كين
ك - ي - ن
جذر- الورود: ٢
- الآيات: ٢
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٠
معناه في القرآن: Olmak istediler
ملاحظاتي
المعاجم(١٠)
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٨٨٨الكاف والنون و"وايء" معهما
ك و ن، و ك ن، ن و ك، ك ن ي، ن ي ك، ك ي ن، ن ك أ، أ ن ك مستعملات كون: الكَوْنُ: الحدث يكون بين الناس، ويكون مصدراً من كان يكون كقولهم: نعوذ بالله من الحور بعد الكَوْن، أي: نعوذ بالله من رجوع بعد أن كان، ومن نقص بعد كون. والكينونة في مصدر كان أحسن. والكائنة أيضاً: الأمر الحادث.
والمكان: اشتقاقه من كان يكون، فلما كثرت صارت الميم كأنها أصلية فجمع على أمكنة، ويقال أيضاً:
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦١الكَيْنُ: لحمةٌ داخل فرج المرأة، والجمع كُيونٌ، وهي كالغُدَد.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٠٬٦٧٨ك ن ( و ا ي ء )
كنا ، كون ، كين ، كأن ، وكن ، أنك ، نكأ ، نكي ، نوك ، نيك ، أكن : ( مستعملة ) .
كنا : قال الليث : كنَى فُلانٌ عن الكلمَة المُستَفْحَشَةِ يَكني إذا تكلّمَ بغيرها مما
يُسْتَدلُّ به عليها ، نحو الرّفَثِ والغائِط ونحوه .
وفي الحديث ( مَنْ تَعَزَّى بِعَزَاءِ الجاهِليّة فَأَعِضُّوهُ بأيْرِ أبِيهِ ولا تَكْنُوا ) .
وقال أبو عبيد يُقالُ : كَنَيْت الرَّجُلَ ، وكَنَوْتُه : لُغتان . وأنشدني
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٣٠٤(باب الكاف والياء وما يثلثهما)
(كيد) الكاف والياء والدال أصلٌ صحيح يدلُّ على معالجةٍ لشيء بشدّة، ثم يتّسع الباب، وكلّه راجعٌ إلى هذا الأصل. قال أهلُ اللُّغة: الكيد: المعالجة. قالوا: وكلُّ شيءٍ تُعالِجُه فأنت تَكِيدُه. هذا هو الأصل في الباب، ثم يسمُّون المَكر كيداً. قال الله تعالى: ﴿أمْ يُرِيدُونَ كَيْداً﴾ [الطور 42]. ويقولون: هو يَكيدُ بِنَفسهِ، أي يجودُ بها، كأنَّه يُعالِجها لتخرُج. والكَيْد:
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٢٤ك ي ن
كان الرجل يكين كينةً واستكان استكانةً إذا خضع وأكانه: أخضعه وأدخل عليه من الذل ما أكانه.
قال: لعمرك ما تشفى جراح تكينه ولكن شفائي أن تئيم حلائله وبات بكينة سوء: ما يتكلّم إلا أن تنذره إذا بات واجماً.
واكتان إذا أسرّ الحزن في جوفه واشتقّ من الكين وهو لحم باطن الفرج وقيل: البظر لأنه في أسفل موضع وأذله.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٣٢٨الكَيْنُ: لحمةُ داخلِ فرجِ المرأَة. ابن سيده: الكَيْنُ لخم باطنِ الفرج، والرَّكَب ظاهره؛ قال جرير:
غَمَزَ ابنُ مُرَّةَ، يا فَرَزْدَقُ، كَيْنَها
غَمْزَ الطَّبِيبِ نَغانِغَ المَعْذُورِ
يعني عمرانَ بن مرة المِنْقَريّ، وكان أَسَرَ جِعْثِنَ أُخت الفرزدق يوم السيِّدان؛ وفي ذلك يقول جرير أَيضاً:
هُمُ ترَكوها بعدما طالت السُّرى
عَواناً، ورَدُّوا حُمْرةَ الكَيْنِ أَسودا
وفي ذلك يقول جرير أَيضاً:
يُفَرِّجُ
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٠* ك ي ن * * كَأَيِّنْ * معناها معنى كم في الخبر والاستفهام و * كائِنْ * بوزن كاعٍ لغة فيها
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٥٠٧: ( *!كانَ *!يَكِينُ *!كَيْناً : ( خَضَعَ وذَلَّ .
( *!واكْتَانَ : حَزِنَ ؛ قيلَ : هو افْتَعَلَ مِنَ *!الكَيْنِ ، وقيلَ : مِن الكَوْنِ .
( *!والكَيْنُ : لَحْمُ باطِنِ الفَرْجِ ، والرَّكَبُ ظاهِرُه ؛ قالَ جريرٌ :
غَمَزَ ابنُ مُرَّةَ يا فَرَزْدَقُ *!كَيْنُها غَمْز الطَّبِيبِ نَغانِغَ المَعْذُورِيعْنِي عِمْرانَ بن مُرَّةَ الفَزَارِيّ ، وكانَ أَسَرَ جِعْثِنَ أُخْت الفَرَزْدقِ يَوْمَ السِّيدان .
(
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٤٩اِسْتَكَانَ
10 اِسْتَكَانَ ذ : see اِسْتَكَنَ in art. سكن: and see art. كون.
كَيْنٌ
كَيْنٌ ذ (also written كَيْنَةٌ, K, voce زَرْنَبٌ): see بَظْرٌ.
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٨٣كَانَ
كَانَ ( y ) I ( n. ac. كَيْن 1 )
a. [ La ], Humbled himself to.
أَكْيَنَ
أَكْيَنَ IV ,
a. Humbled.
اِكْتَيَنَ
اِكْتَيَنَ VIII ,
a. Was sad, downcast, dejected.
اِسْتَكْيَنَ
اِسْتَكْيَنَ X ,
a. see I .
كِيْنَة
كِيْنَة 2t ,
a. Evil plight.
كِيْنَا
كِيْنَا
a. Quinine.
الجذور المجاورةالمجاورة: ١٦ (الإجمالي: ٢٠)
- ضرع
الآيات المشتركة: ١ · Hayvan memesidir
- وهن
الآيات المشتركة: ١ · Gevşemeyin
- ربب
الآيات المشتركة: ٢ · Ribve, tümsek demektir
- ضعف
الآيات المشتركة: ١ · Katlanmış deri demektir
- صوب
الآيات المشتركة: ١ · Sağanak yağmur demektir
- حبب
الآيات المشتركة: ١ · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)
- صبر
الآيات المشتركة: ١ · Granit taş demektir
- قتل
الآيات المشتركة: ١ · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…
- نبأ
الآيات المشتركة: ١ · Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür
- مع
الآيات المشتركة: ١ · Beraber
- كثر
الآيات المشتركة: ١ · Kesr(sin ile) kırık demektir
- سبل
الآيات المشتركة: ١ · Biribirini kesen yoldur
الآيات التي ورد فيها(٢)
وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ
Olmak istediler
وَلَقَدْ أَخَذْنَاهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ
Olmak istediler
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | كين |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Ecvef-i yâî |
| Bağlamsal Yakın Kökler | خضع, ذلل, سكن |
| Zıt Kök | عزز |
| Çekirdek Özet 1 | İçe çekilme, büzüşme, en dipte ve örtülü kalma neticesinde zayıflık ve boyun bükme hali |
| Çekirdek Özet 2 | Zorluk ve musibetler karşısında direnci yitirip zilletle boyun eğme, teslim olma veya acze düşme tutumu |
| Çekirdek Özet 3 | Varlık baskısı karşısında iradi dik duruşu kaybederek içsel çöküş yaşama ve teslimiyet gösterme olgusu |
| Kritik Hata Riski | Kökün türevi olan fiilin salt durağan bir varoluş veya fiziki sükûnet zannedilerek zillet ve içsel boyun eğiş vurgusunun gözden kaçırılması |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| كي | Sıkıştırma, daraltma, içe doğru bastırarak büzme veya iz bırakma | ن | Büzülme ve daralma hareketini süreklilik arz eden kalıcı bir hal, zayıflık, içe gömülme ve zillet çizgisine bağlamıştır; nitekim كيد kökünde bu baskı gizli hileye, كيف kökünde biçimsel sınırlamaya, كيل kökünde ise ölçü sınırına yönelirken, bu kökte içsel boyun eğiş ve acziyete dönüşmüştür. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ك | avuç içi; kavrama, eğme, kaplama | Dıştan gelen baskıyla bir şeyi bükme, kavrayıp içe doğru kıvırma ve üstünü örtme hareketini kurar. |
| ي | el ve kol; iş, yapma, uzanma | Bu bükülme ve kapanma eyleminin somut bir işleyiş, failin üzerinde gerçekleşen fiili bir durum olduğunu belirtir. |
| ن | filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Büzüşme, kıvrılma ve saklanma hareketinin kalıcı bir edilgenlik, zayıflık ve sükûnet haline yerleşmesini sağlar. |
| كين | avuç içiyle bastırıp bükülen şeyin içe doğru kıvrılarak süreklilik kazanması | Dışarıdan gelen etki veya darbe karşısında varlığın dikliğini kaybedip kendi içine doğru büzülmesi, alçalması ve boyun eğerek kalıcı zillet durumuna girmesi hareketini temsil eder. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Dişi uzvunun en dipte, gizli ve büzüşük duran iç dokusu; içe çekilme, saklanma ve büzülerek altta kalma hali. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Veri bulunamadı |
| Erken Arapça kullanım | Emevî dönemi şairi Cerîr’in yergisinde bir kadının esir alınması ve aşağılanmasını betimlerken bu kökün somut organ adını zillet ve acziyet bağlamında zikrettiği nakledilir: غَمَزَ ابنُ مُرَّةَ يا فرزدقُ كَيْنَها / غَمْزَ الطبيبِ نَغانِغَ المَعْذُورِ |
المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça كين kökü, Sami dillerindeki ortak varoluş veya yerleşik hale gelme kökü olan k-w-n ile semantik bir kavşakta buluşmakla birlikte, özellikle yâ’lı biçimiyle içe büzülme, alçakta kalma ve zillet içinde boyun eğme yönünde özelleşmiş bir yapı sergiler. İbranicede k-w-n kökü bir şeyi sağlamlaştırmak, dikmek veya hazırlamak anlamına yönelirken, Arapçada bu tabandan türeyen yâ’lı form ve özellikle türetilen istikāne kalıbı, dikilmenin tam aksine kendi üzerine kapanma, ezilme ve alçalma nüansını kazanmıştır. Süryanicede k-y-n kökü doğruluk ve adalet gibi normatif düzen anlamlarını taşırken, iç Arapça gelişimde kök, bedensel bir dokunun derin ve gizli konumundan hareketle mecazi olarak derin bir eziklik, hüzün ve boyun eğiş (istekāne) hattına evrilmiştir. Bu ayrışma, Sami dillerinde genel varoluş ve düzen bildiren temel çekirdeğin Arapçada içselleşmiş bir güçsüzlük ve edilgen teslimiyet zeminine çekildiğini göstermektedir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | كين kökünden türeyen kîne ve istikāne | Organın dipte ve büzüşük olmasından hareketle bir kimsenin zillet ve acziyetle boyun eğmesi, kederini içine atarak sinmesi anlamına genişlemiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice k-w-n ve Süryanice k-y-n | Kuzeybatı Sami dillerinde düzen, istikrar ve varoluş anlamı hâkimken Arapçada yâ ile türetilen form büzülme, ezilme ve alçalma yönünde semantik kırılma yaşamıştır. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik katmanda güvenilir ve spekülasyondan uzak bir dış akrabalık verisi tespit edilememiştir. | Veri bulunamadı |
المصدر Lisān al-ʿArab, HALOT, Brown-Driver-Briggs.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| كين | Anlamlı | İçe çekilme, boyun eğme, zillet | Bir musibet veya baskı karşısında küçülerek teslim olma ve içe büzüşme halidir. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| كني | Anlamlı | Örtme, üstü kapalı söyleme | Bir ismi doğrudan anmayıp kinaye ve künye yoluyla gizleyerek ima etmektir. | Ortak gizleme ve geriye çekilme çekirdeği; Kur'an'da geçmez. |
| يكن | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Arap dilinde kullanılmayan terkip. |
| ينك | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Arap dilinde kullanılmayan terkip. |
| نكي | Anlamlı | Yaralama, zarara uğratma, yenilgiye uğratma | Düşmanı kırıp geçirmek, yarasını deşmek ve onda derin acı ve hasar bırakmaktır. | Zıt yönlü aktif şiddet hareketi; Kur'an'da geçer. |
| نيك | Anlamlı | Cinsi münasebette bulunma | Somut bedensel birleşme fiilidir. | Kur'an'da geçmez. |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| كين | Merkez | Boyun eğme ve zillet | Baskı karşısında içsel bir çöküntüyle büzülüp dirençsizce alçalmayı ifade eder. | Fiziksel ve ruhsal eziklikle gelen pasif teslimiyet. |
| خضع | Komşu | Boyun eğme ve itaat | Baş ve boyun eğerek dışa vurulan saygı ve teslimiyet duruşudur; zilletten ziyade fiziki eğilmeyi öne çıkarır. | Organların teslimiyeti ve alçakgönüllülük. |
| ذلل | Komşu | Alçalma ve zillet | Kolay yönetilir, boyunduruğa girer hale gelmeyi ve değersizleşmeyi anlatır. | Direncin kırılması ve itaate elverişli kılınma. |
| سكن | Komşu | Hareketsizlik ve yatışma | Çalkantı ve hareketin durması, sükûnete ve dinginliğe kavuşma durumudur. | Hareketsizlik ve dinginlik boyutu ön plandadır. |
| عزز | Zıt | Üstünlük, güç ve onur | Yenilgi kabul etmeyen, baskıya boyun eğmeyen mutlak güç, sağlamlık ve izzet halidir. | Zillet ve boyun eğmenin tam karşıtı olan dik duruş. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | كين | Zilletle boyun eğme, büzülme | Dış baskı altında küçülerek iradesini kaybetme durumunu tam karşılar. | Kesin |
| Latince | succumbere, se submittere | Yenilgiye boyun eğmek, çökmek | Fiziksel ve iradi olarak bir gücün altına düşmeyi karşılar; bedensel büzüşme nüansını dışarıda bırakır. | Güçlü |
| İngilizce | to succumb, to cower, to abase oneself | Korkuyla sinmek, boyun eğmek | Hem sinme ve büzülme hem de baskı karşısında teslim olma yönünü dengeli biçimde verir. | Güçlü |
| Almanca | sich beugen, klein beigeben, verzagen | Eğilmek, boyun bükmek, yılmak | Direnci bırakıp küçülmeyi ifade eder; gizli içsel çöküntü boyutunu kısmen karşılar. | Güçlü |
| Fransızca | succomber, s'abaisser, capituler | Yenilmek, alçalmak, teslim olmak | İradeyi terk edip aşağı bir konuma razı olmayı verir; kökün somut büzüşme imgesini içermez. | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane’s Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| اسْتَكَانُوا | Savaştaki zorluklar karşısında zillet gösterme, düşmana boyun eğme | Allah yolunda mücadele eden kamil müminlerin uğradıkları musibetler yüzünden gevşemediklerini ve düşmana teslim olmadıklarını bildiren bağlam; Âl-i İmrân 3:146. |
| اسْتَكَانُوا | İlahi azap ve uyarılar karşısında kibirlenmeyip tevazuyla boyun eğme | Kendilerine dokunan azaba rağmen inkârcıların Rablerine boyun büküp yalvarmadıklarını, kibirlerini sürdürdüklerini bildiren bağlam; el-Mü'minûn 23:76. |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahiyat ve kader tartışmaları | Kulun ilahi kudret karşısındaki mutlak acziyeti ile küfürdeki ısrarının sorumluluğu arasındaki ilişki; azap anında istikāne göstermemenin kalbi körlük sayılması. | Yaratıcı karşısında zorunlu ve ahlaki boyun eğiş. |
| Fıkıh | Cihad ve esaret hukuku | Düşman karşısında savaşı bırakıp zilletle teslim olmanın (istikāne) hükmü; direnç göstermenin farziyeti ve zaruret halleri. | Direncin terk edilmesi ve teslimiyetin hukuki sonuçları. |
| Tefsir | Morfolojik ve semantik tahlil | İstekāne kelimesinin سكن kökünden iftiāl mi yoksa كين kökünden istif‘āl mi olduğu dilbilimsel tartışması; kökün zillet ve tazarru anlam katmanları. | Kibrin zıddı olan içsel ezilme ve teslim olma. |
| Hadis | Dua ve ahlak rivayetleri | Kulun namazda ve münacatta Rabbine karşı tezellül ve istikāne içinde bulunmasının, buna karşılık zalimlere karşı izzetini korumasının vurgulanması. | İbadette huşu ve zillet, yaratılana karşı vakar. |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Uluhiyet-ubudiyet ilişkisi | Huşu ve tazarru | Kibri kırarak mutlak teslimiyete zemin hazırlama | Kulun ancak Allah karşısında tam bir boyun eğişle istikāne göstermesi meşru bir teslimiyettir. | Kesin |
| İlmi | Hakikat arayışı | Dogmatik çöküş veya teslimiyet | Delil karşısında teslim olma veya baskı karşısında fikri direnci yitirme | Zihnin hakikat karşısında eğilmesi erdem iken, zorbalık karşısında fikren sinmesi körelmedir. | Güçlü |
| Siyasi | Otorite ve cihad ilişkisi | Zillet ve teslimiyetçilik | Toplumsal direncin kırılarak iradenin düşmana devredilmesi | Dış baskı ve tehditler karşısında siyasi iradenin eğilerek bağımsızlığını yitirmesi kınanır. | Kesin |
| İktisadi | Kriz ve piyasa baskısı | İflas ve ezilme hali | İktisadi aktörün borç ve tekelleşme altında ezilerek faaliyetini sürdüremez oluşu | Borç ve baskı sarmalında kalan üreticinin piyasa aktörlerine boyun bükmesi halidir. | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Malzeme yorulması ve plastik deformasyon | Dış gerilme ve basınca maruz kalan bir yapının esneklik sınırını aşıp eski haline dönemeyecek şekilde çökmesi ve direncini kaybetmesi olgusu. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Öğrenilmiş çaresizlik ve anomi | Bireyin veya grubun sürekli travma ve baskı altında kalarak mücadele iradesini tamamen terk edip edilgen bir boyun eğişe razı olması hali. | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün fiil formunun yalnızca fiziki bir sükûnet, sıradan bir var olma veya mekanik bir hareketsizlik olarak algılanması. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kelimenin salt durağanlık değil; onur kırıcı bir zillet, iradesiz teslimiyet, kalbi çöküntü ve dış güce boyun eğme anlamlarını içeren derin bir ahlaki ve psikolojik tutum olması. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Âl-i İmrân 3:146 ayetindeki cihat ahlakının ve el-Mü'minûn 23:76 ayetindeki inkârcı kibrinin sıradan bir durulma gibi çevrilerek ayetin direniş ve tevazu eksenindeki keskin uyarısının zayıflatılması. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın mümin şahsiyetine yüklediği onurlu direniş ahlakı ile inkârcıların kalbi katılığını tasvir eden zıt kutupları, zillet ve boyun eğme kavramı üzerinden inşa etmesi bakımından temeldir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Mücadele, savaş ve şehadet bağlamında psikolojik direncin anlatıldığı ayetler ile ilahi azaba rağmen kibirlerinden vazgeçmeyen kavimlerin tasvir edildiği uluhiyet ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Müminin sabır ve tevekkül halinin pasif bir eziklik veya zillete razı olma demek olmadığını; asıl teslimiyetin yalnızca Allah'a gösterilip zalim güçler karşısında asla istikāne gösterilmeyeceğini ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamCanlı dokunun baskı altında kalarak içe büzüşmesi, dipte ve örtülü kalarak hareket yeteneğini kaybetmesi.
- Soyut anlamAğır musibet, tehdit veya otorite karşısında bireyin iradi direncini terk ederek zilletle boyun eğmesi ve sinmesi hali.
- Sistematik karşılıkDışsal bir baskı alanı karşısında sistemin iç dengesini koruyamayıp direncini sıfırlaması ve edilgen bir konuma teslim olması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde sisteme dışarıdan uygulanan şiddetli baskı, bela veya düşman gücünü temsil eder. iç direnç ve sebat eşiğidir. Dış baskının direnci aşması (), irade ve direnme kabiliyetinin sıfıra yaklaşmasına () yol açar; bu durumun nihai sonucu ise içsel büzülme, zillet ve teslimiyet durumu olan (istikāne) halinin gerçekleşmesidir.