غمر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: غ-م-رالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٣٠ · الآيات: ٤ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».موتغَمَرَاتِوذركبرغمرسهودونغَمْرَتِهِمْبسطغَمْرَةٍيديقلبحينوحيغير

الجذرالصيغ ٣الآيات ٤السور ٣المجاورة ٣٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

غمر

غ - م - ر

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١٢

Ğamr, Derin su demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Ğamr, Derin su demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٦٥٨
باب الغين والراء والميم معهما م ر غ، م غ ر، غ م ر، ر غ م، غ ر م مستعملات مرغ: المَرْغُ: الأشباعُ بالدهن، ورجلٌ أمْرَغُ. وَمَرِغَ عِرْضُه: دنس. والأمراغ مُجاوز من فِعله. ومَرَّغْتُه في التُرابِ فَتَمرَّغَ. وبلغني قوله: فلم أرْغُ منه ولم أتَمَرَّغْ أي: لم أبالِ. ومَراغُ الإبلِ: مُتَمَرَّغُها. والمَراغةُ: الأتانُ التي لا تَمْتَنِعُ من الفُحُول، قال: يا ابنَ المَراغَةِ أينَ خالُك إننـي خالي حبيش ذو
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٦١٢
الغَمْرُ: الماء الكثير. وقد غَمَرَه الماء يَغْمُرُهُ، أي علاه. ومنه قيل للرجل: غَمَرَهُ القومُ، إذا علوْه شرفاً. والغَمْرُ: الفرس الجواد. ورجلٌ غَمْرُ الخلق وغمرُ الرداء، إذا كان سخيًّا بيِّن الغُمورَةِ، من قوم غِمارٍ وغُمورٍ. قال كثير: غَمْرُ الرداء إذا تبسَّم ضاحِكا غلِقَتْ لضِحكته رقابُ المال وبحرٌ غَمْرٌ، وبحارٌ غِمارٌ وغُمورٌ أيضاً. يقال: ما أشدَّ غُمورَةَ هذا النهر. والغَمْرَةُ: الشدة،
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٩٬٥٦٢
غ ر م مرغ ، مغر ، غمر ، غرم ، رغم ، رمغ : مستعملات . مرغ : عمرو عن أبيه : المَرْغةُ : الرَّوْضَةُ ، والعرب تقول : تمَرَّغْنا : أي تَنَزَّهْنا . وقال الليث : المَرْغُ : الإشْباعُ بالدُّهْن ، رجُلٌ أَمْرَغُ ، وقد مَرِغ عِرْضُه : والمُجاوِزُ من فعْله الإمراغ ، وشعرٌ مَرِغٌ : ذو قَبول للدُّهْن ، والْمُتمرِّغ : الذي يصنع نفسه بالادِّهان والتَّزَلُّقِ . أبو العباس عن ابن الأعرابي : المَرْغُ : اللُّعابُ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٬٣٥٤
(باب الغين والميم وما يثلثهما) (غمن) الغين والميم والنون كلمةٌ واحدةٌ لا يقاس عليها. يقولون: غمَنْتُ الجِلدَ، إذا ليَّنتَه، فهو غمينٌ. (غمي) الغين والميم والحرف المعتلّ يدلُّ على تغطيةٍ وتغْشِيَة. من ذلك: غَمَيْتُ البيتَ، إذا سقَّفتَه، والسَّقفُ غِماءٌ. ومنه أُغمِيَ [على] المريض فهو مغمىً عليه إذا غُشِيَ عليه. (غمج) الغين والميم والجيم أصلٌ واحد يدلُّ على حركةٍ ومجيء وذَهاب. يقال للفصيل: غَمِجٌ،
رابط المدخل

(باب الغين والميم وما يثلثهما) (غمن) الغين والميم والنون كلمةٌ واحدةٌ لا يقاس عليها. يقولون: غمَنْتُ الجِلدَ، إذا ليَّنتَه، فهو غمينٌ. (غمي) الغين والميم والحرف المعتلّ يدلُّ على تغطيةٍ وتغْشِيَة. من ذلك: غَمَيْتُ البيتَ، إذا سقَّفتَه، والسَّقفُ غِماءٌ. ومنه أُغمِيَ [على] المريض فهو مغمىً عليه إذا غُشِيَ عليه. (غمج) الغين والميم والجيم أصلٌ واحد يدلُّ على حركةٍ ومجيء وذَهاب. يقال للفصيل: غَمِجٌ، وهو يتغامَجُ بين أرفاغ أمِّه، إذا جاءَ وذهَبَ. ويقولون للرَّجُل لا يستقيم خُلُقه: غَمِج. والغَمْج: شُرب الماء، وهو قريبُ القياسِ من الأوَّل. (غمد) الغين والميم والدال أصلٌ واحد صحيح، يدلُّ على تغطيةٍ وسَتْر. من ذلك الغِمْدُ للسَّيف: غِلافُهُ. يقال: غَمَدته أَغْمِدُه غَمداً. ويقال: تَغمَّده الله برحمته، كأنه يَغْمُرُه بها. وتغمَّدتُ فلاناً: جعلتَه تحتَك حتَّى تغطِّيَه. والنَّسبة إلى غامدٍ غامديّ، وهو حيٌّ من اليَمَن، واشتقاقُهُ ممَّا ذكرناه. (غمر) الغين والميم والراء أصلٌ صحيح، يدلُّ على تغطيةٍ وسَتْرٍ في بعض الشِّدّة. من ذلك الغمْر: الماءُ الكثير، وسمّي بذلك لأنّه يغمرُ ما تَحتَه. ثم يشتقُّ من ذلك فيقال فَرسٌ غَمْر: كثير الجَرْي، شُبِّه جريُه في كثرته بالماء الغَمْر. ويقال للرَّجُل المِعطاء: غَمْر، وهو غَمْرُ الرِّداء. قال كثيِّر: غَمْرُ الرِّداءِ إذا تبسَّمَ ضاحكاً *** غَلِقتْ لِضَحْكتِهِ رِقابُ المالِ([1]) ومن الباب: الغَمْرة: الانهماك في الباطل واللَّهو. وسمِّيت غَمرةً لأنّها شيء يستُر الحقَّ عن عين صاحِبِها. وغَمَرات الموت: شدائدُه التي تَغْشَى. وكلُّ شِدّةٍ غَمرة، سمِّيت لأنَّها تَغْشَى. قال: * الغمرات ثم ينجلينا([2]) * ومما يصحِّح هذا القياسَ الغَمير، وهو نباتٌ أخضَرُ يغمُره اليَبِيس. ويقال: دخَلَ في غِمار النّاس، وهي زَحْمتُهم، وسمِّيت لأنَّ بعضاً يستُرُ بعضاً. وفلانٌ مُغامِرٌ: يَرمي بنفسه في الأمور، كأنَّه يقع في أُمورٍ تَستُره، فلا يَهتدِي لوجه المَخْلَص منها. ومنه الغمْر([3]) ، وهو الذي لم يجرّب الأمورَ كأنَّها سُتِرتْ عنه. قال: أناةً وحِلْماً وانتظاراً غداً بهمْ *** فما أنا بالواني ولا الضَّرَع الغُمْرِ([4]) والغِمْر: الحِقْد في الصَّدر، وسمِّي لأنَّ الصَّدرَ يَنطوِي عليه. يقال: غَمِرَ عليه صدرُه. والغِمْر: العَطَش، وهو مشبَّه بالغِمْر الذي هو الحِقد، والجمع الأغمار. قال: * حَتَّى إذا ما بلَّتِ الأغمارا([5]) * ومن الباب غَمَرُ اللحم، وهو رائحتُه تَبْقَى في اليد، كأنَّها تغطِّي اليد. فأمَّا الغُمَر فهو القَدَح الصَّغير، وليس ببعيدٍ أن يكون من قياسِ الباب، كأنَّ الماءَ القليلَ يغمُره. ويجوز أن يكون شاذَّاً عن ذلك الأصل. قال: تَكفِيهِ حُزَّة فِلْذٍ إن ألَمَّ بها *** من الشِّواءِ وَيُروِي شُربَه الغُمَرُ([6]) (غمز) الغين والميم والزاء أصلٌ صحيح، وهو كالنَّخْس في الشيء بشيء، ثم يُستعار. من ذلك: غَمَزْتُ الشَّيءَ بيدي غمزاً. ثم يقال: غمزَ، إذا عاب وذَكَر بغير الجميل. والمَغَامز: المعايب. وفي عقل فلانٍ غَمِيزةٌ، كأنَّه يُستضعَف. وممّا يستعار: غَمَزَ بجفنه: أشار. ومنه: غَمَزَ الدابةُ من رجله، كأنّه يغمز الأرضَ برجله. (غمس) الغين والميم والسين أصلٌ واحد صحيح يدلُّ على غَطِّ الشيء. يقال: غَمَست الثَّوبَ واليدَ في الماء، إذا غططتَه فيه. وفي الحديث: "إذا استيقَظَ أحدُكم من نومه فلا يَغمِسْ يَدَه في الإناء". والغَمِير تحتَ اليَبيس يقال له الغَمِيس. ومن الباب الغَمِيس، وهو مَسيلٌ صغيرٌ بين مجامع الشَّجر. والمُغامَسَة: رَمْي الرّجلِ نفسَه في سِطَة الحرب. ويمينٌ غَموس* قال قوم: معناه أنّها تَغمِس صاحبَها في الإثم. وقال قومٌ: الغَمُوس: النافذة. والمعنيان وإن اختلفا فالقياسُ واحد، لأنّها إذا نفذت فقد انغمست. قال: ثم نفَّذته ونفَّست عنه *** بغَموسٍ أو ضربةٍ أُخدودِ([7]) ويقال للأمر الشديد الذي يغُطّ([8]) الإنسانَ بشدّته: غَموس. قال: متى تأتِنا أو تلقَنا في ديارنا *** تجدْ أمرَنا أمراً أحذَّ غَمُوسا([9]) (غمص) الغين والميم والصاد أُصَيلٌ يدلُّ على حقارة. يقال غَمَصت الشيءَ، إذا احتقرته. وفي الحديث: "إِنّما ذلك مَنْ غَمَصَ النّاسَ([10]) "، أي حَقَرَهم. والغَمَصُ في العين كالرَّمَصِ. ومنه: الشِّعرَى الغُمَيْصَاء، كأنَّها ليس لها ضوء العَبُور، فهي الغُميصاء كالعين التي بها غَمَص. (غمض) الغين والميم والضاد أصلٌ صحيح يدلُّ على تطامُنٍ في الشَّيء وتداخُل. فالغَمْض: ما تطامَنَ من الأرض، وجمعه غُموض. ثم يقال: غَمَض الشَّيءُ من العِلم وغيرِه، فهو غامض، ودارٌ غامضةٌ، إذا لم تكن شارعةًَ بارزة. ونسبٌ غامضٌ: لا يُعرَف. وغمّض عينه وأغمَضَها بمعنىً. وهو قياس الباب. ويقال: ما ذُقْتُ غُمْضاً من النَّوم ولا غَِماضاً، أي كقدر ما تُغمَض فيه العين. ويقال: أغْمِضْ لي فيما بِعتَني، كأنَّك تريدُ الزِّيادةَ منه لرداءته والحطَّ من ثمنه. وهو أيضاً من إغماض العَين، أي اتركْه كأنَّك لا تراه. والمغَمِّضات: الذُّنوب يركبها الرَّجلُ وهو يَعرِفها لكنّه يغمّض عنها كأنّه لم يَرَها. ويقال: غُمِّضَت النّاقةُ، إذا رُدَّت عن الحَوض فحَمَلَت على الذَّائد مُغَمِّضة عينَينها فورَدَتْ. قال أبو النجم: * يُرسِلُها التَّغميضُ إن لم تُرسَلِ([11]) * وأغْمَضْت حدَّ السَّيف، إذا رقّقته، أي كأنَّك لرقَّته أخفيتَه عن العُيون. (غمط) الغين والميم والطاء كلمةٌ واحدة. يقال غَمَطَ النِّعمة: احتقرها. وغَمَطَ النّاسَ: احتقرهم. فأمّا قولهم: أغمَطَتْ عليه الحُمَّى، إذا لزِمَتْه ودامت عليه، فليس من هذا، لأنّ الميم فيه بدلٌ من باء، الأصل أغبَطَت. وقد ذُكِر. (غمق) الغين والميم والقاف كلمةٌ واحدة، وهي الغَمَق: كثْرة النَّدى. يقال أرضٌ غَمِقَةٌ، ونباتٌ غمق. وليلةٌ غَمِقَة: لثِقة. (غمل) الغين والميم واللام أُصَيْلٌ يدلُّ على ضِيقٍ في الشيء وغُموض. يقال لِمَا ضاقَ من الأودية: غُمْلُول. واشتُقَّ من هذا: غَمَلْتُ الأدِيمَ، إذا غَمَمْتَه ليتفَسَّخَ عنه صوفُه. وهو غَمِيلٌ. ويقال: الغُمْلُول: كلُّ ما اجتَمَع من شجرٍ، أو غمام، أو ظُلْمة، حتَّى تسمَّى الزَّاوية غُملولا. والله أعلم بالصَّواب. --------------------- ([1]) اللسان (غمر) ومعاهد التنصيص (1: 187). ([2]) للأغلب العجلي كما في أمثال الميداني (2: 4). وكذا ورد إنشاده في المجمل ووقعة صفين 287. وفي جمهرة العسكري 150: الغمرات ثم ينجلين *** عنا وينزلن بآخرين شدائد يتبعهن لين ([3]) يقال بتثليث الغين وبفتحها أيضاً. ([4]) نسبه في مادة (ضرع) إلى ابن وعلة، ونسبه البحتري في حماسته 104 إلى عامر بن مجنون الجرمي، ونسب في حماسة ابن الشجري 70 لكنانة بن عبد ياليل وقال: "وتروى للحارث بن وعلة الشيباني" ([5]) للعجاج في ديوانه 23 واللسان (غمر). ([6]) لأعشى باهلة يرثي أخاه المنتشر بن وهب الباهلي، اللسان (غمر) وإصلاح المنطق 5، 98، 216. وقصيدته في حماسة ابن الشجري 10 والأصمعيات 33 ليبسك. ([7]) لأبي زبيد الطائي، كما في اللسان (غمس). وروايته فيه: "ثم أنقضته". ([8]) في الأصل: "بغير". ([9]) يشبه أن يكون رواية في بيت ليزيد بن الخذاق الشني في المفضليات (2: 98). وهو: إذا ما قطعنا رملة وعدابها *** فإن لنا أمراً أحذ غموسا ([10]) هو حديث مالك بن مرارة الرهاوي، أنه أتى النبي صلى الله عليه وسلم فقال: إني أوتيت من الجمال ما ترى فما يسرني أن أحداً يفضلني بشراكي فما فوقها، فهل ذلك من البغي؟ فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم "إنما ذلك من سفه الحق وغمص الناس". اللسان (غمص). ([11]) اللسان والمجمل (غمض) والبيان (3: 53) بتحقيقنا، حيث أشير إلى "أم الرجز". وبعده: * خوصاء ترمي باليتيم المحثل *

ـ

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٢٩٣
غ م ر غمّر إبله‏:‏ سقاها قليلاً من الماء فتغمّرت‏.‏ وفلان إذا شرب تغمر‏:‏ من الغمر وهو القدح الصغير‏.‏ قال‏:‏ ويروى شربه الغمر وتقول‏:‏ اكتف من العسّ بالغمر ولا تجعل وجهك منديل الغمر‏.‏ ويدي من اللحم غمرة‏.‏ وفلان غمر ومغمر‏.‏ غير مجرّبٍ وهم أغمار وفيه غمارة وغرارة‏.‏ ودخلت في غمار الناس أي في زحمتهم‏.‏ وفي قلبه غمر‏.‏ واغتمر في الماء‏:‏ اغتمس فيه‏.‏ ومن المجاز‏:‏ فرس غمر كما قيل‏:‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٠٬٥٥٨
الغَمْرُ: الماء الكثير. ابن سيده وغيره: ماء غَمْر كثيرٌ مُغَرِّقٌ بيّن الغُمورةِ، وجمعه غِمار وغُمور. وفي الحديث: مَثَلُ الصلوات الخَمْسِ كمَثَلِ نهْرٍ غَمْر؛ الغَمْرُ، بفتح الغين وسكون الميم: الكثيرُ، أَي يَغْمُر مَنْ دخله ويُغطِّيه. وفي الحديث: أَعوذ بك من مَوْتِ الغَمْر أَي الغرَق. ورجل غَمْرُ الرِّداء وغَمْرُ الخُلُقِ أَي واسع الخلُق كثير المعروف سخيّ، وإِن كان رداؤه صغيراً، وهو بيّن الغُمورة
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٩١
* غ م ر * * الغَمْرُ * بوزن الجمر الكثير وقد * غَمَرَهُ * الماء أي علاه وبابه نصر و * الغَمْرةُ * بوزن الجمرة الشِدة والجمع * غُمَرٌ * بفتح الميم كنوبة ونُوب و * غَمَرات * الموت شدائده ورجل * غُمُرٌ * بسكون الميم وضمها أي لم يُجرِّب الأمور وبابه ظرُف والأُنثى * غُمْرَةٌ * بوزن عُمرة و * الغُمْرةُ * أيضا طلاء يُتخذ من الورس وقد * غَمَّرَت * المرأة وجهها * تَغْمِيرا * أي طلت وجهها ليصفو لونها و *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٧٬٧٣٢
الغور، بالفتح: القعر من كل شيء وعمقه وبعده. ورجل بعيد الغور: أي قعير الرأي جيده. وفي الحديث أنه سمع ناسا يذكرون في القدر فقال: إنكم قد أخذتم في شعبين بعيدي الغور، أي يبعد أن تدركوا حقيقة علمه، كالماء الغائر الذي لا يقدر عليه. ومنه حديث: ومن أبعد غورا في الباطل مني? كالغوري، كسكرى، ومنه حديث طهفة بن أبي زهير النهدي، رضي الله عنه: أتيناك يا رسول الله من غورى تهامة بأكوار الميس، ترتمي بنا العيس.
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٧٬٢٠٥
غَمُرَ 1 غَمُرَ ذ , as in some lexicons, or غَمَرَ, aor. غَمُرَ , accord. to all the copies of the K [consulted by SM], (TA,) or غَمِرَ, [aor. غَمَرَ ,] (as in the CK and my MS. copy of the K,) inf. n. غَمَارَةٌ and غُمُورَةٌ, [agreeably with analogy if غَمُرَ be the form of the verb, which is therefore most probably correct,] (K,) It (water) was, or became, much in quantity, abundant, copious,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٧٩٩
غَمَرَ غَمَرَ U ( n. ac. غَمْر 1 ), a. Covered entirely, overflowed, submerged ( water ). b. [ acc. & Bi ], Overwhelmed with. c. Surpassed, excelled. d. [ coll. ], Embraced; clasped, hugged. e. see ( غَمُرَ ) ( b ). غَمِرَ غَمِرَ A ( n. ac. غِمْر 2 , غَمَر 4 ) a. [ 'Ala ], Bore, concealed hatred, enmity against ( bosom ). b. ( n. ac. غَمَر 4 ), Was soiled, greasy ( hand ). c. see
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣٤٬١٥٩
غمر غَمَرَ - يَغْمُرُ- غَمْرَة - غَمَرات غَمَرَ - يَغْمُرُ + المكانُ أو الشيءُ: يمتلأ حتي يغمر ويغطي كل ما فيه، فيحجبه ويعزله عن صوت وضياء ما حوله غَمَرَ - يَغْمُرُ + شيءٌ + كائتاً أو شيئا: يغطيه من جميع جوانبه فيحجبه ويعزله عن صوت وضياء ما حوله: يغمره الماء أو الفكرة أو الخوف غَمْرَة: على وزن " فـَعلة" اسم فعل بمعنى مفعول مصدر مرة من " غَمَرَ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣٠ (الإجمالي: ٤٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سهو

    الآيات المشتركة: ١ · Hatadan farkı ihmal ve umursamazlık sebebiyle hata yapmaktır

  2. بسط

    الآيات المشتركة: ١ · Bisat kilim demektir

  3. هون

    الآيات المشتركة: ١ · Düzlük demektir

  4. حين

    الآيات المشتركة: ١ · İna (Elif) sütün sağıldığı kap demektir

  5. وذر

    الآيات المشتركة: ١ · “Bezr” tohum, “tebzil” etmek tohumu saçmak demektir

  6. فري

    الآيات المشتركة: ١ · Ferv “Ferre”ye bak

  7. وحي

    الآيات المشتركة: ١ · İşaretleşmek için yakılan ateştir

  8. جزي

    الآيات المشتركة: ١ · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…

  9. يدي

    الآيات المشتركة: ١ · El ve kol demektir

  10. دون

    الآيات المشتركة: ١ · Dane, inek yavrusuna denir

  11. موت

    الآيات المشتركة: ١ · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…

  12. غير

    الآيات المشتركة: ١ · Ğayr, Ğayr dışında demektir

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. بَلْ قُلُوبُهُمْ فِي غَمْرَةٍ مِنْ هَذَا وَلَهُمْ أَعْمَالٌ مِنْ دُونِ ذَلِكَ هُمْ لَهَا عَامِلُونَ

    Dalgınlık

  2. الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ سَاهُونَ

    Dalgınlık

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökغمر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerغشي, غرق, غفل
Zıt Kökصحو
Çekirdek Özet 1Bol ve derin suyun bir nesneyi bütünüyle örtmesi, kuşatıp altına alması
Çekirdek Özet 2İnsanın idrak ve basiretini bütünüyle örten, hakikati görmeyi engelleyen koyu gaflet, dalgınlık ve can çekişme şiddeti
Çekirdek Özet 3Bireyin veya toplumun algı düzeyinde kuşatıcı bir kapalılık içine düşerek gerçeklikle bağının kopması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca geçici bir zihin dağınıklığı sanmak; kuşatıcı, batırıcı ve algıyı boğucu ontolojik körlük boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
غمBir şeyin üzerini bütünüyle kapatmak, örtmek, boğucu ve daraltıcı bir kapalılık hali oluşturmak; nitekim aynı çekirdeği paylaşan غمم kökünde göğü kaplayan bulut ve içe çöken keder, غمض kökünde gözü kapama, غمز kökünde ise gizli işaret ve baskı anlamı öne çıkarرÇekirdekteki genel örtme ve kapatma anlamına baş, tepe ve akış dinamiği eklenerek; örtünün nesnenin başından aşması, nesneyi derin bir suyun veya şiddetli bir halin bütünüyle yutması ve kuşatması anlamı oluşmuştur

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
غGöz imgesinden türetme; perdeleme, görüşün buğulanması ve kararmaİdrak ve görme yetisinin önüne çekilen perdeyi, görünmezliği ve karanlık kapalılığı temsil eder
مSu dalgası; akış, derinlik, yoğunluk ve kuşatmaHacimli bir sıvının, yoğun bir kütlenin veya selin her yanı kaplayan akışkan ağırlığını simgeler
رİnsan başı; tepe, üst, zirve ve hareket merkeziKuşatmanın nesnenin tepe noktasına, baş seviyesinin üstüne çıkarak varlığı tamamen altına almasını ifade eder
غمرGörüşü kapatan yoğun bir akışkanın baş seviyesini aşarak varlığı bütünüyle örtmesiAlgıyı, şuuru ve nesneyi tepeden tırnağa yutan, hakikatle görsel ve zihinsel teması bütünüyle kesen kuşatıcı batış hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBoyu aşan, içine düşen veya altına giren her şeyi bütünüyle örten ve görünmez kılan bol ve derin su; ayrıca bir kabın içine atılan taşı örtecek kadar doldurulan su miktarı
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Kuseyyir ‘Azze, cömertliği boyu aşan ve insanı ihsanıyla bütünüyle kuşatan kişiyi nitelemek üzere şöyle der: غَمْرُ الرِّداءِ إذا تبسَّمَ ضاحِكاً / غَلِقتْ لِضَحْكتِهِ رِقابُ المالِ

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça غمر kökü, Sami dil ailesinde örtme, batırma, su altında bırakma ve derinlik bildiren kök katmanlarıyla ilişkilidir. İbranicede aynı kök ailesiyle fonetik ve anlamsal açıdan yakınlık gösteren ve bir şeyi sarmak, bağlamak, demet haline getirerek örtmek anlamı taşıyan ‘āmar (עָמַר) biçimi mevcuttur. Süryanicede ‘mar (ܥܡܪ) kökünde yerleşmek, örtünmek ve kuşatılmak eksenli semantik nüanslar takip edilebilir. Kökün Afro-Asyatik zeminindeki ilksel çekirdeği, akışkan veya yoğun bir maddenin bir varlığın başını aşacak biçimde üzerine yığılmasıdır. Arapçada bu anlam alanı, hem derin suyun nesneyi batırması hem de insan bilincini çepeçevre saran derin dalgınlık, sarhoşluk, ölüm sarhoşluğu ve cehalet gibi soyut boğulma durumlarını ifade edecek şekilde genişlemiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönغم çekirdeğinden türeyen غمرKapalı kalma ve örtülme anlamının, başı aşan derin su metaforu üzerinden zihinsel ve fiziksel boğulmaya evrilmesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ‘āmar ve Süryanice ‘mar kökleriBir şeyi yığarak, toplayarak veya örterek kuşatma ortak semantik tabanıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik su ve örtü kökleriSıvı veya toz ile yüzeyi kaplama ve görünmez kılma ilişkisiMuhtemel

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
غمرAnlamlıSuyun başı aşması, örtme, dalgınlıkNesneyi veya bilinci tamamen yutan derinlikHedef kök; Kur'an'da geçer
غرمAnlamlıBorçlanma, zorunlu yükümlülük, tazminatKişiyi çepeçevre sarıp boynuna binen ve bırakmayan bağlayıcı ağırlıkOrtak kuşatma ve yakayı bırakmama çekirdeği; Kur'an'da geçer
مغرAnlamlıKızıl renk, kırmızıya çalma, hızla koşmaToprağın veya sütun renginin değişmesi, kızıla bürünmesiKur'an'da geçmez
مرغAnlamlıYağa veya toprağa bulanma, sürtünmeBir maddenin yüzeye sıvanarak onu kaplaması ve kirletmesiKur'an'da geçmez
رغمAnlamlıBurnun toprağa sürtülmesi, boyun eğme, zilletKişinin istemediği bir duruma mahkûm olup ezilmesiKur'an'da geçer
رمغAnlamlıNemlenme, ıslanma, yumuşamaSıvının nesneye sirayet ederek dokusunu yumuşatmasıKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
غمرMerkezKuşatıcı kapalılık, boğucu derinlikSuyun başı aşması gibi bilincin veya varlığın bütünüyle örtülüp batmasıHem fiziki hem zihni derin girdabı ve sekeratı ifade eder
غشيKomşuBir şeyin üzerini örtüp kaplamaYüzeyden gelip üzerini kapatır ancak mutlaka boğucu derinlik gerektirmezGece veya baygınlık gibi dıştan sarıcı örtü
غرقKomşuSıvı içinde batıp dibe gitmeDoğrudan nefessiz kalma ve helak olma neticesine odaklanırSuyun içinde kaybolup can verme hali
غفلKomşuDikkatsizlik, önemsememeZihinsel yönelişin eksikliğidir; içinde boğucu bir girdap şiddeti barındırmazBilgi varken ilgisiz kalıp unutma durumu
صحوZıtAçılma, ayılma, perdenin kalkmasıGöğün buluttan, zihnin sarhoşluktan ve dalgınlıktan arınarak berraklaşmasıBilincin ve ortamın net, açık ve aydınlık hale gelmesi

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaغمرDerin suyun örtmesi, idrak kapalılığıVarlığın veya aklın başını aşan kuşatıcı girdapKesin
LatinceImmergo, inundatioBatırmak, su altında bırakmak, taşmaMaddi su baskınını ve dalmayı karşılar; cehalet girdabı boyutunu eksik bırakırGüçlü
İngilizceSubmersion, stupor, engulfmentYutulma, derin dalgınlık, içine çekilmeSubmersion fiziksel batmayı, stupor ise zihni uyuşmayı verir; kökün ikisini birleştiren yapısını tam yansıtmazGüçlü
AlmancaÜberflutung, BetäubungSu basması, sersemlik, uyuşuklukFiziksel taşma ile algısal kapanmayı ayrı ayrı karşılarGüçlü
FransızcaEngloutissement, torpeurYutulma, batma, derin uyuşuklukVarlığın felç edici bir derinlik içinde kaybolması halini kısmen verirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
غَمَرَاتِÖlümün kuşatıcı şiddeti ve sekeratıZalimlerin can çekişme anında üzerlerine çöken ve onları çepeçevre boğan dayanılmaz sıkıntı ve dehşet bağlamı (En'âm 6:93)
غَمْرَتِهِمْİnadına batılmış koyu dalgınlık ve saplantıMüminlerin ve elçilerin uyarısına kulak asmayıp kendi batıl dünyalarında boğulanların hali bağlamı (Mü'minûn 23:54)
غَمْرَةٍHakikati örten kuşatıcı cehalet ve gafletKalpleri ilahi mesajdan tamamen perdelenmiş, derin bir yanılgı gölüne batmış inkârcıların hali bağlamı (Mü'minûn 23:63)
غَمْرَةٍGerçeklerden koparan kör zan ve kuruntuAhireti ve hesabı yalanlayanların, içinde yüzdükleri dipsiz bilgisizlik ve kayıtsızlık bağlamı (Zâriyât 51:11)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHidayet, delalet ve kalbin mühürlenmesiİnkârcının hakikati göremeyişinin basit bir bilgisizlik mi yoksa basireti yutan kuşatıcı bir körlük mü olduğu meselesiAlgıyı tamamen körleştiren ontolojik dalgınlık ve inkâr girdabı
FıkıhEhliyet arızaları ve ölüm sarhoşluğuSekerat halinde olan kişinin irade beyanı, tasarrufları ve ibadet yükümlülüğünün düşme sınırıBilinci ve temyiz kudretini ortadan kaldıran zihni örtünme
TefsirMecaz ve istiare tahlilleriAyetlerde geçen غمرة kelimesinin cehalet ve ölüm dehşetini derin sulara teşbih eden belağî boyutuİnsanı içine çekip nefessiz bırakan azap ve cehalet seli
Hadisİbadetlerin arındırıcılığı ve ölüm dualarıGünde beş vakit namazın kapı önünden akan gür bir ırmağa benzetilmesi ve boğulmaktan sığınma dualarıHer şeyi temizleyen bol ve arı su; aksi halde helak edici akıntı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalp ve basiret haliİdrak tutulmasıHakikatin mesajını içeri almayan koruyucu/boğucu duvarVahyin aydınlığına karşı bilincin kendi ürettiği zifiri karanlığa gömülmesiKesin
İlmiEpistemolojik durumKoyu cehalet ve dogmatizmDoğrulama mekanizmalarını felç eden zihni kuşatmaKişinin bildiğini sanarak bilmediğinin derinliğinde boğulması ve araştırmayı terk etmesiGüçlü
SiyasiToplumsal kitle psikolojisiKolektif illüzyon ve sarhoşlukToplumu gerçek krizlerden uzaklaştıran sahte gündem girdabıKitlelerin manipülatif söylemlerle sarılarak hakikatten koparılmasıGüçlü
İktisadiPiyasa ve tüketim çılgınlığıSpekülatif sarhoşluk ve batıkÜretim ve hakkaniyet bağını koparan sanal zenginleşme yanılgısıBireylerin borç ve borçlanma seli altında kalarak iflasa sürüklenmesiMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAkışkanlar mekaniğinde tam batma ve hidrodinamik yutulmaBir kütlenin kendisini çevreleyen akışkanın hacmi altına girerek dış ortamla doğrudan temasının kesilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerPsikolojide dissosiyatif füg veya derin bilişsel kapanmaBireyin yoğun stres, inkâr veya travma altında bilinç düzeyini dış gerçekliğe bütünüyle kapatması haliGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca anlık bir dalgınlık, basit bir unutkanlık veya hafif bir dikkatsizlik olarak anlamak
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanın tüm varlığını, basiretini ve muhakemesini baş seviyesinin üstünden aşarak yutan, onu hakikatten bütünüyle koparan dipsiz bir cehalet, inkâr ve sekerat girdabı
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnkârcıların veya zalimlerin durumunun masum bir yanılma olduğu zannına kapılmak; ayetlerdeki boğucu ve helak edici sorumluluk boyutunu gözden kaçırmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın inkârı ve sapkınlığı sadece fikirsel bir ret olarak değil; insanı çepeçevre kuşatan, nefessiz bırakan ve algı kanallarını tıkayan bir boğulma felaketi olarak tasvir ettiğini gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ölüm anındaki yüzleşmeyi (En'âm 6:93), elçilerin uyarılarına karşı toplumların içine düştüğü kibirli körlüğü (Mü'minûn 23:54, 23:63) ve ahireti inkâr edenlerin zihinsel sefaletini (Zâriyât 51:11) anlatan ayetlerde
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnkârın basit bir bilgi eksikliği olduğu varsayımını yıkar; inkârın, nefsi ve aklı yutan aktif bir bataklık ve idrak felci olduğunu ortaya koyar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBoyu aşan, içine düşen nesneyi bütünüyle örten, dibe çeken ve görünmez kılan bol, taşkın ve derin su.
  • Soyut anlamİnsan bilincini, basiretini ve temyiz gücünü tamamen perdeleyerek onu dış gerçeklikten ve hidayetten koparan kuşatıcı gaflet, sarhoşluk ve sekerat hali.
  • Sistematik karşılıkBilgi ve hidayet sisteminde algı kanallarının derin bir kapalılık girdabı tarafından yutulması; varlığın hakikatle bilgi alışverişinin sıfırlanması.
  • LaTeX modeliS(t)⋅I{H(t)>θ}  ⟹  lim⁡H→∞Ψ(S)=∅
  • LaTeX açıklamasıModelde S(t) zaman içindeki özneyi veya bilinci, H(t) öznenin üzerine yığılan örtücü/boğucu ortamın seviyesini, θ ise baş seviyesini (kritik eşiği) simgeler. Kuşatıcı ortam kritik eşiği aştığında (H(t)>θ), öznenin idrak fonksiyonu Ψ(S) sınırda boş kümeye (∅) yaklaşarak dış gerçeklikle irtibatını tamamen kaybeder ve mutlak kapalılık gerçekleşir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: غ