شوظ
ش - و - ظ
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٢
Dumanı olmayan ateşin ışık demektir. “Nuhaz”, alevi olmayan duman demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Dumanı olmayan ateşin ışık demektir. “Nuhaz”, alevi olmayan duman demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٥٥٩باب الشين والظاء و و ا ي ء معهما
ش و ظ، و ش ظ، ش ظ ي مستعملات
شوظ:
الشُّواظُّ: اللَّهب الذي لا دُخان فيه. قال الله جل وعز: "يرسل عليكما شُواظٌ من نارٍ ونُحاس".
وشظ:
الوشيظة: قطعةُ عظم تكون زيادة في العظم الصَّميم. والوشيظة: كل ملحق ليس بصميم.. والوشيظُ من الناس: لفيفٌ ليس أصلهم بواحد، والجميعُ: الوشائظ.
شظي:
الشَّظية: عظيمٌ لازقٌ بالزظيف، وقيل: إنما هو الشظاة.
والشَّظية: فرقةٌ من القوم..
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٢٢الشُواطُ ولاشِواظ: اللهبُ الذي لا دُخانَ له. قال أمية بن خلف يهجو حسان بن ثابت:
أليس أبوك فينا كـان قَـيْنـاًلدى لاقَيْناتِ فَسْلاً في الحِفاظِ
يمـانِـيَّاً يظـلُّ يَشُـدُّ كِـيراً وَيَنْفُخُ دائِباً لهَبَ الـشُـواظِ
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬١٤٣ش ظ ( و ا ي ء )
شظا ، وشظ ، شوظ .
شظا : قال الليث : الشظا : عُظَيْمٌ لازِقٌ ، والشَّظيَّة : شِقَّةٌ من خشب أو قَصَبٍ أو فِضَّةٍ أو عَظْ .
وجاء في الحديث : أَنَّ الله تبارك وتعالى لما أراد أن يخلق لإبليس نَسْلاً وزَوْجة ألْقى عليه الغضب ، فصارت منه شَظِيّةٌ من نارٍ ، فخلق منها امرأة .
وقال ابن شميل : شواظي الجبال وشنَاظيها ، هي الكَسِرُ من رؤوس الجبال كأَنَّها شُرَفُ المسجد ، وقال : كأنّها
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٬٨١٥(باب الشين والواو وما يثلثهما)
(شوي) الشين والواو والياء يدلُّ على الأمر الهيِّن. من ذلك الشَّوى وهو رُذال المال. قال:
أَكَلْنا الشَّوَى حَتَّى [إِذا لم تَجِدْ شَوىً([1])] *** أَشَرْنا إلى خيراتها بالأصابعِ
ومن ذلك الشَّوَى: جمع شَواة، وهي جِلْدة الرأس. والشَّوَى: الأطراف، وكلُّ ما ليس بمَقتل. وكلُّ أمرٍ هَيّنٍ شَوىً. ويقولون في الإتباع: عَيِيٌّ شَوِيٌّ. قال ابن دريد([2]): هو من الشَّوى، وهو
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٧- الشواظ: اللهب الذي لا دخان فيه. قال تعالى: ﴿شواظ من نار ونحاس﴾ [الرحمن/35].
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٠٥ش و ظ
كأنه شواظ من نار وتقول: فلان إذا اغتاظ أرسل عليك الشواظ.
ومن المجاز: جمل به شواظ: هباب.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٦٩٧الشَّواظُ والشُّواظُ: اللَّهَب الذي لا دُخانَ فيه؛ قال أُمية بن خلف يهجو حسان بن ثابت، رضي اللّه عنه:
أَلَيْسَ أَبوك فينا كان قَيْناً،
لَدَى القَيْناتِ، فَسْلاً في الحِفاظِ؟
يَمانِيّاً يَظَلُّ يَشُدُّ كِيراً،
ويَنْفُخُ دائباً لَهَبَ الشُّواظِ
وقال رؤبة:
إِنّ لَهم من وَقْعِنا أَقْياظَا،
ونارَ حَرْبٍ تُسْعِرُ الشَّواظا
وفي التنزيل العزيز: يُرْسَل عليكما شُواظ من نار ونحاس؛ وقيل: الشُّواظ قِطْعة من
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦١* ش و ظ * * الشُّواظ * بضم الشين وكسرها اللهب الذي لا دخان له
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٨٩الشواظ، كغراب، وكتاب: لهب لا دخان فيه. وفي الصحاح: لا دخان له، وأنشد لأمية بن خلف يهجو حسان بن ثابت رضي الله عنه:
أليس أبوك فينا كـان قـينـا لدى القينات فسلا في الحفاظ
يمـانـيا يظـل يشـد كـيرا وينفخ دائبا لهب الـشـواظ وسيأتي جواب حسان له في ع ك ظ. وقرأ ابن كثير: يرسل عليكما شواظ بكسر الشين. قال الفراء: وهو مثل صوار، وصوار، لجماعة البقر.
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٢٥شُوَاظٌ
شُوَاظٌ ذ and شِوَاظٌ, (S, K, &c., [but in one copy of the S, I find only the former, which is the more common,]) occurring in the Kur [lv. 35], where Ibn-Ketheer read شِوَاظٌ, (TA,) Flame (S, Bd, Jel, K) without smoke: (S, Jel, K:) or smoke of fire: and heat of fire: (ISh, K:) and heat of the sun: (K, TA:) or a piece of fire in which is no smoke: or flame of fire: or only of fire and
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٦٬٨١٠شوظ
شَاظَ - يَشُوْظُ - شُوَاظ
شَاظَ - يَشُوْظُ + الكائن: يتوهج: يشع حرارة ولهيباً من غير دخان أو مواد محترقة
شُوَاظ: على وزن " فـُعال": اسم فعل مبالغة من " شَاظَ - يَشُوْظُ " اسم آلة: الشيء الذي يولد التوهج واللهب من غير دخان ولا مواد محترقة
﴿يرسل عليكما شواظ من نار ونحاس فلا تنتصران﴾: شواظ من نار: لهب وحرارة النار: الطاقة الحرارية الصافية
الصيغ(١)
الجذور المجاورةالمجاورة: ٤ (الإجمالي: ٧)
الآيات التي ورد فيها(١)
يُرْسَلُ عَلَيْكُمَا شُوَاظٌ مِنْ نَارٍ وَنُحَاسٌ فَلَا تَنْتَصِرَانِ
Işın
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | شوظ |
| Yapı | Üçlü kök |
| Özel Durum | İlletli (ecvef) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | لهب, نحس, سعر |
| Zıt Kök | برد |
| Çekirdek Özet 1 | Dumansız, katıksız, yalın ve son derece keskin ateş alevi |
| Çekirdek Özet 2 | Yaratılış sınırlarını aşmaya kalkışan iradelere çarpan saf enerjik engel |
| Çekirdek Özet 3 | Maddi örtüsü (dumanı) bulunmayan yalın yok edici ve engelleyici güç |
| Kritik Hata Riski | Kelimeyi alelade bir ateş dumanı veya sıradan bir alev sayarak duman-alev ayrışmasındaki fiziksel ve kavramsal saflığı gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| شو | Dağılma, kabarma, keskin bir hareketle yayılma ve etki alanını genişletme (karşılaştır: شوب, شور, شوك, شوي) | ظ | Çekirdekteki yayılma ve kabarma hareketine sertlik, şiddet ve yoğunlaşma katılmış; dağılan alev yerine keskin, dumanından arınmış, sert ve delici yalın bir alev gövdesi türemiştir. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ش | Diş; ısırma, parçalama, keskinlik | Yakıcı, kemirici ve parçalayıcı sıcaklığın keskin nüfuz ediciliğini temsil eder. |
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Isı enerjisinin bir hat boyunca kesintisiz bağlanarak göğe doğru yükselmesini sağlar. |
| ظ | Sepet, kuşatma imgesinin türetilmiş sert biçimi | Yoğunlaşmış baskı, şiddet ve kuşatıcı yakıcılığı temsil eder; alevin dağılmadan sert bir sütun halinde tutulmasını sağlar. |
| شوظ | Parçalayıcı keskinliğin yoğun bir hat üzerinde toplanıp sert bir şiddetle fışkırması | Dumanla perdelemeyen, parçalayıcı şiddeti ve keskinliği bünyesinde toplayıp savrulan yalın alev hareketini kurar. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Dumanı bulunmayan, körükle üflenerek parlatılmış saf ateş alevi ve güneşin yakıcı sıcaklık dalgası |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Umeyye b. Halef, Hassân b. Sâbit'i hicvederken demirci körüğünden çıkan dumansız yalın alevi bu kökle nitelemiştir: أَلَيْسَ أَبوك فينا كان قَيْناً، / لَدَى القَيْناتِ، فَسْلاً في الحِفاظِ؟ / يَمانِيّاً يَظَلُّ يَشُدُّ كِيراً، / ويَنْفُخُ دائباً لَهَبَ الشُّواظِ |
| Erken Arapça kullanım | Ru'be b. el-Accâc savaş ateşinin şiddetini tasvir ederken bu kökü kullanmıştır: إِنّ لَهم من وَقْعِنا أَقْياظَا، / ونارَ حَرْبٍ تُسْعِرُ الشَّواظا |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça شوظ kökü, Sami dillerinin genelinde nadir görülen, iç türetim niteliği baskın bir köktür. Kökün ana eksenini oluşturan biliteral شو veya genişlemiş شظ tabanı, yayılma, parça fırlatma ve sıçrama anlam matrisine dayanır. İbrancede benzer kök sesdeşleri parça kopması, kıymık ve fırlama çağrışımı taşırken, Süryanice ve Aramice katmanlarında ateşin dumansız ve arı alevini karşılayan doğrudan bir fonetik eşdeğer bulunmamaktadır. Kök, Güney Sami sahasında ve özellikle klasik Arapçada madencilik, demircilik ve çöl ikliminin yakıcı güneş ışıması gözlemleriyle özelleşmiş; yanmanın dumanlı (nâkıs) evresi ile alevli (hâlis) evresi arasındaki ayrımı niteleyen teknik bir kelimeye dönüşmüştür. Fonetik olarak dişsi-ısıtıcı ش ile peltek-baskılı ظ harflerinin yan yana gelişi, Arap dilindeki nadir sertleşme ve şiddet bildiren kalıplara işaret eder.
درجة الثقة Muhtemel
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs, David Cohen.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Körüklenen ateşin dumanından arınarak parlaması | Kök, yanma eyleminin en şiddetli ve duman üretmeyen saf alev evresine tahsis edilmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Parça fırlaması ve sıçrama kökleriyle zayıf akrabalık | Batı ve Kuzey Sami dillerinde doğrudan birebir karşılık sınırlı olup, kök Arapçanın özgün ses birleşimlerinden biridir. | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik diğer kollarda güvenilir doğrudan bir akrabalık tespit edilememiştir. | Veri bulunamadı |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, HALOT.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| شوظ | Anlamlı | Dumansız saf alev | Ateşin dumanı olmayan yalın alev dili | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| شظو | Anlamlı | Parçalanma, sıçrama | شظي ile eş kökenli; kemik veya odun kıymığının fırlaması | Kur'an'da geçmez; parça saçılması yönüyle hedef kökle akrabadır |
| وشظ | Anlamlı | Eklenme, karışma | Kemik üzerine sonradan bitişen yabancı parça; asil olmayan topluluk | Kur'an'da geçmez; zıt yönde katışıklık ifade eder |
| وظش | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez |
| ظشو | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Fonetik sertlik sebebiyle dilde kullanılmamıştır. | Kur'an'da geçmez |
| ظوش | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel sayılmıştır. | Kur'an'da geçmez |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| شوظ | Merkez | Ateş ve alev | Dumanı bulunmayan, doğrudan yakıcı ve delici saf alev | Hedef kök |
| لهب | Komşu | Ateş dili | Dumanla birlikte de bulunabilen, göğe doğru yükselen geniş ateş dili | Kapsamı شوظ kökünden geniştir, duman şartı aramaz |
| نحس | Komşu | Duman ve zehirli gaz | Alevsiz veya erimiş maden tortusu gibi yoğun, boğucu duman/maden gazı | شوظ alev iken نحس dumandır; ayette birbirini tamamlarlar |
| سعر | Komşu | Tutuşma ve alevlenme | Ateşin şiddetle parlatılması, kışkırtılması ve yakıcı hale getirilmesi | Eylemin hızını ve şiddetini vurgular |
| برد | Zıt | Soğukluk | Isı enerjisinin tamamen çekilmesi, donukluk ve serinlik | Her türlü yanma ve ısı enerjisinin zıddıdır |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | شوظ | اللَّهب الذي لا دخان فيه | Dumanı olmayan saf alev dili ve kavurucu sıcaklık | Kesin |
| Latince | Flamma pura / Torrens ignis | Saf alev / Yakıcı ateş akıntısı | Katıksız ısı dalgasını ve yükselen parıltıyı karşılar; duman yokluğu nüansını dolaylı içerir. | Güçlü |
| İngilizce | Smokeless flame / Plasma flare | Dumansız alev / Kor ışıma | Duman üretmeyen plazma halindeki saf termal radyasyonu ve alev dilini ifade eder. | Güçlü |
| Almanca | Rauchlose Flamme / Glutstrahl | Dumansız alev / Kor ışını | Katışıksız yangın dilini ve duman üretmeyen yüksek enerjili yanmayı karşılar. | Güçlü |
| Fransızca | Flamme sans fumée / Jet de feu | Dumansız alev / Ateş fışkırması | Yoğun, opak olmayan ve doğrudan yakan ışık sütununu anlatır. | Güçlü |
المصدر Oxford Arabic-English Dictionary, Georges Latin-Deutsches Handwörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| شُوَاظٌ | Dumansız saf ateş alevi (fiziksel/metafiziksel engel) | Cinlerin ve insanların göklerin çaplarını aşma teşebbüsüne karşı gönderilen yok edici plazma/alev engeli; Rahmân 55:35 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Kozmoloji ve gayb aleminin sınırları | İnsan ve cin türünün kozmik hudutları aşıp aşamayacağı ve ilahi kudretin sınır muhafızlığı | Kudret iradesine karşı durulamayacak mutlak engelleyici fiziksel-enerjik unsur |
| Fıkıh | Veri bulunamadı | Kökün doğrudan fıkhi bir hüküm terimi olarak kullanımı bulunmamaktadır. | Veri bulunamadı |
| Tefsir | Rahmân Suresi 35. ayetin tefsiri | Ayette geçen شُوَاظٌ ile نُحَاسٌ kelimelerinin birbirini tamamlayan dumansız alev ve alevsiz duman (veya erimiş bakır) zıtlığı | Yanmanın iki kutbu: Işıyan alev ile boğan duman/maden arasındaki kesin ayrım |
| Hadis | Cehennem ve sema tasvirleri | Semanın korunması ve şeytanların recmedilmesinde kullanılan ateş parçalarının mahiyeti | Nüfuz edici, gölge bırakmayan yakıcı güç |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Ontolojik sınırlar | Aşılmaz ilahi engel | Yaratılmışın haddini bildirme | Kulun veya cinlerin tekvinî sınırları ihlal edemeyeceğini gösteren caydırıcı güçtür. | Kesin |
| İlmi | Termodinamik ve astrofizik | Yüksek enerjili iyonize plazma / Radyasyon | Engelleme ve sterilizasyon | Maddi tortu üretmeyen saf termal ve elektromanyetik bariyerleri temsil eder. | Güçlü |
| Siyasi | Hükümranlık ve sınır güvenliği | Tavizsiz güvenlik bariyeri | Yetkisiz geçişi engelleme | Egemenlik sahasına izinsiz ve güçsüz sızmaya çalışan unsurları yok eden kesin müdahale sistemidir. | Güçlü |
| İktisadi | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kökün iktisadi bir mekanizmaya doğrudan karşılığı tespit edilememiştir. | Veri bulunamadı |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Plazma ışıması ve foton akısı | Yanma tepkimesinin karbonlaşma ve duman fazını atlayıp saf radyasyon ve yüksek sıcaklıklı iyonize gaza dönüştüğü fazdır; maddesel perde içermeyen doğrudan enerji aktarımıdır. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Mutlak hukuki müeyyide | Hiçbir hafifletici veya perdeleyici yoruma (duman) izin vermeyen, suçun işlendiği anda faili doğrudan çarpan çıplak ve net yaptırım mekanizmasıdır. | Muhtemel |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi yalnızca klasik odun ateşinin üstten çıkan sarı alevi sanmak veya onu genel duman kavramıyla karıştırmak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | شوظ bir maddenin kusurlu yanmasından doğan isli alev değil; dumanından arındırılmış, doğrudan yok edici, nüfuz edici saf termal ve radyasyonel enerji dalgasıdır. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Rahmân Suresi 35. ayetteki شُوَاظٌ (dumansız alev) ile نُحَاسٌ (alevsiz duman / erimiş tortu) arasındaki muazzam fiziksel ikiliği ve dengeli tehdit örgüsünü kaçırmak |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Evrenin fiziksel yasalarının ve ontolojik sınırlarının ilahi egemenlik altında nasıl mutlak ve aşılamaz bir nizamla korunduğunu tek bir somut fiziksel tasvirle gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Rahmân Suresi'nde cin ve insan türüne meydan okunan, semanın melekut ve çaplarının ancak bir sultanla (üstün güçle) aşılabileceğini bildiren ayet grubunda (Rahmân 55:33-35) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Yaratılmış varlıkların kendi imkânlarıyla evrensel düzenin ve ilahi kudretin tayin ettiği sınırları delip geçebileceği yanılgısını, aşma girişiminin saf alev ve boğucu dumanla karşılanacağını bildirerek düzeltir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamKörüklenmiş ateşin üzerinde beliren, duman içermeyen, delici ve yakıcı saf alev dili.
- Soyut anlamMaddi hiçbir tortu ve perdeleme taşımayan, doğrudan hedefe yönelen mutlak ve tavizsiz engelleyici enerji.
- Sistematik karşılıkVarlık sınırlarını izinsiz aşma girişimini anında bertaraf eden ilahi hükümranlık kalkanı.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde toplam yanma enerjisini, yanmaya eşlik eden duman ve tortu faktörünü temsil eder. Duman faktörü sıfıra yaklaştığında (), geriye kalan saf hal () en yüksek yakıcılık ve nüfuz edicilik potansiyeline () ulaşır; bu da شوظ kökünün dumanından arınmış yalın alev ve saf bariyer niteliğini sembolize eder.