سلك

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: س-ل-كالصيغ: ١٢ · الجذور المجاورة: ٧٣ · الآيات: ١٢ · السور: ١١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».خلفسقروَسَلَكَسَلَكْنَاهُسَلَكَكُمْفَسَلَكَهُنَسْلُكُهُسلكلونسلسلفَاسْلُكُوهُيَسْلُكْهُموهتنراسْلُكْهيجذرع

الجذرالصيغ ١٢الآيات ١٢السور ١١المجاورة ٧٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

سلك

س - ل - ك

جذر
  • الورود: ١٢
  • الآيات: ١٢
  • الصيغ: ١٢
  • المعاجم: ١٣

Sülük demektir. Boncuk ve benzeri şeylerin dizildiği iptir. Dizilmek ve girmek anlamlarında kullanılmaktadır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Sülük demektir. Boncuk ve benzeri şeylerin dizildiği iptir. Dizilmek ve girmek anlamlarında kullanılmaktadır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٠٧٩
الكاف والسين واللام معهما ك س ل، ك ل س، س ل ك مستعملات كسل: كَسِلَ يكْسَلُ كَسَلاً. ورجل كسلانُ، وامرأة كَسْلَى، وكَسْلانة، لغة رديئة: تثاقل عما لا ينبغي. وكَسِلَ الفحل، أي: فتر، قال: أئن كَسِلْت والحصان يكْسَلُ وامرأة مِكْسالٌ: لا تكاد تبرح مجلسها. وفلان لا تُكْسِلُه المكاسل، أي: لا تثقله وجوه الكَسَل. قال: قد ذاد لا يَسْتَكْسِل المكاسِلا وأكْسَلَ، بمعنى جامع، ولم ينزل، ويقال: لا يريد الولد
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٣٩
السِلْكُ: الخيطُ. والسَلْكُ بالفتح: مصدر سَلَكْتُ الشيء في الشيء فانْسَلَكَ، أي أدخلته فيه فدخَل. ومنه قول الشاعر: واقْصِدْ بذَرْعِكَ وانْظُرْ أين تَنْسَلِكُ وقال تعالى: "كذلك سَلَكْناهُ في قلوب المجرمين" وفيه لغة أخرى أَسْلَكْتُهُ فيه. والسُلَك: ولد الحَجَل، والأنثى سُلَكَةٌ، والجمع سِلْكانٌ. والطعنة السُلْكى: المستقيمةُ تلقاءَ وجهه.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٩٨١
ك س ل كسل ، كلس ، سلك : مستعملة . كسل : قال الليث : الكَسَلُ : التَّثَاقُلُ عما لا ينبغي أن يُتَثَاقَلَ عنه . والفعلُ : كَسِلَ يَكْسَل كَسَلاً ، ورجلٌ كَسْلاَنُ ، وامرأةٌ كَسْلَى ، وكسْلانةُ : لُغةٌ رديئة . ويقال للفَحْلِ الفَاتِرِ كَسِلَ وأكْسَلَ . وأنشد أبو عبيدة عن العجاج : أَظَنَّتِ الدَّهْنَا وظَنَّ مِسْحَل أنَّ الأميرَ بالقضاءِ يعجل عن كَسَلاتي والحِصانُ يكْسل قال أبو عبيدة : وسمعت رؤبة
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٬٨٥٢
(باب السين واللام وما يثلثهما) (سلم) السين واللام والميم معظم بابه من الصّحّة والعافية؛ ويكون فيه ما يشذُّ، والشاذُّ عنه قليل، فالسّلامة: أن يسلم الإنسان من العاهة والأذَى. قال أهلُ العلم: الله جلَّ ثناؤُه هو السلام؛ لسلامته مما يلحق المخلوقين من العيب والنقص والفناء. قال الله جلَّ جلاله: ﴿واللهُ يَدْعُو إلى دَارِ السَّلاَمِ﴾ [يونس 25]، فالسلام الله جلَّ ثناؤه، ودارُهُ الجنَّة. ومن الباب أيضاً
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٧٩
- السلوك: النفاذ في الطريق، يقال: سلكت الطريق، وسلكت كذا في طريقه، قال تعالى: ﴿لتسكنوا منها سبلا فجاجا﴾ [نوح/20]، وقال: ﴿فاسلكي سبل ربك ذللا﴾ [النحل/69]، ﴿يسلك من بين يديه﴾ [الجن/27]، ﴿وسلك لكم فيها سبلا﴾ [طه/53]، ومن الثاني قوله: ﴿ما سلككم في سقر﴾ [المدثر/42]، وقوله: ﴿كذلك نسلكه في قلوب المجرمين﴾ [الحجر/12]، ﴿كذلك سلكناه﴾ [الشعراء/200]، ﴿فاسلك فيها﴾ [المؤمنون/27]، ﴿يسلكه عذابا﴾ [الجن/17]. قال
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٢٤٦
س ل ك طريـق مسلـوك ومـا سلـك طريـق أقـوم منه‏.‏ وسلك الخيط في الإبرة‏.‏ وسلك السنان في المطعون ‏"‏ ما سلككم في سقر ‏"‏ ونظم الدر في السلك وفي السلوك‏.‏ ومن المجاز‏:‏ ذهب في مسلك خفيّ وخذ في مسالك الحق‏.‏ وهذا كلام دقيق السلك‏:‏ خفي المسلك‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٥٥١
السُّلُوك: مصدر سَلَكَ طريقاً؛ وسَلَكَ المكانَ يَسْلُكُه سَلْكاً وسُلُوكاً وسَلَكَه غَيْرَه وفيه وأَسْلكه إياه وفيه وعليه؛ قال عبد مناف بن رِبْعٍ الهُذَلِيُّ: حتى إذا أَسْلَكُوهُمْ في قُتائِدَةٍ شَلاًّ، كما تَطْرُدُ الجَمَّالةُ الشُّرُدَا وقال ساعِدَة بنُ العَجْلان: وهمْ مَنَعُوا الطريق وأَسْلَكوهُمْ على شَمَّاءَ، مَهْواها بَعيدُ والسَّلْكُ، بالفتح: مصدر سَلَكْتُ الشيء في الشيء فانْسَِلَك أَي
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٨٦
* س ل ك * * السِّلْكُ * بالكسر الخيط وبالفتح مصدر * سَلَك * الشيء في الشيء * فانْسَلَك * أي أدخله فيه فدخل وبابه نصر قال الله تعالى ﴿كذلك سلكناه في قلوب المجرمين﴾ و * أسْلَكَهُ * فيه لغة ولم يذكر في الأصل * سَلَكَ * الطريق إذا ذهب فيه وبابه دخل وأظنه سها عن ذكره لأنه مما لا يترك قصدا
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٬٨٩٧
سلك المكان والطريق يسلكهما سلكا بالفتح وسلوكا كقعود وسلكه غيره وفيه. وأسلكه إياه وفيه وعليه لغتان، ومن الأول قوله تعالى: كذلك سلكناه في قلوب المجرمين ، وقوله تعالى: فسلكه ينابيع في الأرض وقال عدي بن زيد: وكنت لزاز خصمك لم أعرد وهم سلكوك في أمر عصيب ومن الثانية قول ساعدة بن العجلان: وهم منعوا الطريق وأسلكوهم على شماء مهواها
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٬٣٦٨
سَلَكَ الطَّرِيقَ 1 سَلَكَ الطَّرِيقَ ذ , (IAar, MA, Msb,) or المَكَانَ, (K,) aor. سَلُكَ , (Msb, TA,) inf. n. سُلُوكٌ (MA, Msb, K) and سَلْكٌ, (K, [but I doubt this latter's being correctly used as an inf. n. of the verb in the sense here immediately following,]) He travelled, (MA,) or went along in, (Msb,) the road, (IAar, MA, Msb,) or the place: (K:) or سَلَكَ المَكَانَ he entered into the
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٠٩
سَلَكَ سَلَكَ U ( n. ac. سَلْك 1 , سُلُوْك 27 ), a. Took, followed, pursued ( way ); entered, went throught. b. Passed, was current ( money ). c. [ acc. & Fī ], Made to take &c. ( way ); inserted, put into; passed through. سَلَّكَ سَلَّكَ II , a. Wound, reeled off ( thread ). أَسْلَكَ أَسْلَكَ IV , a. see I (c) . اِنْسَلَكَ اِنْسَلَكَ VII , a. see I (a) . سِلْكَة سِلْكَة 2t , ( pl.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٣٬٤٩٨
سلك سَلَكَ - يَسْلُكُ سَلَكَ - يَسْلُكُ + كائن + مساراً أو سبيلاً + إلى كائن أو مكان أو أمر: التقدير: سَلَكَ - يَسْلُكُ + كائن + نفسه + مساراً أو سبيلاً: يجعل نفسه تدخل وتنفذ متقدمة في مسار محدد تماماً لا تستطيع أن تحيد عنه ﴿لتسلكوا منها سبلا فجاجا﴾ سَلَكَ - يَسْلُكُ + كائن + كائناً + مساراً أو سبيلاً: أدخله وأنفذه وجعله يتحرك متقدماً في مسار
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٧٣ (الإجمالي: ٩٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. لون

    الآيات المشتركة: ٢ · Her çeşit renk demektir

  2. خرج

    الآيات المشتركة: ٤ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır

  3. خلف

    الآيات المشتركة: ٣ · Half : Ense demektir

  4. تنر

    الآيات المشتركة: ١ · Tandır

  5. ضمم

    الآيات المشتركة: ١ · Ve çek

  6. نبع

    الآيات المشتركة: ١ · Büyük su kaynağıdır

  7. هيج

    الآيات المشتركة: ١ · “Heyac” sonbaharda sararmış bitki demektir

  8. سبل

    الآيات المشتركة: ٣ · Biribirini kesen yoldur

  9. جيب

    الآيات المشتركة: ١ · Cevb bir şeyi yerleştirmek için açılan kuyu, çukur demetir

  10. سلسل

    الآيات المشتركة: ١ · Zincirdir

  11. فجج

    الآيات المشتركة: ١ · Fecc İki dağ arasındaki geçit yol, bel demektir

  12. ذرع

    الآيات المشتركة: ١ · Zira’ (zal) : Kol demektir

الآيات التي ورد فيها(١٢)

  1. اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ …

    Koy

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökسلك
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerولج, نفذ, دخل
Zıt Kökخرج
Çekirdek Özet 1Bir cismin, ipliğin veya mızrağın dar ve belirli bir mecradan kesintisizce içeri girmesi, bir şeyin içine nüfuz edip boylu boyunca geçmesi
Çekirdek Özet 2İlahi iradenin, mesajın, suyun veya insanın belirlenmiş bir kanala, kalbe ya da menzile hedefe kilitli biçimde sokulması ve o yolda yürütülmesi
Çekirdek Özet 3Varlık ve anlamın rastlantısal değil, belirlenmiş nedensellik ve rota kanalları (yollar, damarlar, ipler) üzerinden akışı
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir «girmek» veya «yürümek» eylemine indirgeyip, ipliğin iğneden geçmesi gibi odaklanmış sevk, nüfuz ve mecra disiplinini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سلBir şeyin içinden pürüzsüzce, sessizce ve çekilerek sıyrılıp akması; kılıcın kınından çekilmesi veya sütün memeden akması gibi kesintisiz çekilme ve sıyrılma hareketi (سلل, سلخ, سلب, سلم)كAvuç içi veya temas imgesiyle kavrama, sabitleme ve tutma niteliği eklenerek; sıyrılma eylemi serbest bir kayma olmaktan çıkarılıp belirli ve dar bir kanalın, yolun veya iğne deliğinin içine hedefe dönük olarak yönlendirilmiş, nüfuz ettirici bir sevk haline dönüşmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekTutunma, yönelme, bir hatta dayanarak kesintisiz ilerleme ve takılmadan kılavuzlanma.
لÇoban değneği, üvendireSevk etme, itme, belirlenmiş bir doğrultuya sokma ve hizalama hareketi.
كAvuç içiKavrama, sınırlama, sarıp kuşatma ve belirlenmiş bir kalıbın içine alma.
سلكBir kılavuz desteğinde sevk edilerek belirli bir kanalın veya hacmin içine nüfuz ettirilmeİğneye geçirilen iplik veya yola koyulan yolcu gibi; dıştan yönlendirilen bir kuvvetle dar ve belirli bir mecra boyunca hedefe doğru boylu boyunca akıtılma ve yerleştirilme.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİpliğin iğne deliğine sokulması, boncukların ipe dizilmesi, mızrağın hedefin bedenine doğrudan ve boylu boyunca saplanıp geçmesi (et-ta'natu's-sülkâ).
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ, muallakasında veya şiirinde kişinin kendi sınırını bilip gideceği dar ve zor yolu tecrübe etmesini anlatırken bu kökü kullanır: تَعَلَّماها، لَعَمْرُ الله، ذا قَسَما، / وافْصِدْ بِذَرْعِكَ، وانظرُ أَين تَنْسَلِكُ
Erken Arapça kullanımİslâm öncesi ve erken dönem kabile savaşlarını tasvir eden Hüzeyl şiirinde Abd Menâf b. Rib' el-Hüzelî, düşmanın dar bir dağ geçidine sürülüp hapsedilmesini şöyle tasvir eder: حتّى إذا أَسْلَكُوهُمْ في قُتائِدَةٍ / شَلاًّ، كما تَطْرُدُ الجَمَّالةُ الشُّرُدَا

المصدر Lisânü’l-Arab, Kitâbü’l-ʿAyn, Mekâyîsü’l-Luğa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinde سلك kökü, fiziksel olarak bir yol açma, bir bağ veya iplik üzerinden birbiri ardınca dizilme ve dar bir kanaldan geçme semantik matrisine dayanır. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında kök (Süryanice s-l-q / ܣܠܩ kökü «yukarı çıkmak, tırmanmak, bir yol izleyerek yükselmek» anlamını taşırken; Akadca salāqu kökü haşlama/eritme yoluyla ayrıştırma anlamlarına kayar) bir hat boyunca hareket etme ve sevk edilme fikrini muhafaza eder. Ancak Arapçada bu kök, bilhassa iplik (silk), dikiş, yol (meslek) ve mızrağın hedefe dosdoğru sokulması gibi son derece somut, nüfuz edici ve birbiri içine geçişi ifade eden merkezî bir anlama kavuşmuştur. Arapçadaki kullanım, kökün proto-Sami düzeyindeki «hat boyunca devinim» fikrini nesnenin doğrudan bir kanalın veya iç boşluğun içine nüfuz ettirilmesi (infâz) formuyla özelleştirmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönİplik, yol ve mızrak saplama (silk, meslek, ta'n)Kök dikiş ipliğinin kumaşa veya iğneye nüfuz etmesi gibi, bir şeyin bir diğerinin içinden geçirilip yürütülmesi anlamında somutlaşmıştır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice ve Aramice s-l-q (ܣܠܩ) ve İbranice paralellerKuzeybatı Sami dillerinde bir merhale veya yol boyunca ilerleyip tırmanma anlamı öne çıkarken, Arapçada içe nüfuz ettirme boyutu derinleşmiştir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik hipotezlerBelirgin ses denklikleriyle doğrulanmış doğrudan aile dışı kök akrabalığı tespit edilmemiştir.Muhtemel

المصدر David Cohen, Lisān al-ʿArab, Payne Smith.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سلكAnlamlıNüfuz ettirmek, yola sokmakBir şeyi bir kanalın veya iğne deliğinin içinden geçirmek, sevk etmek.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
سكلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
لسكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
لكسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
كسلAnlamlıAğırlaşmak, gevşemekYapılması gereken işe karşı isteksizlik ve bedensel/zihinsel ağırlık göstermek.Kur'an'da geçer; akışın ve nüfuzun zıddı bir atalet içerir.
كلسAnlamlıKireç, kireçle sıvamakMadenlerin kireçleşmesi, kireç taşı veya bir nesneyi kireçle kaplamak.Kur'an'da geçmez; sertleşme ve bağlama anlamı taşır.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سلكMerkezNüfuz etmek, yola sokmakBir şeyi dar ve belirli bir mecra boyunca, hedefe kilitli biçimde boylu boyunca geçirmek.İğneden iplik geçirmek gibi sevk ve kanalize etme vurgusu esastır.
ولجKomşuİçe girmek, süzülmekDar veya gizli bir aralıktan sıkışarak ya da incelerek içeriye dahil olmak.Gece ile gündüzün birbirine geçişinde olduğu gibi kesintisiz kaynaşma boyutu vardır.
نفذKomşuDelip geçmekBir engeli bir taraftan girip diğer taraftan çıkarak tamamen aşmak.İki uçlu bir delme ve engeli etkisiz kılma niteliği taşır.
دخلKomşuGenel girişBir mekanın, durumun veya sınırın içine dahil olmak.En genel giriş fiilidir; mecra disiplini veya kanal boyunca akış şart değildir.
خرجZıtDışarı çıkmakBir mekanın, sınırın veya kanalın dışına intikal etmek.Kökün içeri sevk edici ve nüfuz ettirici yöneliminin tam zıddıdır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسلكBir mecrada yürütmek, sokmakBir şeyi bir deliğin, kanalın veya yolun içine yönlendirip boylu boyunca geçirmek.Kesin
LatinceInserere, penetrare, canalizareSokmak, nüfuz ettirmek, kanala koymakHedefe nüfuz etme ve bir kanal içine yerleştirme hareketini karşılar; dikiş ipliği somutluğunu tam vermez.Güçlü
İngilizceTo thread, to channel, to insert, to traverseİplik gibi geçirmek, sevk etmek, katetmek«Thread» kelimesi ipliği iğneden geçirme nüansını, «channel» ise yola sokma işlevini tam karşılar.Kesin
AlmancaEinfädeln, einschlagen, durchziehenİplik geçirmek, yola koyulmak, içinden geçirmekBir süreci veya nesneyi belirlenmiş dar bir yola sokup yürütme boyutunu kapsar.Güçlü
FransızcaEnfiler, acheminer, introduireİpe dizmek, sevk etmek, sokmakİğneden geçirme ve bir yol üzerinden belirli menzile ulaştırma anlamını taşır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Su kaynaklarının sevk edilmesi (فَسَلَكَهُ)Suyun yer altı damarlarına akıtılıp depolanmasıYağmur suyunun yerin içindeki görünmez kanallara ve kaynaklara kılavuzlanarak yerleştirilmesi bağlamı (Zümer 39:21).
İnsanın yollara sokulması ve yürümesi (لِتَسْلُكُوا, وَسَلَكَ)Yeryüzünün geniş yollarında güvenle ilerletilmeYeryüzünün bir beşik kılınarak vadiler ve yollar boyunca insanın sevk edilmesi bağlamı (Tâhâ 20:53, Nûh 71:20).
Mesajın veya inkârın kalbe nüfuz ettirilmesi (سَلَكْنَاهُ, نَسْلُكُهُ)Bir kabul veya reddediş tarzının kalbin damarlarına işlenmesiVahyin suçluların kalbine bir itiraz ve katılık çizgisi halinde sokulup işletilmesi bağlamı (Hicr 15:12, Şuarâ 26:200).
Cezalandırma veya ateşe atılma (سَلَكَكُمْ, فَاسْلُكُوهُ)Bireyin kaçınılmaz bir azap mecrasına veya zincire geçirilmesiİnkârcıların Sakar cehennemine sevk edilmeleri ya da yetmiş arşınlık zincire dizilmeleri bağlamı (Müddessir 74:42, Hâkka 69:32).
Elin koyna sokulması (اسْلُكْ)Bir uzvun belirlenmiş dar bir açıklıktan içeri yerleştirilmesiHz. Mûsâ'nın elini mucizevi bir işaret için koynuna pürüzsüzce sokması bağlamı (Kasas 28:32).
Hayvanların gemiye bindirilmesi (فَاسْلُكْ)Canlı çiftlerinin koruma kanalına/tekneye intikal ettirilmesiNûh tufanında her çiftten birer tanesinin geminin içine yerleştirilip sevk edilmesi bağlamı (Mü’minûn 23:27).
Bal arısının rabbinin yollarına yönelmesi (فَاسْلُكِي)Hayvan fıtratının belirlenmiş ilahi rotalara boyun eğerek girmesiArının bal üretimi için emre amade kılınmış dağ ve ağaç yollarını izlemesi bağlamı (Nahl 16:69).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHidayet, dalalet ve kalbe tesir meselesiAllah'ın inkârı suçluların kalbine sokması ifadesinin cebir mi yoksa suçluların tercihlerinin bir sonucu olan sünnetullah mı olduğu tartışması.İlahi irade ve fıtrî kanunların insanın zihin ve duygu kanallarına nüfuz etmesi.
FıkıhHac, yol güvenliği ve mesalik hükümleriHac yolculuğunda veya seferde «meslûk» (işlek, güvenli ve bilinen) yolun tercih edilme zorunluluğu ve yol emniyeti şartı.Hukuki sorumluluğun geçerli olması için meşru ve belirlenmiş yolların izlenmesi.
TefsirTabiattaki hidrolik ve biyolojik düzenSuyun yer altı damarlarına sokulması ve arının fıtri yollara girmesi ayetlerinde kainattaki mikroskobik ve makroskobik intizamın incelenmesi.İlahi kudretin varlığı tesadüfe bırakmayıp kanallarla sevk etmesi.
Hadisİlim tahsili ve hakikat yollarıKim ilim talep etmek için bir yola girerse (men seleke tarîkan) hadis-i şerifinde ilim talebinin aşamalı ve odaklanmış bir yürüyüş olarak tespiti.Kişinin kendini bilinçli olarak bir disiplinin ve tedrisat kanalının içine dahil etmesi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalp ve vahiy ilişkisiRuhsal nüfuz kanalıİlahi mesajın idrak merkezine hedefe kilitli biçimde ulaşmasıKalp rastgele bir depo değil, vahyin iplik gibi işlendiği veya inkârla kilitlendiği bir kanaldır.Kesin
İlmiYöntem ve metodoloji (meslek)Metodolojik rotaDüşüncenin keyfilikten kurtarılıp disipline edilmiş yoldan hedefe vardırılmasıBilgi üretimi, iğne deliğinden geçen iplik gibi titiz ve odaklanmış bir yöntem (sülûk) gerektirir.Güçlü
SiyasiKamu yönetimi ve tebaa sevkiHukuki ve idari koridorBireylerin ve kurumların belirlenmiş nizam kanalları içinde yürütülmesiDevlet mekanizması, tebaanın anarşik dağılmasını önleyip meşru idari kanallar (mesâlik) açar.Güçlü
İktisadiDağıtım ve lojistik kanallarıArz-talep boru hattıKaynakların, sermayenin ve malların tıkanmadan tüketim merkezlerine akıtılmasıTıpkı yer altı su yolları gibi, ekonomik refah da piyasa damarları tıkandığında felce uğrar.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAkışkanlar mekaniğinde laminer akış ve boru hattı iletimi (piping/channeling)Bir akışkanın geniş ve dağınık bir alanda dağılmak yerine, dar ve belirlenmiş bir kesit içinde yönlendirilerek sürtünmesiz veya kontrollü bir mecrada iletilmesi dinamiği kökün fiziksel çekirdeğiyle tam örtüşür.Kesin
Beşeri bilimlerSosyolojik kanalizasyon ve pedagojik sosyalleşme yolları (institutional channeling)Bireyin güdülerinin, yeteneklerinin ve arzularının toplum tarafından inşa edilmiş eğitim, meslek ve hukuk kanallarına sokularak hedeflenen davranış kalıplarına dönüştürülmesi süreci.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca tasavvufi bir terim olan içsel yolculuk (seyr u sülûk) veya düz bir «girmek/yürümek» anlamıyla sınırlamak.
Kur'an içi daha geniş anlamKök; jeolojik su damarlarından arının ekolojik rotasına, suçluların psikolojik blokajından ahiretteki ceza zincirlerine kadar kâinatın ve gaybın tüm deterministik akış kanallarını kuşatır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKök genel bir «dahil olma» olarak algılandığında; eylemin gerektirdiği kılavuzluk, dışsal sevk kuvveti, mecra darlığı ve hedefe kilitli nüfuz niteliği kaybolur; ayetlerdeki mükemmel mühendislik ve nedensellik vurgusu silikleşir.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın hiçbir alanında başıboşluk olmadığını; suyun, bilginin, imanın, azabın ve canlının her an ilahi bir yörünge, kanal ve sevk hattı içinde aktığını göstererek tevhidin nizam boyutunu kavratır.
Hangi ayet groupslarında belirleyicidir?Yaratılışın ekolojik dengesini anlatan kevnî ayetlerde (Zümer 39:21, Nahl 16:69), vahyin kalplerdeki kabul veya reddini tasvir eden psikolojik ayetlerde (Hicr 15:12, Şuarâ 26:200) ve uhrevi sorgulama sahnelerinde (Müddessir 74:42).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Olayların ve insan tercihlerinin nedensiz veya kanalsız meydana geldiği yanılgısını düzeltir; her eylemin kendisini kuşatan bir «meslek» (rota ve sonuç mecrası) doğurduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir ipliğin iğne deliğinden geçirilmesi, boncukların ipe dizilmesi veya mızrağın hedefe boylu boyunca saplanıp geçmesi gibi; bir cismin belirlenmiş dar bir açıklıktan hedefe doğru sevk edilip nüfuz ettirilmesi.
  • Soyut anlamMaddi veya manevi bir unsurun (su, vahiy, ceza, canlı) ilahi irade veya dış bir sevk edici tarafından, önceden tayin edilmiş bir kanal, rota ve yasa doğrultusunda menziline doğru kesintisiz akıtılması.
  • Sistematik karşılıkDeterministik akış, nedensellik koridoru, kanalize etme mekanizması ve hedefe kilitlenmiş nüfuz sistemi.
  • LaTeX modeliS:X→γcYburadaγc⊂Ω,∇⋅J⃗=−∂ρ∂t
  • LaTeX açıklamasıBu sembolik modelde X sevk edilen unsuru (iplik, su, insan, vahiy), Y hedeflenen nihai mahalli (kalp, yeraltı kaynağı, cehennem, kovan), γc ise uzay-zaman veya imkân alanında (Ω) kısıtlanmış ve belirlenmiş özel mecrayı (yol, kanal, ip) temsil eder. Modeldeki akı denklemi, unsurun mecra dışına rastgele saçılmadan, korunmuş bir süreklilik çizgisi boyunca (S) kılavuzlanarak yoğunlaştığı ve hedefe nüfuz ettirildiği gerçeğini ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: س