قرطس

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ق-ر-طالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ٢٧ · الآيات: ٢ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أبولعبقدرقرطسقولنزلكتبسحرقَرَاطِيسَخوضموسىخفييدي

الجذرالصيغ ٢الآيات ٢السور ١المجاورة ٢٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

قرطس

ق - ر - ط

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ٩

معناه في القرآن: Kağıt

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٣٦٦
القاف والسين قسطس: القِسطاسُ، والقُسطاسُ لغة: أقوم الموازين، ويقال: هو الشاهين. والقَرَسْطُون: القبان شامية. والقُسْطَناس: صلاية الطيب. قال امرؤ القيس: ردي علي كميت اللون صافـية كالقُسْطَناس عليه الورس والجسد قسطر: القَسْطَرَى: الجهبذ، شامية. وهم القَساطِرة، ويقال: الواحد: قَسْطَر وقِسْطار. ويجمع: قساطرة، قال: دنانيرنا من قرن ثـور ولـم تـكـن من الذهب المضروب عند القَساطِره قسطن.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٣٢
القِرْطاسُ: الذي يكتب فيه. والقُرْطاسُ بالضم مثله، وكذلك القَرْطَسُ. ذكره أبو زيد في نوادره. وأنشد: كأنَّ بحَيْثُ استودعَ الدارَ أهْلُهامَخَطَّ زَبورٍ من دواةٍ وقَرْطَسِ ويسمَّى الغرض قِرْطاساً. يقال: رمى فَقَرْطَسَ، إذا أصابه.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٦٦
- القرطاس: ما يكتب فيه. قال الله تعالى: ﴿ولو نزلنا عليك كتابا في قرطاس﴾ [الأنعام/7]، ﴿قل من أنزل الكتاب الذي جاء به موسى نورا وهدى للناس تجعلونه قراطيس﴾ [الأنعام/91].
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٠٠٤
القِرْطاس: معروف يُتَّخذ من بَرْدِيّ يكون بمصر. والقِرْطاس: ضَرْب من برُود مصر. والقِرْطاس: أَديم يُنْصَب للنِّضال، ويسمَّى الغَرَض قِرْطاساً. وكل أَديم ينصَب للنِّضال، فاسمُه قِرطاس، فإِذا أَصابه الرَّامي قيل: قَرْطَس أَي أَصاب القرطاس، والرَّمْيَةُ التي تُصيب مُقَرْطِسة. والقَِرْطاس والقُرطاس والقَِرْطَس والقَرْطاس، كله: الصحيفة الثابتة التي يكتب فيها؛ الأَخيرتان عن اللحياني؛ وأَنشد أَبو زيد
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٥١
* ق ر ط س * * الِقُرْطَاسُ * بكسر القاف وشمها الذي يكتب فيه و * القَرْطَسُ * بوزن المذهب مله ويسمى الغرض * قِرْطاساً * يقال رمى * فَقَرْطَسً * أي أصابه
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٦٢٩
القرطاس، مثلثة القاف الضم قراءة أبي معدان الكوفي، قال شيخنا: أطلق في التثليث فإقتضى أنها كلها فصيحة واردة، وليس كذلك، وقد قال في المصباح: كسر القاف أشهر، وقال الجاربردي شرح الشافية: الضعيف ما في ثبوته كلام، كقرطاس، بالضم، فدل على ضعفه، بخلاف عبارة المصباح فإنها توهم أنه مشهور، وأما الفتح فلم يذكره أكثر أهل اللغة، وقضية قولهم فعلال في غير التضعيف قليل لم يرد منه إلا خزعال، ينفيه، ولكن أورده ابن
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٨١٣
قَرْطَسَ Q. 1 قَرْطَسَ ذ , (Msb, K,) inf. n. قَرْطَسَةٌ, (Msb,) He (an archer) [and it (an arrow)] hit the قِرْطَاس [or target]. (Msb, K.) It is also allowable to say, قَرْطَسَتِ الرَّمْيَةُ The shot went right to the قِرْطَاس. (Msb.) تَقَرْطَسَ Q. 2 تَقَرْطَسَ ذ He perished. (Sgh, K.) قَرْطَسٌ قَرْطَسٌ ذ and قِرْطَسٌ: see قِرْطَاسٌ. قِرْطَاسٌ قِرْطَاسٌ ذ Paper; syn. كَاغَدٌ: (K:) or such
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٩٠
قَرْطَسَ قَرْطَسَ a. Hit the target. تَقَرْطَسَ تَقَرْطَسَ II , a. Perished. قَرْطَاْس قَرْطَاْس 48 , a. see 49 (a) . قِرْطَاْس قِرْطَاْس 49 , ( pl. قَرَاْطِيْسُ 67 ), a. Paper; sheet of paper; leaf; roll, scroll; papers, writings, books. b. Leather-target, butt, mark. c. Young-camel. قِرْطَاْسِيَّة قِرْطَاْسِيَّة 49yit , a. Pure white ( animal ). قُرْطَاْس قُرْطَاْس 50 , قَرْطَس
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٥٬٣٦٨
قرطس قَرْطَسَ - يُقَرْطِسُ - قِرْطَاس - قَرَاطِيْس قَرْطَسَ - يُقَرْطِسُ + كائن + شيئاً: يفرده ويجعله رقيقاً مسطحاً كالورق أو الأديم قِرْطاس: اسم فعل بمعنى مفعول من " قَرْطَسَ - يُقَرْطِسُ ": الورقة أو الصحيفة البيضاء التي تستعمل للكتابة عليها, والتي تصنع من النبات أو بقاياه أو من العهن أو أديم الدواب وما شابه قَرَاطِيْس: جمع " قِرْطَاس "
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٧ (الإجمالي: ٤٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نزل

    الآيات المشتركة: ٢ · “Nezle” konaklama yeri demektir

  2. كتب

    الآيات المشتركة: ٢ · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir

  3. لمس

    الآيات المشتركة: ١ · Birbirinize dokundunuz

  4. خوض

    الآيات المشتركة: ١ · Havz (hı) : Havuz demektir

  5. لعب

    الآيات المشتركة: ١ · Oynarlar

  6. بدي

    الآيات المشتركة: ١ · Açığa çıkarırsınız

  7. خفي

    الآيات المشتركة: ١ · Hafy, Sık ağaçlı yerdir

  8. وذر

    الآيات المشتركة: ١ · “Bezr” tohum, “tebzil” etmek tohumu saçmak demektir

  9. سحر

    الآيات المشتركة: ١ · Kesilmiş koyunun akciğeri demektir

  10. قول

    الآيات المشتركة: ٢ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  11. أبو

    الآيات المشتركة: ١ · Bab kapı demektir

  12. يدي

    الآيات المشتركة: ١ · El ve kol demektir

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. … الَّذِي جَاءَ بِهِ مُوسَى نُورًا وَهُدًى لِلنَّاسِ تَجْعَلُونَهُ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًا وَعُلِّمْتُمْ مَا لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ …

    Kağıtlar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökقرطس
YapıDörtlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerصحف, كتب, رقق
Zıt Kökطمس
Çekirdek Özet 1Üzerine yazı yazılan papirüs, parşömen veya hedef tahtası olarak dikilen deri levha
Çekirdek Özet 2Vahyin maddileştirilerek parçalara ayrılması veya hissî bir nesneye indirgenmesi
Çekirdek Özet 3Bilginin ve ilahi mesajın bütüncül ruhundan koparılarak maddi taşıyıcılar üzerinden araçsallaştırılması
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca sıradan bir kırtasiye malzemesi sayıp vahyin somutlaştırılması ve parçalanarak gizlenmesi bağlamındaki işlevini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قرSoğuma, durulma, yerleşme, toplanıp sabitlenme; قرر, قري, قرأ köklerinde olduğu gibi bir araya gelip tutunmaطSabitlenen ve toplanan yapının yayılıp açılarak belirgin bir yüzey ve sınır kazanması yönünde anlamı daraltır
قرطToplanıp yüzey oluşturan veya kesilip biçilen nesneسGeniş yüzeyin çizgi, kayıt veya nişan tutacak müstakil bir nesneye ve hedef levhasına dönüşmesini sağlar

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırBilginin veya nesnenin belirli bir sınır ve çerçeve içinde odaklanıp toplanmasını imler
رİnsan başı; baş, ilk, üstToplanan yapının görünür, öncelikli ve zihinsel olarak algılanabilir bir yüzeye çıkışını ifade eder
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaYüzeyin bilgiyi veya mürekkebi içine alıp kuşatacak, tutacak şekilde yayılmasını temsil eder
سDiken, destek; tutunma, dayanma, korumaYazının veya izin yüzeyde tutunarak kalıcılaşmasını, sabit bir dayanak bulmasını sağlar
قرطسSınırlandırılıp derlenen bilginin yayılan bir yüzey üzerinde tutunarak sabit bir taşıyıcıya ve hedefe dönüşmesiUfukta sınırlandırılan bilginin görünür bir düzleme aktarılıp orada tutunarak hedeflenen fiziksel bir levha halini alması hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamMısır papirüsünden (berdî) veya sepilenmiş deriden yapılan, üzerine yazı yazılan yaprak; ayrıca ok atıcılarının nişan almak için diktikleri deri levha
Cahiliye şiiri kullanımıŞair Muheşşü'l-Ukaylî terk edilmiş yurdun izlerini parşömen üzerine divit ve mürekkeple yazılmış satırlara benzeterek şöyle der: كأَنَّ، بحيثُ اسْتَوْدَع الدارَ أَهلُها، / مَخَطّ زَبُور من دَواة وقَرْطَسِ
Erken Arapça kullanımAtıcının oku dikilen hedefin tam ortasına isabet ettirmesi قَرْطَسَ الرامي biçiminde, tam isabet eden ok ise المُقَرْطَسَة olarak adlandırılmıştır

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Esâsü’l-Belâga.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça قرطس kökü, erken dönem Akdeniz ve Yakın Doğu kültür havzasındaki yazı malzemesi ticaretinin ortak mirası olarak şekillenmiştir. Kökeni Grekçe yaprak, papirüs rulosu ve yazılı belge anlamındaki χάρτης sözcüğüne dayanır; bu sözcük Aramice ve Süryaniceye qartīsā / qartāsā biçiminde aktarılmış, oradan da erken dönemde Arapçaya girerek dörtlü bir kök yapısı kazanmıştır. Sami dillerinde yabancı kökenli dörtlü yapılar genellikle bir nesne adı üzerinden türetilerek fiilleşir; nitekim Arapçada da kök hem doğrudan kâğıt, parşömen ve yaprak anlamını korumuş, hem de ok atışında hedef tahtası yerine dikilen deri parçasını niteleyerek tam isabet kaydetme eylemini ifade eden türevler üretmiştir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an), Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönDörtlü isim kökünden türeyen fiilİsimden türetilerek hedefe isabet ettirmek (قَرْطَسَ) ve kâğıt haline getirmek manalarını kazanmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice qartīsā, Aramice qartāsāYazı malzemesi, rulo ve sayfa anlamında müşterek bir Yakın Doğu ödünçlemesidirKesin
Daha geniş dilsel ilişkiGrekçe χάρτης, Latince chartaPapirüs yaprağı ve yazı rulosu anlamındaki Akdeniz havzası kültür sözcüğüdürKesin

المصدر Arthur Jeffery, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قرطسAnlamlıKâğıt, parşömen, nişan tahtasıÜzerine yazı yazılan tabaka veya ok atılan hedef derisiHedef kök; Kur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قرطسMerkezYazı taşıyıcısıDoğrudan fiziksel kâğıdı, papirüsü ve hedefe konan parçalı yaprağı belirtirMaddi taşıyıcılığı ve fiziksel parçalara ayrılabilirliği öne çıkar
صحفKomşuYazılı sayfaYayılmış, düzeltilmiş ve bir araya getirilmiş sayfaları ifade ederGenellikle bir araya getirilmiş derli toplu yapraklar mecmuasıdır
كتبKomşuYazma ve kaydetmeHarflerin ve anlamların birbirine bağlanıp dikiş gibi birleştirilmesini anlatırMalzemeyi değil, bağlama ve kaydetme eyleminin kendisini odaklar
رققKomşuİnce parşömenİnceliği, işlenmişliği ve şeffaflığı öne çıkan ince deri yaprağıdırMalzemenin fiziksel inceliğine ve işlenişine vurgu yapar
طمسZıtSilinme ve yok olmaYüzeydeki izlerin, çizgilerin ve yazının tamamen silinip belirsizleşmesidirYazının ve kâğıdın üzerindeki işaretin tamamen kaybolması halidir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقرطسKâğıt, parşömen, nişan levhasıYazı taşımaya veya hedef olmaya elverişli ince düzlemKesin
Latincecharta, papyrusKâğıt yaprağı, papirüsMalzemenin fiziksel yapısını karşılar; hedef anlamını doğrudan içermezGüçlü
İngilizcepaper, parchment, target sheetKâğıt, parşömen, hedef levhasıMalzeme anlamını tam verir; isabet eylemini karşılamak için ilave terim gerekirGüçlü
AlmancaPapier, Pergament, ZielscheibeKâğıt, parşömen, hedef tahtasıYazı ve hedef yüzeyi anlamını ayrı kelimelerle karşılarGüçlü
Fransızcapapier, parcheminKâğıt, parşömenFiziksel kâğıt anlamını karşılar; fiili türevleri dışarıda bırakırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
قِرْطَاسٍHissî ve dokunulabilir maddi nesneMüşriklerin vahyi kalple kavramak yerine elle tutulur fiziksel bir kâğıtta görme talebi; En'âm 6:7
قَرَاطِيسَParçalara ayrılan, işe gelen kısmı gösterilip kalanı gizlenen vesikalarEhl-i kitabın vahiy bütünlüğünü bozarak işlerine geleni sergileyip çoğunu sakladıkları dağınık sayfalar; En'âm 6:91

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamVahyin mahiyeti ve mucize talebiVahyin harf-ses kalıbı ve kâğıda yazılı fiziksel bir nesne olarak inmesi talebinin imanın mahiyetiyle çelişmesiVahyin soyut-ilahi hakikatinden somut fiziksel nesneye indirgenmesi
FıkıhVesika ve kitabet hukukuAkitlerin, borçların ve şahitliklerin kâğıt üzerine yazılması ve bu belgelerin ispat hukuku açısından değeriHukuki bağlayıcılığı olan yazılı belge ve tescil aracı
TefsirEn'âm suresindeki polemik bağlamıMüşriklerin hissî mucize inadı ile Yahudilerin Tevrat metinlerini parça parça edip saklamaları arasındaki paralellikBütüncül mesajı parçalara bölme ve fiziksel nesneye hapsetme aracı
HadisMushafın cem'i ve yazı malzemeleriErken dönemde vahiy kâtiplerinin ayetleri kaydettiği deri, hurma dalı ve kâğıt parçalarının niteliğiVahiy metninin tahriften korunması için kullanılan fiziki kayıt vasıtası

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahyin nüzul biçimiMaddi vesikaTaşıyıcıMesajın kalbe inen hidayet boyutunun nesneye indirgenemeyeceğini gösterirKesin
İlmiBilginin depolanmasıYazılı tabakaSabitleyiciZihinsel bilginin nesilden nesile aktarılmasını sağlayan kalıcı hafıza ortamıdırGüçlü
SiyasiDevlet yazışması ve tebaa denetimiResmî kayıtBelgeleyiciKanunların, antlaşmaların ve buyrukların kamuya duyurulmasını ve tescilini sağlarGüçlü
İktisadiTicari akitler ve borçlanmaSözleşme kâğıdıGüvenceDeğişim, borç ve mülkiyet sınırlarının tescil edilerek uyuşmazlıkların önlenmesine yararGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFiziksel depolama ortamı (donanım katmanı)Mantıksal ve dijital bilginin ancak somut bir fiziksel katmanda (bellek hücresi, manyetik disk) temsil edilip okunabilmesi prensibiyle örtüşürGüçlü
Beşeri bilimlerBürokratik formelleşme ve metinleştirmeKurumsal yapıların ilişkileri soyut ahlaki ilkelerden yazılı kural ve prosedür belgelerine indirgeyerek meşrulaştırması sürecine denktirGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca modern anlamdaki selüloz kâğıt veya kırtasiye malzemesi olarak görmek
Kur'an içi daha geniş anlamKelimenin, hakikatin parçalanarak işe gelmeyen kısımlarının gizlenmesine vasıta kılınan ve hissî bir mucize beklentisiyle kutsanan fiziksel araç hüviyetini de içermesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataEn'âm suresindeki eleştirinin salt bir nesneye değil, ilahi vahyi parçalayıp metalaştıran ve bütüncül ahlakından koparan yaklaşıma yönelik olduğunun gözden kaçırılması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin maddileştirilmesi talebi ile vahiy belgelerinin tahrif ve sansür amacıyla kullanılmasını gözler önüne seren temel bir kavramsal karşıtlık kurduğu için önemlidir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberden gökten yazılı bir kitap indirmesini isteyen müşriklerin eleştirildiği ve Tevrat'ı sayfalara ayırıp çoğunu gizleyen Ehl-i kitabın kınandığı En'âm suresi ayetlerinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Vahyin gücünün kâğıdın veya fiziksel nesnenin varlığından geldiği zannını yıkar; kâğıdın tek başına hidayet üretmeyeceğini, kötü niyetli ellerde hakikati örtme aletine dönüşebileceğini gösterir

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamÜzerine mürekkeple işaret koymaya uygun papirüs, deri veya yazı tabakası; aynı zamanda okla vurulacak nişan derisi.
  • Soyut anlamİlahi veya zihinsel bilginin görünür, dokunulabilir fakat aynı zamanda parçalanabilir ve manipüle edilebilir bir nesneye indirgenmesi.
  • Sistematik karşılıkMesajın aşkın içeriği ile onun fiziksel kayıt vasıtası arasındaki gerilim; hakikatin parçalara ayrılarak (qaratîs) işlevselleştirilmesi.
  • LaTeX modeliM=∑i=1npivepk∈{pac¸ık,pgizli}
  • LaTeX açıklamasıModelde M bir bütün olan ilahi mesajı temsil eder. Bu bütüncül mesaj kâğıtlara ve parçalı varaklara döküldüğünde sonlu sayıda pi yaprağına ayrılır. İnsani manipülasyon neticesinde her bir pk yaprağı ya insanların görmesi için açığa çıkarılan (pac¸ık) ya da gizlenip hasıraltı edilen (pgizli) bir parçaya dönüşür; böylece bütünün taşıyıcısı olan kâğıt, bütünün parçalanıp tahrif edilmesinin zeminini oluşturur.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ق