شرح

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ش-ر-حالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٢٧ · الآيات: ٥ · السور: ٥؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ويلاشْرَحْرجسيَشْرَحْرودشرحصدرطمأننَشْرَحْقسوضيقشَرَحَقلبعظمضللكره

الجذرالصيغ ٤الآيات ٥السور ٥المجاورة ٢٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

شرح

ش - ر - ح

جذر
  • الورود: ٥
  • الآيات: ٥
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ١٢

“Şeriha” et dilimi demektir. “Şereha” fiili canlıyı yarmak kesmek anlamına gelir. Teşrih ameliyat ilmidir. “Cereha” ile akraba bir kelimedir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

“Şeriha” et dilimi demektir. “Şereha” fiili canlıyı yarmak kesmek anlamına gelir. Teşrih ameliyat ilmidir. “Cereha” ile akraba bir kelimedir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٣١٧
باب الحاء والشين الراء معهما ح ش ر، ش ح ر، ش ر ح، ر ش ح، ح ر ش مستعملات حشر: الحَشْر: حَشْرُ يَومِ القِيامة وقوله تعالى: "ثم إلى ربِّهم يُحشَرون"، قيل: هو الموتُ. والمَحْشَرُ: المجمعُ الذي يُحشَرُ إليه القوم. ويقال: حَشَرتْهُم السَّنةُ: وذلك أنَّها تضُمُّهم من النَّواحي إلى الأمصار، قال: وما نَجا من حَشْرها المَحْشُوش وَحْشٌ ولا طمْشٌ من الطُمُوش قال غير الخليل: الحَشُّ والمَحشُوش واح.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٨٩
الشَرْحُك الكَشْفُ؛ تقول: شَرَحْتُ الغامِضَ، إذا فسّرتَه. ومنه تشريح اللحم. والقِطْعة منه شَريحة. وكلُّ سَمينٍ من اللحم مُمْتَدٍّ فهو شَريحة وشَريحٌ. وشَرَح الله صَدْرَهُ للإسلام فانْشَرَح.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٬٦٦٣
ح ش ر حشر ، حرش ، شرح ، شحر ، رشح : ( مستعملات ) . حشر : قال الليث : الْحَشر : حَشْرُ يوم القيامة ، والمَحْشَر : المجمَع الذي يُحْشر إليه القوم وكذلك إذا حُشِروا إلى بلد أو معسكر ونحوه . وقال الله جلّ وعزّ : ( دِيَارِهِمْ لاَِوَّلِ الْحَشْرِ مَا ظَنَنتُمْ أَن ) ( الحَشر : 2 ) نزلت في بني النَّضِير ، وكانوا قوماً من اليهود عاقدوا النبي ( صلى الله عليه وسلم ) لما نزل المدينة ألا يكونوا عليه ولا له
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٤٬١٨٢
(باب الشين والراء وما يثلثهما) (شرز) الشين والراء والزّاء أصلٌ يدلُّ على خلافِ الخَير، في جميع فروعهِ: من هلاك، ومنازَعة وغير ذلك. ومن ذلك قول العرب للعدوّ: أَشْرزَه الله، أي أهلكَه. ورماه بِشَرْزةٍ، أي مَهلكة. ويقال إنَّ المشارَزة كالمصاحبة والمنازعة. والمشارِز: الرجل السيِّئ الخلُق، الشَّديد الخَلْق. ومن الباب : أَشْرزت [الشيء([1])]، إِذا قطعتَه فلم تصلْه. (شرس) الشين والراء والسين أصلٌ قريبٌ
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٢٠
ش ر ح شرح الله تعالى صدره للإسلام وانشرح صدره‏.‏ وشرح اللحم وشرحه وأخـذ شريحـة مـن اللحم وشرائح‏.‏ ومن المجاز‏:‏ شرح أمره‏:‏ أظهره‏.‏ وشرح المسئلة‏.‏ بيّن جوابها‏.‏ وشرح المرأة‏:‏ أتاهـا مستلقيـة ومنه‏:‏ غطت مشرحها أي فرجها‏.‏ قال دريد بن الصمة‏:‏ فإنـك واعتذارك من سويد كحائضة ومشرحها يسيـل يعنـي أنك تتبرأ من دمه وأنت متدنس به‏.‏ وفلان يشرح إلى الدنيا‏.‏ ومالي أراك تشرح إلى كل دنيّة وهو
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٣٥٥
الشَّرْحُ والتَّشْريح: قَطْعُ اللحم عن العضو قَطْعاً، وقيل: قَطْعُ اللحم على العظم قطعاً، والقِطْعَةُ منه شَرْحة وشَرِيحة، وقيل: الشَّرِيحةُ القِطعةُ من اللحم المُرَقَّقَةُ. ابن شميل: الشَّرْحة من الظِّباء الذي يُجاء به يابِساً كما هو، لم يقَدَّدْ؛ يقال: خُذْ لنا شَرْحة من الظِّباء، وهو لحم مَشْرُوح؛ وقد شَرَحْتُه وشَرَّحْتُه؛ والتَّصْفِيفُ نَحْوٌ من التَّشْريح، وهو تَرْقِيقُ البَضْعة من اللحم
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٢٨
* ش ر ح * * الشَّرْحُ * الكشف تقول * شَرَحَ * الغامض أي فسره وبابه قطع ومنه * تَشْرِيحُ * اللحم والقطعة منه * شَرِيحةٌ * وكل سمين من اللحم ممتد فهو شريحة و * شَرِيحٌ * و * شَرَحَ * الله صدره للإسلام * فانْشَرَحَ * وبابه أيضا قطع
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٬٦٤٨
شرح كمنع: كشف ، يقال: شرح فلان أمره، أي أوضحه. وشرح مسألة مشكلة: بينها، وهو مجاز. شرح: قطع اللحم عن العضو قطعا. وقيل: قطع اللحم على العظم قطعا، كشرح تشريحا، في الأخير. شرح الشيء يشرحه شرحا: فتح وبين وكشف. وكل ما فتح من الجواهر فقد شرح، أيضا، تقول: شرحت الغامض، إذا فسرته، ومنه تشريح اللحم. قال الراجز: كم قد أكلت كبدا وإنفحه ثم ادخرت ألية مشرحه عن ابن الأعرابي: الشرح: البيان و
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٬٢٨٦
شَرَحَ 1 شَرَحَ ذ , aor. شَرَحَ , (K,) inf. n. شَرْحٌ, (S, O,) He uncovered, laid open, displayed, exposed to view, discovered, revealed, or disclosed. (S, O, K.) ― -b2- [Hence,] one says, شَرَحَ أَمْرَهُ (tropical:) He showed, discovered, disclosed, or made apparent, his affair, or case. (A, TA.) And شَرَحَ مَسْأَلَةً (A, TA) (tropical:) He explained a question; (TA;) he explained, or made
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٢٧
شَرَحَ شَرَحَ A ( n. ac. شَرْح 1 ), a. Spread out; widened, enlarged; dilated, expanded. b. Opened, unlocked ( door ). c. Explained, expounded, commented on. d. Cut, sliced; carved ( meat ). شَرَّحَ شَرَّحَ II , a. Dissected ( corpse ). b. Opened & spread out in the sun ( figs ). c. see I (d) . اِنْشَرَحَ اِنْشَرَحَ VII , a. Was widened, enlarged; expanded, dilated; rejoiced, was
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٠٬٥٩٨
شرح شَرَحَ - يَشْرَحُ شَرَحَ - يَشْرَحُ + كائن + شيئاً: يبعد مكونات وأجزاء الشيء عن بعضها بعضاً شَرَحَ - يَشْرَحُ + كائن + شيئاً + لكائن: يبعد مكونات وأجزاء الشيء عن بعضها بعضاً لتصبح نفوذة لأجل الكائن: ليراها أو يمر منها أو عبرها وهنا يشرح صدره: أي يباعد قطعه عن بعضها لتصبح نفوذة ينفذ من خلالها الهدى (الأفكار الهادية) إلى الإسلام الشرح :
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٧ (الإجمالي: ٤٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صدر

    الآيات المشتركة: ٥ · Okun ön yarısına denir

  2. قسو

    الآيات المشتركة: ١ · قسور Arslan demektir

  3. سلم

    الآيات المشتركة: ٢ · “Süllem” merdiven demektir

  4. قلب

    الآيات المشتركة: ٢ · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır

  5. رجس

    الآيات المشتركة: ١ · Kir demektir

  6. صعد

    الآيات المشتركة: ١ · Bayır, yokuş yer demektir

  7. ضلل

    الآيات المشتركة: ٢ · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir

  8. حرج

    الآيات المشتركة: ١ · Haric içiden geçilmesi zor ağaçlık yer demektir

  9. ضيق

    الآيات المشتركة: ١ · Dar geçit, boğaz demektir

  10. طمأن

    الآيات المشتركة: ١ · Huzur bulan

  11. غضب

    الآيات المشتركة: ١ · Kızgınlık

  12. كره

    الآيات المشتركة: ١ · Hoşlanmadı

الآيات التي ورد فيها(٥)

  1. … إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ وَلَكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ …

    Açtı

  2. أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَيْلٌ لِلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ أُولَئِكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

    Açtı

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökشرح
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerوسع, فتح, كشف
Zıt Kökضيق
Çekirdek Özet 1Bir eti veya cismi kemiğinden ayırıp dilimleyerek içini görünür kılmak, yararak genişletmek
Çekirdek Özet 2İnsanın iç dünyasını (sadrını) ilahi hakikati alacak, kavrayacak ve taşıyacak ölçüde ferahlatıp genişletmek
Çekirdek Özet 3Bir hakikati kapalılıktan kurtararak idrake açmak, kavranabilir kılmak ve kabule elverişli iç zemin oluşturmak
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca metin şerhi veya zihni açıklama düzeyine indirgeyip Kur'an'daki varoluşsal genişleme ve sadrın açılması boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شرYayılma, yarılma, ayrışma ve dışa doğru saçılma; nitekim شرع bir yola veya suya doğru açılmayı, شرق ışığın yarıp yayılmasını, شرط deriyi yarıp işaretlemeyi, شرر kıvılcımların etrafa dağılmasını ifade ederحÇit ve sınır imgesi taşıyan harfin eklenmesiyle yayılma hareketi, kapalı bir sınırın veya engelin yarılarak içinin dışa doğru açılması ve ferahlığa kavuşturulması anlamında özelleşmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDişKeskinlik, ısırma, yarma ve parçalama hareketini başlatır
رİnsan başıBaş, üst yüzey, öncelik ve belirgin tepe noktasını gösterir
حÇit, duvarÇevirme, kapalı tutma, sınır ve muhafaza alanını temsil eder
شرحKesici ve yarıcı bir güçle (ش) nesnenin veya bedenin üst katmanını (ر) yarıp sınırlandıran çiti/muhafazayı (ح) aralayarak içindekini bütünüyle ortaya çıkarma ve alanı genişletme hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamEtin kemiğin üzerinden dilim dilim kesilip açılarak yayılması (teşrîh), ince et dilimi (şerîha) ve kurutulmak üzere ateşe veya güneşe serilmesidir
Cahiliye şiiri kullanımıDüreyd b. es-Sımme şiirinde bu kökü açıklık ve yarılma bağlamında kullanmıştır: فإنك واعتذارك من سويد / كحائضة ومشرحها يسيل
Erken Arapça kullanımErken dönem recez ve bedevi kullanımında etin kurutulmak ve saklanmak üzere dilimlenmesi anlamında şahit getirilmiştir: كم قد أكلت كبدا وإنفحه / ثم ادخرت ألية مشرحه

المصدر Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha ve Maqāyīs al-Lugha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça شرح kökü, genel Sami dillerinde yayılma, uzama, sarkma ve serbest bırakılma alanlarını temsil eden *š-r-ḥ / *s-r-ḥ kök matrisiyle akrabadır. İbranicede serah (סרח) biçimi bir örtünün veya fazlalığın sarkması, yayılması ve sınırın dışına taşması anlamını taşırken; Aramice ve Süryanicede şerāḥ / seraḥ kökleri gevşeme, yayılma, serbest kalma ve engelin kalkması süreçlerini gösterir. Arapçada kök, bu yayılma ve genişleme potansiyelini hem cerrahi-somut bir yarma ve dilimleme (eti açığa çıkarma) hareketine hem de kapalı bir meselenin ve daralmış bir göğsün ferahlatıcı biçimde vuzuha kavuşturulması semantiğine doğru derinleştirmiştir. Kökün temelinde bir şeyin sıkışık ve kapalı halden ferah, açık ve serilmiş bir hale geçirilmesi fikri yatar.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT ve Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönEti kemikten ayırıp dilimlemek ve yaymakFiziksel olarak bir bütünü yarıp içini ortaya çıkarma fiili, zihni ve kalbi alanda engeli kaldırıp hakikati kavranır kılma anlamına aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramicede sarkma, serbest kalma ve yayılma kökleriSınırları aşarak genişleme ve ferahlama anlam katmanı ortak bir Sami semantik zeminine dayanırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik diğer kollarda bu spesifik anlam genişlemesini doğrudan doğrulayan güvenilir veri tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شرحAnlamlıAçmak, yarmak, genişletmekEtin dilimlenerek içinin açılması, göğsün hakikate ve ferahlığa kavuşturulmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
شحرAnlamlıAçılmak, sıyrılmak, sabah aydınlığıŞafağın sökülmesi ve karanlığın yarılarak aydınlığın belirmesiOrtak çekirdek yarma ve açma ile ilişkilidir; Kur'an'da geçmez
رشحAnlamlıSızmak, terlemek, damlamakSıvının gözeneklerden yarıp dışarı sızması, yavrunun azar azar beslenmesiDışa doğru açılma ve sızma hareketi; Kur'an'da geçmez
رحشKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiş, dile ait bir kök olarak teşekkül etmemiştirKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmeldir; Kur'an'da geçmez
حشرAnlamlıToplamak, sürmek, bir araya getirmekDağınık unsurları bir araya getirip tek bir alana sevk etmekYaymanın zıddına unsurları bir sınıra toplama hareketi; Kur'an'da geçer
حرشAnlamlıTahrik etmek, avlamak, sertleşmekBir şeyi yuvasından çıkarmak için kışkırtmak veya derinin pürüzlenmesiAçığa çıkarmak üzere deşme boyutu taşır; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شرحMerkezYarıp açarak genişletmek ve belirgin kılmakKapalı ve dar olanın iç engelini kaldırarak içine nüzul edilecek genişlik kazandırmakFiziksel dilimlemeden kalbi ve idraki inşiraha uzanan bütüncül açılma
وسعKomşuHacimce geniş olmak, imkân ve güç yetirmekBir şeyin sınırlarının genişliğini ve kapasitesini anlatır; yarma ve içini açma eylemini içermezHacimsel ve imkânsal genişlik
فتحKomşuKilitli ve kapalı olanı açmak, hüküm vermekGirişi engelleyen kapı, kilit veya mührü ortadan kaldırmaya odaklanırBir kapının veya engelin aralanması
كشفKomşuÖrtüyü kaldırmak, perdeyi aralamakZaten var olan nesnenin üzerindeki perdeyi veya sıkıntıyı çekip almaktır; içeride alan genişletmezÖrtünün kalkmasıyla görünür olma
ضيقZıtDaralmak, sıkışmak, içine alamamakAlanın, göğsün veya imkânın daralarak bir şeyi kabule elverişsiz hale gelmesidirHacmin ve göğsün hakikate karşı kapanıp sıkışması

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشرحAçmak, yarmak, genişletmek, beyan etmekNesnenin içini yararak açma, genişlik kazandırma ve manayı vuzuha erdirme fiilidirKesin
LatinceExplanare, aperire, dilatareDüzleştirmek, açmak, genişletmekExplanare kıvrımları açıp düzleştirmeyi, dilatare ise alanı genişletmeyi karşılarGüçlü
İngilizceExpand, explain, dilateGenişletmek, açıklamak, yaymakExplain zihni açıklamayı, expand ve dilate ise hacimsel açılma ve rahatlamayı ifade ederGüçlü
AlmancaErläutern, weiten, eröffnenAçıklamak, genişletmek, açmakErläutern aydınlatma boyutunu, weiten ise dar olanın sınırlarını genişletme yönünü karşılarGüçlü
FransızcaExpliciter, dilater, ouvrirAçıklığa kavuşturmak, genişletmek, açmakDilater göğsün veya hacmin ferahlamasını, expliciter ise kapalı mananın açılmasını verirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Wehr-Cowan Arabic-English Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَشْرَحْ / شَرَحَ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِİman, hidayet ve hakkı idrak için göğsün ilahi bir lütufla genişletilmesiİnsanın hakikati kabullenmeye hazır hale gelmesi, tereddüt ve darlıktan kurtulması bağlamı (En'âm 6:125, Zümer 39:22)
اشْرَحْ لِي صَدْرِيAğır risalet görevini taşıyabilmek için tahammül, ferahlık ve cesaret bağlamıHz. Musa'nın Firavun'a giderken tebliğ yükü altında ezilmemek için talep ettiği kalbi genişlik (Tâhâ 20:25)
أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَPeygamber'in manevi sıkıntılardan arındırılarak kalbinin nübüvvet nuru ve sekînetle açılmasıHz. Peygamber'e lütfedilen içsel ferahlık, risalet yükünün hafifletilmesi ve idrak genişliği bağlamı (İnşirâh 94:1)
شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًاKüfrü ve batılı benimseyip kalbini bilerek ve isteyerek inkâra açmakİmandan sonra bilinçli olarak inkâra razı olan ve küfürle ferahlayan inkârcı hali (Nahl 16:106)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHidayet, inşirah ve kalbin imana açılması meselesiSadrın açılmasının ilahi bir fiil mi (lütuf/tevfik) yoksa kulun kesbiyle mi gerçekleştiği, kalbe atılan nur ile hakikatin kabule hazır hale gelişiİmanın irade, idrak ve kabule elverişli içsel bir genişlik olarak tanımlanması
FıkıhTıbbi teşrih (otopsi/ameliyat) ve miras/kaza meseleleriCanlının veya ölünün bedeninin bir maslahat gereği yarılıp incelenmesinin cevazı ve sınırlarıFiziksel yarılma ve organın incelenmesi (teşrîh-i cirm)
TefsirŞerhu's-sadr ve şerh kavramıİnşirâh suresindeki açılmanın maddi (şakk-ı sadr) mi yoksa manevi ve idraki bir genişleme mi olduğuManevi kapasitenin artması, cehalet ve sıkıntı darlığından ilim ve sekînet ferahlığına geçiş
HadisŞakk-ı sadr rivayetleri ve ilahi ferahlıkPeygamber'in kalbinin yarılıp yıkanması rivayetleri ile ilahi vahyi taşıyacak kabiliyetin inşasıKalbin ilahi müdahale ile manevi kirden arınıp genişletilmesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalbi kapasite ve hidayet zeminiİnşirâhVahyi alabilecek ve taşıyabilecek varoluşsal genişliği üretmekGöğsün açılması, dinin dayatma değil kalbi bir mutmainlik ve kapasite genişliğiyle yaşanmasını sağlarKesin
İlmiMetodolojik açıklık ve meseleleri vuzuha kavuşturmaŞerh ve teşrihKarmaşık bir bütünü unsurlarına ayırarak görünür kılmakBir teorinin veya bedenin açılarak gizli unsurlarının açık ve anlaşılır hale getirilmesidirKesin
SiyasiYönetimsel kapasite ve liderlik tahammülüSadr genişliğiKriz ve ağır sorumluluk anlarında panik yapmadan meseleleri göğüslemekYöneticinin muhalefeti ve sorumluluğu kaldıracak tahammül ve vizyon genişliğidirGüçlü
İktisadiPazarın ve iktisadi imkânların açılmasıPazar ferahlığı ve şeffaflıkTekelleşme ve tıkanıklıkları yararak dolaşım kanallarını genişletmekİktisadi darlığın ve engellerin kaldırılarak sermayenin ve bilginin serbestçe akışının teminiMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerHacim genişlemesi (termodinamik/astronomi) ve cerrahi diseksiyon (biyoloji)Bir sistemin iç basıncını düşürmek için sınırlarının genişlemesi veya bir organizmanın iç anatomisinin kesilerek gözlemlenebilir hale getirilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerBilişsel kapasite genişlemesi ve psikolojik esneklik (psikoloji/hukuk)Bireyin zihinsel şemalarını yeni ve ağır verileri kapsayacak şekilde genişletmesi, hukuki normun lafzının açılarak yorumlanmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca akademik bir metin izahı ("kitap şerhi") veya yüzeysel bir sözel anlatım düzeyine indirgenmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKök Kur'an'da asla kuru bir metin izahı olarak geçmez; daima insanın iç dünyasının (sadr), vahyi ve hakikati kabul edebilecek ve taşıyabilecek ontolojik genişliğe kavuşturulması anlamında kullanılır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİmanın ve risaletin zihinsel bir bilgi yığınından ibaret sanılması; hakikatin kabulünün insanın göğsündeki darlığın giderilmesine ve kapasite genişliğine bağlı olduğu hakikatinin kaçırılması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da hakikatin kabulünün ve risalet görevinin yerine getirilmesinin salt entelektüel bir süreç değil, göğsün (sadr) ilahi bir müdahaleyle genişletilmesine ve iç ferahlığına bağlı olduğunu ortaya koyar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hidayet ve sapma psikolojisinin anlatıldığı ayetlerde (En'âm 6:125), risalet yükü ve tebliğ sorumluluğunun taşınmasında (Tâhâ 20:25, İnşirâh 94:1) ve küfrü seçenlerin içsel tavırlarında (Nahl 16:106).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikati kabul etmenin salt irade veya mantıki çıkarımla sağlandığı yanılgısını düzeltir; insanın darlık, taassup ve sıkışmışlıktan kurtulup kalben genişlemedikçe hakikati taşıyamayacağını gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir et parçasını kemiğinden dilim dilim ayırıp açarak içini ve yüzeyini serip görünür kılmak, sıkışıklığı gidermek.
  • Soyut anlamBir meselenin kapalılığını ortadan kaldırarak idrake sunmak; insanın kalbi ve ruhi zeminini ağır hakikatleri ve sorumlulukları taşıyacak şekilde ferahlatmak.
  • Sistematik karşılıkİdrak ve nüzul kanallarını tıkayan engelleri yararak iç hacmi genişletmek, sıkışma katsayısını sıfırlayıp alıcı kapasiteyi maksimize etmek.
  • LaTeX modeliΔVS=∫0TΦ(t) dt−κ  ⟹  CA≫0
  • LaTeX açıklamasıFormülde VS sadrın (iç kapasitenin) hacmini, ΔVS meydana gelen genişleme ve inşirahı temsil eder. Φ(t) sisteme zaman içinde nüzul eden ilahi nur ve vahiy akışıdır. κ göğsü sıkan darlık, taassup ve iç direnç katsayısıdır. Engelin yarılıp aşılmasıyla elde edilen hacim genişlemesi, sistemin hakikati alma ve taşıma kapasitesini (CA) kesin bir şekilde sıfırın çok üzerine çıkarır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ش