محل

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: م-ح-لالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١٢ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».خوفشيأحمدمحلرعدالْمِحَالِرسلصعقملكصوبشددأله

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

محل

م - ح - ل

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Komplo

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٬١٢٨
باب الحاء واللام والميم معهما ح م ل، ح ل م، م ل ح، م ح ل، ل ح م كلهن مستعملات حمل: الحَمَلُ: الخَروف، والجميع الحُمْلانُ. والحَمَلُ: برُجْ ٌمن البُرُوج الاثنَيْ عشر. والفعل حَمَلَ يَحْمِلُ حَمْلاً وحُمْلاناً. ويكون الحُمْلان أجْراً لما يُحْمَل. والحُمْلان: ما يُحْمَلُ عليه من الدَّوابِّ في الهِبَة خاصَّةً. وتقول: إني لأَحمِلُه على أمرٍ فما يَتَحَمَّل، وأُحَمِّله أمراً فما يَتَحَمَّل، وإنَّه
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٠٠٢
المَحْلُ: الجَدبُ، وهو انقطاع المطر ويُبْسُ الأرض من الكلإ. يقال: بلدٌ ماحِلٌ، وزمانٌ ماحلٌ، وأرضٌ مَحْلٌ وأرضٌ مُحُولٌ. يريدون بالواحد الجمع. وقد أَمْحَلَتْ. قال ابن السكيت: أَمْحَلَ البلدُ فهو ماحِلٌ، ولم يقولوا مُمحِلٌ. وربَّما جاء ذلك في الشعر. قال حسَّان بن ثابت: إمَّا تَرَيْ رأسي تَغَيَّرَ لـونُـهشَمَطاً فأصبَحَ كالثغامِ المُمْحِلِ وأَمْحَلَ القومُ: أجدبوا. والمَحْلُ: المكرُ والكيد.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٨٬٥٧٠
ح ل م حمل ، حلم ، لحم ، لمح ، ملح ، محل : مستعملات . حمل : قال الليث : الحَمَلُ الخروف والجميع الْحُمْلاَنُ . والحَمَلُ بُرْجٌ من بُرُوجِ السَّمَاءِ ، أوله الشَّرْطانِ وهما قرْنَا الحَمَل ثم البُطيْن ثلاثة كَوَاكِب ثم الثُّريا وهي أَلْيَةُ الحَمَل ، هذه النجومُ على هذه الصفة تسمى حَمَلاً . سلمة عن الفرَّاء : المُحَامِلُ الذي يَقْدر على جوابك فيدعُه إبقاءً على مودتك ، والمُجَامِل الذي لا يَقْدر
لا توجد ترجمة تركية بعدرابط المدخل

ح ل م حمل ، حلم ، لحم ، لمح ، ملح ، محل : مستعملات . حمل : قال الليث : الحَمَلُ الخروف والجميع الْحُمْلاَنُ . والحَمَلُ بُرْجٌ من بُرُوجِ السَّمَاءِ ، أوله الشَّرْطانِ وهما قرْنَا الحَمَل ثم البُطيْن ثلاثة كَوَاكِب ثم الثُّريا وهي أَلْيَةُ الحَمَل ، هذه النجومُ على هذه الصفة تسمى حَمَلاً . سلمة عن الفرَّاء : المُحَامِلُ الذي يَقْدر على جوابك فيدعُه إبقاءً على مودتك ، والمُجَامِل الذي لا يَقْدر على جوابك فيتركُه ويحقدُ عليك إلى وقتٍ مّا . ويقال فلان لا يَحْمِلُ أي يُظْهِر غَضَبَهُ . سلمة عن الفراء قال الحَمَلُ النَّوْءُ قال وهو الطَّلِيُّ ، يقال مُطِرْنَا بِنَوْءِ الحَمَلِ وبِنَوْءِ الطَّلِي . الليث : حَمَلَ الشيءَ يَحْمِلُه حَمْلاً وحُمْلاَناً ويكون الْحُمْلاَنُ أجراً لما يُحْمَلُ . قال والحُمْلاَنُ ما يُحْمَلُ عليه من الدوابّ في الهِبَةِ خاصةً . الحرانيّ عن ابن السكيت : الحَمْلُ ما كان في بَطْنٍ أو على رأس شجرةٍ ، وجمعه أحْمَال والحِمْلُ ما كان على ظهْر أو على رأسٍ . وقال غيرُه حَمْل الشجر وحمْلُه . وقال بعضهم ما ظهر فهو حِمْلٌ وما بطن فهو حَمْلٌ . وقيل ما كان لازماً للشيء فهو حَمْلٌ وما كان بائناً فهو حِمْل . والصواب ما قال ابن السكيت . وقال الفراء في قوله الله جلّ وعزّ : ( وَمِنَ الأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا ) ( الأنعام : 142 ) الحَمُولَةُ ما أَطاق العَمَل والحَمْل ، والفرشُ الصغَارُ . وحدثنا السعديُّ قال حدثنا عمرُ بن شبة عن غندر عن شُعبةَ عن أبي الفيض قال سمعت سعيد بن جبير يحدث عن أبيه أَنَّ أبا بكر شيَّع قوماً فقال لهم : تَرَاحَمُوا تُرْحَمُوا وتَحَامَلُوا تُحْمَلُوا ، معناه أبقوا على غيركم يُبْق عَلَيْكم وهابوا الناس تُهابُوا . وقال الفراء في قول الله جلّ وعزّ : ( وَمِنَ الأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا ( الحَمُولة ما أَطاق العَمل والحَمْل والفرشُ الصغَارُ . وقال أَبُو الهيثم الحَمُولَةُ من الإبل التي تَحْمِلُ الأحمال على ظهورها بفتح الحاء . قال والحُمُولة بضم الحاء هي الأَحْمَال التي تُحْمَل عليها ، وَاحِدُها حِمْلٌ وأَحْمَالٌ وحُمُولٌ وحُمُولة . قال فأما الحُمُر والبغالُ فلا تدخل في الحَمُولة . وقال الأصمعي الحُمُولُ الإبلُ وما عليها ، وقال غيره : هي الهَوادِجُ واحدها حِمْل ويقال الحُمُولة والحُمُول واحد وأنشد : أَحَزْقَاءُ للبَيْنِ استقلَّت حُمُولَها قال والحُمُول أيضاً ما يكون على البعير . وقال أبو زيد الحُمُولة ما احْتَمَلَ عليه الحيُّ ، والحُمُولة الأثقال . أبو عبيد عن أبي زيد قال الحُمُولة الحُمُول واحدها حِمل وهي الهوادج أيضاً كان فيها نساء أو لا ، وقال ابن السكيت قال أبو زيد الحُمولة ما احتمل عليه الحيّ من بعير أو حمار أو غيره ، كان عليها أَحْمالٌ أو لم تكن . وأنكر أبو الهيثم ما قاله أبو زيد فردّ عليه قوله وقال الليث : الحَمُولة الإبِلُ التي يُحْمَلُ عليها الأثقالُ . والحُمُول الإبل بأثقالها وأنشد : أَصَاحِ تَرى وأَنْتَ إذاً بعيرٌ حُمُول الحي يرفعها الوَجِينُ الوجين ما غلظ من الأرض قاله النابغة ، وقال أَيْضاً : يُخالُ به راعي الحَمُولة طائرا الأصمعي : الحَمَالَةُ الغُرْم تُحمل عن القوم ، ونَحوَ ذلك قال اللَّيث : وقال يقال أيضاً حَمَالٌ ، وأنشد قول الأعشى : فرع نَبْعٍ يهتزُّ في غُصُن المجد عظيمُ الندى كثير الحَمَالِ وقال الأصمعي الحِمَالةُ بكسر الحاء عِلاقة السيف والجميع الحمائِل وكذلك المِحْمَل عِلاقة السيف وجمعه محامل قال الشاعر : ذرفت دموعك فوق ظهر المِحْمَل والمِحْمَل الذي يُرْكَبُ عليه بكسر الميم أيضاً والمَحْمِل بفتح الميم المعتمد يقال ما عليه مَحْمِلٌ أي معتمد . وقال الليث : ما على فلان مَحْمِلٌ من تحميل الحوائج وما على البعير مَحْمِلٌ من ثِقَل الحِمْلِ . أبو عبيد عن أبي زيد قال المُحْمِلُ المرأةُ التي ينزل لبنها من غير حَبَل وقد أَحْمَلَتْ ويقال ذلك للناقة أيضاً . وروي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال في قوم يخرجُون من النار حُمَمَاً فَيَنْبُتُون كما تنبت الحِبّة في حَمِيلِ السيل ، قال أبو عبيد قال الأصمعي : الحَمِيلُ ما حمله السيل وكل مَحْمُولٍ فهو حَمِيلٌ . قال أبو عبيد ومنه قول عمر في الحَمِيل إنه لا يُوَرَّث إلا ببيّنة ، سمي حَمِيلاً لأنه يُحْمَلُ صغيراً من بلاد العَدُوّ ولم يولدْ في الإسلام ، ويقال بل سمي حَمِيلا لأنه محمول النَّسَب ، ويقال للدعيّ أيضاً حَمِيلٌ وقال الكميت يعاتب قضاعَة في تحويلهم إلى اليمن بنسبهم : عَلاَمَ نزلتُمُ من غير فَقْرٍ ولا ضَرَّاءَ مَنْزِلةَ الحَمِيلِ وقال الليث : الحميل المنبوذُ يَحْمِلُه قوم فَيُرَبُّونه ، قال ويسمى الولَدُ في بطن الأُم إذ أُخِذَت من أرض الشرك حَميلاً . وقال الأصمعي الحَمِيلُ الكفيلُ . وقال الكسائي حَمَلْتُ به حَمَالَةً كَفَلْتُ به وفي الحديث ( لا تحل المسألة إلا لثَلاثَةٍ ) ذكر منهم رجلاً تَحَمَّلَ بِحَمَالةٍ بين قوم وهو أن يقع حربٌ بين فريقين تُسفك فيها الدماءُ فيتحمّل رجلٌ تلك الدياتِ ليُصلح بينهم ويسأل الناس فيها ، وقتادة صاحب الحَمَالَة سمّي بذلك لأنه بحمَالَةٍ كثيرة فسأَل فيها وأَدَّاها . ويجيء الرجلُ الرجلَ إذا انقطع به في سَفَرٍ فيقولُ له احْمِلْني فقد أُبْدِعَ بي أي أَعطني ظهراً أرْكُبُه . وإذا قال الرجل للرجل أَحْمِلْني بقطع الأَلف فمعناه أَعنِي على حَمْلِ ما أَحْمِلُه . وقال أبو إسحاق في قول الله جلّ وعزّ : ( ( الأحزاب : 72 ) فقال بعد ما ذكر أقاويل المفسرين في هذه الآية : إن حقيقَتَها والله أعلم وهو موافق لما فسروا أن الله جلّ وعزّ ائْتَمن بني آدمَ على ما افْترضَه عليهم من طاعتِهِ وائْتمَن السماواتِ والأرضَ والجبال بقول ) ) ( فُصَلَت : 11 ) ، فعرفنا الله أَنّ السماواتِ والأرضَ لم تَحْمِل الأمانة أي أدَّتْها ، وكلُّ من خَانَ الأمانَةَ لقد حَمَلها ، وكَذلك كل من أَثِمَ فقد حَمَل الإثْم ، ومنه قول الله جلّ وعزّ : ( إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ ) ( العَنكبوت : 13 ) الآية ، فأعلم الله أنّ من بَاء بالإثْم يسمى حاملاً للإثمِ ، والسمواتُ والأرضُ أَبَيْنَ أن يَحْمِلْنَ الأَمَانَةَ وأَدَّيْنَها ، وأَدَاؤُها طاعَةُ الله فيما أمرها به والعملُ به وتركُ المعصية ، وحَمَلَهَا الإنسانُ . قال الحسن أراد الكافرَ والمنافقَ حَمَلا الأَمَانَةَ أي خَانَا ولم يُطِيعَا فهذا المعنى والله أَعْلَمُ صحيح ومن أطاع من الأنبياء والصديقين والمؤمنين فلا يقال كان ظَلوماً جهولاً ، وتصديقُ ذلك ما يَتْلو هذا من قوْله ) ظَلُوماً جَهُولاً لِّيُعَذِّبَ اللَّهُ الْمُنَافِقِينَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِكِينَ وَالْمُشْرِكَاتِ وَيَتُوبَ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُوراً رَّحِيماً ) ( الأحزَاب : 73 ) إلى آخرها ، قلت وما علمتُ أحداً شرح من تفسير هذه الآية ما شرحَهُ أبو إسحاق ، وممّا يُؤيدُ قولَه في حمل الأمانة أَنَّ خِيَانَتَها وترك أَدَائِها قولُ الشاعر أنشده أبو عبيد : إذا أَنْتَ لم تَبْرَحْ تؤدّي أمانةً وتحملُ أخرى أَفْرَحَتْك الوَدَائعُ أراد بقوله وتحملُ أخرى أي تخونها فلا تُؤديها يدلك على ذلك قوله أَفْرَحَتْك الودائع ، أي أثقل ظهرَكَ الأماناتُ التي تخونُها ولا تؤديها ، يقال حَمَلَ فلانٌ الحِقْدَ على فلا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٦١٢
(باب الميم والحاء وما يثلثهما) (محز) الميم والحاء والزاء ليس بشيء، على أنهم يقولون: المَحْز: النِّكاح، ومَحَزَها مَحْزاً. (محش) الميم والحاء والشين أصلٌ صحيح يدلُّ على إحراق النار شيئاً حتى ينسحِجَ جِلدُه. يقال: مَحَشَت النارُ الشيءَ تَمْحَشُه. وامتَحَشَ الخبزُ: احتَرق. وروى ابنُ السِّكِّيت: أمْحَشَهُ الحَرُّ. ويقال: امتحَشَ، إذا غَضِب؛ ومعناه أنَّ الغضبَ لحرارته بَلَغَ ذلك المبلغ، كأنّه أحرَق.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٢٤
- قوله تعالى: ﴿وهو شديد المحال﴾ [الرعد/13] أي: الأخذ بالعقوبة، قال بعضهم: هو من قولهم محل به محلا ومحالا: إذا أراده بسوء، قال أبو زيد: محل الزمان: قحط (انظر: الأفعال 4/149)، ومكان ماحل ومتماحل، وأمحلت الأرض، والمحالة: فقارة الظهر، والجمع: المحال، ولبن ممحل: قد فسد، ويقال: ماحل عنه. أي: جادل عنه، ومحل به إلى السلطان: إذا سعى به، وفي الحديث: (لا تجعل القرآن ماحلا بنا) (انظر: النهاية 4/303؛ وغريب
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠٢٥
م ح ل أصابهم محلٌ ومحولٌ‏.‏ وقد أمحلت الأرض وأمحل أهلها‏.‏ وبلد وزمان ما حلٌ وممحلٌ وعن ابن دريد‏:‏ أمحل الله الأرض وأرض محلٌ وأرضون محل ومحولٌ وأمحال‏.‏ ومحل به إلى السلطان‏:‏ سعى به‏.‏ وفي الدعاء ‏"‏ ولا تجعله علينا ماحلاً مصدّقاً ‏"‏‏.‏ وإنه لحوّل قلّب دحل محل‏:‏ محتال كبّاد وهو يتمحّل‏:‏ يحتال وماحله‏:‏ كايده ‏"‏ وهو شديد المحال ‏"‏‏.‏ ورجل متماحل‏:‏ فاحش الطول‏.‏ وبلد متماحل‏:‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٠٬٢٦٤
المَحْلُ: الشدّة. والمَحْلُ: الجوع الشديد وإِن لم يكن جَدْب. والمَحْل: نقيض الخِصْب، جمعه مُحول وأَمْحال. الأَزهري: المُحولُ والقُحوطُ احتباس المطر. وأَرض مَحْلٌ وقَحْطٌ: لم يصبها المطر في حينه. الجوهري: المَحْل الجدبُ وهو انقطاع المطر ويُبْسُ الأَرض من الكَلإِ. غيره قال: وربما جمع المَحْل أَمْحالاً؛ وأَنشد: لا يَبْرَمُون، إِذا ما الأُفْقُ جلَّله صِرُّ الشتاء من الأَمْحال كالأَدَمِ ابن السكيت:
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٨٣١
* م ح ل * * المَحْلُ * الجدب وهو انقطاع المطر ويبس الأرض من الكلإ يقال بلد * مَاحِلٌ * وزمان * مَاحِلٌ * وأرض * مَحْلٌ * وأرض * مُحُولٌ * كما قالوا أرض جدبة وأرض جدوب يريدون بالواحد الجمع وقد * أمْحَلَتْ * و * أَمْحَلَ * البلد فهو * مَاحِلٌ * ولم يقولوا * مُمْحِلٌ * وربما قالوه في الشعر و * أَمْحَلَ * القوم أجدبوا و * المَحْلُ * المكر والكيد يقال * مَحَلَ * به إذا سعى به إلى السلطان فهو * مَاحِلٌ
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٩٤٠
المحل: المكر والكيد، ومنه المحال، بالكسر، على ما يأتي. المحل: الغبار، عن كراع. المحل: الشدة والجوع الشديد، وإن لم يكن جدب. المحل: الجدب، وهو انقطاع المطر ويبس الأرض من الكلأ، والجمع محول. يقال: زمان ماحل، قال الشاعر: والقائل القول الذي مثلـه يمرع منه الزمن الماحل ومكان ماحل، وبلد ماحل. وأرض محل وقحط: لم يصبها المطر في حينه. أرض محلة ومحول، كصبور هكذا هو في المحكم،
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٤١
أَمْحَلَتِ النُّجُومُ 4 أَمْحَلَتِ النُّجُومُ ذ The stars set aurorally and brought no rain. (S, K * in art. خوى.) تَمَحَّلْتُ مَالًا بِغَيْرِ ثَمَنٍ 5 تَمَحَّلْتُ مَالًا بِغَيْرِ ثَمَنٍ ذ I laboured to acquire property without price: (Msb:) or, accord. to Az, تَمَحَّلَ مَالًا means he laboured, and exercised art or management, in seeking [to acquire] property. (TA.) See also تَعَلَّثَ.
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٨٣٩
مَحَلَ مَحَلَ A ( n. ac. مَحْل 1 , مُحُوْل 27 ), a. Was barren. b. ( n. ac. مَحْل 1 , مِحَاْل 23 ) [ Bi & Ila ], Injured, did an ill turn to, lost the favour of. مَحِلَ مَحِلَ A ( n. ac. مَحْل 1 ), a. see supra (b) . مَحُلَ مَحُلَ U ( n. ac. مَحَاْلَة 22t ), a. see supra (a) , ( b ). مَحَّلَ مَحَّلَ II , a. Strengthened, invigorated. مَاْحَلَ مَاْحَلَ III , a. Intrigued against. b.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٢٧٬٠٧٤
محل مَحَلَ - يَمْحَلُ (مَحِلَ - يَمْحَلُ) - مِحَال مَحَلَ - يَمْحَلُ (مَحِلَ - يَمْحَلُ) + كائن + بـِ كائن: يمكر ويكيد له بخفاء ليصيبه بسوء، وخاصة لقطع الخير والرزق عنه: مثلاً بحصره أو بالوشاية لدى صاحب عمله أو بقطع الماء عن زرعه مِحَال: اسم فعل مبالغة على وزن " فِعال " من " مَحَلَ - يَمْحَلُ ":المكر والكيد الخفي الشديد المؤدي إلى قطع الرزق
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٢ (الإجمالي: ١٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. رعد

    الآيات المشتركة: ١ · Gürleyen bulut demektir

  2. صعق

    الآيات المشتركة: ١ · Yıldırım demektir

  3. جدل

    الآيات المشتركة: ١ · Cedle havan tokmağı demektir

  4. صوب

    الآيات المشتركة: ١ · Sağanak yağmur demektir

  5. حمد

    الآيات المشتركة: ١ · Hamd: Cümle kapısı demektir

  6. سبح

    الآيات المشتركة: ١ · Sebhe, omuzlara atılan, esen rüzgarda kanatlar gibi açılan…

  7. شدد

    الآيات المشتركة: ١ · Sicim bağıdır

  8. خوف

    الآيات المشتركة: ١ · Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan…

  9. ملك

    الآيات المشتركة: ١ · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder

  10. رسل

    الآيات المشتركة: ١ · Saçak demektir

  11. شيأ

    الآيات المشتركة: ١ · Şey

  12. أله

    الآيات المشتركة: ١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَالْمَلَائِكَةُ مِنْ خِيفَتِهِ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَنْ يَشَاءُ وَهُمْ يُجَادِلُونَ فِي اللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ الْمِحَالِ

    Komplo

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökمحل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerمكر, كيد, حول
Zıt Kökخصب
Çekirdek Özet 1Yağmurun kesilmesi, toprağın kuruyup çoraklaşması ve darlık meydana gelmesi
Çekirdek Özet 2İlahi kudretin karşı konulamaz gücü, hile ve tuzakları boşa çıkaran kuşatıcı yaptırımı
Çekirdek Özet 3Varlık zeminindeki kuraklaşma ve tükeniş ile mutlak iradenin karşı konulamaz cezalandırma kudreti arasındaki yapısal zorunluluk
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir insani hile veya komplo derekesine indirgeyerek ilahi sıfat bağlamındaki mutlak cezalandırma ve kudret boyutunu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
محTüketme, silme, aşındırma, içindekini boşaltıp kurutma; nitekim محو kökünde izi silip yok etme, محق kökünde bereketi ve varlığı kökten tüketme, محص kökünde arıtıp ayıklayarak fazlalıkları giderme ve محن kökünde şiddetli zorlukla sınayıp tüketme anlamları belirgindir.لÇekirdekteki tüketme ve kurutma hareketine yöneliş, sertlik, devamlılık ve dışa dönük kesin bir bağlama/kuşatma boyutu eklenerek bir canlının veya toprağın hayat bağlarını kurutma, çoraklaştırma, arkadan kuşatıcı bir baskıyla güçsüz bırakma veya karşı konulamaz bir tedbirle hasmı çaresiz kılma anlamı belirginleşmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مsu; akış, çokluk, derinlikHayatın temeli olan sıvıyı, canlılık akışını ve bu akışın çekilme potansiyelini temsil eder.
حçit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaSınır çekme, hayat alanını bloke etme, dışarıdan veya içeriden kuşatma hareketini simgeler.
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHarekete yön verme, bağlayıcı bir güç uygulama ve kontrolü ele alma unsurunu katar.
محلSuyun kesilip sınır çekilmesi ve kuşatıcı bir güçle hayat bağlarının kilitlenmesiCanlılık kaynağının çekilmesiyle (su imgesi) başlayan sürecin sınırlandırılıp (çit imgesi) karşı konulamaz bir yönlendirici güçle (değnek imgesi) baskı altına alınmasını ve hasmın hareket imkânının tüketilişini resmeder.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamYağmurun kesilmesi sebebiyle yeryüzünün kuruması, ot ve bitkinin tükenip toprağın çoraklaşması (kuraklık ve kıtlık hali); ayrıca omurga kemiği anlamındaki kullanım.
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa ez-Zübyânî kurak ve bereketsiz zamanı överken bolluğa kavuşulan dönemi tasvir eder: يُمْرعُ منه الزَّمَنُ الماحِلُ
Erken Arapça kullanımKuraklık ve darlık tasvirinde kullanılan bir erken dönem şiirinde kış soğuğu ve kuraklığın deriyi andıran sertliği şöyle aktarılır: لا يَبْرَمُون إذا ما الأفقُ جَلَّلـه / صِرُّ الشتاء من الأَمحال كالأَدَم

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinde محل biçimi özellikle Güneybatı Sami (Arapça) sahasında kuraklık, çoraklık, tükeniş ve buna bağlı olarak gelişen mekr, koğuculuk veya tuzak kurma anlamlarıyla öne çıkar. Kökün biliteral temelini oluşturan مح matrisi, Kuzeybatı Sami (İbranice ve Ârâmîce/Süryanice) zemininde silme, yok etme, kazıma ve kurutma kökleriyle (İbranice מחה - māḥāh, Süryanice ܡܚܐ - mḥā) doğrudan örtüşür. Üçüncü seslem olan ل sesinin eklenmesiyle Arapçada türeyen gövde, yağışsızlık sebebiyle bitki örtüsünün tamamen yok olması halini somutlamış; buradan da hasmın dayanaklarını kurutup onu ansızın ve karşı konulamaz bir çaresizlik içinde yakalama biçimindeki mecazi ve hukuki semantik alana geçmiştir. Diğer taraftan Klasik Arap filologlarının bir kısmı Kur'an'daki formu kök harfi kabul ederken, bir kısmı da kökü dönüştürme ve kudret anlamındaki حول ile irtibatlandırıp mîm harfini zâide saymıştır; ancak Sami dillerindeki tüketme ve güçten düşürme matrisi kökün özgün bir üçlü yapı olarak da köklü bir anlama sahip olduğunu doğrulamaktadır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönToprağın kuruyup bitkisiz kalması anlamındaki kuraklık çekirdeğinden güçsüzleştirme ve cezalandırma türetimiSomut düzlemdeki yağmursuzluk ve gıdasızlık hali, soyut düzlemde hasmın imkânlarını tüketerek onu çaresiz bırakma ve şiddetli yaptırıma uğratma anlamına evrilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanicedeki yok etme, silme ve vurma kökleriyle semantik akrabalıkÇekirdekteki tüketme, yok etme ve aşındırma dinamiği Sami dillerinde mevcuttur; ancak kuraklık ve mekr eksenli üçlü kök formu Arapçada özelleşmiştir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin Sami dışı kollarında doğrudan bu üçlü kök dizilimine dayanan doğrulanabilir bir paralellik tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
محلAnlamlıKuraklık, çoraklık, hasmı tüketip çaresiz bırakmaYağmurun kesilmesiyle oluşan fiziksel kıtlık; hasmın aleyhine gizli çaba gösterip onu şiddetle cezalandırma.Hedef köktür.
ملحAnlamlıTuzlu olmak, tatlılığın zıddı; güzellikSuyun veya maddenin tuzlanarak yoğunlaşması, tadının başkalaşması; mizahta veya görünüşte letafet.Kur'an'da geçer; sıvının özünün başkalaşması yönüyle ortak maddesel etki taşır.
حملAnlamlıYüklenmek, taşımak, gebe olmakBir ağırlığı üstüne alıp bir yerden bir yere nakletme, bünyesinde barındırma.Kur'an'da geçer; harflerin kalb yoluyla zıt baskı ilişkisidir.
حلمAnlamlıAkıl, vakar, sabır; rüya görmekÖfkeyi kontrol altında tutma, acele etmeme olgunluğu; uykuda görülen düş.Kur'an'da geçer; gücü tutma ve içselleştirme durumudur.
لمحAnlamlıHızlıca bakmak, parıldamakGöz ucuyla bir anlık görmek; şimşeğin aniden parlayıp sönmesi.Kur'an'da geçer; anilik ve algı keskinliği taşır.
لحمAnlamlıEt, etle kaplamak, birbirine bitiştirmekCanlı dokusu; savaşa tutuşup iç içe girmek, kumaşı sık dokumak.Kur'an'da geçer; organik bütünleşme ve yoğunlaşma ifade eder.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
محلMerkezKuraklaştırma, tüketme, karşı konulamaz cezalandırıcı güçHasmın dayanaklarını tamamen kurutup onu hiç beklemediği biçimde mutlak çaresizliğe sevk eden kuşatıcı güç.Kur'an'da ilahi bir sıfat tamlamasında yer alır.
مكرKomşuHile, gizli planİyilik veya kötülük amacıyla birine hissettirmeden arkasından plan yürütme durumudur; محل kadar doğrudan fiziksel tüketme ve mutlak kudret boyutu içermez.Niyet ve gizli planlama ekseni baskındır.
كيدKomşuTuzak kurma, ince tedbirBelli bir amaca ulaşmak için ince ve ayrıntılı çaba sarf etmek; hasmı zayıf yerinden yakalama iradesidir.Planın inceliği ve tedbirlilik öne çıkar.
حولKomşuGüç, dönüşüm, hareket yeteneğiBir durumdan diğerine dönüştürme ve etkileme kuvvetidir; kökteki zâide mîm tartışmasında bu anlama bağlanır.Değiştirme ve dönüştürme potansiyelidir.
خصبZıtBolluk, bereket, yeşillikToprağın bol su alarak canlanması, otların ve rızkın çoğalması halidir.Kuraklığın ve kıtlığın doğrudan zıddıdır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمحلKuraklık, çoraklık; şiddetli tuzak ve cezalandırma gücüCanlılık kaynağının kesilmesiyle oluşan çaresizlik ve hasmı her yönden kuşatan karşı konulamaz kudret.Kesin
Latincesterilitas, ultioKısırlık/kuraklık; intikam ve cezalandırma gücüFiziksel kuraklığı ve ardından gelen kaçınılmaz cezai yaptırımı karşılar; ilahi mutlak kuşatıcılığı tam yansıtmaz.Güçlü
İngilizcedrought; devastating power, retributionKuraklık; kahredici güç, karşı konulamaz cezaToprağın kurumasını ve hasmın tuzaklarını altüst eden mutlak yaptırımı verir; koğuculuk nüansı dışarıda kalır.Güçlü
AlmancaDürre, Unfruchtbarkeit; unentrinnbare VergeltungKuraklık; kaçınılmaz ilahi ceza ve yaptırımSomut kuraklık ile hasmı çaresiz bırakan üstün kudret hareketini karşılar.Güçlü
Fransızcasécheresse, stérilité; châtiment redoutableKuraklık; dehşetli cezalandırma kudretiTükeniş zeminini ve hasmın tedbirlerini boşa çıkaran dehşetli gücü ifade eder.Güçlü

المصدر Lisān al-ʿArab, Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْمِحَالِKarşı konulamaz güç, hileleri boşa çıkaran şiddetli cezalandırma ve mutlak kudretGök gürültüsünün hamd ile meleklerin de korkuyla Allah'ı tesbih ettiği, kafirlerin ise Allah hakkında tartıştığı bir kozmik kudret ve meydan okuma bağlamında geçer; Ra'd 13:13.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi sıfatlar ve kudretAllah'a mekr, kîd veya mihâl izafe edilmesinin keyfiyeti; bu sıfatların acizlik veya ahlaki noksanlık barındıran beşeri hilelerden tenzih edilerek mutlak adalet ve cezalandırma kudreti şeklinde yorumlanması.Hasmı çaresiz bırakan mutlak ilahi yaptırım.
FıkıhVeri bulunamadıKök fıkıh literatüründe teknik bir terim veya müstakil bir hüküm başlığı olarak yer almamıştır.Veri bulunamadı
TefsirRa'd suresi 13. ayetin tefsiriAyetteki ifadenin kökünün محل (şiddetli ceza, tuzak) mi yoksa حول (kuvvet, kudret) kökünden mîm harfi zâide kılınmış bir kelime mi olduğu tartışması.Hasımların bütün hilelerini kurutan karşı konulamaz kuvvet.
HadisKur'an'ın şefaati ve aleyhte şahitliğiHadis rivayetinde geçen Kur'an'ın hakkını vermeyip terk eden kimse aleyhine şikayetçi olması ve aleyhteki şahitliğinin kabul edilmesi tasviri.Aleyhte hüccet ikame etme ve suçlayıcı olma.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi kudret ve cezaKarşı konulamaz ilahi cezaŞirkin ve inkârın dayandığı sahte güveni yıkmakİnsanın görünür sebeplere ve kendi planlarına güvenerek ilahi iradeye başkaldırmasını mutlak bir çöküşle sonuçlandırır.Kesin
İlmiFiziksel ve biyolojik yasalarÇoraklaşma ve entropiYaşam kaynaklarının kesilerek sistemin çökmesiSu ve enerjinin kesildiği bir sistemde canlılığın tükenip tüm dinamizmin durması yasasını gösterir.Güçlü
SiyasiEgemenlik ve güvenlikNihai caydırıcılıkKarşıt güçlerin komplolarını felç etmekİktidarın, rakiplerinin bütün gizli manevra ve tertiplerini tek bir hamleyle işlemez kılan nihai yaptırım kudretidir.Güçlü
İktisadiKaynak yönetimi ve piyasaKıtlık ve sermaye kuruluğuÜretim kanallarının tıkanmasıLikiditenin ve temel kaynakların piyasadan çekilmesi sonucu ortaya çıkan derin ekonomik kriz ve üretim tıkanıklığıdır.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSistemik kaynak tükenmesi ve direncin sıfırlanmasıFiziksel veya termodinamik bir sistemde enerji girdisinin kesilmesiyle sistemin iç direncinin kırılması ve dıştan gelen baskıya karşı koyamaz hale gelmesi durumudur.Güçlü
Beşeri bilimlerAsimetrik stratejik üstünlük ve kuşatmaHukuk ve siyasette karşı tarafın savunma dayanaklarını tamamen tüketerek onun manevra alanını sıfırlayan ve hukuki/stratejik yaptırımı mutlak kılan hamledir.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü basitçe komplo, gizli entrika veya siyasi kumpas kelimeleriyle karşılayarak insani zaaf ve ahlak dışılık taşıyan bir hile düzeyine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamFiziksel kuraklıktaki dayanakların tamamen kuruması gerçeğinden hareketle, Allah Teâlâ'nın inkârcıların bütün sahte emniyetlerini, stratejilerini ve güç vehimlerini kökünden kurutan mutlak, karşı konulamaz cezalandırma ve kudret iradesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyette Allah'a isnat edilen sıfatı insani bir komplo düzeyinde algılamak; tevhid inancına halel getirecek şekilde ilahi iradeyi beşeri zaaflarla tasavvur etmek veya ilahi gazabın kaçınılmazlığını sıradan bir siyasi çekişme derekesine düşürmek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın ilahi sıfatları inşa ederken kullandığı dilin, fiziksel dünyanın en yalın gerçeklerinden (kuraklık, çoraklık) hareketle en yüksek aşkın hakikatleri (mutlak kudret, hasmı çaresiz bırakan ceza) nasıl kurduğunu gösterdiği için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kozmik hadiselerin, şimşeğin, gök gürültüsünün ve meleklerin korkuyla tesbihinin anlatıldığı, buna karşılık insanın Allah hakkında cüretkâr tartışmalara giriştiği tehdit ve kudret ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Allah'ın hile kuranlara karşı tavrını zayıflık içeren bir karşı kumpas gibi gören sığ bakışı tashih eder; cezanın, hasmın bütün imkânlarını kökten kurutan ontolojik bir kuşatma olduğunu fark ettirir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamToprağın yağmursuz kalıp ot ve bitkisini yitirmesi, kuraklık ve kıtlık yüzünden can damarlarının çekilip sertleşmesi.
  • Soyut anlamBir varlığın tüm dayanaklarının ve mecallerin kurutularak karşı konulamaz bir güç ve stratejiyle kuşatılıp cezalandırılması.
  • Sistematik karşılıkİlahî egemenliğin, sahte güç odaklarının bütün gizli planlarını kendi aleyhlerine döndüren ve dirençlerini sıfırlayan mutlak cezalandırma kapasitesi.
  • LaTeX modeliF≫∑i=1nsi  ⟹  ΔR→0
  • LaTeX açıklamasıFormülde F mutlak ve karşı konulamaz ilahi kudreti; si inkârcı veya hasım unsurların ürettiği tekil hile, tedbir ve stratejileri; ∑i=1nsi bu tedbirlerin toplamını; ΔR ise hasmın dayanma gücünü ve direnç marjını temsil eder. İlahi yaptırım kuvveti (F), tüm karşı stratejilerin toplamından kıyaslanamaz derecede üstün olduğunda (F≫∑si), karşı tarafın direnci sıfıra yaklaşır (ΔR→0) ve mutlak çaresizlik gerçekleşir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: م