya sıvının boğazdan kesintisiz, kıvrılarak ve pürüzsüzce kayması; ikincisi ise bu akışkan kıvrımın katı nesnelerde halkaların birbirine geçmesi suretiyle bükülebilir fakat koparılamaz bir hatta dönüşmesidir. Arapça bu iki anlamı aynı kökte mezcederek hem lezzetli ve akıcı suya hem de birbirine kenetli bağlayıcı halkalar dizisine aynı kökten ad vermiştir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | سل kökünden katlama | Sıyrılma ve akma hareketinin çiftlenerek halkalı ve eklemli yapı kazanması | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice šəlāšelā, Aramice silsəlā, Süryanice šišlatā, Akadca šeršerretu | Birbirine eklenen halkalar dizisi ve zincir anlamında ortak Sami katman | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin ve kanıtlanmış Afro-Asyatik dışı ilişki tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سلسل | Anlamlı | Zincir, silsile, akıcı su | Birbirine kenetlenen halkaların oluşturduğu kesintisiz bağ ve boğazdan kolayca kayan su | Hedef kök; Kur'an'da 3 kez geçer |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سلسل | Merkez | Parçalı ve kesintisiz kuşatıcı bağ | Eklemli halkaların birbirine geçmesiyle oluşan uzun, kıvrımlı ve hareket ettikçe dolanan bağ | Nedenlerin ve kayıtların art arda eklenerek oluşturduğu kuşatma |
| غلل | Komşu | Boyunduruk, bukağı | غلل boyna ve ellere sıkıca geçirilen daraltıcı ve kilitleyici halkayı belirtirken, سلسل uzayıp giden ve bedeni saran çok parçalı bağı anlatır | Boynu veya uzuvları doğrudan kilitleyen sabit bağ |
| قيد | Komşu | Ayak bağı, kısıtlayıcı bağ | قيد doğrudan serbest adımı engellemeye odaklanırken, سلسل kuşatmanın çok halkalı ve sürükleyici yapısını vurgular | Hareketi ve kaçışı engelleyen bağ |
| ربط | Komşu | Düğümlemek, tutturmak | ربط tekil bir iple iki şeyi sabitlemeyi ifade ederken, سلسل kendi içinde birbirine kenetli halkalar sistemidir | Bir nesneyi bir yere tutturma eylemi |
| طلق | Zıt | Salıvermek, çözmek | سلسل kesintisiz kuşatma ve bağlamayı kurarken, طلق her türlü bağı kaldırıp mutlak hareket serbestisi tanır | Bütün bağlardan ve sınırlamalardan arındırma |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سلسل | Zincirlemek, birbiri ardınca dizmek | Parçaların iç içe geçmesiyle kurulan kesintisiz ve bükülebilir bağ | Kesin |
| Latince | catena, concatenare | Zincir, birbirine bağlamak | Halkaların fiziksel dizilimini ve mantıksal ardışıklığını karşılar; tatlı su akışkanlığı boyutunu içermez | Güçlü |
| İngilizce | chain, concatenate, series | Zincir, silsile, art arda eklemek | Hem somut bağlayıcı halkaları hem de soyut sebep-sonuç dizilimini karşılar | Kesin |
| Almanca | Kette, verketten | Zincir, zincirlemek | Birbirine kenetlenen halkalar ve bunların oluşturduğu sınırlayıcı bütün | Kesin |
| Fransızca | chaîne, enchaîner | Zincir, zincire vurmak | Halka bağıyla bağlama ve hareket serbestiyetini yok etme durumunu ifade eder | Kesin |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| سلسلة (tekil) | Belirli uzunlukta ve sarıcı ceza bağı | Suçlunun içine sokulup sarıldığı ölçülü ve tam bağlayıcı zincir; inkârcının amelleriyle örülen kuşatma (Hâkka 69:32) |
| سلاسل (çoğul) | Çoklu bağlama ve sürükleme aleti | Boyunduruklarla birlikte suçluların ateşe ve kaynar suya sürüklenmesini sağlayan uzantılar (Mü'min 40:71, İnsan 76:4) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ahiret azabının mahiyeti ve teselsül | Cezanın amellerin cisimleşmesi oluşu ve sebepler zincirinin (teselsül) başlangıçsız olamayacağı meselesi | Sebep-sonuç halkalarının kesintisizliği ve amelin cezaya dönüşmesi |
| Fıkıh | Esirler ve suçluların zaptı | Savaş esirlerinin veya tehlikeli suçluların zincire vurulmasının meşruiyet sınırları | Kaçışı engelleyen fiziksel zapturapt bağı |
| Tefsir | Ahiret sahnelerindeki tasvirler | Yetmiş arşınlık zincir ifadesinin hakiki bir demir bağı mı yoksa amellerin insanı boğan dehşetli bir temsili mi olduğu | İnkârın ve zulmün insanı kımıldayamaz kılan nihai kuşatması |
| Hadis | Ahiret ahvali ve cebrî hidayet | İnsanların cennete zincirlerle çekilerek girmesi mecazı ve cehennem ehlinin zincirlenme tasvirleri | İsteksizken zorlayıcı sebeplerle nihai akıbete sevk edilme |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Uhrevi adalet | Amel-ceza kenetlenmesi | Amellerin zorunlu tecellisi | Dünyada işlenen günahların birbirini doğurarak ahirette insanı bağlayan bir zincir haline gelmesi | Güçlü |
| İlmi | Mantık ve metodoloji | İlliyet ve silsile | Kanıtların birbirine bağlanması | Önermelerin ve delillerin kopuk kalmayıp mantıksal bir zincir halinde zorunlu sonuca ulaşması | Kesin |
| Siyasi | Hukuk ve otorite | Normlar hiyerarşisi | Keyfîliğin engellenmesi | Otoritenin ve buyrukların anayasal ve yasal halkalarla birbirine bağlanarak denetlenmesi | Güçlü |
| İktisadi | Üretim ve dağıtım | Değer ve tedarik zinciri | Süreç bütünlüğü | Hammaddeden nihai tüketiciye kadar her iktisadi adımın birbirine eklemlenerek akışı sağlaması | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Markov zincirleri ve polimerik yapılar | Bir sonraki durumun yalnızca bir önceki duruma bağlı olarak belirlendiği kesintisiz süreçler ve monomerlerin uç uca eklenerek dayanıklı zincirler kurması | Kesin |
| Beşeri bilimler | Toplumsal determinizm ve nedensellik silsilesi | Bireysel ve kolektif eylemlerin izole kalmayıp birbirini tetikleyen ve insan iradesini sınırlayan yapısal zorunluluklar ağı oluşturması | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kavramı yalnızca mekanik ve dışsal bir demir zincir işkencesine indirgeyip zihinsel, ahlaki ve ontolojik süreklilik boyutunu dışarıda bırakmak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | İnsanın kendi tercihleri, inkârı ve zulmüyle oluşturduğu her bir davranış halkasının zamanla birbirine eklenerek sahibini tamamen kuşatan kaçınılmaz bir akıbete dönüşmesi |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ahiret azabını insana dışarıdan keyfî olarak uygulanan tesadüfi bir eziyet sanmak; oysa zincir, failin dünyada kendi eliyle ördüğü eylemlerin zorunlu tecessümüdür |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Eylemlerin sürekliliğini, günahların birbirine nasıl eklendiğini ve insanın kendi ürettiği nedensellik ağının ahirette nasıl mutlak bir zapturapta dönüştüğünü gösterdiği için |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İnkârcıların ahiretteki akıbetini, boyundurukları, sürüklenişlerini ve cehennem tasvirlerini içeren eskatolojik ayet gruplarında |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Suçun ve günahın anlık ve etkisiz bir kayma olduğu yanılgısını düzeltir; her sapmanın bir sonraki sapmayı doğurarak insanı saran kopmaz bir bağ kurduğunu açıklar |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamParçaların iç içe geçerek oluşturduğu bükülebilir, uzayıp giden, kopmaz halkalar bütünü ve boğazdan kesintisiz kayan akışkanlık.
- Soyut anlamBirbiri ardınca gelen durumların ve eylemlerin birbirini zorunlu kılmasıyla ortaya çıkan determinist kuşatma.
- Sistematik karşılıkİlliyet zinciri, değer silsilesi ve eylemlerin birikimli olarak faile geri dönen ontolojik bağı.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde münferit halkaları veya tekil eylemleri temsil eder. ifadesi, her halkanın kendisinden sonrakiyle kenetlenerek kesintisiz bir süreklilik kurduğunu gösterir. bu kenetlenmeyle oluşan silsiledir. Bağıntının sonucu olan limit ifadesi ise halkalar dizisi arttıkça varlığın bağımsız hareket alanı olan hacminin sıfıra yaklaşarak mutlak kuşatmanın gerçekleştiğini formüle eder.