نكص
ن - ك - ص
جذر- الورود: ٢
- الآيات: ٢
- الصيغ: ٢
- المعاجم: ١٢
معناه في القرآن: Geri döndü
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٠٣الكاف والصاد والنون معهما
ك ن ص، ن ك ص مستعملان كنص: الكُناصُ، والكُناصةُ من الإبل والحمر ونحوها: الشديد القوي على العمل.
نكص: النُّكُوصُ: الإحجام. نكَصَ هو وأَنْكَصَهُ غيره. والنكِيصةُ: التأخر عن الشيء.
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٨النُكوصُ: الإجحامُ عن الشيء. ويقال: نَكَصَ على عقيبه يَنْكص ويَنْكِصُ، أي رجع.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٦٣ك ص ن
كنص ، نكص : ( مستعملان ) .
كنص : رُوِي عن كعب أَنه قال : كَنَّصَتِ الشياطينُ لسليمانَ .
قال كعب : أولُ من لبسَ القَبَاء سُليمانُ عليه السلام ، وذلك أَنَّه كانَ إذا أدخلَ رأسَهُ لِلبُسِ الثَّوْبِ كَنَّصَتِ الشَّياطينُ اسْتهزَاءً ، فَأُخْبِر بذلكَ فَلبسَ القَبَاء .
قال أبو العباس قال ابن الأعرابي : كَنَّصَ إذا حرَّكَ أَنفَهُ استهزاءً .
نكص : وقال الليث : النُّكُوصُ : الإحْجَامُ والانقداعُ عن
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٬٥٠٥(باب النون والكاف وما يثلثهما)
(نكل) النون والكاف واللام أصلٌ صحيح يدلُّ على مَنعٍ وامتناع، وإليه يرجع فروعه. ونَكَل عنه نُكولاً يَنكِل. وأصل ذلك النِّكْل: القَيْد، وجمعه أنكال، لأنَّه يَنْكُل: أي يَمنَع. والنِّكْل: حديدة اللِّجام. وهو ناكلٌ عن الأمور: ضعيفٌ عنها. وقال ابن دُريد: رماه [اللهُ بنُكْلِهِ وبِنُكلَةٍ، أي رماه بما([1])] ينكِّله.
ومن الباب نَكَّلت به تنكيلاً، ونَكَّلت به نَكالاً، وهو
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٧- النكوص: الإحجام عن الشيء. قال تعالى: ﴿نكص علىعقبيه﴾ [الأنفال/48].
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٤ن ك ص
نكص على عقبيه نكوصاً.
ومن المجاز: فلان حظّه ناقص وجدّه ناكص.
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٦٢٧النُّكُوصُ: الإِحْجامُ والانْقِداعُ عن الشيء. تقول: أَرادَ فلانٌ أَمراً ثم نَكَصَ على عَقِبَيْه. ونَكَصَ عن الأَمر يَنْكِصُ ويَنْكُصُ نَكْصاً ونُكوصاً: أَحْجَم. قال أَبو منصور: نَكَصَ يَنْكُصُ ويَنْكِصُ ونَكَصَ فلانٌ عن الأَمر ونَكَفَ بمعنى واحد أَي أَحْجَم. ونَكَصَ على عقبيه: رجع عما كان عليه من الخير، ولا يقال ذلك إلا في الرجوع عن الخير خاصة. ونَكَصَ الرجلُ يَنْكِصُ: رجعَ إِلى خَلْفِه. وقوله
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٤* ن ك ص * * النُّكُوصُ * الإحجام عن الشيء يقال * نَكَصَ * على عقبيه أي رجع وبابه نصر ودخل وجلس
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٤٩٧نكص عن الأمر ينكص نكصا ، بالفتح، ونكوصا ، بالضم، ومنكصا ، كمطلب، تكأكأ عنه وأحجم وانقدع. وقال أبو تراب: نكص عن الأمر، ونكف، بمعنى واحد، أي أحجم. يقال: أراد فلان أمرا ثم نكص، من حد نصر وضرب: رجع ، كما في الصحاح. وقال الأزهري: قرأ بعض القراء ينكصون بالضم، وأنكره الصاغاني. وقال: لا أعرف من قرأ بهذه القراءة. وقال الزجاج: الضم جائز، ولكنه لم يقرأ به. وإطلاق المصنف صريح في أن مضارعه بالضم
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٠٣نَكَصَ عَنِ الأَمْرِ
1 نَكَصَ عَنِ الأَمْرِ ذ , (A, K,) [aor. نَكِصَ , and sometimes نَكُصَ , as will be shown below,] inf. n. نُكُوصٌ (S, IF, A, Msb, K) and نَكُصٌ (A, K) and مَنْكَصٌ (K) and نَكَصَانٌ, (MA,) He receded, retired, or drew back from the thing, or affair, refrained, forbore, abstained, or desisted, from it; recoiled from it, shrank from it, or drew back from it in awe or fear; (S,
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٦٥نَكَصَ
نَكَصَ I , U ( n. ac. نَكْص 1 , مَنْكَص 17 , نُكُوْص 27 )
a. [ 'An or 'Ala ], Withdrew from, quitted.
اِنْتَكَصَ
اِنْتَكَصَ VIII ,
a. see I .
مَنْكَص
مَنْكَص 17 ,
a. Retreat.
نَاْكِص
نَاْكِص 21 ,
a. Receding.
نَكَّصَ
N. P. نَكَّصَ II ,
a. Averse.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٤٬٩١٠نكص
نَكَصَ - يَنْكِصُ
نَكَصَ - يَنْكِصُ + الكائن: يقف ثم يتراجع القهقرى: يقف ويحجم عن تقدمه للأمام ثم يتراجع للخلف مع بقاء وجهه للأمام
نَكَصَ - يَنْكِصُ + الكائن + على عقبيه: يقف ويحجم عن تقدمه للأمام، ثم يتراجع ويسير للخلف مع بقاء وجهه للأمام، مستخدماً عقبيه في التراجع
تفرق عن " ينقلب على عقبيه": وهنا يتراجع ولكن بعد أن يستدير للخلف دائرأً
الجذور المجاورةالمجاورة: ١٨ (الإجمالي: ٢٨)
- عقب
الآيات المشتركة: ٢ · Örümcektir, “a’kibe” yumru, “ka’b” da topuk demektir
- جور
الآيات المشتركة: ١ · Civar yerleşik bir yerin çevresi demektir
- فيأ
الآيات المشتركة: ١ · Fey Güneşin en kısa gölgesi demektir
- برأ
الآيات المشتركة: ١ · Berr kara parçası demektir
- غلب
الآيات المشتركة: ١ · Ğulb, Ğelba, bahçenin etrafına dikilen ağaçlara denir
- زين
الآيات المشتركة: ١ · Ziynet : Süslemek için kullanılan çöplere, tüylere benzeyen…
- تلو
الآيات المشتركة: ١ · Tilvi toklu demektir
- شطن
الآيات المشتركة: ١ · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir
- شدد
الآيات المشتركة: ١ · Sicim bağıdır
- خوف
الآيات المشتركة: ١ · Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan…
- رأي
الآيات المشتركة: ١ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…
- عمل
الآيات المشتركة: ١ · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir
الآيات التي ورد فيها(٢)
قَدْ كَانَتْ آيَاتِي تُتْلَى عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ تَنْكِصُونَ
Geri dönersiniz
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | نكص |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | نكس, رجع, ولي, دبر |
| Zıt Kök | اقبل |
| Çekirdek Özet 1 | Bir tehlike, korku veya isteksizlik karşısında ökçeleri üzerine basarak arkaya doğru çekilmek, geri adım atmak |
| Çekirdek Özet 2 | Hakka çağrı veya zorlu imtihan anında sebat göstermeyip gerisin geri kaçmak, taahhüdünden ricat etmek |
| Çekirdek Özet 3 | Yüzleşme ve sorumluluk anında korku veya kibir sebebiyle direncin kırılarak geriye doğru çözülmesi |
| Kritik Hata Riski | Kökün salt sıradan bir «geri dönmek» şeklinde anlaşılıp içindeki korku, irkilme, geriye adım atma ve hayırdan yüz çevirme nüansının yitirilmesi |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| نك | Bir yönü kırma, tersine çevirme, eğme veya sarsıntı ile geriye itme (karşılaştır: نكس baş aşağı çevirme, نكث bağı çözüp bozma, نكب yoldan sapma, نكل engelleyip caydırma) | ص | Sıkışma, büzülme ve toparlanma bildiren harfin eklenmesiyle hareket, bir direnç veya korku karşısında gövdenin büzülerek ökçeler üzerinde arkaya doğru çekilmesi ve geriye adım atılması anlamına özelleşmiştir. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ن | Filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Harekete hazır canlı bir yönelişi ve eylemin başlangıçtaki akışkanlığını temsil eder. |
| ك | Avuç içi; kavrama, eğme, kaplama | Önüne çıkan bir etkiyle kavranmayı, durdurulmayı veya yönün bükülmesini ifade eder. |
| ص | Olta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırma | Sıkışma, geri çekilme, ayağın zemine basarak kasılması ve geri çekilme hattına kilitlenmeyi simgeler. |
| نكص | Canlı bir yönelişin bir baskı veya korkuyla karşılaşıp bükülerek büzülmesi ve geriye adım atması | Bir yöne doğru ilerlerken karşılaşılan durum karşısında irkilip toparlanarak ökçeler üzerinde gerisin geri çekilme hareketini oluşturur. |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir kimsenin yüzü hedefe dönükken veya karşılaştığı bir durumdan ürkerek ökçeleri üzerine basıp arkaya doğru gerilemesi; geri adım atarak ricat etmesi. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Cahiliye ve erken dönem kullanımında kişinin korku veya acziyet sebebiyle giriştiği işten vazgeçip geri çekilmesini anlatmak üzere yer alır; İbn Düreyd kökün özellikle hayırdan ve güzel bir durumdan geriye dönüşü ifade ettiğini belirtir. |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem rivayetlerinde savaştan ve yüzleşmeden kaçınma halleri için kullanılmıştır. Hz. Ali'nin Sıffîn günlerinde söylediği nakledilen şu ibarede hücum ile geri çekilme karşıtlığı içinde geçer: قَدَّمَ للوَثْبة يَداً وأَخَّرَ للنُّكُوصِ رِجْلاً |
المصدر Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça نكص kökü, merkezi Sami dillerinde hareketin yön değiştirmesi, geri çekilme ve büzülme semantik alanına aittir. Kökün ilk iki konsonantı olan ikili çekirdek, Sami dillerinde genel olarak bir şeyin yönünü bozma, bükme, tepe taklak etme veya yolundan saptırma hareketlerini karşılar. İbrânîce ve Süryânîce gibi kuzeybatı Sami dillerinde kök birebir üçlü biçimiyle yaygın bir sözlüksel gövde kurmamış olmakla birlikte, aynı anlamsal aileye ait bükülme ve geriye kayma bildiren ikili tabanlar mevcuttur. Arapçada kök, sonuna eklenen sert ve büzücü ses ile birlikte özellikle «ökçeler üzerinde arkaya adımlama» ve «yüz yüze gelinen durumdan ürkerek çekilme» şeklinde son derece somut ve bedensel bir kinetik tasvire kavuşmuştur.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisān al-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Ökçeler üzerine basarak geriye adım atma | Kök, kişinin yüzünü çevirmeden yahut yüzleşme anında korku ve tereddütle gerisin geri adımlaması eylemini ifade eden özgün bir kinetik tasvirdir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İkili taban akrabalığı | Yönü tersine çevirme, bükme ve geri çekilme anlamındaki Sami ikili çekirdeğiyle anlamsal paralellik taşır. | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik veya diğer dil ailelerinde doğrudan doğrulanabilir bir soydaş tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| نكص | Anlamlı | Ökçeler üzerine geri çekilmek | Korku, kibir veya tereddütle gerisin geri adım atmak, hayırdan vazgeçmek | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| نصك | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir |
| كنص | Anlamlı | Güçlü ve dayanıklı olmak | İş ve yük taşımada dirençli ve kuvvetli deve ya da binek | Kur'an'da geçmez; Kitābü'l-ʿAyn'da müsta'meldir |
| كصن | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir |
| صنك | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir |
| صكن | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| نكص | Merkez | Geri çekilme | Yüz yüze gelinen durumdan ürkerek veya kibirlenerek ökçeler üzerinde arkaya adımlamak | Geriye doğru fiziksel ve iradi ricat |
| نكس | Komşu | Tersine dönme | Bir şeyin üstünü altına getirmek, baş aşağı çevirmek veya eski zayıf haline dönmek | Dikey düzlemde baş aşağı olma veya başı öne eğme |
| رجع | Komşu | Dönüş | Bir yere, hale veya kişiye genel anlamda yeniden dönmek | Nötr ve kapsamlı bir geri dönüş |
| ولي | Komşu | Yüz çevirme | Gövdeyi ve yüzü başka bir tarafa çevirip arkasını dönerek uzaklaşmak | Bedensel olarak yönü tamamen değiştirip gitme |
| دبر | Komşu | Arkasını dönme | Sırtını dönüp kaçmak, işin ardına düşmek | Arka planı ve sırtı göstererek ricat etme |
| اقبل | Zıt | Yönelme ve ileri atılma | Karşıdaki hedefe doğru yüzünü dönüp cesaretle ilerlemek | Yüz yüze gelmek üzere öne doğru hareket |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | نكص | Geriye adım atmak | Korku veya isteksizlikle ökçeler üzerinde gerisin geri çekilmek | Kesin |
| Latince | Recedere, retrocedere | Geri çekilmek | Arkaya doğru adım atmayı karşılar; ancak ökçeler üzerinde gerileme ve kibir nüansını taşımaz. | Güçlü |
| İngilizce | Recoil, shrink back, retreat | İrkilip geri çekilmek, sinmek | Korku veya tiksintiyle geri adım atmayı iyi karşılar; ökçeler üzerindeki somut yürüyüş biçimini içermez. | Güçlü |
| Almanca | Zurückweichen, zurückschrecken | Geri adım atmak, ürküp çekilmek | Bir tehdit karşısında geriye doğru adım atmayı ifade eder. | Güçlü |
| Fransızca | Reculer, faire marche arrière | Geri çekilmek, geri basmak | Geriye doğru hareket etmeyi karşılar; ahlaki ve psikolojik ağırlığı eksik kalır. | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| نكص fiili (mâzî) | Savaştan ve verilen sözden korkuyla geri çekilmek, yüzüstü bırakmak | Şeytanın Bedir günü müşriklere verdiği desteği iki ordu karşılaşıp ilahi müdahaleyi görünce terk edip ökçeleri üzerinde gerisin geri kaçması (Enfâl 8:48). |
| نكص fiili (muzâri) | Hakka çağrı ve vahiy karşısında kibirlenerek gerisin geri kaçmak | Ayetler okunduğunda hakikatten yüz çevirip ökçeleri üzerinde gerisingeri dönen ve büyüklenen muhatapların kınanması (Mü'minûn 23:66). |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İmandan ve hidâyetten irtidat / nifak hali | İman dairesine veya hakikat çağrısına muhatap olduktan sonra gerisin geri dönmenin hükmü ve şeytanın iğvasının zaaf anındaki çözülüşü. | İrade zayıflığı ve korku sebebiyle haktan ricat |
| Fıkıh | Savaştan kaçma (firar) ve ahdi bozma | Savaş meydanında iki ordu karşılaştığında sebatsızlık gösterip geri adım atmanın haramlığı ve hukuki sonuçları. | Savaş hattından meşru bir sebep olmaksızın gerileme |
| Tefsir | İnkârcıların vahiy karşısındaki psikolojisi | Mü'minûn 23:66 ayetinde geçen ökçeler üzerine basarak geri çekilme tasvirinin kibri, hakikati duymaktan kaçınmayı ve gericiliği simgelemesi. | Hakikatten kaçışın bedensel ve ruhsal tasviri |
| Hadis | Sebat ve kararlılık rivayetleri | Fitne ve savaş anlarında sebat gösterilmesi, ökçeler üzerine geri dönülmemesi ve ricatın kınanması. | Tehlike anında metaneti koruyup geri adım atmamak |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İman ve kulluk bağı | İrtidat ve nifak ricatı | İmtihan anında imandan veya taahhütten geri adım atmayı tanımlar | Zorluk veya hakikatle yüzleşme anında kişinin ökçeleri üzerinde gerisin geri küfre veya gaflete dönmesi. | Kesin |
| İlmi | Hakikat arayışı | Metodolojik ricat | Kanıt ve delille yüzleşmekten korkarak ön kabullere sığınma | Yeni bir delil karşısında argümanı terk edip dogmatik savunmaya çekilme işlevi görür. | Güçlü |
| Siyasi | İttifak ve ahitler | Müttefiki yüzüstü bırakıp kaçma | Kriz ve çatışma anında verilen desteği çekerek ricat etme | Enfâl 8:48'de somutlaşan, güç dengesi bozulduğunda ortakları terk edip geriye kaçma hali. | Kesin |
| İktisadi | Yatırım ve taahhüt | Piyasadan panikle çekilme | Risk veya belirsizlik anında sermayeyi ve sözleşmeyi geriye çekme | Güven bunalımında ekonomik aktörlerin piyasa sorumluluğundan kaçarak likiditeye veya korumacı alana ricat etmesi. | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Faz tersinmesi veya vektörel geri tepme (recoil) | Bir yönde ilerleyen parçacığın veya dalganın aşamayacağı bir potansiyel bariyerle karşılaştığında yön vektörünün tersine dönerek geri saçılması. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kaçınma davranışı (avoidance behavior) veya panik ricatı | Bireyin veya grubun yüzleşmek zorunda olduğu tehdit, sorumluluk veya kriz karşısında savunma mekanizması geliştirerek hızla geri çekilmesi. | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün sadece «arkasını dönüp gitmek» ya da «vazgeçmek» gibi yalın bir eylem olarak çevrilmesi. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kök alelade bir dönüşü değil, bizzat yüzleşme anında karşılaşılan hakikatten veya güçten ürkerek ökçeleri üzerine basıp korku ve kibirle gerisingeri kaçmayı ifade eder. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Şeytanın Bedir'deki geri çekilişinin (Enfâl 8:48) stratejik bir manevra zannedilmesi ya da kâfirlerin vahyedilen ayetler karşısındaki tavrının (Mü'minûn 23:66) pasif bir ilgisizlikten ibaret sanılarak içindeki derin kibrin ve korkaklığın gözden kaçırılması. |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın insan ve şeytan psikolojisindeki kritik çözülme, kibir ve korkaklık anlarını nasıl bedensel ve canlı bir kinetik metaforla (ökçeleri üzerine gerilemek) tasvir ettiğini kavramayı sağlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İnkârcıların vahiy karşısındaki kibrini ve dinlemekten kaçışını anlatan ayetlerde (Mü'minûn 23:66) ve batıl cephesinin ilahi kudret tecellisi karşısında çözülüp kaçışını sergileyen kıssalarda (Enfâl 8:48). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Hakikatten yüz çevirmenin salt zihni bir kabul etmeme durumu olmadığını, insanın varoluşsal olarak korku, kibir ve ökçeleri üzerinde gerileyen bir kaçış refleksiyle hakka sırt çevirdiğini gösterir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamBir tehlike, engel veya zorluk karşısında ökçeler üzerinde gerisin geri adım atarak çekilmek.
- Soyut anlamHakikat, sorumluluk veya ahit anında korku ve kibrin baskısıyla sebatı terk edip geriye doğru ricat etmek.
- Sistematik karşılıkBir sistemin eşik değerde karşılaştığı yüksek direnç veya zıt kuvvet sebebiyle ileri yönlü hareketini aniden negatif yöne çevirip çözülmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde sistemin veya failin yüzleşme öncesindeki ileri yönlü hareket vektörünü, katsayısı karşılaşılan korku, kibir veya direnç şiddetini, eksi işareti () ise yönün tamamen tersine dönerek gerisingeri ökçeler üzerinde ricat edilişini temsil eder.