قري

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ق-ر-يالصيغ: ١١ · الجذور المجاورة: ٨٢ · الآيات: ٥٤ · السور: ٢٦؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».حططخويالْقَرْيَةَرغدقَرْيَتِنَاقَرْيَتِكَقريهلكقَرْيَةٌقَرْيَةًأهلبأسقُرًىشددترفقَرْيَةٍنذر

الجذرالصيغ ١١الآيات ٥٤السور ٢٦المجاورة ٨٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

قري

ق - ر - ي

جذر
  • الورود: ٥٧
  • الآيات: ٥٤
  • الصيغ: ١١
  • المعاجم: ٨

معناه في القرآن: Kasaba

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: قرى

ملاحظاتي

المعاجم(٨)

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٥٬٢١٣
ق ر ( وايء ) قرا ، قرأ ، قري ، قور ، قير ، ورق ، رقا ، أرق ، روق ، ريق ، وقر . قرا : من ذوات الياء والواو . قال الليث : القَرْو : مصدَرُ قولك : قَرَوْتُ إليهم أقْرُو قَرْواً ، وهو القَصْد نحو الشيء . وأنشد : أقْرُو إليهم أنابِيبَ القَنَا قِصَداً قال : والقَرْو : مَسِيل المِعصَرة ومَثْعَبها ، والجميع القَرِيُّ والأقراء ولا فعْل له . والقَرْو : شِبْه حَوْض محدودٍ مستطيل إلى جَنْبِ حَوْض ضَخْم
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٨٬٥١٥
(باب القاف والراء وما يثلثهما) (قرس) القاف والراء والسين أصلٌ صحيح يدلُّ على برد. من ذلك القَرْس: البَرد. وقَرِس الإنسانُ قَرَساً، إذا لم يستطع أن يعمل بيديه من شِدّة البَرد. قال أبو زُبَيد: وقد تصَلَّيت حَرَّ حربِهِمُ *** كما تَصَلّى المقرورُ من قَرسِ يقال أقرسَه البرد. ومما ليس من هذا الباب القُرَاسِية: الجملُ الضَّخم. (قرش) القاف والراء والشين أصلٌ صحيح يدلُّ على الجمع والتجمُّع. فالقَرْش:
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٢٧٠
المدخل: قرى- القرية: اسم للموضع الذي يجتمع فيه الناس، وللناس جميعا، ويستعمل في كل واحد منهما. قال تعالى: ﴿واسأل القرية﴾ [يوسف/82] قال كثير من المفسرين معناه: أهل القرية. وقال بعضهم (هو المبرد في كتابه ما اتفق لفظه ص 77) بل القرية ههنا: القوم أنفسهم، وعلى هذا قوله: ﴿وضرب الله مثلا قرية كانت آمنة مطمئنة﴾ [النحل/112]، وقال: ﴿وكأين من قرية هي أشد قوة من قريتك﴾ [محمد/13] وقوله: ﴿وما كان ربك ليهلك القرى﴾
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٣٧
* ق ر ي * * القضرَا * الظهر و * القَرْيةُ * معروفة والجمع * القُرَى * والقياس * قِرَاءٌ * كظبية وظباء و * القِرْية * بالكسر لغة يمانية ولعلها جمعت على ذلك كذروة ذرا وكلحية ولحى والنسبة إليها * قَرَوِيّ * و * القَرْيَتَيْنِ * في قوله تعالى ﴿على رجل من القريتين عظيم﴾ مكة والطائف و * استقرى * البلاد تتبعها يخرج من أرض الى أرض و * قَرَى * الضيف يقريه * قِرَى * بالكسر و * قَراءً * بالفتح والمد أحسن
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١١٬٧٢٢
: ( ي ( *!القَرْيَةُ ) ، بالفَتْح ، وهي اللُّغَة المَشْهورَةُ الفُصْحى ، ( ويُكْسَرُ ) ، يمانِيَّةٌ ؛ نقلَهُما اللّيْثُ . وقالَ غيرُهُ : الكَسْرُ خَطَأٌ . ( المِصْرُ الجامِعُ ) . ( وفي كفايَةِ المُتَحَفّظ : القَرْيَةُ : كلُّ مَكانٍ اتَّصَلَتْ به الأبْنيةُ واتُّخِذَ قَراراً وتَقَعُ على المُدُنِ وغيرِها اه . ومنه قولُه تعالى : ﴿واسْأَلِ القَرْيَةَ التي كنَّا فيها﴾ . قال سِيْبَوَيْه : هذا ممَّا
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٥٠٨
المدخل: قرىقَرَى الضَّيْفَ 1 قَرَى الضَّيْفَ ذ is doubly trans.: see a verse cited voce قُوهٌ. اِفْتَرَى 8 اِفْتَرَى ذ [meaning تَتَبَّعَ: see a verse of Aboo Dhu-eyb, voce خَافَةٌ, in art. خوف.] It also means He investigated a country or countries. (S, * K, * TA, all in art. قرى; and TA in art. قرو.) He made much and diligent search. (KL.) See also 10 in art. قرأ. قِرًى قِرًى ذ Entertainment for a
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٦٩
قَرَى قَرَى I ( n. ac. قِرًى [ 7 ] , قَرَآء [ 22A ] ), a. Received, lodged, entertained; sheltered. b. Offered to, set before ( food ). c. ( n. ac. قَرْي 1 , قَرًى قَرًى [ 4 ] ) a. [ acc. & Fī ], Collected in ( a reservoir ). d. Traversed ( country ). أَقْرَيَ أَقْرَيَ IV , a. Asked for lodging, for shelter; sought hospitality of. b. Lived, stayed in a village. تَقَرَّيَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٤٧٬٣٤٨
قري قَرَى - يَقْرِي - قَرْيَة - قَرْيَتَيْن - قُرى قَرَى - يَقْرِي + الكائن أو الشيء + في مكان: يتجمع ويستقر فيه مدة طويلة: وهو للبشر التجمع للسكن والعيش والاستقرار وخاصة حول ماء: السكن في بلدة أو مدينة والعمل بالزراعة والاعمال الحضرية قَرْيَة: عاى وزن " فَعلة" اسم فعل للمرة من " قَرَى - يَقْرِي ": التجمع المخصوص لفئة أو مجموعة أشياء: وهو
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٨٢ (الإجمالي: ٢٥٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. هلك

    الآيات المشتركة: ١٦ · Helek, ot bitmeyen tuzlu çorak yerdir

  2. أهل

    الآيات المشتركة: ١٤ · Hilal yeni ay demektir

  3. حطط

    الآيات المشتركة: ٢ · Hatit (Tı) cüce demektir

  4. ترف

    الآيات المشتركة: ٣ · Telef yerlere dökülüp hedere olan meyveler demektir

  5. رغد

    الآيات المشتركة: ٢ · Muhallebi demektir

  6. ظلم

    الآيات المشتركة: ١٠ · Zalimler

  7. شدد

    الآيات المشتركة: ٦ · Sicim bağıdır

  8. جدر

    الآيات المشتركة: ٢ · Cidar duvar demektir

  9. بأس

    الآيات المشتركة: ٥ · Bes besese dağınık taşlar demektir

  10. كون

    الآيات المشتركة: ٢١ · Kevn, tepe demektir

  11. خوي

    الآيات المشتركة: ٢ · Haviy (hı) : Dere demektir

  12. نذر

    الآيات المشتركة: ٦ · Savaşta veya yürüyüşteki öncüdür

الآيات التي ورد فيها(٥٤)

  1. أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلَى قَرْيَةٍ وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّى يُحْيِي هَذِهِ …

    Kasaba

  2. وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَابِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا فِيهَا وَمَا يَمْكُرُونَ إِلَّا بِأَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ

    Kasaba

  3. وَكَمْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا فَجَاءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا أَوْ هُمْ قَائِلُونَ

    Kasaba

  4. وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا أَخَذْنَا أَهْلَهَا بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ

    Kasaba

  5. وَمَا أَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا وَلَهَا كِتَابٌ مَعْلُومٌ

    Kasaba

  6. وَإِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوهَا عَذَابًا شَدِيدًا كَانَ ذَلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا

    Kasaba

  7. فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا …

    Kasaba

  8. مَا آمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا أَفَهُمْ يُؤْمِنُونَ

    Kasaba

  9. وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَأَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا آخَرِينَ

    Kasaba

  10. وَحَرَامٌ عَلَى قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا أَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُونَ

    Kasaba

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökقري
YapıÜçlü kök
Özel DurumNâkıs (son harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerمصر, بلد, مدن
Zıt Kökبدو
Çekirdek Özet 1Suyun veya azığın bir çukurda, havuzda toplanıp biriktirilmesi
Çekirdek Özet 2İnsanların bir araya gelip yerleştiği, barındığı ve ortak düzen kurduğu toplumsal yerleşim merkezi
Çekirdek Özet 3Bireylerin dağınıklıktan kurtularak ortak bir ahlaki, hukuki ve mekânsal sorumluluk havzasında bütünleşmesi
Kritik Hata RiskiKökün Kur'an'daki türevi olan karyeyi yalnızca modern dildeki dar anlamıyla küçük bir köy veya mezra sanarak büyük kentleri ve metropolleri kapsam dışı görmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قرToplanma, durulma, bir araya gelip yoğunlaşma ve sükûnet bulma (قرر, قرأ, قرب, قرن)يToplanma hareketini belirli bir havzada, kapta veya mekânda birikerek yerleşik ve besleyici bir barınak formuna kavuşturur.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırÇevreden merkeze doğru büzülme, sınırlanma ve bir odak noktasına toplanma hareketini başlatır.
رİnsan başı; baş, ilk, üstToplanan unsurların bir baş, merkez, ortak yönelim veya yapısal düzen etrafında hiyerarşi kazanmasını sağlar.
يEl ve kol; iş, yapma, uzanmaToplanmış merkezin eyleme dökülmesi, tutulması, beslenmesi ve somut bir yaşam alanına dönüştürülmesini temsil eder.
قريÇevreden merkeze toplanma, bir odak etrafında düzen kurma ve bu düzeni somut barınma eylemine dönüştürmeDağınık unsurların sınırlı bir alanda toplanarak düzenli, işleyen ve korunaklı bir yerleşim birimi oluşturması hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSuyun havuzda veya çukurda toplanıp biriktirilmesi (el-mikrât), misafire sunulmak üzere yiyeceğin derlenip ikram edilmesi (el-kırâ) ve omurga kemiklerinin toplandığı sırt düzlüğü (el-karâ).
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa ez-Zübyânî şiirinde devenin engebeli arazileri ve tepeleri ardı ardına katetmesini bu kökle tasvir eder: يَقْرُو الدَّكادِكَ مِنْ ذِنْبانَ والأَكَما / Şair burada kökü yerleri birbiri ardınca toplamak ve izlemek anlamında kullanmıştır.
Erken Arapça kullanımÇöl ve vaha hayatında su havzalarının çevresinde toplanan toplulukların kurduğu kalıcı iskân merkezlerine isim verilmiş ve misafire azık sunma erdemi doğrudan bu kökle anılmıştır.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça قري kökü, Sami dil ailesinin batı ve kuzey kollarında yerleşik hayatı, kentsel iskânı ve korunaklı toplanma alanlarını ifade eden en temel miras köklerden biridir. Kökün ilksel çekirdeği biriktirmek, toplamak ve bir çatı altında bir araya getirmektir. Kuzeybatı Sami dillerinde Fenikece qrt (şehir, kale; Kartaca adındaki qart unsuru), Ugaritçe qrt (şehir, yerleşim), İbranice qiryāh (קִרְיָה - surla çevrili şehir, müstahkem yerleşim) ve Aramice/Süryanice qeryā / qiryəṯā (ܩܪܝܬܐ - kasaba, köy, toplanma yeri) biçimleriyle tam bir ses ve anlam örtüşmesi gösterir.

Arapça bu kökte hem göçebe kültürün en hayati ihtiyacı olan suyun toplanmasını (el-mikrât) ve misafirin doyurulmasını (el-kırâ) hem de bu toplanmanın mekânsal neticesi olan şehri veya kasabayı (قرية) tek bir semantik matriste korumuştur. Çöl şartlarında suyun biriktiği yer, insanların da biriktiği yere ve nihayetinde kurumsal bir yerleşime dönüşmektedir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Cohen.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönقري / قروSuyun toplanması, misafire azık hazırlanması ve insanların bir mekânda toplanıp yerleşmesi anlamları tek bir kök gövdesinden dallanır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice qiryāh, Aramice qiryəṯā, Fenikece qrt, Ugaritçe qrtMüstahkem yerleşim, toplanılan kasaba veya şehir kavramı bütün Kuzeybatı Sami sahasında ortak morfolojik yapı sergiler.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik toplanma ve barınma kökleriDoğu ve Kuzey Afrika dillerindeki klan toplanma alanlarıyla biçimsel paralellikler öne sürülmüşse de doğrudan bağ zayıftır.Muhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, Gesenius, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قريAnlamlıToplamak, biriktirmek, yerleşmekİnsanların veya suyun bir alanda toplanmasıyla yerleşim kurmak.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
قيرAnlamlıZiftlemek, kaplamakZift ve katranla sıvayarak su sızdırmaz hale getirmek.Toplama ve tutma vasfıyla dolaylı ilişkilidir; Kur'an'da geçmez.
رقيAnlamlıYükselmek, yukarı çıkmakBasamak basamak yukarı tırmanmak veya manevi şifa dilemek.Ters dizilim; Kur'an'da geçer.
ريقAnlamlıTükürük, ağız suyuAğızda toplanan ilk sıvı veya bir şeyin en taze başlangıcı.Sıvı toplanması boyutuyla zayıf temas taşır; Kur'an'da geçmez.
يقرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde müstakil bir fiil kökü olarak kullanılmaz.Sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez.
يرقAnlamlıSararmak, solmakEkinlerin sararması, sarılık hastalığı veya ekin kurdu.Hedef kökle doğrudan anlamsal bağı yoktur; Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قريMerkezToplumsal yerleşimİnsanların ortak bir hayat, inanç veya cürüm etrafında toplanıp kümelendiği organik yerleşim.Nüfusun büyüklüğüne bakılmaksızın topluluğun homojen birliğini ve ortak kaderini öne çıkarır.
مصرKomşuSınırlandırılmış büyük şehirSınırları çizilmiş, askeri veya idari olarak tahkim edilmiş büyük metropol ve ordugah.Dış dünyadan sınırla ayrılan, geniş nüfuslu ve idari denetime tabi merkezi şehri ifade eder.
بلدKomşuMekânsal yurtÜzerinde oturulan, sınırları belli coğrafi toprak parçası ve yurt.İnsan topluluğundan ziyade fiziki toprağın, iklimin ve yerin sabitliğini vurgular.
مدنKomşuHukuki ve kentsel düzenKurallı, idari otoriteye ve yargı nizamına bağlı uygar kentsel yapı.Yerleşimin fiziki toplanmasından ziyade kurumsal, medeni ve hukuki otorite boyutunu bildirir.
بدوZıtGöçebelik ve sahraSabit bir yerleşimi olmayan, açık arazide dağınık ve hareket halinde yaşama hali.Yerleşik düzenin, toplanmış cemaat yapısının ve kentsel birlikteliğin tam karşıtıdır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقريToplanılan yerleşim yeriİnsanların veya suyun biriktiği, toplu hayatın sürdürüldüğü iskân mahalli.Kesin
Latincecivitas, vicus, pagusTopluluk kenti, köy, kırsal yerleşimCivitas yurttaşlar birliğini karşılarken vicus ve pagus mekânsal yerleşimi karşılar; kökün toplanma nüansını tam vermez.Güçlü
İngilizcesettlement, township, communityYerleşim yeri, kasaba, toplulukSettlement yerleşme eylemini, community ortak paydada toplanan insan grubunu karşılar; karyenin ikili yapısını kısmen verir.Güçlü
AlmancaSiedlung, Ortschaft, GemeindeYerleşim, kasaba, cemaat/toplulukSiedlung mekânsal iskânı, Gemeinde ise insanların idari ve ahlaki birlikteliğini karşılar.Güçlü
Fransızcaagglomération, bourg, citéYerleşim merkezi, kasaba, kent topluluğuAgglomération toplanma ve kümelenme yönünü, cité ise toplumsal ve ahlaki bütünlüğü ifade eder.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْقَرْيَة / قَرْيَةHelak edilen inkârcı kavimlerin yerleşimi ve toplumuElçileri yalanlayan, ortak bir ahlaki çöküntü yaşayan ve toptan cezalandırılan halklar (el-A'râf 7:101, el-İsrâ 17:16).
أُمَّ الْقُرَى / قَرْيَتِكَMekke şehri ve ana medeniyet havzasıVahyin ilk muhatabı olan, tüm yerleşimlerin merkezi ve kıblesi konumundaki başkent (el-En'âm 6:92, Muhammed 47:13).
الْقَرْيَةKudüs veya İsrâiloğullarının girmesi emredilen mukaddes beldeBelirli bir coğrafyada nimet ve mağfiret vaadiyle iskân olunması istenen yerleşim (el-Bakara 2:58, el-A'râf 7:161).
الْقَرْيَتَيْنِMekke ve Tâif şehirleriArap Yarımadası'nın iki büyük güç, servet ve nüfuz merkezi olan kentsel kutupları (ez-Zuhruf 43:31).
وَاسْأَلِ الْقَرْيَةَYerleşim halkı (mecâz-ı mürsel yoluyla cemaat)Binaların kendisi değil, o mekânda yaşayan ve şahitlik edebilecek kurumsal toplum yapısı (Yûsuf 12:82).
قَرْيَةٍ كَانَتْ آمِنَةًGüvenlik ve rızık nimetiyle sınanan prototipik kentNimetlere nankörlük edip açlık ve korku elbisesi giydirilen ibretlik yerleşim modeli (en-Nahl 16:112).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamToplumsal helak yasası ve ilahi adaletAllah'ın bir karyeyi halkı ıslah edici iken helak etmeyeceği ilkesi; helakin bireysel değil kolektif zulümle tetiklenmesi.Ortak irade beyan eden, cürümde birleşen ve elçiye karşı yekvücut direnen ahlaki-sosyolojik birlik.
FıkıhCuma namazı ve fey arazileri hukukuCuma namazının sıhhati için karye ile mısr (büyük kent) ayrımı; karyelerden savaşsız elde edilen kamu gelirlerinin (fey) taksimi.İdari otoritenin, yargıcın ve çarşının bulunup bulunmadığına göre tanımlanan yerleşim statüsü.
TefsirMecâz-ı mürsel ve sosyolojik hitap dili"Karyeye sor" gibi ayetlerde mekân anılarak halkın kastedilmesi; karyenin sadece taş-toprak değil yaşayan bir heyet olması.Mekân ile insan unsuru arasındaki ayrılmaz bütünlük ve kolektif sorumluluk yüklenen cemaat.
HadisKentsel üstünlük ve hicret merkeziMedine'nin diğer karyeleri massedecek ve onlara galebe çalacak merkez şehir olması vasfı.Diğer yerleşimleri manevi ve siyasi egemenliği altına alan çekim merkezi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKolektif mükellefiyet ve sünnetullahAhlaki sorumluluk havzasıBireyleri ortak kader ve imtihan çatısı altında birleştirmekKarye, peygamberlerin tebliğine topluca tepki veren ve kolektif tavrına göre varlığını sürdüren dini birimdir.Kesin
İlmiİletişim ve bilginin yoğunlaşmasıEnformasyon ve hafıza merkeziOrtak tecrübeyi ve vahiy bilgisini kuşaktan kuşağa aktarmakGöçebeliğin dağınıklığına karşı bilginin, arşivin ve şahitliğin toplandığı bilgi düğümüdür.Güçlü
SiyasiOtorite ve kamu düzeniYönetilen siyasal cemaatHukukun yürütülmesini ve toplumsal denetimi sağlamakOrtak kurallara tabi olan, başkaldırdığında veya yozlaştığında topluca muaheze edilen siyasal yapıdır.Kesin
İktisadiÜretim, pazar ve fey dağıtımıEkonomik artık ve tüketim odağıKaynakları toplamak, pazarı işletmek ve zenginliği dolaşıma sokmakTarımsal artığın toplandığı, ticaret kervanlarının uğradığı ve fey gelirlerinin yönetildiği iktisadi havzadır.Kesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKümelenme ve yoğunlaşma çekirdeği (nucleation / clustering)Dağınık gaz veya sıvı parçacıklarının kritik bir eşikte bir araya gelerek yoğun bir faz veya çekirdek oluşturması gibi, bireylerin toplanıp yerleşik yapı kurması.Güçlü
Beşeri bilimlerYerleşikleşme (sedentarizasyon) ve kentsel aglomerasyonGöçebe unsurların coğrafi bir havzada toplanarak ortak normlar, iş bölümü ve kurumsal bağlar üreten yerleşik topluma dönüşmesi.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi günümüz Türkçesindeki köy, mezra veya kırsal mahalle manasına indirgeyerek anlam alanını küçültmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da Mekke (Ümmü'l-Kurâ), Kudüs, Bâbil, Mısır gibi devasa medeniyet merkezleri, başkentler ve metropoller de dahil olmak üzere yerleşik her türlü kurumsal şehir topluluğunu ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKaryelerin helakine dair ilahi kanunların sadece ilkel veya kırsal küçük cemaatleri bağladığı yanılgısına düşülür; modern küresel kentlerin, metropollerin ve medeniyet odaklarının Kur'an'ın karye sosyolojisine doğrudan muhatap olduğu gözden kaçırılır.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın tarih felsefesini, sünnetullahı ve toplumların yükseliş-çöküş dinamiklerini taşıyan ana sosyolojik kavram olması sebebiyle hayati öneme sahiptir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Geçmiş kavimlerin kıssalarını anlatan ayetlerde, Mekke merkezli tebliğ stratejisini bildiren pasajlarda ve toplumsal refah-yozlaşma ilişkisini kuran yasa ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Helakin bireysel günahlardan ziyade, bir yerleşimin ileri gelenlerinin (mütrefîn) kurumsallaştırdığı kolektif zulüm ve nankörlük sebebiyle geldiğini açıkça ortaya koyarak kaderci veya bireyci dar yaklaşımları düzeltir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamDağınık unsurların, suyun veya azığın belirli bir havzada, çukurda toplanıp biriktirilmesi ve bir arada tutulmasıdır.
  • Soyut anlamİnsan tekinin göçebe ve dağınık halden çıkarak ortak bir ahlaki, hukuki ve mekânsal düzende birleşip kolektif bir iradeye ve kadere sahip olmasıdır.
  • Sistematik karşılıkBireysel unsurların tek bir coğrafi alanda yoğunlaşarak kurumsal bir cemaat, pazar, hukuk ve ilahi hitap muhatabı haline geldiği yerleşim sistemidir.
  • LaTeX modeliK=(⋃i=1nxi)∩Ω  ⟹  Φ(K)≠∑i=1nϕ(xi)
  • LaTeX açıklamasıFormülde xi dağınık halde bulunan tekil bireyleri veya unsurları, Ω bu unsurların bir araya toplandığı sınırlı mekânsal ve kurumsal havzayı temsil eder. Bu toplanmanın kesişiminden doğan yerleşim birimi (K), tekil bireylerin basit bir toplamı değildir; ortaya çıkan kolektif ahlaki, hukuki ve ontolojik fonksiyon (Φ(K)), tek tek bireylerin fonksiyonlarının (ϕ(xi)) toplamından farklı ve aşkın bir toplumsal gerçeklik oluşturur. İlahi ceza veya mükâfat da işte bu toplanmış kolektif yapıya yönelir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ق