بين

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ب-ي-نالصيغ: ٧٣ · الجذور المجاورة: ٤٠٢ · الآيات: ٤٥٤ · السور: ٧١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».رسلعدوبِالْبَيِّنَاتِألهمُبِينٍبينخلفيديمُبِينًابَيْنَكتبحكممُبِينٌفرقبَيْنَكُمْ

الجذرالصيغ ٧٣الآيات ٤٥٤السور ٧١المجاورة ٤٠٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

بين

ب - ي - ن

جذر
  • الورود: ٥٢٣
  • الآيات: ٤٥٤
  • الصيغ: ٧٣
  • المعاجم: ١٢

Beyn topraktaki yarık demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Beyn topraktaki yarık demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬١٨٧
باب النون والباء و و ا ي ء معهما ن ب و، ن و ب، ب و ن، ب ي ن، ن ا ب، ب ن ي، ن ب أ، أ ب ن، أ ن ب مستعملات نبو: نبا بَصَرُهُ عن الشّيء ينبو نُبُوّاً، ونَبْوةٌ: مرة واحدة، أي: تجافى، قال: نَبَتْ عينُ ليلَى نَبْوةً ثم راجعـت ولا خيرَ في عينٍ نبت لا تُراجعُ ونبا السَّيفُ عن الضّريبة، إذا لم يقطع. ونبا فلانٌ عن فلان، إذا لم يَنْقَدْ له. نبا بفلانٍ مَنْزِلُهُ، إذا لم يُوافِقْهُ. وإذا لم يَسْتمكن
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٨٨٦
البَيْنُ: الفراق. تقول منه: بانَ يَبينُ بَيْناً وبَيْنونَةً. والبَيْنُ: الوصلُ وهو من الأضداد. وقرئ: "لقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمً" بالرفع والنصب، فالرفع على الفعل أي تقطَّعَ وصلكم، والنصب على الحذف، يريد ما بينكم. والبَيانُ: الفصاحةُ واللَسَنُ. وفي الحديث: "إنَّ من البيان لسحراً". وفلان أَبْيَنُ من فلانٍ، أي أفصح منه وأوضح كلاماً. والبَيانُ: ما يَتَبَيَّنُ به الشيءُ من الدَّلالة وغيرها. وبانَ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬٠٠٤
(باب الباء والياء وما يثلثهما) (بيت) الباء والياء والتاء أصلٌ واحد، وهو المأْوَى والمآب ومَجْمَع الشّمْل. يقال بيتٌ وبُيوتٌ وأبياتٌ. ومنه يقال لبيت الشِّعر بيتٌ على التشبيه لأنه مَجْمَع الألفاظِ والحروفِ والمعاني، على شرطٍ مخصوصٍ وهو الوَزْن. وإيَّاهُ أراد القائل: وبَيتٍ على ظَهْرِ المَطِيّ بَنَيْتُه *** بأسمَرَ مَشْقُوق الخياشِيم يَرْعُفُ([1])أراد بالأسمر القلم. والبيت: عِيالُ الرّجُل والذين
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬١٦٤
- موضوع للخلالة بين الشيئين ووسطهما. قال تعالى: ﴿وجعلنا بينهما زرعا﴾ (ونقل هذا السيوطي عنه في الإتقان 2/209) [الكهف/32]، يقال: بأن كذا أي: انفصل وظهر ما كان مستترا منه، ولما اعتبر فيه معنى الانفصال والظهور استعمل في كل واحدة منفردا، فقيل للبئر البعيدة القعر: بيون، لبعد ما بين الشفير والقعر لانفصال حبلها من يد صاحبها. وبان الصبح: ظهر، وقوله تعالى: ﴿لقد تقطع بينكم﴾ (وهذه قراءة ابن كثير وأبي عمرو
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٢٥
ب ي ن بان عنه بيناً وبينونة‏.‏ وباينه مباينة‏.‏ ولقيته غداة البين‏.‏ وبئر بيون‏:‏ بعيدة القعر‏.‏ قال‏:‏ إنـك لـو دعوتنـي ودوني زوراء ذات منزع بيون فرط العنان كأن ملجمهـا في رأس بائنة من النخل ورجل أبين المرفق‏:‏ أبد ورجال بين المرافق‏.‏ وبان مرفق الناقة عن جنبها‏.‏ قال الطرماح‏:‏ بأفتل عن سعدانة الـزور بائـن وقوس بائن‏:‏ بان وترها عن كبدها‏.‏ وبينهما بين وهي الأرض قدر مد البصر‏.‏ وعليك
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ٢٣٬٣٨٠
البَيْنُ في كلام العرب جاء على وجْهَين: يكون البَينُ الفُرْقةَ، ويكون الوَصْلَ، بانَ يَبِينُ بَيْناً وبَيْنُونةً، وهو من الأَضداد؛ وشاهدُ البَين الوَصل قول الشاعر: لقد فَرَّقَ الواشِينَ بيني وبينَها، فقَرَّتْ بِذاكَ الوَصْلِ عيني وعينُها وقال قيسُ بن ذَريح: لَعَمْرُك لولا البَيْنُ لا يُقْطَعُ الهَوى، ولولا الهوى ما حَنَّ لِلبَيْنِ آلِفُ فالبَينُ هنا الوَصْلُ؛ وأَنشد أَبو عمرو في رفع بين قول
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٬٧٠٦
* ب ي ن * * البَيْنُ * الفراق وبابه باع و * بَيْنُونةً * أيضا والبين الوصل وهو من الأضداد وقرئ ﴿لقد تقطع بينكم﴾ بالرفع والنصب فالرفع على الفعل أي تقطع وصلكم والنصب على الحذف يريد ما بينكم و * البَوْنُ * الفضل والمزية وقد * بانَهُ * من باب قال وباع وبينهما * بَوْنٌ * بعيد و * بَيْنٌ * بعيد والواو أفصح فأما بمعنى البعد فيقال أن بينهما * بَيْناً * لا غير * والبَيَانُ * الفصاحة واللسن وفي الحديث {
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٧٬٣٨١
: ( *!البَيْنُ ) في كَلامِ العَرَبِ جاءَ على وَجْهَيْن : ( يكونُ فُرْقَةً ، و ) يكونُ ( وَصْلاً ) ، بانَ *!يَبِينُ *!بَيْناً *!وبَيْنُونَةً ، وهو مِن الأَضْدادِ ؛ وشاهِدُ البَيْنِ بمعْنَى الوَصْلِ قَوْلُ الشَّاعِرِ : لقد فَرَّقَ الواشِينَ *!بَيْني *!وبينَها فقَرَّتْ بِذاكَ الوَصْلِ عَيْني وعينُهاوقالَ قيسُ بنُ ذَريح : لَعَمْرُكَ لولا البَيْنُ لانْقَطَعَ الهَوَى ولولا الهَوَى ما حَنَّ *!للبَيْنِ
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٦٬٩٠٤
بَانَ 1 بَانَ بأن بان باني بآن آن , (M, Mgh, Msb, K,) [aor. يَبِينُ,] inf. n. بَيْنُونَةٌ and بُيُونٌ (M, Mgh, K) and بَيْنٌ, (M, K,) It (a thing) became separated, severed, disunited, or cut off, (M, Mgh, Msb, K,) عَنِ الشَّىْءِ from the thing. (Mgh.) And بَانَتْ, (M, K,) or بَانَتْ بِالطَّلَاقِ, (Msb,) She (a wife) became separated by divorce, (M, Msb, K,) عَنِ الرَّجُلِ from the man. (M, K.)
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٤٠٧
بَانَ بَانَ ( y ) I ( n. ac. بَيْن 1 , بَيَاْن 22 , تَبْيَاْن 62 ), a. Was clear, distinct, evident, manifest. b. ( n. ac. بَيْن 1 , بُيُوْن 27 , بُيُوْنَة 27t , بَيْنُوْنَة بَيْنُوْنَة ) a. [ 'An ], Was separated from. بَيَّنَ بَيَّنَ II , a. Showed, proved, demonstrated; expounded, explained. b. Separated, distinguished. c. see I (a) . بَاْيَنَ بَاْيَنَ III , a. Left,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٩٧٬١٤٣
بين بَانَ - يَبِينُ - بَيْن - بَيان - بَيِّن - بَيِّنَة - بَيِّنات - أَبانَ - يُبيْنُ - مُبيْن - مُبيْنَة - مُبيْنات - بَيَّنَ - يُبَيِّنُ - تـَبْييْن - تِبْياناً - مُبِيِّن - مُبِيِّنِة - مُبِيِّنات - تَبَيَّنَ - يَتَبَيِّنُ - اسْتَبانَ - يَسْتَبيْن - مُسْت بَانَ - يَبِيْنُ + الكائن أو الشيء: ظهرت للمتلقي حدوده وسماته بشكل منفصل ومميز
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٧٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٠٢ (الإجمالي: ٨٠٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. خلف

    الآيات المشتركة: ٤٥ · Half : Ense demektir

  2. يدي

    الآيات المشتركة: ٤٤ · El ve kol demektir

  3. جيأ

    الآيات المشتركة: ٦٥ · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir

  4. كتب

    الآيات المشتركة: ٥٧ · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir

  5. أله

    الآيات المشتركة: ٢٠٧ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  6. أيي

    الآيات المشتركة: ٨٩ · Evye kuş yuvası demektir

  7. حكم

    الآيات المشتركة: ٤١ · Gem demektir

  8. رسل

    الآيات المشتركة: ٦٩ · Saçak demektir

  9. بعد

    الآيات المشتركة: ٤٤ · Baid uzak demektir

  10. قضي

    الآيات المشتركة: ٢٠ · “Kadb” kesici alet; “ba” “va”va dönüşmüş “kadeve” ve…

  11. عدو

    الآيات المشتركة: ٢٤ · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir

  12. فرق

    الآيات المشتركة: ٢٠ · Fırka Kayalıktan kopan parça demektir

الآيات التي ورد فيها(٤٥٤)

عدد الآيات التي يرد فيها هذا الجذر: ٤٥٤؛ ضيّق النطاق من شريط السور.

  1. فَجَعَلْنَاهَا نَكَالًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ

    Arası

  2. قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا هِيَ قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لَا فَارِضٌ وَلَا بِكْرٌ عَوَانٌ بَيْنَ ذَلِكَ فَافْعَلُوا مَا تُؤْمَرُونَ

    Arası

  3. قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ

    Arası

  4. … فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ …

    Arası

  5. … وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

    Arası

  6. … فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

    Arası

  7. … النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا …

    Arası

  8. وَلَا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمَانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا وَتُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

    Arası

  9. … ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ …

    Arası

  10. … كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا …

    Arası

صفحة الصيغة: بِالْبَيِّنَاتِ

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökبين
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (orta harfi ya)
Bağlamsal Yakın Köklerفصل, فرق, وضح, شرح
Zıt Kökلَبْس
Çekirdek Özet 1İki şey arasında mesafe oluşması, ayrılma, aralık ve bu aralık sayesinde sınırların belirginleşip görünür hale gelmesi
Çekirdek Özet 2Hak ile batılın, doğru ile yanlışın birbirinden açıkça ayrılması; şüphe ve kapalılığı gideren kesin delil ve açıklama
Çekirdek Özet 3Varlıklar ve hükümler arasındaki ontolojik ve hukuki sınırların netleşmesi; bilginin şüpheden arınarak hüccet niteliği kazanması
Kritik Hata RiskiKökü sadece soyut bir açıklama veya salt iki nesne arasındaki geometrik ara olarak daraltmak; ayrıştırma ve ontolojik fark koyma boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بيBir mekân tutma, sınırla belirleme, ortaya çıkarma ve varlık sahasına koyma; nitekim barınma sınırını çizen بيت, yokluk sınırına geçişi anlatan بيد, renk ayrışmasını belirten بيض ve mülkiyet sınırını değiştiren بيع köklerinde bu çekirdek esastırنÇekirdeğin belirleme ve ortaya çıkarma anlamına süreklilik, ayrılık mesafesi ve sınır çizme niteliği katarak iki nesne veya kavram arasında açık bir fasıla ve görünürlük oluşturmuştur

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadırBelirli bir hacim, sınırlarla kuşatılmış iç alan ve varlığın korunduğu mekân
يEl ve kolİş yapma, uzanma, tasarrufta bulunma, iki yön arasında bağ veya mesafe kurma
نFiliz, balıkSüreklilik, ortaya çıkma, canlı bir hareketle beliriş ve uzanış
بينEv sınırının el uzatımıyla belirlenip belirgin bir hat boyunca açığa çıkarılmasıBir sınırdan diğer sınıra uzanan açık mesafeyi, iki şeyin arasına giren boşluğu ve bu boşluk sayesinde her iki tarafın sınırlarının bütünüyle görünür olmasını anlatır

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİki nesne arasındaki mesafe ve boşluk; yay kirişinin yayın gövdesinden uzak durması; devenin sağımında diğer sağıcının karşısında veya ayrık duran sağımcı; dibi uzak kuyu
Cahiliye şiiri kullanımıŞair Ümeyye b. Ebî Âiz el-Hüzelî şiirinde göz erimi mesafesindeki arazi parçasını ifade etmek üzere bu kökü kullanmıştır: بِسَرْوِ حِمْيَرَ أبوالُ البغَالِ به / أَنَّى تَسَدّيتَ وَهْناً ذلك البِينَا
Erken Arapça kullanımAyrılık sabahı, devenin dirseğinin kaburgasından ayrık durması ve devenin iki sağıcısından birinin konumunu bildiren kullanım: يُبَشِّرُ مُسْتَـعـلِـياً بـائنٌ / من الحالبين بأَنْ لا غِرارا

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça بين kökü, Kuzeybatı Sami ve Güney Sami dillerinde hem edatlaşmış aralık ve mesafe bildiren biçimleriyle hem de ayrıştırma, anlama ve idrak etme fiilleriyle köklü bir ortak mirasa dayanır. İbranicede mülahaza etmek, ayırt etmek, anlamak ve zihnen tefrik etmek anlamına gelen בין (bīn) fiili ile iki şeyin arasını bildiren בֵּין (bên) edatı tam bir fonetik ve semantik denklik sergiler. Süryanicede de aynı şekilde aralık ve tefrik anlamı taşıyan ܒܝܢ (bayn / baynāt) biçimi kullanılır. Güney Arapça yazıtlarda da iki sınır veya hakemlik arasındaki mesafeyi ve ayrımı belirtir. Kökün Sami dillerindeki ortak semantik çekirdeği, iki nesne arasına giren fiziksel mesafenin zihne sağladığı tefrik imkânıdır; mesafe oluştuğunda nesneler birbirine karışmaktan kurtulur ve her biri kendi sınırlarıyla idrak edilir. Arapçada kök hem fiziksel ayrılığı ve aralığı hem de bu ayrılığın sağladığı kesin açıklığı, idraki ve delili ifade edecek biçimde zenginleşmiştir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönMesafe, aralık ve ayrılık bildiren somut kökFiziksel aralık anlamından zihni ayrıştırmaya, oradan da kapalılığı gideren kesin delile ve açık beyana geçilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice bên/bīn, Süryanice bayn/baynātHem fiziksel aralık edatı hem de zihni ayırt etme, anlama ve basiret fiili olarak ortak kök mirasıdırKesin
Daha geniş dilsel ilişkiGüney Arapça ve genel Afroasyatik paralellerİki odak arasındaki aralık ve sınır çizgisi işlevi bölgesel Sami dillerinde kesintisiz korunmuşturGüçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab ve David Cohen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بينAnlamlıAralık, ayrılma, açıklıkİki şey arasındaki mesafe, sınır ayrımı, açık delil ve beyanHedef kök; Kur'an'da geçer
بنيAnlamlıKurma, yükseltme, bina etmeParçaları birbirine ekleyerek bir yapı meydana getirme, temel atmaTers yönde terkip; Kur'an'da geçer
يبنKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
ينبKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
نبيAnlamlıYükselme, haber vermeYerden yükselme, yüksekten açık ve mühim haber getirmeKur'an'da doğrudan türevleri geçer
نيبAnlamlıYaşlanma, azı dişi çıkmaAzı dişinin belirmesi, devenin yaşlanıp olgunlaşmasıKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بينMerkezAyrışma ve açıklıkİki şey arasındaki mesafeyi koyarak her birini kendi sınırıyla apaçık kılmakHem fiziksel aralığı hem de şüpheyi gideren kesin kanıtı bildirir
فصلKomşuAyırma ve kısımlara bölmeBitişik olanı kesip ayırarak araya sınır çekmeBir bütünü parçalara ayırma ve hüküm verme vurgusu öndedir
فرقKomşuDağıtma ve ayrıştırmaBir arada olanları farklı yönlere sevk ederek ayırmaDağılma ve yönlerin başkalaşması öne çıkar
وضحKomşuAydınlanma ve görünmeIşığın vurmasıyla bir şeyin çıplak gözle seçilir hale gelmesiFiziksel aydınlık ve görünürlük baskındır
شرحKomşuAçma ve genişletmeKapalı veya dar olan bir yapıyı yararak genişletmek ve ferahlatmakİçeriğin açılıp serilmesi anlamı hakimdir
لبسZıtKarıştırma ve örtmeİki veya daha fazla şeyi birbirine katarak sınırlarını belirsizleştirmekGerçeğin üzerini şüpheyle örterek ayırt edilmez kılmak

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبينAralık, ayrılma, açıklama, açık delilHem iki şeyin arasındaki fiziksel aralığı hem de zihni tefrik ve kesin kanıtı kapsarKesin
LatinceInter, discernere, evidensArasında olma, ayırt etme, açıkça görünmeInter aralık boyutunu, discernere zihni ayrımı, evidens ise apaçık oluşu verirGüçlü
İngilizceBetween, distinct, clear, manifestArasında, belirgin, apaçık, ayrışmışBetween sadece aralığı, distinct ve manifest ise ayrışmadan doğan açıklığı karşılarGüçlü
AlmancaZwischen, deutlich, offenbarArasında, belirgin, aşikarZwischen mekânsal veya ilişkisel aralığı, deutlich ise sınırları belli netliği ifade ederGüçlü
FransızcaEntre, distinct, évidentArasında, ayırt edilmiş, aşikârEntre ilişki aralığını, évident ise hiçbir şüpheye yer bırakmayan açıklığı verirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Cassell’s Latin-English Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Zarf olarak بَيْنَİki şeyin arası, aralık, vasatMekânsal, zamansal veya ilişkisel olarak iki tarafın ortasını bildiren bağlamlar; örnek Bakara 2:66, En'âm 6:92
İsim olarak بَيْنBağ, ilişki, kavuşma veya ayrılıkİnsanlar arasındaki bağın kopmasını veya iki şey arasındaki temasın kalkmasını anlatan ayetler; örnek En'âm 6:94
مُبِينٌ ve الْمُبِينُApaçık, gerçeği ortaya koyan, sınırları belirleyenVahyin, peygamberin, apaçık düşmanın veya hakikatin nitelendiği bağlamlar; örnek Yâsîn 36:69, Mâide 5:92
بَيِّنَة ve بَيِّنَاتKesin delil, mucize, şüpheyi gideren açık belgePeygamberlere verilen hüccetler, vahiy hükümleri ve mucizeler; örnek Bakara 2:92, A'râf 7:85
يُبَيِّنُ ve fiil formlarıAçıklamak, ayırt edip bildirmek, sınırları göstermekHükümlerin, helal ve haram sınırlarının insanlara detaylandırıldığı ayetler; örnek Bakara 2:68, Mâide 5:89

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHüccet ve beyan teorisiAklın ve naklin getirdiği delillerin kesin bilgi (ilm-i yakîn) ifade etme yetisiŞüpheyi kökten gideren kesin delil ve hakikati batıldan ayıran burhan
FıkıhBeyyine ve fesih (talak-ı bâin)Davacının getirmekle yükümlü olduğu kesin kanıt; eşlerin evlilik bağının tamamen kesilip ayrılmasıHak iddialarını ispatlayan hukuki delil ile hukuki bağı tamamen koparan ayrılık hükmü
TefsirTebyîn ve tefsir farkıKur'an'ın kendi kendini açıklaması ve Peygamber'in tebyîn göreviKapalı olanı açma, sınırları netleştirme ve ilahi maksadı şüphesiz biçimde bildirme
HadisAçıklık ve helal-haram sınırlarıHelalin ve haramın açık olması, aralarındaki şüpheli şeylerin tefrik edilmesiÇizgileri kesinleşmiş, tereddüt barındırmayan ilahi hüküm açıklığı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve nübüvvetApaçık hüccet ve hakikat ölçüsüHak ile batılın arasına kesin sınır koyarak sorumluluğu başlatmakDin, müphem temenniler üzerine değil sınırları gösterilmiş kesin beyanlar üzerine kurulurKesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiAyrıştırma, kanıtlama ve berraklıkVerileri tasnif edip şüpheyi bilgiden ayıklayarak kesin bilgi üretmekBir bilginin ilim sayılması, sınırlarının açıkça tanımlanmış ve delillendirilmiş olmasına bağlıdırKesin
SiyasiHukuk ve adalet mekanizmasıTaraflar arası adil mesafe ve yargılamaİki taraf arasında ayrım gözetmeksizin hakkı teslim etmek ve hududu korumakYargıç veya yönetici, tarafların arasında durarak aralarındaki ihtilafı açık delille çözerGüçlü
İktisadiMülkiyet ve sözleşme hukukuHak sınırlarının ayrılması ve şeffaflıkTarafların hak ve borç sınırlarını netleştirerek aldanma ve ihtilafı önlemekSözleşmelerde kapalılığın giderilmesi piyasada adaleti ve güveni sağlarGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAyrık kümeler ve sinyal-gürültü oranı (SNR)Birbirine karışmayan kümelerin ara kesitinin boş olması veya arka plan gürültüsünden ayrılan net sinyal yapısıİki değer arasında ayrım yapılabilmesi için ölçülebilir bir aralık ve belirginlik eşiği zorunludur | Güçlü
Beşeri bilimlerToplumsal rol farklılaşması ve hukuki sınırSosyal aktörler arasındaki mesafenin ve hak tanımlarının belirginleşerek çatışmanın önlenmesiBireyler ve kurumlar arasındaki hukuki sınır ne kadar belirginse toplumsal düzen o kadar istikrarlıdır | Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece salt sözlü bir izahat veya geometrik olarak iki nesnenin ortası derekesine indirmek
Kur'an içi daha geniş anlamKök; ontolojik varlık alanlarını, ahlaki tercihleri ve hak-batıl saflarını birbirinden ayıran, şüpheyi dağıtarak insanı sorumlu kılan kurucu bir sınır ve hüccettir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBeyanı sadece dilsel açıklamaya indirgemek, Kur'an'ın getirdiği açık delillerin (beyyinat) ontolojik ve ahlaki ayrıştırıcı gücünü ve bağlayıcılığını görememeye yol açar

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın bizzat kendi mahiyetini (kitabun mübîn), peygamberin tebliğ metodunu (tebyîn) ve getirdiği mesajın epistemolojik değerini (beyyine) tanımlayan anahtar köktür
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hukuki sınırların çizildiği ahkâm ayetlerinde, peygamberlerin kavimlerine karşı sunduğu meydan okuma sahnelerinde ve hak ile batılın ayrıştığı ahiret tasvirlerinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinin gizemli, kapalı ve sadece ezoterik yollarla çözülebilen bir muamma olduğu zannını yıkarak dinin apaçık deliller ve sınırlarla bildirildiğini ispat eder

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİki şey arasına mesafe girmesi, ayrılma, aralık ve bu aralık sayesinde sınırların belirginleşip görünür hale gelmesi.
  • Soyut anlamŞüphe ve kapalılığın zail olması, iki kavram veya hüküm arasındaki sınırın hiçbir karışıklığa yer bırakmayacak biçimde netleşmesi ve kesinleşmesi.
  • Sistematik karşılıkBilgiyi zandan, hakkı batıldan, helali haramdan ayıran ve her hak sahibinin sınırını tescil eden delillendirme ve ayrıştırma mekanizması.
  • LaTeX modeliB(x,y)=d(x,y)⋅I(x∩y=∅)  ⟹  C(x)∧C(y)
  • LaTeX açıklamasıModelde x ve y iki ayrı varlığı, kavramı veya hükmü; d(x,y) bu iki unsur arasındaki mesafeyi ve ayrılık derecesini; I(x∩y=∅) aralarındaki karışıklığın sıfırlandığını gösteren gösterge fonksiyonunu; C(x) ve C(y) ise bu ayrılma sayesinde her iki unsurun sınırlarının tek tek berraklaşmasını ve apaçık hale gelmesini (B, yani beyanı) sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ب