نفح
ن - ف - ح
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٣
Kabarcık demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Kabarcık demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٧٧٩باب الحاء والنون والفاء معهما
ح ن ف، ن ح ف، ح ف ن، ن ف ح مستعملات
حنف:
الحَنَفُ: مَيْلٌ في صدر القَدَم، ورجلٌ أَحْنَفُ، ورِجْلٌ حَنْفاءُ، ويقال: سُمِّيَ الأحنفُ بنُ قَيْسٍ به لحَنَفٍ كان في رِجْله، وقالتْ حاضِنة الأحنَف:
واللهِ لولا حَنَفٌ بِرجِلْـهِ ما كانَ في فِتْيانِكم كمِثْلِهِ
والسُّيُوف الحَنَفيّة تُنْسَبُ إليه لأنّه أوّلُ من عَمِلَها، أي: أمَرَ باتّخاذها، وهو في القياس: سَيْفٌ
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٢٠نَفَحَ الطِيبُ يَنْفَحُ، أي فاحَ. وله نَفْحَةٌ طيِّبة. ونَفَحَتِ الناقة: ضربت برجلها. ونَفَحَهُ بالسيف: تناوله من بعيد. ونَفَحَهُ بشيء، أي أعطاه. يقال: لا يزال لفلان نَفَحاتٌ من المعروف. قال الشاعر:
لمَّا أتَيْتُكَ أرجو فضلَ نائِلِـكُـمْ نَفَحْتَني نَفْحَةً طابَتْ لها العَرَبُ
أي طابت لها النفس. ونَفَحَتِ الريحُ: هبَّت. قال الأصمعيّ: ما كان من الرياح نَفْحٌ فهو بردٌ، وما كان لَفْحٌ فهو حرٌّ.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٬٨٧٠ح ن ف
نحن ، حنف ، حفن ، نحف ، نفح : ( مستعملة ) .
فحن : أما فحن فمهملٌ عند الليث . وفَيْحَانُ اسم موضع ، وأظُنُّهُ فَيْعَالاً من فَحَنَ ، والأكثر أنه فَعْلاَن من الأفْيَحِ وهو الواسِعُ وسمَّت العرب المرأة فَيْحُونَةَ .
حنف : قال الليث : الحَنَفُ مَيَلٌ في صدر القدَمِ ، فالرَّجُلُ أَحْنَفُ والرجْلُ حَنْفَاءُ ، ويقال : سُمي الأحنفُ بنُ قَيْسٍ به لِحَنَفٍ كان في رِجْله .
وروى ثعلبٌ عن أبي نصر عن
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٠٬٧٤٠(باب النون والفاء وما يثلثهما)
(نفق) النون والفاء والقاف أصلانِ صحيحان، يدلُّ أحدُهما على انقطاعِ شيءٍ وذَهابه، والآخر على إخفاءِ شيءٍ وإغماضِه. ومَتَى حُصِّل الكلامُ فيهما تقارَبا.
فالأوَّل: نَفَقَت الدّابةُ نُفوقاً: ماتت، ونَفَق السِّعر نَفَاقاً، وذلك أنَّه يمضي فلا يَكْسُد ولا يَقِف. وأنْفَقوا: نَفَقت سُوقُهم. والنَّفَقة لأنَّها تمضي لوجهها. ونفَق الشيءُ: فني يقال قد نَفِقَتْ نفقةُ القوم.
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٧٩- نفح الريح ينفح نفحا، وله نفحة طيبة. أي: هبوب من الخير، وقد يستعار ذلك للشر. قال تعالى: ﴿ولئن مستهم نفحة من عذاب ربك﴾ [الأنبياء/46] ونفحت الدابة: رمت بحافرها، ونفحة بالسيف: ضربه به، والنفوح من النوق: التي يخرج لبنها من غير حلب، وقوس نفوح: بعيدة الدفع للسهم، وأنفحة الجدي معروفة.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٧٠ن ف ح
نفح الطّيب نفحاً وله نفحةٌ ونفحاتٌ طيّبة ونافجة نافحة ونوافج نوافح وجبّن اللبن بالإنفحة.
قال: كم قد تمشّشت من قصٍّ وإنفحة جاءت بذاك إليك الأضؤن السود وقال الشّماخ: وإني من القوم الذين علمتهم إذا ألوموا لم يولموا بالأنافح ومن المجاز: لا تزال له نفحات من المعروف.
والله النفّاح بالخيرات.
قال: والله نفّاح اليدين بالخير ورجل نفّاعٌ نفّاحٌ.
ونفحه بالمال.
ونفحه بالسيف:
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٠٥٢نَفَح الطِّيبُ يَنْفَحُ نَفْحاً ونُفُوحاً: أَرِجَ وفاحَ، وقل: النَّفْحةُ دُفْعَةُ الريح، طَيِّبَةً كانت أَو خبيثة؛ وله نَفْحة طيبة ونَفْحة خبيثة. وفي الصحاح: وله نَفْحة طيبة. ونَفَحَتِ الريحُ: هَبَّت. وفي الحديث: إِن لربكم في أَيام دهركم نَفَحاتٍ، أَلا فَتَعَرَّضُوا لها. وفي حديث آخر: تَعَرَّضُوا لنَفَحاتِ رحمة الله. وريحٌ نَفُوحٌ: هَبُوبٌ شديدة الدفع؛ قال أَبو ذؤيب:
ولا مُتَحَيِّرٌ باتتْ عليه،
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٠٢* ن ف ح * * نَفَحَ * الطيب فاح وله * نَفْحَةٌ * طيبة و * نَفَحَتِ * الناقة ضربت برجلها ونفحت الريح هبت قال الأصمعي ما كان من الرياح له نَفْحٌ فهو برد وما كان له لفح فهو حر وقد سبق مرة وباب الثلاثة قطع و * نَفْحَةٌ * من العذاب قطعة منه و * الإِنْفَحَةُ * بكسر الهمزة وفتح الحاء مخففة كرش الحمل أو الجدي ما لم يأكل فإذا أكل فهو كَرِشٌ وكذا * المِنْفَحَةُ * بكسر الميم والجمع * أَنَِافِحُ * بفتح الهمزة
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٣١٥نفح الطيب، كمنع، ينفح، إذا أرج وفاح، نفحا، بفتح فسكون، ونفاحا ونفوحا، بالضم فيهما، ونفحانا، محركة. وله نفحة ونفحات طيبة، ونافجة نافحة، ونوافج نوافح. ومن المجاز: نفحت الريح: هبت، أي نسمت وتحرك أوائلها، كما في الأساس. وريح نفوح: هبوب شديدة الدفع. قال أبو ذؤيب يصف طيب فم محبوبته وشبهه بخمر مزجت بماء:
ولا متحير باتت عـلـيه ببلقعة يمانية نـفـوح
بأطيب من مقبلها إذا
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٬٤٩٨نَفَحَ
1 نَفَحَ ذ , aor. تَفَحَ , (S, L, K,) inf. n. نَفْحٌ (L, K) and نُفُوحٌ (L) and نُفَاحٌ and نَفَحَانٌ, (K,) It (perfume) diffused its odour. (S, L, K.) ― -b2- نَفَحَتِ الرِّيحُ, (S, Msb, K,) aor. تَفُحَ , inf. n. نَفْحٌ, (Msb,) (tropical:) The wind blew: (S, Msb, K:) or blew gently; began to be in a state of commotion: (A:) نَفَحَتْ and لَفَحَتْ are syn., except that the effect of النَّفْح
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬١٩٧نَفَحَ
نَفَحَ A ( n. ac. نَفْح 1 , نُفَاْح 24 , نُفُوْح 27 , نَفَحَاْن 36 ),
a. Diffused its odour ( fragrance ).
b. ( n. ac. نَفْح 1 ), Blew.
c. Bled ( vein ).
d. [ acc. & Bi ], Grazed with.
e. Struck; knocked.
f. [ acc. & Bi ], Tossed to; gave to.
g. Tossed about.
h. see III (b) .
نَاْفَحَ
نَاْفَحَ III ,
a. Contended with.
b. [ 'An ], Defended.
اِنْتَفَحَ
اِنْتَفَحَ
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٩٬٩٠٤نفح
نَفَحَ - يَنْفَحُ - نَفْح - نَفْحَة
نَفَحَ - يَنْفَحُ + كائن + شيئاً أو بشيء + على كائن: يدفعه بنفخه نحوه فيصبيه به: يحمل شيئاً بدفعه بالهواء المنفوخ أو المضغوط العاصف، ويسير به نحو كائن فيصيبه به: يدفع عطراً بالجو أو تراباً أو عدواً
نَفْح: اسم فعل " نَفَحَ - يَنْفَحُ "
نَفْحَة: على وزن " فَعْلَة " اسم فعل بمعنى مفعول مصدر مرة من "
الصيغ(١)
الجذور المجاورةالمجاورة: ٧ (الإجمالي: ٩)
- ويل
الآيات المشتركة: ١ · “Beyn” kelimesinden dönüşen bir kelimedir
- مسس
الآيات المشتركة: ١ · Ona dokundu
- ظلم
الآيات المشتركة: ١ · Zalimler
- عذب
الآيات المشتركة: ١ · Su yosunudur
- ربب
الآيات المشتركة: ١ · Ribve, tümsek demektir
- كون
الآيات المشتركة: ١ · Kevn, tepe demektir
- قول
الآيات المشتركة: ١ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
الآيات التي ورد فيها(١)
وَلَئِنْ مَسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ يَاوَيْلَنَا إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ
Esinti
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | نفح |
| Yapı | Üçlü kök |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | نفخ, نفث, ريح |
| Zıt Kök | ركد |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyin aniden, tek bir itilişle dışarı doğru yayılması, hafifçe çarpması veya kokunun havaya dağılması |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi azabın veya rahmetin en küçük, tekil bir temas ve esinti hâlinde dahi sarsıcı bir tesir bırakması |
| Çekirdek Özet 3 | Asgari enerji ve temas eşiğinde meydana gelen ani tesir ve sarsıntı dinamizmi |
| Kritik Hata Riski | Kökün yalnızca hoş kokulu esinti sanılması veya «kabarcık» tasviriyle sınırlanarak tekil temas, hafif darbe ve ani fışkırma nüansının gözden kaçırılması |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| نف | İçteki havanın, gazın veya maddenin bir açıklıktan dışarıya doğru itilmesi, fışkırması ve yayılması; نفخ (üflemek, şişirmek), نفث (hafifçe püskürtmek), نفس (nefes alıp vermek, açılmak), نفر (ürküp fırlamak) ve نفع (faydası dışa taşmak) köklerinde olduğu gibi basıncın dışa vurumu | ح | Çekirdekteki dışa fışkırma hareketine boğaz harfinin getirdiği sürtünme, yumuşak yayılma ve temas niteliği eklenmiş; fışkıran şey havaya yayılan kokuya, hafif bir rüzgâr darbesine veya tekil bir dokunuşa dönüşmüştür. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ن | Filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | İçten dışa doğru devingen bir akışın ve hareket enerjisinin başlangıcını ifade eder. |
| ف | Ağız; söz, açıklık, kenar | Akışın bir açıklıktan, sınırdan dışarıya doğru fırlatılmasını ve salıverilmesini gösterir. |
| ح | Çit, duvar; çevirme, koruma, ayırma | Dışa fırlayan hareketin bir sınıra çarpmasını, çevreye değerek yayılmasını ve hafif temasını temsil eder. |
| نفح | Bir kaynaktan çıkan akışkanın açıklıktan fırlayarak çevreye yayılması ve sınıra dokunması | İçsel bir gücün bir açıklıktan tek bir itilişle fırlaması, çevreye dağılarak karşı tarafa hafifçe çarpması hareketidir. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Kokunun veya rüzgârın tek bir itilişle birdenbire çevreye yayılması; binek hayvanının arka tek ayağıyla ani bir çifte savurması ve kılıcın ucuyla hafifçe dürtmek. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem Hüzeyl şairi Ebû Züeyb el-Hüzelî, çöl ortamında ansızın vuran sert ve itici kuzey rüzgârını nitelemek üzere kökü sıfat kalıbında kullanmıştır: ولا مُتَحَيِّرٌ باتتْ عليه / ببَلْقَعَةٍ، شَآميةٌ نَفُوحُ |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem fıkıh rivayetlerinde Kadı Şüreyh’in hayvanın arkasından tek ayakla savurduğu ani tekmeyi tazminat kapsamı dışında tutması bağlamında geçer: أَنَّهُ أَبْطَلَ النَّفْحَ. Ayrıca hadiste ilahi rahmet tecellileri için bu kök kullanılır: إِنَّ لِرَبِّكُمْ فِي أَيَّامِ دَهْرِكُمْ نَفَحَاتٍ فَتَعَرَّضُوا لَهَا |
المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Tahdhīb al-Lugha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dilleri ailesinde نفح kökü, özellikle rüzgâr estirme, soluma, üfleme ve tutuşturma eylemlerini ifade eden ortak Afro-Asyatik / Sami ses-anlam matrisiyle doğrudan irtibatlıdır. İbranicede נָפַח (naphaħ) fiili üflemek, solumak, nefes vermek ve ateşi körüklemek anlamlarını taşır. Süryanicede ܢܦܚ (nəfaħ) biçimi aynı şekilde üflemek, şişirmek ve esinti yaymak demektir. Akadcada napāḫu(m) fiili ateşin tutuşması, parlaması, üflenmesi ve gök cisimlerinin doğup ışık saçması anlamlarını yüklenmiştir. Arapçada ise kök, üfleme ve şişirme manasını daha çok نفخ köküne bırakırken; نفح biçiminde daha ince, tekil, havada süratle yayılan koku, rüzgârın hafif dokunuşu, tekil bir bağış veya hayvanın tekil bir vuruşu gibi nüanslara özelleşmiştir. Excel notunda geçen «kabarcık» ifadesi, kökün Sami genelindeki şişme ve nefesle kabarma dairesiyle uzak bir çağrışım kursa da Arap dilindeki klasik kullanım kabarcıktan ziyade tekil itilme, esinti ve saçılma üzerine kuruludur.
درجة الثقة Kesin
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD).
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | نفح | نف çekirdeğinden türeyerek bir kaynaktan tek bir hamleyle fışkıran hava, koku, lütuf veya ani darbe hareketini karşılar. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice נָפַח, Süryanice ܢܦܚ, Akadca napāḫu(m) | Üflemek, nefes vermek, ateşi tutuşturmak ve esinti yaymak anlamındaki ortak Sami mirasından gelişmiştir. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik nefes ve hava kökleri | Doğu Çad dillerinde ve Berberi dillerinde hava püskürtme bildiren yansıma köklerle fonetik paralellik taşır. | Muhtemel |
المصدر David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), HALOT.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| نفح | Anlamlı | Tekil esinti, fışkırma, hafif vuruş | Rüzgârın veya kokunun aniden yayılması, tekil darbe veya bağış | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| نحف | Anlamlı | İncelmek, zayıflamak | Bedenin etinin azalması, zayıflık ve incelik hali | Kur'an'da geçmez |
| فنح | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir | Kur'an'da geçmez |
| فحن | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir | Kur'an'da geçmez |
| حنف | Anlamlı | Eğilmek, istikamete yönelmek | Eğriliği bırakıp tek bir yöne meyletmek, fıtrata dönmek | Kur'an'da geçer |
| حفن | Anlamlı | Avuçlamak, avuçla almak | İki avucu birleştirip bir şeyi bütünüyle kavramak ve almak | Kur'an'da geçmez |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| نفح | Merkez | Tekil esinti ve hafif vuruş | Bir şeyin aniden, tekil ve hafif bir temasla dışarı fırlaması ve dokunması | Hem lütufta hem azapta asgari tekil temasın doğurduğu ani tesiri ifade eder. |
| نفخ | Komşu | Sürekli üfleme ve şişirme | İç basınçla hacim kazanma ve kuvvetli hava akımı | Bir boşluğu hava ile doldurarak şişirmek ve kuvvetle üflemektir. |
| نفث | Komşu | Püskürtme ve fısıldama | Tükürüksüz veya çok hafif tükürükle dışarı hava atma | Maddi veya manevi tesir bırakmak üzere yapılan çok hafif üfürmedir. |
| ريح | Komşu | Genel hava akımı ve rüzgâr | Havanın genel hareketi ve atmosferik cereyan | Belli bir yöne doğru sürekli veya geniş çaplı esen hava kütlesidir. |
| ركد | Zıt | Hareketsizlik ve durgunluk | Havanın, suyun veya nesnenin hiçbir hareket sergilememesi | Esintinin ve hareketin tamamen kesilmesi, havanın durulmasıdır. |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | نفح | Aniden yayılma, hafif esinti | Kokunun, rüzgârın veya darbenin tek bir temasla hissedilmesi | Kesin |
| Latince | Afflatus, aura, ictus levis | Hafif esinti, ilham nefesi, hafif dokunuş | İçten dışa vuran hava akımını ve hafif teması karşılar; azabın tekil dokunuşu nüansını kısmen taşır. | Güçlü |
| İngilizce | Gust, whiff, puff, slight touch | Ani esinti, koku dalgası, hafif vuruş | Maddenin havada yayılmasını ve anlık esintiyi verir; kökün ceza ve lütuf bağlamındaki ahlaki ağırlığını dışarıda bırakır. | Güçlü |
| Almanca | Hauch, Windstoß, Anwehung | Nefes, hafif esinti, çarpma | Havanın hafifçe temas etmesini karşılar; tekil darbe ve çifte atma anlamını tam kapsamaz. | Güçlü |
| Fransızca | Bouffée, souffle, effluve | Ani dalga, esinti, koku salınımı | Havanın veya kokunun anlık fışkırmasını iyi ifade eder; hukuki darbe nüansını içermez. | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| نَفْحَةٌ | Azabın en küçük, hafif ve tekil dokunuşu | Müşriklerin inkâr ve meydan okumalarına karşı, Rabbin azabından gelecek küçücük bir esintinin dahi onları helak ve perişan etmeye yeteceğini bildiren tehdit bağlamı (Enbiyâ 21:46). |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ahiret azabı ve ilahi kudret | Azabın bütününe gerek kalmaksızın, en hafif temasının dahi insanı çaresiz bırakması üzerinden azabın dehşeti ve insanın acziyeti | İlahi cezanın şiddetini vurgulamak için en küçük birimin dahi karşı konulamaz oluşu |
| Fıkıh | Hayvanların ve nesnelerin verdiği zararlar | Bineğin arka ayağıyla ani bir çifte atması sonucu oluşan zararın tazmini | Zararın doğrudan kast olmaksızın ani ve önlenemez bir itilişle meydana gelmesi |
| Tefsir | İcaz ve belağat tahlili | Ayetteki «le-in», «meste», «nefhatün», «min» ve «azâb» lafızlarının bir araya gelerek azlığı ve tahkiri ifade etmesi | Azabın küçüklüğünü bildiren tekillik ve hafiflik vurgusu |
| Hadis | İlahi lütuf ve rahmet tecellileri | Yılın belirli dönemlerinde Allah’ın kullarına sunduğu özel manevi fırsatlar ve feyiz esintileri | Zahmetsizce ve birdenbire kalbe ulaşan ilahi ikram ve bağışlar |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İlahi ceza ve lütuf tecellisi | Asgari temas eşiği | Uyarı ve ümit dengesini kurma | Rabbin lütfunun veya kahrının en küçük biriminin dahi varlığı dönüştürücü güç taşıması | Güçlü |
| İlmi | Termodinamik ve gaz yayılımı | Ani difüzyon dalgası | Maddenin çevreye dağılımını başlatma | Yüksek basınç noktasından ortama yayılan tekil partikül akımı | Muhtemel |
| Siyasi | Otorite ve caydırıcılık | Uyarıcı asgari müdahale | Büyük çatışmayı önleyici ikaz | Yönetimin tam güç kullanmaksızın varlığını hissettirdiği tekil ve caydırıcı işaret | Muhtemel |
| İktisadi | Likidite ve hibe akışı | Karşılıksız tekil transfer | Piyasayı canlandırma | Darlık anında sisteme aktarılan ani ve canlandırıcı küçük sermaye veya infak hamlesi | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Dirac delta fonksiyonu ve ani itme (impulse) | Sonsuz küçük bir zaman diliminde uygulanan ve sistemin durumunu kökten değiştiren tekil kuvvet girdisi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Eşik uyarısı ve mikro travma | Bireyin veya toplumun direnç mekanizmasını aniden çözen, nicelikçe çok küçük ancak nitelikçe sarsıcı tekil olay | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi yalnızca «hoş kokulu bahar esintisi» veya kullanıcının notunda geçtiği biçimiyle «kabarcık» gibi dar ve statik bir imgeye indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kök, azabın dehşetini bildirmek için en asgari, en hafif tekil dokunuşu ve itkiyi ifade eden sarsıcı bir belağat unsuru olarak yer alır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Enbiyâ 21:46 ayetindeki azap uyarısının ciddiyetini kavrayamamak; ayetteki lafızların tamamının (mesela hafifçe dokunmak, azaptan tek bir esinti) azlığı anlatarak azabın büyüklüğünü tersinden ispatlayan icaz sanatını gözden kaçırmak |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın azlık ve hafiflik bildiren lafızlarla en dehşetli hakikatleri nasıl tasvir ettiğini, belağatın asgari miktar üzerinden azami etkiyi kurma yöntemini gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İnkârcıların azaba karşı gösterdiği sahte cesareti kıran ve ilahi cezanın şiddetini haber veren uyarı ayetlerinde (özellikle Enbiyâ Suresi bağlamında) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Azabın insanı sarsması için mutlaka fırtınalar, kasırgalar veya devasa ordular gerekmediğini; ilahi kudretin tek bir temasının dahi inkârcı kibri yerle bir etmeye yeteceğini ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamBir gazın, kokunun veya hareketin bir kaynaktan aniden, tekil bir itmeyle dışarı yayılması, havaya dağılması veya karşıdaki nesneye hafifçe dokunmasıdır.
- Soyut anlamNicelikçe en küçük, tekil ve zayıf kabul edilen bir etki unsurunun, taşıdığı ontolojik kudret dolayısıyla hedef üzerinde azami ve sarsıcı bir tesir meydana getirmesidir.
- Sistematik karşılıkSisteme uygulanan asgari pertürbasyonun (hafif bozulmanın), sistemin mevcut dengesini altüst ederek derin bir yıkım veya uyanış doğurmasıdır.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde uygulanan tekil kuvveti, sıfıra yaklaşan son derece kısa temas süresini, tekil itme miktarını temsil eder. Bu sonsuz küçük temas ve hafif darbe dahi, nesnenin durumunda ile ifade edilen devasa bir momentum ve hal değişimine yol açmaktadır. Bu matematiksel model, Enbiyâ 21:46 ayetindeki azaptan gelen tek bir hafif dokunuşun insan ruhunda ürettiği mutlak yıkımı simgeler.