قنو
ق - ن - و
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ٨
Hurma salkımı demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(٨)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Hurma salkımı demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٦٤١القاف والنون و"وأيء" معهما
ق ن و، ق و ن، ق ي ن، ن و ق، ن ي ق، ي ق ن، ق ن أ، أ ن ق، أ ق ن مستعملات قنو:
قنا فلان غنما يقنو ويَقْنَى قُنُوّاً وقُنواناً وقُنْياناً. واقْتَنَى يَقْتَنِي اقتناءً، أي: اتخذه لنفسه، لاللبيع.
وهذه قِنْيةٌ، واتخذها قِنْيةً: اتخذها للنسل لا للتجارة.
وغنم قِنْية، ومال قِنْية وقِنْيان ويقال: غنم قِنْيَةٌ ومال قِنْيَةٌ بغير إضافة، أي: اتخذه لنفسه.
ومنه: قَنِيتُ حيائي، أي:
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٤٥- القنو: العذق، وتثنيته: قنوان، وجمعه قنوان (ومثله: صنو وصنوان). قال تعالى: ﴿قنوان دانية﴾ [الأنعام/99] والقناة تشبه القنو في كونهما غصنين، وأما القناة التي يجري فيها الماء فإنما قيل ذلك تشبيها بالقناة في الخط والامتداد، وقيل: أصله من قنيت الشيء: ادخرته؛ لأن القناة مدخرة للماء، وقيل: هو من قولهم قاناه، أي: خالطه، قال الشاعر:
*- كبكر المقاناة البياض بصفرة*
(الشطر لأمرئ القيس، وعجزه:
*غذاها نمير
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٥٠ق ن و
قنا المال يقنوه قنياناً وقنواناً واقتناه: اتخذه لنفسه لا للبيع وهذا مال قنيةٍ وقنوةٍ وقنيانٍ وقنوانٍ.
أنشد النضر: إن تدن مني للوصال دنوه أدنُ إليك للوفاء رتوه وأجلع الودّ كمال قنوه وقالت الخنساء: وهذه قنيته وقناه.
وأغناه الله وأقناه: أولاه الغنى والقنى وتقول: فلان يجتني الغنى والقنى من أطراف السيوف والنقا.
وقنيت حيائي: لزمته واقنى حياءك.
وقوني بياضها بصفرة: خلط.
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١١٬٩٩١: ( و ( *!القُنْوَةُ ، بالكسْر والضَّمِّ : الكِسْبَةُ ) . ) يقالُ : ( *!قَنَوْتُهُ *!قَنْواً ) ، بالفَتْح ، ( *!وقُنْواناً ) ، بالضَّمِّ ؛ وفي المُحْكم بالكسْرِ ، ( *!وقُنُوًّا ) ، كعُلُوَ : ( كَسَبْتُهُ ، *!كاقْتَنَيْتُهُ .
( و ) *!قَنا ( العَنْزَ ) *!قَنْواً : ( اتَّخَذَها للحَلْبِ ) ؛ ) واوِيٌّ يائِيٌّ .
وفي الصِّحاح : *!قَنَوْتُ الغَنَم وغيرَها *!قِنْوةً *!وقُنْوةً ، وقَنَيْتها قِنْيَةً
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٨٨٦قَنِىَ الحَيَآءَ
1 قَنِىَ الحَيَآءَ ذ He kept to the sense of shame, or modesty; (S, K;) he preserved it: and i. q. اِسْتَحْيَى: and ↓ اِسْتَقْنَى he kept to [or preserved] his sense of shame, or modesty. (TA.) ― -b2- قَنَا غَنَمًا, and ↓ اِقْتَنَى, He took for himself, got, or acquired, sheep, or goats [for a permanent possession], not for sale. (JK.) ― -b3- قَنَا, aor. يَقْنُو, inf. n. قُنُوٌّ;
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٩٥قَنَا
قَنَا U ( n. ac. قَنْو 1 , قُنْوَة 3t , قُنُوّ 27 , قُنْوَاْن 35 ),
a. Acquired, obtained, procured; possessed.
b. ( n. ac. قَنْو 1 ), Created.
c. I ( n. ac. قَنْو 1 ), Kept, preserved ( purity, modesty ).
d. [ pass.
قُنِيَ
قُنِيَ ],
a. Was kept at home, was secluded ( girl ).
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٣٬٢٥٨قنو
قَنا - يَقْنُوْ - قِنْوَة - قِنْوان
قَنا - يَقْنُو + الكائن: يفضى ويفرغ: الشيء الدقيق والنحيل من الداخل مثل القصبة الجوفاء الفارغة
قِنْوَة: اسم فعل بمعنى مفعول من " قَنا - يَقْنُوْ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " قَنا - يَقْنُوْ ": الشيء الذي " قنا ":" القنوات أو الأقنية ": أيُّ " مُقَنَّى "
قِنْوان: جمع " قِنوة "
{ومن النخل من طلعها قنوان
الصيغ(١)
الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٤ (الإجمالي: ٣٤)
- ينع
الآيات المشتركة: ١ · Ve onun olgunlaşması
- رمن
الآيات المشتركة: ١ · Nar meyvesi veya ağacı demektir
- زيت
الآيات المشتركة: ١ · Zeytindir
- خضر
الآيات المشتركة: ١ · Hudr : Sebzedir
- شبه
الآيات المشتركة: ١ · Benzeşen
- عنب
الآيات المشتركة: ١ · E’nab, Üzüm asması demektir
- ركب
الآيات المشتركة: ١ · “Rükbe” diz demektir
- طلع
الآيات المشتركة: ١ · Dal demektir
- نخل
الآيات المشتركة: ١ · Hurma ağacıdır
- ثمر
الآيات المشتركة: ١ · Meyve demektir
- نبت
الآيات المشتركة: ١ · Bitki
- موه
الآيات المشتركة: ١ · Su
الآيات التي ورد فيها(١)
… نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَرَاكِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ …
Salkımlar
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | قنو |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | İlletli (nakıs) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | عذق, طلع, حمل, ثمر |
| Zıt Kök | بيع |
| Çekirdek Özet 1 | Ağaçta toplanıp sarkan meyve kümesi, hurma salkımı; elde tutulan ve biriktirilen asıl değer |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi yaratılışın bereketiyle dalından sarkıp kolayca devşirilen rızık ve üretim nimeti |
| Çekirdek Özet 3 | Ticari elden çıkarmaya değil, kalıcı olarak elde tutulmaya ve üretime tahsis edilen sermaye |
| Kritik Hata Riski | Ayette geçen salkım ifadesini yalnızca bitkisel bir tasvir sayıp iktisadi ve varoluşsal edinim boyutunu gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| قن | Bir şeyi toplamak, bükerek ya da yoğunlaştırarak bir arada tutmak, boyun eğdirip tasarruf altına almak (قنت, قنط, قنطر, قنع) | و | Toplanıp bükülen ve elde tutulan nesneye kavisli bir uzanım, sarkma, dalından devşirilme ve kalıcı mülk edinme niteliği kazandırmıştır |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | Yoğunlaşma, bir merkeze doğru toplanma ve somut bir kütle oluşturma sınırını belirler |
| ن | Filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Büyüme, filizlenme, dallanarak süregelen canlılık ve bereket akışını temsil eder |
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Gövdeye tutunma, bir bağ ile asılı kalma ve kavis çizerek sarkma hareketini sağlar |
| قنو | Merkeze toplanıp bağlanan filizin kavis çizerek sarkması | Canlı bir gövdeden filizlenip yoğunlaşan meyvelerin bir kavisle dalda tutunup sarkması ve elde edilmeye hazır hale gelmesi hareketidir |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Hurma ağacının gövdesinden sarkan, üzerinde yaş ve olgun hurmaları taşıyan salkım (عِذْق) ve burundaki belirgin kavis |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Antere b. Şeddâd bir beytinde hayânı muhafaza et ve kendine bağla anlamında bu kökü kullanmıştır: فاقْنَيْ حياءك لا أبالك واعلمي / أني امرؤ سأموت إن لم أقتل |
| Erken Arapça kullanım | Bir kimsenin satmak için değil, kendisinde kalması ve üremesi amacıyla mülk edinip sakladığı deve veya koyun gibi asıl mallar hakkında kullanılmıştır: غنم قنية ومال قنية |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Dīvânü ʿAntara.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça قنو kökü, Sami dil ailesinde kök biçimi olarak elde etmek, mülk edinmek, satın almak, yaratmak veya varlık haline getirmek anlamlarını taşıyan ortak kök katmanıyla doğrudan bağlantılıdır. İbranicede mülk edinmek, sahip olmak ve satın almak anlamına gelen קנה (qanah) fiili ve bununla ilişkili olarak kamış, dal, kanal anlamındaki קנה (qaneh) biçimleri mevcuttur. Benzer şekilde Süryanicede ܩܢܳܐ (qna) elde etmek ve mülk edinmek anlamında kullanılırken, Akadcada qanû kamış ve ölçü çubuğu anlamını taşır. Arapçada kök bir yandan hurma dalı ve salkımındaki kavisli uzantı ile su kanalı gibi somut nesnelere ad olurken (قناة ve قنو), diğer yandan satılmayıp kalıcı varlık olarak elde tutulan mal ve mülk edinme fiilini (اقتناء) ifade eden ikili bir semantik genişleme göstermiştir. Bu durum, bükülüp sarkan dalın üzerindeki somut meyve kümesinin, insan hayatındaki kalıcı edinim ve sermaye birikimiyle örtüştürüldüğünü belgeler.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Lisānü’l-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | قنو ve قني geçişliliği | Kök, kavisli uzantı ve salkım anlamından, el altında tutulan kalıcı sermaye ve edinim anlamına evrilmiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice קנה (qanah) ve Süryanice ܩܢܳܐ (qna) | Ortak Sami katmanında mülk edinme, var kılma ve kamış/dal anlamları kökün iki ana semantik kolunu oluşturur | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik ortak leksik unsurlar | Kamış, çubuk veya kavisli gövde uzantısına dayalı edinim tasvirleri aile genelinde dağınık izler taşır | Muhtemel |
المصدر David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Brown-Driver-Briggs.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| قنو | Anlamlı | Salkım, elde tutulan mal | Hurma salkımı ve elden çıkarılmayan mülk | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| قون | Anlamlı | Düzeltmek, biçimlendirmek | Demircinin demiri dövüp şekillendirmesi | Kur'an'da geçmez |
| نقو | Anlamlı | Arıtmak, temizlemek | İlik, kemik iliğini çıkarmak ve bir şeyin özünü seçmek | Kur'an'da geçmez |
| نوق | Anlamlı | İncelik, deve, intizam | Dişi deve; bir şeyi ustalıkla ve incelikle yapmak | Kur'an'da geçer |
| وقن | Anlamlı | Yuva, kaya çukuru | Kuşun dağ tepesinde veya kayalıkta yaptığı yuva | Kur'an'da geçmez |
| ونق | Anlamlı | Hoşa gitmek, hayran kalmak | Bir şeyin güzelliğiyle gözü ve gönlü doyurması | Kur'an'da geçmez |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| قنو | Merkez | Ağaçtan sarkan meyve kümesi | Dalından aşağı kavisle sarkan, derlenmeye hazır ve kalıcı bereket taşıyan salkım | Hurma salkımı ve kalıcı mal |
| عذق | Komşu | Ağaç dalı ve salkım | Salkımın doğrudan sapını ve dal yapısını öne çıkarır | Hurma salkımının dallı iskeleti |
| طلع | Komşu | İlk beliriş ve tomurcuk | Meyvenin ilk dışa çıkışını ve tomurcuk evresini anlatır | Hurma tomurcuğu ve meyve başı |
| حمل | Komşu | Taşınan ürün | Ağacın veya canlının üzerinde taşıdığı yükün tamamını ifade eder | Genel ürün yükü ve taşınan meyve |
| ثمر | Komşu | Nihai semere | Olgunlaşıp yenmeye hazır hale gelen nihai çıktıyı bildirir | Genel meyve ve hasat ürünü |
| بيع | Zıt | Elden çıkarma ve mübadele | Malı kalıcı mülk edinmenin aksine elden çıkarmayı ve el değiştirmeyi hedefler | Satış, ticaret ve mülkü devretme |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | قنو | Salkım ve kalıcı mal | Hurma salkımını ve satılmayıp saklanan mülkü karşılar | Kesin |
| Latince | Racemus, possessio | Üzüm/meyve salkımı; kalıcı mülk | Racemus salkım formunu verirken, possessio kökün edinim boyutunu karşılar | Güçlü |
| İngilizce | Cluster (of dates); acquisition | Hurma salkımı; edinim | Cluster meyve kümesini, acquisition elde tutulan mülk anlamını verir | Güçlü |
| Almanca | Fruchtstand, Fruchttraube; Erwerb | Meyve salkımı; edinim | Salkımın dalda toplanışını ve elde tutulan varlığı ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | Régime (de dattes); acquisition | Hurma salkımı/hevenk; edinim | Régime botanik salkım yapısını tam karşılar | Güçlü |
المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| قنوان | Uzanıp sarkan hurma salkımları | Yaratılış delilleri ve ilahi lütuf bağlamında kolayca erişilen rızık; En'âm 6:99 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Yaratılış delilleri ve in'âm | Ağacın boyuna rağmen meyvenin aşağı sarkıtılarak insana yakın kılınmasındaki kudret ve hikmet | Kolaylaştırılmış ilahi lütuf |
| Fıkıh | Zekât ve ziraat hükümleri | Hurma ağacındaki salkımların olgunlaşması, hasat tahmini ve zekâtın tahakkuk anı | Zirai verim ve asıl mülk edinimi |
| Tefsir | Tabiattaki nizamın tasviri | Hurma tomurcuğundan sarkan salkımların yakınlığı ve kolayca toplanabilirliği | Rahmetin somut ve erişilebilir tezahürü |
| Hadis | Mülk ve ziraat tasvirleri | Satılmayıp nesli ve sütü için elde tutulan temel sermaye mallarının tespiti | Elde tutulan asıl servet |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Yaratılış ve rububiyet nizamı | İlahi lütfun erişilebilirliği | Şükrü celbetme | İnsanın emeğini aşan bereketin dallardan sarkıtılması | Kesin |
| İlmi | Botanik ve morfoloji | Çiçek ve meyve salkımı morfolojisi | Üremeyi ve taşımayı sağlama | Hurma lifleri ve salkım yapısının ağır meyveleri taşıma mekaniği | Güçlü |
| Siyasi | Kamu güvenliği ve iaşe | Zirai kaynakların sürekliliği | Toplumun temel gıdasını garanti etme | Temel tarım varlıklarının korunması ve hasat güvenliği | Muhtemel |
| İktisadi | Mülkiyet ve sermaye teorisi | Sabit sermaye ve verimli ana mal | Katma değer üretme | Ticari mübadele için değil, sürekli getiri için elde tutulan asıl varlık | Güçlü |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kümelenme (clustering) ve asılı yük statiği | Ayrık elemanların ortak bir düğüm noktasından kavisli bağlarla sarkarak dengeli küme oluşturması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sabit sermaye birikimi ve tasarruf davranışı | Bireyin veya toplumun elden çıkarmayıp geleceğe dönük üretim için bünyesinde tuttuğu temel iktisadi değerler | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi sadece soyut bir peyzaj unsuru veya rastgele bir hurma dalı gibi görerek kökün edinim, tutunma ve sermaye niteliğini göz ardı etmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Ağacın en tepesinden yere doğru kavis çizerek insanın el uzatabileceği mesafeye inen zahmetsiz, bol ve tükenmez ilahi rızık düzeni |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayetteki nizamın estetik ve fonksiyonel boyutunu koparmak, ilahi ihsanın erişilebilirliğini sıradanlaştırmak |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Tabiat ayetlerindeki nizamın hem estetik mükemmelliğini hem de insanın ihtiyacına tam denk gelen erişim kolaylığını tek bir somut imgeyle sunduğu için önemlidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Gökten su indirilmesi, bitkilerin yeşermesi ve insanın beslenmesine sunulan gıdaların sayıldığı kevnî ayet gruplarında belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Meyvelerin ve rızkın insana tesadüfen ulaştığı zannını yıkar; ağacın boyuna tezat teşkil edecek biçimde meyvenin insanın eline yakınlaştırıldığını gösterir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamHurma tomurcuğundan çıkıp lifli kavisler halinde yere doğru sarkan, üzerinde bol meyve taşıyan salkım kümesi.
- Soyut anlamBir kaynağa sımsıkı tutunarak yoğunlaşan, bereket üreten ve elden çıkarılmayıp kalıcı bir edinim olarak korunan değer.
- Sistematik karşılıkÜretim merkezine bağlı kalıp kavisli bir yayılımla dışa açılan, muhatabına kolay erişim sağlayan sabit sermaye ve rızık deposu.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde , zamanı boyunca ağacın veya ana kaynağın gövdesinden süzülen bereket akışının birikimini temsil eder. , salkım düğümündeki yoğunlaşmayı; ifadesi kavis çizerek aşağı doğru uzanan dalın yerçekimi ve yapısal sönümlenme dinamiğini gösterir. ise salkımın yere ve insana yakınlaşmasıyla () ortaya çıkan nihai erişilebilirlik ve devşirilme kolaylığını ifade eden rızık fonksiyonudur.