هضم

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ه-ض-مالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ٨ · الآيات: ٢ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أمنهَضْمًاصلحظلمهضمزرعطلعخوفعمل

الجذرالصيغ ٢الآيات ٢السور ٢المجاورة ٨

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

هضم

ه - ض - م

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٣

Hedm (he, dat), Yemek borusudur.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Hedm (he, dat), Yemek borusudur.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٠٨٦
باب الهاء والضاد والميم معهما هض م مستعمل فقط هضم: الهاضِمُ: الشّاِدُخ لما فيه من رخاوة ولين، تقول: هَضَمته فانْهضَمَ، كالقَصَبة المَهْضومة الّتي يُزْمَر بها. يقال: مِزْمارٌ مُهَضَّم، قال لبيد: يُرَجِّع في الصُّوَى بمُهَضَّمـاتٍ يَجُبْنَ الصَّدرَ من قَصَبِ العَوالي شبّه مخارجَ صوتِ حَلْقِهِ بمُهَضَّماتِ المَزاميِر. والهاضُومُ: كلُّ دواءٍ هَضَمَ طعاماً كا لجَوارِش. وبطنٌ هضيمٌ مهضومٌ وأَهْضم.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٣٠٢
هَضَمْتُ الشيء: كسرته، يقال: هَضَمَهُ حقَّه واهْتَضَمَهُ، إذا ظلمه وكسرَ عليه حقَّه. وهَضَمْتُ لك من حقِّي طائفةً، أي تركته. وتَهَضَّمَهُ: ظلمه. ورجلٌ هَضيمٌ ومُهْتَضَمٌ، أي مظلوم. والهَضيمَةُ: أن يَتَهَضَّمَكَ القومُ شيئاً، أي يظلموك، وتَهَضَّمْتُ للقومِ تهضُّماً، إذا انقدتَ لهم وتقاصرت. أبو زيد: أهْضَمْتُ الإبل للإجْذاعِ والإسْداسِ جميعاً، إذا ذهبت رواضعُها وطلع غيرها. قال: وكذلك الغنم.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٣٠٤
ه ض م هضم استعمل من وجوهها : هضم . هضم : قال الليث : الهاضم : الشادِخُ ، لما فيه رخاوة ولين ، تقول : هَضْمته فانهضم كالقَصَبة المهضومة التي يُرمَى بها ، ويقال : مِزْمار مُهَضَّم . وقال لبيد يصف نَهيقَ حِمار : يُرَجِّع في الصُّوَى بمُهَضَّماتٍ يَجُبْن الصَّدْرَ مِن قَصَب العوالي قيل : شَبَّه مخارجَ صوتِ حَلْقِه بمُهَضَّماتِ المزامير . وقال الفراء في قول الله عز وجل : ( وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيمٌ )
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬١٩١
(باب الهاء والضاد وما يثلثهما) (هضل) الهاء والضاد واللام ليس فيه إلا الهَيضَلة، وهي الجماعة المتسلِّحة ذاتُ الجَلَبة. وربَّما قالوا للناقة العظيمة: هَيضَلة.‏ (هضم) الهاء والضاد والميم: أصلٌ صحيح يدلُّ على كَسرٍ وضَغطٍ وتداخُل. وهضَمت الشّيءَ هضماً: كسرتُه. ومِزمارٌ مُهَضَّم، لأنَّه فيما يزعمون أكسارٌ يضمُّ بعضُها إلى بعض. والهاضوم: الذي يَهضِم الطَّعام، وأُراه مولَّداً. وكشحٌ مُهضَّم. وامرأةٌ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٠٦
- الهضم: شدخ ما فيه رخاوة، يقال: هضمته فانهضم، وذلك كالقصبة المهضومة التي يزمر بها، ومزمار مهضم. قال تعالى: ﴿ونخل طلعها هضيم﴾ [الشعراء/148] أي: داخل بعضه في بعض كأنما شدخ، والهاضوم: ما يهضم الطعام وبطن هضوم، وكشح مهضم وامرأة هضيمة الكشحين، واستعير الهضم للظلم. قال تعالى: ﴿فلا يخاف ظلما ولا هضما﴾ [طه/112].
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٠٠٢
ه ض م هضم الشيء الرّخو‏:‏ شدخه وكسره‏.‏ وسقطت الثمرة من الشجرة فانهضمت وتهضّمت وهضمتها بيدي‏.‏ وقصب مهضوم ومهضّم‏:‏ غمز حتى كاد ينشدخ‏.‏ وقيل‏:‏ المزمار المهضّم‏:‏ أكسار يضمّ بعضها إلى بعض‏.‏ وقال ابن السكيت‏:‏ هو النّرم ناي‏.‏ قال لبيد‏:‏ ونزلنا في أهضام الوادي‏:‏ في بطونه المطمئنة‏.‏ وفي مثل ‏"‏ الليل وأهضام الوادي ‏"‏ أي لا تسر فيها لا ينلك مكروه‏.‏ وتبخّر بالأهضام وهو ضرب من البخور‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٦٬٦٣٠
هضَم الدواءُ الطعامَ يَهْضِمُه هَضْماً: نَهَكَه. والهَضّامُ والهَضُوم والهاضُومُ: كلُّ دَواءٍ هَضَمَ طعاماً كالجُوارِشْنِ (* قوله «كالجوارش» ضبط في بعض نسخ النهاية بضم الجيم، وفي بعض آخر منها بالفتح وكذا المحكم.، وهذا طعامٌ سريعُ الانْهِضامِ وبَطيءُ الانْهِضامِ. وهَضَمَه يَهْضِمُه هَضْماً واهْتَضَمه وتهَضَّمَه: ظَلمه وغصَبه وقهرَه، والاسم الهَضِيمةُ. ورجل هَضِيمٌ ومُهْتَضَمٌ: مَظْلومٌ. وهضَمَه
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٣٣
* ه ض م * * هَضَمَهُ * حقه من باب ضرب و * اهْتَضَمَهُ * ظلمه فهو * هَضِيمٌ * و * مُهْتَضَمٌ * أي مظلوم و * تَهَضَّمَهُ * مثله و * الهَاضُومُ * الذي يقال له الجوارشن لأنه يهضم الطعام أي يكسره وطعام سريع الإنهِضَامِ * وبطيء الانهضام ويقال للطلع * هَضِيمٌ * ما لم يخرج من كفُرَّاهُ لدخول بعضه في بعض والهَضِيمُ من النساء اللطيفة الكشحين
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٦٥٤
| ( هَضَمَ الدَّوَاءَ ، والطَّعَامَ ، يَهْضِمُهُ ) هَضْمًا : ( نَهَكَهُ ) ، وَهُوَ مَجَازٌ ، وَأَصْلُ الهَضْمِ : شَدْخُ ما فِيهِ رَخَاوَةٌ ، وقِيلَ : الانْحِطَاطُ ، وَقِيلَ : الكَسْرُ ، وَقِيلَ : النَّقْصُ ، كَمَا بَيَّنَهُ الرَّاغِبُ ، وَغَيْرُهُ . | ( و ) مِنَ المَجَازِ : هَضَمَ ( عَلَيْهِمْ ) : إذَا ( هَجَمَ ) ، يُقالُ : مَا شَعَرُوا حَتَّى هَضَمْنَا عَلَيْهِمْ . ( أَوْ ) هَضَمَ فُلانٌ عَلَى
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٠٦١
١ 1 هضَمَهُ ذ and اِهْتَضَمَهُ : see تَخَوَّفَهُ. ― -b2- هَضَمَ لَهُ مِنْ مَالِهِ: see خَضَمَ. 5 تَهَضَّمَ see 7. اِنْهَضَمَ 7 اِنْهَضَمَ ذ It (a thing) melted, or dissolved, after being congealed. (JK.) ― -b2- اِنْهَضَمَتِ الثَّمَرَةُ, and ↓ تَهَضَّمَت, The fruit broke; or became broken, or crushed; syn. تَشَدَّخَتْ; (TA;) and became mellow, so as to be easy of digestion. See also بَوْعٌ ―
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٣٧٤
هَضَمَ هَضَمَ I ( n. ac. هَضْم 1 ), a. Broke. b. Digested. c. Helped to digest. d. Supported. e. Wronged; defrauded. f. [ La & Min ], Ceded a part of ... to. g. [ 'Ala ], Assailed. هَضِمَ هَضِمَ A ( n. ac. هَضَم 4 ), a. Was slender, slim. أَهْضَمَ أَهْضَمَ IV , a. Shed the front-teeth. تَهَضَّمَ تَهَضَّمَ V , a. see I (e) . b. [ La ], Yielded to; bore with. اِنْهَضَمَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٧٬١٣٩
هضم هَضَمَ - يَهْضِمُ - هَضِيْم هَضَمَ - يَهْضِمُ + كائن + كائناً + شيئاً: يهضم شيئاً كان سيصير للكائن الآخر: ينقص حجم شيء مخصص للكائن الآخر: يقرط عليه جزء اً من حقه. ومنه هضم الطعام: قضمه وعلكه وعجنه بالفم والمعدة فينقبض على بعضه ويمتص رويداً رويداً: وهذه العمليات كلها "هضم": تصغير الحجم باستمرار هَضْم: اسم فعل " هَضَمَ - يَهْضِمُ ": إنقاص
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٨ (الإجمالي: ١٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. زرع

    الآيات المشتركة: ١ · Ekin demektir

  2. طلع

    الآيات المشتركة: ١ · Dal demektir

  3. نخل

    الآيات المشتركة: ١ · Hurma ağacıdır

  4. خوف

    الآيات المشتركة: ١ · Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan…

  5. صلح

    الآيات المشتركة: ١ · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir

  6. ظلم

    الآيات المشتركة: ١ · Zalimler

  7. عمل

    الآيات المشتركة: ١ · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir

  8. أمن

    الآيات المشتركة: ١ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. وَزُرُوعٍ وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيمٌ

    İç içe geçmiş

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökهضم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerظلم, نقص, غمز, كسر
Zıt Kökوفى
Çekirdek Özet 1Gevşek veya yumuşak bir şeyi bastırıp ezmek, hacmini küçülterek iç içe geçirmek
Çekirdek Özet 2Bir kimsenin hakkını baskı veya eksiltme yoluyla çiğnemek; meyvenin lif lif iç içe olgunlaşması
Çekirdek Özet 3Bir varlığın hacminin, payının veya hakkının dış bir baskıyla sınırlandırılıp aşındırılması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sindirim fizyolojisiyle sınırlayıp hak ihlali ve yapısal yoğunlaşma anlamlarını gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
هضAğırlıkla bastırma, çökertme ve kütlesel iniş hareketi; nitekim هضب kökünde yoğun yağmur ve yüksek kütlenin taşması bu baskı ve hacim hareketini yansıtırمKatılan م harfinin toplayıcı ve kavrayıcı niteliğiyle ezilip küçülen parçaların birbiri içine geçmesi, sıkışması ve içkin bir yoğunluğa bürünmesi anlamı kesinleşmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesVarlığın veya hakkın görünürlüğünü, nefes alan canlı yapısını temsil eder
ضOlta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırma (türetme imge)Nesnenin kenarlardan baskılanması, kıskaç içine alınması ve ezilme kuvvetidir
مSu; akış, çokluk, derinlikEzilen ve kırılan parçaların sıvılaşması, birbirine karışması ve toplanmasıdır
هضمNefes alan hacmin baskıyla sıkıştırılıp iç içe katlanarak eritilmesiBir yapının dıştan gelen bir güçle ezilerek hacminin küçültülmesi ve bütünlüğünün sindirilmesidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİçi boş, yumuşak veya gevşek kamış türü bir nesneyi ezmek, kırmak ve parmakla bastırarak iç içe geçirmek
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd b. Rebîa mûsıkî aletinin boğumlarını ve ses çıkışını tasvir ederken kökü kamışın ezilip birleştirilmesi anlamında kullanır: يُرَجِّع في الصُّوَى بمُهَضَّمـاتٍ / يَجُبْنَ الصَّدرَ من قَصَبِ العَوالي
Erken Arapça kullanımKarın boşluğunun yan kısımlarının inceliğini ve basıklığını anlatmak için كشح مهضوم ve امرأة هضيمة الكشحين denmiş; vadinin alçak ve basık tabanlarına أهضام الوادي adı verilmiştir

المصدر Kitābü’l-ʿAyn; Maqāyīs al-Lugha; Lisān al-ʿArab; Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça هضم kökü, yumuşak dokulu nesnelerin ezilmesi, kırılması ve hacminin daraltılması şeklindeki somut eyleme dayanır. Kökün ilk iki konsonantı olan هض tabanı, kütlesel bir ağırlığın çökmesi veya bastırması hareketini karşılar. Bu yapı genel Sami dillerinde gırtlaksı ve sızıcı harflerin geçişkenliğiyle ezme, dövme veya ufalanma bildiren köklerle fonetik paralellikler sergiler. İbranice ve Aramice katmanlarda doğrudan ses denkliğiyle birebir aynı kök harflerine rastlanmamakla birlikte, kökün semantik matrisi olan ezilme ve ufalanma boyutu, Süryanice ve İbranicedeki benzer bası bildiren köklerin anlamsal alanıyla örtüşür. Arapça içinde kök, hem fiziki ezilmeyi ve gıdanın sindirilmesini hem de mecazi olarak kişinin hakkından eksiltilmesini ifade eden zengin bir semantik dallanma kazanmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs; Lisān al-ʿArab; Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönهضمYumuşak nesneyi bastırıp ezmekten hakkı eksiltmeye ve gıdanın sindirilmesine uzanan semantik genişlemeKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Batı Sami ses-anlam örtüşmeleriGırtlaksı ve sızıcı harflerin basınç ve ufalanma bildiren kök yapılarıyla anlamsal paralelliğiMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve kanıtlanmış bir Afro-Asyatik dış bağ tespit edilmediVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha; David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
هضمAnlamlıEzmek, baskılamak, hakkı kısmakHedef köktür; yumuşak şeyi ezmeyi ve hak eksiltmeyi bildirirKur'an'da geçer
همضAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız kök anlamı kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez
ضهمAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız kök anlamı kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez
ضمهAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız kök anlamı kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez
مهضAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız kök anlamı kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez
مضهAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız kök anlamı kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
هضمMerkezEzme, eksiltme, baskılamaYumuşak yapıyı bastırarak hacmini küçültmek ve hakkı sindirerek eksiltmekBir hakkın veya nesnenin basılarak ufaltılması
ظلمKomşuHaksızlık, tecavüzBir şeyi kendi yerine koymamak ve başkasına ait olana açıkça el koymakHakka doğrudan ve haksız tecavüz
نقصKomşuEksiltme, azaltmaMiktar veya ölçüden eksiltme yapmak; fiziksel ezme çağrışımı içermezSayısal veya niceliksel noksanlaştırma
غمزKomşuBaskı uygulama, sıkmaElle yoklayarak veya hafifçe sıkarak kontrol etme hareketiNesnenin yumuşaklığını elle yoklama
كسرKomşuKırma, parçalamaSert ve katı bir bütünü darbeli biçimde parçalara ayırmaKatı cisimlerin parçalanması
وفىZıtTamamlama, eksiksiz vermeHakkı ve ölçüyü hiçbir noksan bırakmaksızın tam olarak ödemekHak ve değerin bütünüyle ifa edilmesi

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaهضمEzmek, sindirmek, hakkı kısmakHem fiziksel ezilme ve sindirimi hem de hakkın çiğnenmesini kapsarKesin
Latincecomprimere, digerereBastırmak, sindirmekEzme ve sindirme eylemlerini karşılar; hakkın noksanlaştırılması nüansını dolaylı taşırGüçlü
İngilizceto oppress, to curtail, to digestHakkını yemek, kısmak, sindirmekBaskılamak ve eksiltmek manasını verir; iç içe geçmiş tomurcuk estetiğini dışarıda bırakırGüçlü
Almancaunterdrücken, schmälern, verdauenBaskılamak, eksiltmek, sindirmekBir hakkın aşındırılmasını ve gıdanın parçalanmasını iyi karşılarGüçlü
Fransızcaléser, comprimer, digérerZarara uğratmak, bastırmak, sindirmekHukuki hak kısıntısını ve fiziksel basıyı ifade ederGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary; Wehr Arabic-English Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
هَضْمًاHak kısıntısı, haksız eksiltme ve sindirilmeKıyamet günü müminin ne haksız bir günah yüklenmesinden ne de sevaplarının eksiltilip ezilmesinden korkmayacağı bağlamı (Tâhâ 20:112)
هَضِيمٌBirbiri içine girmiş, sıkı dokulu, latif ve olgun hurma tomurcuğuSemûd kavmine bahşedilen bahçelerdeki hurma ağaçlarının bereketli ve katmerli ürünleri bağlamı (Şu‘arâ 26:148)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi adalet ve ceza-mükafat dengesiظلم ve هضم kavramları arasındaki fark: Zulüm hak etmediği günahın yüklenmesi, hezm ise hak ettiği sevabın eksiltilmesidirAmel karşılığının eksiltilmezliği
FıkıhAlacaklı hakkından feragatKişinin kendi isteğiyle alacağının bir kısmını borçlu lehine terk etmesi هضمت له من حقي şeklinde ifade edilirGönüllü hak tenzilatı ve feragat
TefsirAhiret güvenliği ve tabiat tasviriHurma salkımının lif lif iç içe oluşu ile mahşerde kulun hakkının çiğnenmemesi arasındaki anlam birliğiKatmanlı yapı ve hak dokunulmazlığı
HadisAhlak ve nefis terbiyesiHaksızlığa uğrayan mazlumun ezilmişliği مهتضم kavramıyla; kişinin nefsini kibirden arındırıp alçaltması تهضم ile izah edilirZayıf düşürülme ve nefsi kırma

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi mizan ve hesaplaşmaSevap güvencesiAmelin eksiksiz korunmasıKulun hiçbir hayırlı amelinin baskılanıp değer kaybına uğratılmamasıKesin
İlmiBiyolojik dönüşüm ve sindirimMaddenin ayrışmasıBesinin emilimini sağlamaKarmaşık yapıların ezilip çözülerek bünyeye yararlı temel unsurlara indirgenmesiGüçlü
SiyasiYönetilenlerin haklarıHak gasbını önlemeZayıfın ezilmesini engellemeGüçlünün baskısıyla güçsüzün hak alanının daraltılmasının engellenmesiGüçlü
İktisadiEmek ve değer dolaşımıDeğer aşınmasıHak edişi eksiltmemeÜreticinin veya emekçinin payından keyfi kesinti yapılmasının önlenmesiGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerHacimsel sıkışma ve biyokimyasal lizisBir maddenin uygulanan basınç altında hacminin daralarak yoğunlaşması veya kimyasal bağların çözülerek küçülmesiGüçlü
Beşeri bilimlerHak aşınması ve marjinal kısıntıBir bireyin meşru haklarının yasal veya fiili baskı mekanizmalarıyla azar azar kısılarak etkisizleştirilmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü neredeyse tamamen mide ve bağırsak hareketlerinden ibaret biyolojik bir sindirim işlemine hapsetmek
Kur'an içi daha geniş anlamBir yapının iç içe geçerek zenginleşmesini ve ahlaki-hukuki planda bir hakkın baskı altında eksiltilmesini içeren çok boyutlu yapı
Yanlış anlamanın doğuracağı hataTâhâ 20:112 ayetinde geçen هضما ifadesini sıradan bir zulüm tekrarı sanmak; ilahi adaletin ince dengesi olan hak eksiltmeme ilkesini kavrayamamak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da adalet kavramının sınırlarını belirler; adaletin yalnızca başkasının günahını yüklememek değil, kişinin en ufak emeğini bile aşındırmamak olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ahirette amel defterlerinin açıldığı mizan sahnelerinde ve tabiatın harikulade yaratılış detaylarının zikredildiği ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zulüm ile hezm kavramlarının eşanlamlı sanılmasını düzeltir; hezmin var olan haktan eksiltme, zulmün ise var olmayan kötülüğü yükleme olduğunu netleştirir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamYumuşak veya lifli bir nesnenin baskılanarak ezilmesi, hacminin küçülmesi veya iç içe geçerek sıkışması.
  • Soyut anlamBir hakkın, değerin veya varoluş alanının dış bir tazyikle kısıntıya uğratılması, aşındırılması.
  • Sistematik karşılıkBir sistemdeki hak ediş çıktısının, meşru sınırları ihlal eden bir baskı katsayısıyla azaltılmasına karşı kurulan mutlak koruma ilkesi.
  • LaTeX modeliRf=R0−ΔRileΔR=0  ⟺  H=0
  • LaTeX açıklamasıModelde R0 öznenin hak ettiği başlangıçtaki toplam değeri, Rf nihai olarak teslim edilen net değeri temsil eder. ΔR ise haktan yapılan haksız kısıntı ve ezilme miktarını ifade eder. H uygulanan hezm baskısını göstermekte olup, sistemde hezm sıfırlandığında (H=0) hak eksiltme de tamamen ortadan kalkar (ΔR=0) ve kulun hakkı eksiksiz (Rf=R0) olarak gerçekleşir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ه