عسق

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ع-س-قالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٠ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».عسقعسق

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

عسق

ع - س - ق

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٧

معناه في القرآن: Ayn Sin Kaf

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

ملاحظاتي

المعاجم(٧)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٩٧٦
باب العين و القاف والسين )ع س ق، ق س ع، س ق ع مستعملات( عسق: العَسَقُ: لُزُقُ الشيء بالشيء. عَسِقَ بها عَسَقاً. وعَسِقْت النَّاقةُ بالفَحْلِ: أرَبَّتْ به ولازمتْهُ، قال رؤبة: فَعَفَّ عن اسِرارَها بَعْدَ العَسَق ويقال: في خُلُقه عُسْرٌ وعَسَقٌ أي التِواء يَصِفُه بسوء الخُلُقِ وسُوء المُعامَلِة. والعَسَق العُرْجُونُ الرَّديء "أَزْديَّةٌ" قعس: القَعَسُ: نَقيض الحَدَبِ. قَعِسَ قَعَساً فهو أقعَسُ،
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٠٦
عَسِقَ به بالكسر، أي أُولِعَ به. ويقال لزمه ولزق به. وأنشد لرؤبة: فَعَفَّ عن إسرارها بعدَ العَسَقْ وكذلك تَعَسَّقَ به. قال رؤبة: ألْفاً وحُبًّا طالَما تَعَسَّقا وعَسَّقَت الناقةُ بالفحل، إذا أرَبَّتْ.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٬٠٥٠
باب العين والقاف مع السين عسق ، عقس ، قعس ، سقع : مستعملة عسق : أبو عبيد عن أبي عمرو : عَسِق به الشيءُ يَعسَق عَسَقاً ، إذا لصِق به . ثعلبٌ عن ابن الأعرابي : عَسِقَ به وعَكِس به بمعنى واحد . قال : والعُسُق : المتشدِّدُون على غرمائهم في التقاضي . قال : والعُسُق : اللقَّاحون . والعُسُق : عراجين النَّخل ، واحدها عَسَق . وقال الليث وابن دريد : هو العَسَق للعُرجون الرديّ . والعرب تقول : عَسِق بي
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١١٬٢٧٤
(باب العين والسين وما يثلثهما) (عسف) العين والسين والفاء كلماتٌ تتقارب ليست تدلُّ على خير إنما هي كالحَيْرة وقلّة البصيرة. قال الخليل: العَسْف: ركوب الأمر من غير تدبير، وركوبُ مفازةٍ بغير قَصْد. ومنه التعسُّف. قال ذو الرّمّة: *قد أعْسِفُ النّازحَ المجهولَ مَعْسِفُهُ *** في ظلِّ أخضَرَ يدعو هامَه البومُ([1]) والعَسِيفُ: الأجير؛ وما يبعدُ أن يكون من هذا القياس؛ لأنَّ ركوبَه في الأمور فيما
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٩٣٧
عَسِقَ به يَعْسَقُ عَسَقاً: لزق به ولزمه وأُولِعَ به، وكذلك تَعَسَّق؛ قال رؤبة: ولا ترى الدهر عَنِيفاً أَرْفَقا مِنْهُ بها في غيره وأَلْبَقا، إِلْفاً وحُباًّ طالما تَعَسَّقا وعَسِقَ به وعَسِكَ به بمعنى واحد، والعرب تقول: عَسِقَ بي جُعَل فلانٍ إِذا أَلحَّ عليه في شيء يطالبه وعَسِقَت الناقةُ بالفحل: أَرَبَّتْ، وكذلك الحمار بالأَتان؛ قال رؤبة: فَعَفَّ عن أَسْرارِها بعد العَسَقْ، ولم يُضِعْها بين
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٤٦٥
عسق به، كفرح عسقا: لصق به ولزمه. ويقال: أولع به، كما في الصحاح. ويقال: عسق عليه جعل فلان: إذا ألح عليه فيما يطلبه به، وفي اللسان: فيما يطالبه كتعسق به في الكل. قال رؤبة: إلفا وحبا طالما تعسقا وعسقت الناقة على الفحل ونص الخليل فيما نقله الجوهري بالفحل: إذا أربت عليه، وكذلك الحمار بالأتان. قال رؤبة: فعف عن أسرارها بعد العسق ولم يضعها بين فرك وعشـق والعسق محركة: الالتواء
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٦٩
عَسِقَ عَسِقَ A ( n. ac. عَسَق 4 ) a. [ Bi ], Was attached to; adhered to. b. [ 'Ala ], Was devoted to; persisted with, kept to. تَعَسَّقَ تَعَسَّقَ V , a. see I (a) . عَسَق عَسَق 4 , a. Malice, maliciousness, malignity. عُسُق عُسُق 10 , a. Hard, harsh, inexorable ( creditors ). عِسْقِبَة عِسْقِبَة a. Bunch of grapes. عُسْفُد عُسْفُد a. Lanky; foolish.
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٠ (الإجمالي: ٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.

    الآيات التي ورد فيها(١)

    تحليل الجذر

    تعريف الجذر والخلاصة

    AlanDeğer
    Kökعسق
    YapıHurûf-ı mukattaa
    Özel DurumSure başı bağımsız hecelenen harf grubu
    Bağlamsal Yakın Köklerحم, كهيعص, طسم
    Zıt Kökبين
    Çekirdek Özet 1Şûrâ Suresi başında bağımsız ses birimleri olarak teker teker okunan üç harfli ilahi vahiy şifresi
    Çekirdek Özet 2İlahi kelamın beşeri harflerle vahyedilmesine rağmen taklit edilemezliğini gösteren aşkın i'câz üslubu
    Çekirdek Özet 3İnsan aklını vahiy karşısında dikkat, acz ve tefekküre sevk eden metafizik bilgi ve tenzil sembolü
    Kritik Hata RiskiHarfleri çekimli bir fiil veya türemiş isim sayarak yapay sözlük anlamları yüklemek ya da asılsız ezoterik kehanetlere indirgemek

    التحليل الثنائي

    Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
    عسGece dolaşmak, karanlığın çökmesi veya iz sürerek teftiş etmek anlamını taşıyan kök çekirdeği (عسعس, عسف)قHurûf-ı mukattaa yapısında türetimsel morfoloji işletilmediği için harf birleşimi kelime düzeyinde bir anlam daralması oluşturmaz; sözlük anlamı yerine tevkifî harf hecelemesi esastır

    التحليل التصويري للحروف

    BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
    عGöz; görme, bilme, kaynakİlahi ilmin, gayb kaynaklı bilginin ve basiretin tecellisi
    سDiken, destek; tutunma, dayanma, korumaVahyin sarsılmaz dayanağı, sağlam koruması ve ilahi hitabın nüfuz edişi
    قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırVahyin ulaştığı nihai sınır, toplayıcı kudret ve hakikatin kesin çerçevesi
    عسقİlahi ilim ve basiret kaynağından çıkan vahiy mesajının, sarsılmaz bir koruma ve nüfuz ile nihai hedefe ve hakikat sınırına ulaştırılması

    الاستعمال التاريخي والمبكر

    AlanVeri
    İlk fiziksel anlamHurûf-ı mukattaa olması sebebiyle bedensel veya somut nesnel bir ilk fiziksel anlamı tespit edilmemiştir; klasik lügat geleneğinde müstakil bir kök olarak vazedilmediği kaydedilir
    Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
    Erken Arapça kullanımKlasik Arap dilinde harflerin bu dizilimde müstakil bir kelime olarak kullanımı tespit edilmemiş olup erken kullanım Kur'an vahyiyle sabit olan kıraat tevkifine dayanır

    المصدر Kitâbü’l-ʿAyn, Tehzîbü’l-Luğa, Lisânü’l-Arab.

    الطبقة الاشتقاقية السامية

    Arap dili ve Sami dil ailesinde عسق dizilimi, ortak leksikal bir kök olarak değil, alfabenin bağımsız fonemlerinin art arda sıralanması şeklinde tecelli eder. Sami kök matrisinde ع (ayin), س (sameh/sin) ve ق (kof) sesleri asli ünsüzler arasında yer almakla birlikte, bu üç harfin birleşimiyle oluşmuş ortak bir Sami fiil kökü mevcut değildir. Kur'an-ı Kerim'de yer alan hurûf-ı mukattaa harfleri, Sami yazı geleneklerindeki epigrafik harf adlandırmalarıyla doğrudan örtüşür; nitekim okunuşları harflerin fonetik değerleriyle değil, alfabe sistemindeki müstakil isimleriyle («Ayn», «Sîn», «Kâf») gerçekleşir. Bu durum, ifadenin tarihsel kökeninin türetilmiş bir kelimeye değil, ses ve yazı birimlerinin aşkın bir ihtar ve tenbih amacıyla bağımsız olarak telaffuz edilmesine dayandığını göstermektedir.

    درجة الثقة Kesin

    المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith.

    التحليل الاشتقاقي

    KatmanVeriAçıklamaGüven
    İç Arapça etimolojik yönMüstakil kök türetimi bulunmayan hece harfleriHarflerin tek tek adlarıyla telaffuz edildiği tevkifî fonetik yapıKesin
    Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSami alfabe dizgesindeki harf isimleriAyin, sameh ve kof harflerinin kadim Sami alfabelerindeki adlarıyla uyumuGüçlü
    Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıFonetik alfabe şifrelemesi dışında dil aileleri arası semantik aktarım tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

    المصدر Kitâbü’l-ʿAyn, Lisânü’l-Arab.

    الجذور الشقيقة (التقاليب)

    KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
    عسقAnlamlıHurûf-ı mukattaaŞûrâ Suresi başında bağımsız hecelenen vahiy harfleriKur'an'da geçer
    عقسAnlamlıBükülmek, kıvrılmakİpin veya boynuzun bükülmesi, tabiatta cimrilik ve sertlik bulunmasıKur'an'da geçmez
    سعقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bağımsız kök olarak kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez
    سقعAnlamlıÇarpmak, vurmak, haykırmakBaşa darbe indirmek, horozun ötmesi veya soğuğun şiddetiKur'an'da geçmez
    قعسAnlamlıGöğsü öne çıkmak, sırtı çökmekSağlam duruş, boyun eğmeme veya göğsün öne doğru belirginleşmesiKur'an'da geçmez
    قسعAnlamlıÇabuk içmek, ezmekSuyu bir dikişte bitirmek veya kabuğu kırmakKur'an'da geçmez

    الجذور المجاورة والجذر المضاد

    Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
    عسقMerkezVahyin fonetik açılışıHeceleme yoluyla dikkat çeken üç harfli mukattaa şifresiKur'an'ın ilahi ses mimarisini doğrudan temsil eder
    حمKomşuVahiy girişiŞûrâ Suresi'nin ilk ayetinde عسق harflerinden hemen önce gelen iki harfli mukattaaGenellikle tenzilin azametini ve ilahi sıfatları haber verir
    كهيعصKomşuÇok harfli mukattaaMeryem Suresi başında beş harfli bağımsız vahiy şifresiKıssaların girişinde gaybî bilgiye zemin hazırlar
    طسمKomşuÜç harfli mukattaaŞuara ve Kasas sureleri başında peygamber kıssalarını önceleyen terkipİlahi vahyin mucizevi mahiyetine dikkat çeker
    بينZıtAçık ve sarîh beyanManası ilk işitilişte açıkça anlaşılan, gizemi bulunmayan muhkem lafızlarعسق lafzının kapalı ve tefekküre sevk eden mahiyetinin zıddıdır

    مقابلات المعنى في لغات أخرى

    DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
    ArapçaعسقHurûf-ı mukattaaTek tek telaffuz edilen sure başı harfleriKesin
    LatinceLitterae disjunctae / Sigla sacraAyrık harfler / Kutsal harf işaretleriMetin başındaki bağımsız harfleri karşılar ancak vahiy i'câzı boyutunu taşımazMuhtemel
    İngilizceDisjoined letters / Mysterious lettersBağımsız harfler / Gizemli sure başı harfleriHarflerin ayrık telaffuzunu açıklar, lisanî meydan okuma işlevini kısmen dışarıda bırakırGüçlü
    AlmancaGeheimnisvolle Buchstaben / EinzelbuchstabenAyrık harfler / Sure başlarındaki bağımsız işaretlerFonetik ayrılığı ve anlam kapalılığını ifade ederGüçlü
    FransızcaLettres isolées / Lettres mystérieusesYalıtılmış harfler / Esrarlı harflerSure başındaki bağımsız heceleme karakterini sembolize ederGüçlü

    المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Arabic Dictionary.

    الوجوه والنظائر

    Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
    عسقVahyin menşeine ve beşeri acziyete dikkat çeken tevkifî harf kümesiŞûrâ Suresi'nin ikinci ayeti olarak, önceki ayetteki حم terkibini tamamlayan ve ardından gelen vahiy olgusuna (يوحي إليك) hazırlık yapan teheccî makamı (Şûrâ 42:2)

    سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

    DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
    KelamKelamullahın mahiyeti ve i'câzKur'an'ın insanların bildiği harflerden teşekkül etmesine rağmen benzerinin getirilemeyişi ve müteşabihat meselesiVahyin beşer üstü ilahi bir kelam olduğunun tescili
    FıkıhTilavet ve ibadet hükümleriSure başındaki harflerin namazda okunması, müstakil ayet sayılıp sayılmaması ve mushaf yazım kurallarıTevkifî kıraat ve tertil esası
    TefsirMüteşabih ayetlerin teviliHarflerin Allah'ın isimlerine, peygamberin sıfatlarına veya kıyamet alametlerine işaret edip etmediği tartışmasıSembolik anlamlar ile ilahi sırrı teslimiyetle kabul etme arasındaki denge
    HadisTilavet fazileti rivayetleriHer bir harfin müstakil bir sevap kaynağı olduğuna dair genel mukattaa rivayetleriHarflerin bizzat ses değerlerinin manevi üstünlüğü

    تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

    SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
    DiniVahiy ve nübüvvetİlahi hitabın tenbih nidasıİdraki vahye hazırlamaBeşeri bilginin sınırını ilan ederek insanı teslimiyet ve dikkate sevk ederGüçlü
    İlmiEpistemoloji ve dil felsefesiAşkın bilgi sembolüAlgı sınırını belirlemeDilin yapı taşları olan seslerin, beşeri bilginin ötesindeki bir kaynağı temsil edebileceğini gösterirMuhtemel
    SiyasiOtorite ve meşruiyetMutlak egemenlik mührüMeşruiyetin kaynağını sabitlemeHüküm ve vahyin yalnızca her şeye gücü yeten Allah'a ait olduğunu hatırlatırMuhtemel
    İktisadiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadıHurûf-ı mukattaa niteliği sebebiyle iktisadi bir işlev tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

    التماثل في العلوم العددية والإنسانية

    Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
    Sayısal bilimlerKriptografik anahtar veya aksiyomatik sembolBir bilgi sistemini başlatan, kuralları önceden tanımlanmış ancak içeriği yalnızca sistemin kurucusu tarafından çözülebilen temel aksiyomMuhtemel
    Beşeri bilimlerDikkat yoğunlaştırıcı sembolik işaretİletişim teorisinde alıcıyı bir sonraki yüksek yoğunluklu mesaja tam odaklanmaya zorlayan ön uyarıcı kodGüçlü

    التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

    AlanAçıklama
    Modern daraltma riskiHarfleri harfçilik (hurufilik), ebced veya cifr hesaplarıyla geleceğe dair siyasi ya da kozmik tarihler çıkaran bir kehanet aracına indirgemek
    Kur'an içi daha geniş anlamİnsanların konuştuğu dilin ses birimleriyle konuşup onları aciz bırakan, vahyin kaynağının aşkınlığını gösteren edebî ve itikadî meydan okuma
    Yanlış anlamanın doğuracağı hataSure başındaki harfleri yapay zorlamalarla bağlamından koparmak ve ardından gelen vahiy ve nübüvvet mesajını gözden kaçırmak

    خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

    SoruCevap
    Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin insan diliyle gelmesine rağmen beşer kaynaklı olmadığını, dilin yapı taşları üzerinden i'câz ortaya koyarak muhatabı ilahi kelama teslim olmaya çağırdığını gösterir
    Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Sure başlarında tenzil, vahiy, hikmet ve tevhid vurgusu yapan mukattaa ayetleri grubunda belirleyicidir
    Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an harflerinin tesadüfi dizilimler olduğu veya ezoterik hesaplarla kehanet üretmek için vahyedildiği yönündeki bâtıl yaklaşımları düzeltir

    التركيب النهائي والنموذج الرياضي

    • Somut anlamArap alfabesinin teker teker telaffuz edilen üç bağımsız ses birimi (ع, س, ق).
    • Soyut anlamİlahi bilginin aşkınlığını, beşeri aklın idrak sınırını ve vahyin taklit edilemez fonetik otoritesini simgeleyen ilahi nida.
    • Sistematik karşılıkVahiy sisteminde muhatabın zihnini arındıran, dikkati en üst düzeye çıkaran ve mesajın ilahi menşeini tescil eden aşkın başlangıç kodu.
    • LaTeX modeliM={ϕ1,ϕ2,ϕ3}  ⟹  Ψ→δΩ
    • LaTeX açıklamasıModelde ϕ1,ϕ2,ϕ3 bağımsız fonemleri (M kümesi olarak Ayn, Sîn ve Kâf harflerini); Ψ vahiy öncesi tenbih ve dikkat durumunu; δ ilahi tevkif ile gerçekleşen i'câz geçişini; Ω ise muhatapta uyanan acziyet, tefekkür ve teslimiyet alanını temsil eder.
    النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ع