ظلم

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ظ-ل-مالصيغ: ٦٤ · الجذور المجاورة: ٢٦٥ · الآيات: ٢٩٠ · السور: ٥٩؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ألهأَظْلَمُمثلظَلَمُواظلمنفسظُلْمًانورخرجظَالِمِينَيُظْلَمُونَقومفتلكون

الجذرالصيغ ٦٤الآيات ٢٩٠السور ٥٩المجاورة ٢٦٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ظلم

ظ - ل - م

جذر
  • الورود: ٣١٥
  • الآيات: ٢٩٠
  • الصيغ: ٦٤
  • المعاجم: ١١

معناه في القرآن: Zalimler

ملاحظاتي

المعاجم(١١)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٨١٥
باب الظّاء والّلام والميم معهما ظ ل م، ل م ظ يستعملان فقط ظلم: تقول: لَقِيتُه أوَّلَ ذي ظَلَمٍ، وهو إذا كان أوَّلَّ شيءٍ سَدَّ بَصَرَكَ في الرُؤية، ولا يُشْتَقُّ منه فعلٌ، ويقالُ: لقِتيُه أَدْنَى ظَلَمٍ. والظَّلْمُ: الثَّلْجُ، ويقال الماءُ الجاري على الأسنان من صَفاء اللَّوْنِ لا من الرِّيقِ، قال كعْب: تَجْلُو عوارِضَ ذي ظَلْمٍ إذا ابتَسَمَتْ ويقال: الظَّلْمُ ماءُ البَرَد، ويقال: الظَّلْم
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٠٥٠
ظَلَمَهُ يَظْلِمُهُ ظُلْماً ومَظْلِمَةً. وأصله وضعُ الشيء في غير موضعه. ويقال: "من أشبهَ أباه فما ظَلَمَ". وفي المثل: من استَرعى الذئبَ فقد ظَلَمَ. والظُلامَةُ والظَليمَةُ والمَظْلِمَةُ: ما تطلبه عند الظالم، وهو اسمُ ما أُخِذَ منك. وتَظَلَّمَني فلان، أي ظَلَمَني مالي. وتَظَلَّمَ منه، أي اشتكى ظُلْمَهُ. وتَظالَمَ القوم. وظَلَّمْتُ فلاناً تَظْليماً، إذا نسبتَه إلى الظُلْمِ، فانْظَلَمَ، أي احتمل
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٠٬٠١٦
ظ ل م ظلم ، لمظ : ( مستعملة ) . ( ظلم ) : سلمة عن الفراء في قول الله جلَّ وعزَّ : ( وَإِذَآ أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُواْ ) ( البقرة : 20 ) فيه لغتان : أَظْلَمَ . وظَلِم . بغير ألف . وقال أبو عبيد : في ليالي الشهر بعد الثلاثِ البيضِ ثَلاثٌ دُرَعٌ وثَلاثُ ظُلَمٌ ، قال : والواحدةُ من الدُّرَع ، والظُّلَمِ دَرْعاء وظَلْماء . وأخبرني المنذريّ عن أبي الهيثم وعن أبي العباس المبرّد أنهما قالا : واحدةُ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٣٣٣
(باب الظاء واللام وما يثلثهما) (ظلع) الظاء واللام والعين أُصَيْلٌ يدلُّ على مَيْل في مَشي([1]). يقال: دابَّةٌ بِهِ ظَلْعٌ، إذا كانَ يَغمِز فيميل([2]). ويقولون: هو ظالع، أي مائلٌ عن الطَّريقِ القويم. قال النابغة: أتُوعِدُ عبداً لم يخُنْكَ أمانةً *** وتَتْرُكَ عبداً ظالماً وهو ظالعُ ([3]) (ظلف) الظاء واللام والفاء أصل صحيحٌ يدلُّ على أدنى قوّةٍ وشِدّة. من ذلك ظِلْف البَقرة وغيرِها. ورُبَّما
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٥٢٧
ظ ل م فلان يُظْلَم فَيَظّلِم‏:‏ يحتمل الظلم‏.‏ قال زهير‏:‏ ويظلم أحياناً فيظلم وعند فلان ظلامتي ومظلمتي‏:‏ حقي الذي ظلمته وتظلمني حقي وتظلمت منه إلى الوالي والظلم ظلمة كما أن العدل نور ‏"‏ الظلم ظلمات يوم القيامة ‏"‏ ‏"‏ وأشرقت الأرض بنور ربها ‏"‏ وهو يخبط الظلام‏.‏ والظلمة والظلماء وأظلم الليل وأظلموا‏:‏ دخلوا في الظلام ‏"‏ فإذا هم مظلمون ‏"‏‏.‏ وقال‏:‏ طيّان طاوي الكشح لا يرخي لمظلمة إزاره
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ١٧٬١٢٦
الظُّلْمُ: وَضْع الشيء في غير موضِعه. ومن أمثال العرب في الشَّبه: مَنْ أَشْبَهَ أَباه فما ظَلَم؛ قال الأصمعي: ما ظَلَم أي ما وضع الشَّبَه في غير مَوْضعه وفي المثل: من اسْترْعَى الذِّئْبَ فقد ظلمَ. وفي حديث ابن زِمْلٍ: لَزِموا الطَّرِيق فلم يَظْلِمُوه أي لم يَعْدِلوا عنه؛ يقال: أَخَذَ في طريقٍ فما ظَلَم يَمِيناً ولا شِمالاً؛ ومنه حديث أُمِّ سَلمَة: أن أبا بكرٍ وعُمَرَ ثَكَما الأَمْر فما ظَلَماه أي
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٬٠٥٩
* ظ ل م * * ظَلَمَهُ * يظلمه بالكسر * ظُلْماً * و * مَظْلِمَةً * أيضا بكسر اللام وأصل * الظُّلْمِ * وضع الشيء في غير موضعه ويقال من أشبه أباه فما ظلم وفي المثل من استرعى الذئب فقد ظلم و * الظُّلاَمةُ * و * الظَّليمَةُ * و * المَظْلَمَةُ * بفتح اللام ما تطلبه عند * الظالِم * وهو اسم ما أخذه منك و * تَظَلَّمَهُ * أي ظلمه ماله و * تَظَلَّمَ * منه أي اشتكى ظلمه و * تَظَالَم * القوم و * ظَلَّمَهُ
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٦٬٢٨٦
| | ( الظُّلْمُ ، بالضَّمِّ ) : التَّصَرُّفُ في مِلْكِ | الغَيْرِ ومُجَاوَزَةُ الحَدِّ . قاله المُنَاوِيُّ . قال | شيخُنا : ولِذَا كان مُحالاً في حقِّهِ تَعَالَى ؛ | إذ العالَمُ كُلُّهُ مِلكُه تَعَالَى لا شَرِيكَ له . | | وقالَ الرَّاغِبُ : هو عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ | اللُّغَةِ : ( وَضْعُ الشّيْءِ في غَيْرِ مَوْضِعِه ) . | قُلتُ : ومِثلُه في كِتاب الفَاخِرِ للمُفَضَّلِ بنِ | سَلَمَة الضَّبِيِّ .
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٨٬٩٥١
ظَلَمَ 1 ظَلَمَ ذ , aor. ظَلِمَ , has for its inf. n. ظَلْمٌ, (M, Msb, K, and so in some copies of the S,) or ↓ ظُلْمٌ, (so in other copies of the S,) or both, (T,) or the latter is a simple subst., (T, M, Msb, TA,) which is put in the place of the inf. n., (TA, [and the same is indicated in the T and K by the saying that the proper inf. n. is with fet-h,]) and ↓ مَظْلِمَةٌ, (S, TA,) or this is
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬١٢٢
ظَلَمَ ظَلَمَ I ( n. ac. ظَلْم 1 , ظُلْم 3 , مَظْلِمَة 18t , ظِلَاْم 23 ), a. Did wrong; was unjust. b. Wronged, oppressed, defrauded. c. Encroached upon, violated ( the rights of ). d. Acted foolishly; did out of season. e. Overflowed ( river ). ظَلِمَ ظَلِمَ A ( n. ac. ظَلَم 4 ), a. see IV (a) . ظَلَّمَ ظَلَّمَ II , a. Accused of wrong, injustice. b. Exacted justice from.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١١٣٬٦٣٩
ظلم ظَلَمَ - يَظْلِمُ، ظُلِمَ - يُظْلَمُ - ظُلْم - ظَالِم - ظَالِمُوْن - ظَالِمَة - أظْلَمُ - ظَلُوْم - ظَلاّم - مَظْلُوْم ظَلَمَ - يَظْلِمُ + كائن + كائناً أو أمراً: يتخذ حكما خطأ بحقه: يتخذ حكماً أو قراراً خاطئاً لتجاهله وإهماله وعدم اعتماده بشكل دقيق على المقدمات أو الحيثيات المتوفرة لقضية أو أمر ما، وذلك لتقدير المنزلة والموقع والمكان
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٦٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٦٥ (الإجمالي: ٦٢٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نفس

    الآيات المشتركة: ٥٥ · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  2. نور

    الآيات المشتركة: ٢٨ · Ateş demektir

  3. أله

    الآيات المشتركة: ١٣١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  4. قوم

    الآيات المشتركة: ٥٧ · Hayvanların ön ayaklarına denir

  5. بعد

    الآيات المشتركة: ٢٧ · Baid uzak demektir

  6. أخذ

    الآيات المشتركة: ٢٨ · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…

  7. فتل

    الآيات المشتركة: ٣ · Lif

  8. فري

    الآيات المشتركة: ١١ · Ferv “Ferre”ye bak

  9. خرج

    الآيات المشتركة: ٢٠ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır

  10. جزي

    الآيات المشتركة: ١٦ · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…

  11. مثل

    الآيات المشتركة: ١٩ · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir

  12. كون

    الآيات المشتركة: ٨٠ · Kevn, tepe demektir

الآيات التي ورد فيها(٢٩٠)

  1. وَقُلْنَا يَاآدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ

    Zalimler

  2. وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ

    Zalimler

  3. … بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِذًا لَمِنَ الظَّالِمِينَ

    Zalimler

  4. وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ

    Zalimler

  5. … الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

    Zalimler

  6. وَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ

    Zalimler

  7. كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

    Zalimler

  8. … الَّذِينَ آمَنُوا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاءَ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ

    Zalimler

  9. سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِمَا أَشْرَكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَمَأْوَاهُمُ النَّارُ وَبِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ

    Zalimler

  10. إِنِّي أُرِيدُ أَنْ تَبُوءَ بِإِثْمِي وَإِثْمِكَ فَتَكُونَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ وَذَلِكَ جَزَاءُ الظَّالِمِينَ

    Zalimler

صفحة الصيغة: لِلظَّالِمِينَ

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökظلم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerجور, بغي, عدو, هضم
Zıt Kökعدل
Çekirdek Özet 1Bir şeyi kendisine ait olan yerin, sınırın ve dengenin dışına koymak; ışığın kesilmesiyle oluşan karanlık
Çekirdek Özet 2Haddi aşarak varoluşsal, ahlaki ve hukuki dengeyi bozma, ilahi hakkı veya kul hakkını gasbetme
Çekirdek Özet 3Adaletin ve varoluşsal düzenin karşıtı olarak ontolojik karanlık ve haksız sapma
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca bireyler arası kaba fiziki şiddet veya zorbalık sanıp, şirki ve haddi aşmayı kapsayan yapısal adaletsizlik boyutunu dışarıda bırakmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ظلIşığın doğrudan temasını kesme, gölgeleme, örtme ve altını karanlıkta bırakma; bu çekirdek ظلل kökünde nesnenin ışığı keserek oluşturduğu örtü ve serinlik anlamında belirgindirمÇekirdekteki örtme ve ışığı kesme hareketine mutlak kapalılık, sınırın tamamen çiğnenmesi ve bir şeyin hakkı olan mevkiden bütünüyle çıkarılması yönünde süreklilik ve derinlik katmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ظSepet, çark; sarma, kuşatma, içine alma (ikiz harf olan ط imgesinden türetme olup, peltek ve sert ses yapısıyla kuşatmanın baskılayıcı ve örtücü bir ağırlığa dönüştüğünü gösterir)Bir alanı bütünüyle çevreleme, dışarıdan gelen aydınlığı veya hak sınırını baskı altında tutarak kuşatma hareketini kurar
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaKuşatılan nesneyi veya durumu bir hedefe sevk etme, zorla bağlama veya belirli bir istikamete eğme hareketini temsil eder
مSu; akış, çokluk, derinlikHarekete toplanma, bütünüyle kaplama, belirsizlik ve derin bir örtülüş karakteri kazandırır
ظلمBir yapıyı baskıyla kuşatarak (ظ) meşru yönünden ve merkezinden saptırmak (ل) ve onu derin bir karanlık veya belirsizlik içine batırmak (م)Nesneyi kendi doğal ve meşru yerinden zorla koparıp zıddına yerleştirme ve aydınlığı boğma fiilini oluşturur

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir şeyi kendi özel ve doğal yerinden başka bir yere koymak; aydınlığın örtülüp kararması; ayrıca dişlerin üzerindeki su berraklığı ve parlaklığı
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ, zulme karşı direnç göstermeyen kişinin haksızlığa uğrayacağını tasvir eder: وَمَنْ لاَ يَذُدْ عَنْ حَوْضِهِ بِسِلاَحِهِ / يُهَدَّمْ وَمَنْ لاَ يَظْلِمِ النَّاسَ يُظْلَمِ
Erken Arapça kullanımBir kimsenin benzerlik hususunda hakkı tam teslim ettiğini belirtmek için söylenen مَنْ أَشْبَهَ أَبَاهُ فَمَا ظَلَمَ darbımeseli ile yolu şaşırmadan gitmeyi anlatan لَزِمُوا الطَّرِيقَ فَلَمْ يَظْلِمُوهُ ifadesi

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dîvânu Züheyr b. Ebî Sülmâ.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça ظلم kökü, Sami dillerinde ışığın çekilmesi, gölgenin koyulaşması ve karanlık semantiğiyle derin bir tarihsel bağa sahiptir. Güneybatı ve Doğu Sami dillerinde kök, ışığın yokluğu ve kararma ekseninde fonetik ve anlamsal süreklilik gösterir. İbranicede צַלְמָוֶת (tzalmavet / derin karanlık, ölüm gölgesi) biçiminde korunan yapı ve Akadcada ṣalāmu (kararmak, siyah olmak), ṣalmu (karanlık, siyah) kelimeleri bu semantik matrisin en açık tanıklarıdır. Süryanicede ṭlam kökü aynı zamanda haksızlık etmek, zorbalıkla ezmek ve aldatmak anlamlarını üstlenerek Arapçadaki çift kutuplu anlam tabakasının (fiziki karanlık ile ahlaki/hukuki haksızlık) Sami zemininde köklü bir geçmişe dayandığını gösterir. Arapçada kök, bir yandan geceyi ve ışıksızlığı (zulumât), diğer yandan «bir şeyi kendisine ait olmayan yere koyma» tanımı üzerinden her türlü haddi aşmayı, haksızlığı ve fıtrata müdahaleyi ifade eden kapsamlı bir ahlak ve hukuk terimine evrilmiştir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD), Payne Smith.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönظلم ve ظلل ilişkisiGölge ve örtüden karanlığa, oradan da hakikati ve hakkı yerinden etme soyutlamasına geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca ṣalāmu, İbranice צַלְמָוֶת, Süryanice ṭlamKararmak, koyu gölge ve haksızlıkla bir şeyi gasp etmek ortak kökeniKesin
Daha geniş dilsel ilişkiGüney Arapça ve Ge'ez tabakalarıGe'ez dilinde ṣalm (karanlık, kararma) biçiminde korunan Afro-Asyatik çekirdekGüçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, CAD, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ظلمAnlamlıBir şeyi yerine koymamak, karanlıkHaksızlık etmek, haddi aşmak, ışıksız kalmakHedef kök; Kur'an'da geçer
ظملKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
لظمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
لمظAnlamlıDudak yalamak, tatmakAğızda kalan yemeği dil veya dudakla tatmak, lezzet aramakTehzîb'de müsta'mel kayıtlıdır; Kur'an'da geçmez
مظلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
ملظKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ظلمMerkezHaddi aşma, hakikati yerinden etmeBir şeyi bilerek veya saparak meşru yerinin dışına koymak ve aydınlığı yok etmekTemel adalet ilkesinin ontolojik ve ahlaki bozulması
جورKomşuYoldan sapma, meyilظلم eşyayı yerinden etmeyi öne çıkarırken, جور düz yoldan kasıtlı biçimde eğrilmeyi ve sapmayı hedeflerDoğru hattan ve itidalden ayrılma yönü belirgindir
بغيKomşuHaddi aşma, taşkınlıkظلم hakkın gasbına odaklanırken, بغي üstünlük kurma arzusuyla sınırları çiğnemeyi ve kibri gösterirGüç ve talep yoluyla nizamı ihlal etme
عدوKomşuSınırı çiğneme, düşmanlıkظلم yerinden etmeyi anlatırken, عدو belirlenmiş bir çizgiyi çiğneyip öteye geçme hareketini belirtirSınır aşımı ve aktif taarruz boyutu
هضمKomşuHakkı eksiltme, sindirmeظلم hakkı tamamen inkâr veya yerinden etme iken, هضم hakkın bir kısmını zorla kesip küçültmektirEksik bırakma ve baskılama nüansı
عدلZıtDenge, yerine koymaHer şeyi kendi meşru ve layık olduğu hizaya koyma, eşit ve dengeli tutma haliظلم kökünün doğrudan zıddıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaظلمHaksızlık, karanlıkEşyayı yerinden etme, hakikati örtme ve haddi aşmaKesin
Latinceiniustitia, obscuritasAdaletsizlik, karanlıkHukuki hak ihlalini ve ışıksızlığı karşılar; ancak ikisi arasındaki ontolojik bağı tek kelimede vermezGüçlü
İngilizceinjustice, oppression, darknessAdaletsizlik, baskı, karanlıkHukuki ve ahlaki haksızlığı ile fiziksel karanlığı ayrı kelimelerle karşılar; eşyayı yerinden çıkarma kök imgesini tek başına taşımazGüçlü
AlmancaUngerechtigkeit, FinsternisHaksızlık, koyu karanlıkAhlaki ve hukuki nizam bozuluşunu ifade eder, somut yerinden etme nüansını dışarıda bırakırGüçlü
Fransızcainjustice, ténèbresAdaletsizlik, zifiri karanlıkHukuk düzeninin çiğnenmesini ve mutlak aydınlık yoksunluğunu verirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Şirk ve inançta sapmaAllah'a ortak koşmaTevhit inancından saparak uluhiyeti hak etmeyene nispet etme bağlamı (Lokmân 31:13, En'âm 6:82)
Hukuki ve ahlaki haksızlıkKul hakkını çiğneme, zulümİnsanların canına, malına veya onuruna tecavüz etme, haddi aşma bağlamı (Şûrâ 42:42, Nisâ 4:10)
Kendi aleyhine sınır aşmaNefse zulmetmeGünah işleyerek veya ilahi emri terk ederek kişinin kendi fıtratına zarar vermesi (Bakara 2:231, A'râf 7:23)
Fiziki ve mecazi karanlıkAydınlığın yokluğuIşığın kesilmesi, cehalet, batıl ve hidayetsizlik halleri (Bakara 2:17, En'âm 6:1, Nûr 24:40)
Eksiltme ve hakkını vermemeVerimi kısmamaBir emeğin veya ürünün karşılığını eksiksiz verme bağlamı (Kehf 18:33)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi fiiller ve adaletAllah hakkında zulmün muhal oluşu; Mutezile'nin adl prensibi ile Ehl-i Sünnet'in mülk sahibinin mülkünde dilediği gibi tasarruf etmesi teziBaşkasına ait mülkte izinsiz tasarruf veya hikmetsiz fiil
FıkıhGasb, had aşımı ve tazminatBaşkasının hakkına el uzatma, meşru sınırları ihlal etme, haksız kazanç ve yargıda tarafgirlikHukuka aykırı fiil, meşru mevkiden saptırma ve tecavüz
TefsirŞirk, ceza ve helak sünnetiŞirkin en büyük zulüm oluşu ve toplumların zulüm sebebiyle helak edilmesi ilkesiEşyayı ve ubudiyeti layık olduğu yerden çıkarma, fıtratı bozma
HadisKul hakkı ve uhrevi iflasKıyamet gününde haksızlıkların karanlığa dönüşmesi ve mazlumun bedduasıZulumât (karanlıklar) ile dünyevi haksızlık arasındaki doğrudan ceza paralelliği

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhit ve şirk ayrımıOntolojik sapmaKulluğu yaratılana yönelterek varoluş düzenini bozmaİbadeti ve mutlak boyun eğişi ait olduğu makamdan alıp başkasına vermek en büyük zulümdürKesin
İlmiHakikat ve yöntemCehalet ve tahrifBilgiyi nesnesinden ve meşru bağlamından koparmaHakikati gizlemek, delili çarpıtmak ve zannı kesin bilgi yerine koymak ilmi zulümdürGüçlü
SiyasiYönetim ve meşruiyetİstibdat ve zorbalıkHukukun üstünlüğünü ve emaneti çiğnemeOtoriteyi meşru sınırların dışına taşırarak tebaa üzerinde keyfi tahakküm kurma halidirKesin
İktisadiMülkiyet ve bölüşümGasb ve sömürüMalı haksız yollarla edinme ve dolaşımını engellemeFaiz, hırsızlık ve tekelcilik gibi yollarla serveti hak sahiplerinden meşru olmayan tarafa aktarmaKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDengesizlik, entropi artışı, vektörel sapmaBir sistemin dengede duran parametrelerinin dış bir müdahaleyle doğal yatağından çıkarılması ve sistemik kaosun (karanlığın) büyümesiGüçlü
Beşeri bilimlerYapısal anomi, meşruiyet krizi, hak ihlaliKurumsal ve toplumsal rollerin keyfiyetle yer değiştirmesi sonucu düzenin çözülmesi ve sosyal adaletin çöküşüKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün anlamını yalnızca güçlü bir tiranın zayıf bir insana uyguladığı kaba kuvvete veya siyasi baskıya indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamİnanç düzeyinde şirkten, fıtri düzeyde günah işlemeye, hukuki tecavüzden fiziksel ve manevi karanlıklara kadar eşyanın yerinden oynatıldığı her durumu kapsayan nizam bozumu
Yanlış anlamanın doğuracağı hataŞirkin ve ahlaki yozlaşmanın niçin zulüm sayıldığını kavrayamamak; kişinin günah işlediğinde doğrudan kendine haksızlık ettiğini (nefsine zulmettiğini) gözden kaçırmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın temel davası olan adaletin, tevhidi dengenin ve ilahi nizamın karşıt kutbunu kurar; ontolojik düzen ile ahlaki davranış arasındaki doğrudan bağı açıklar
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Şirkin mahiyetini anlatan ayetlerde, geçmiş kavimlerin helak gerekçelerinde, kul hakkı ve kısas hükümlerinde, nûr-zulumât karşıtlığının geçtiği varoluşsal beyanlarda
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zulmün sadece dışarıdan birine yapılan kötülük olduğu zannını yıkar; insanın haddi aşarak kendi fıtratına verdiği tahribatı ve kâinattaki hiyerarşiyi bozmanın da zulüm olduğunu ortaya koyar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir nesneyi kendi doğal konumundan başka bir konuma koymak ve ışığı keserek ortamı karanlığa boğmak.
  • Soyut anlamVarlık, ahlak ve hukuk alanında ilahi ve fıtri sınırları çiğneyerek hakkı yerinden etmek, hakikati örtmek ve dengesizlik üretmek.
  • Sistematik karşılıkAdalet ve hidayet ekseninin (A) tam karşıtı olarak, sistemin meşru koordinatlarından (x) gayrimeşru alana (x′) sapması neticesinde doğan kaos ve karanlık durumu (Z).
  • LaTeX modeliZ=f(x→x′)veyaZ=∑i(xi−xi∗)2s¸artıylaxi≠xi∗

Daha sade operatör temsiliyle:

Z=Δ(x,x0)≠0  ⟹  Φ→∅

  • LaTeX açıklamasıModelde x0 veya x∗ nesnenin, hakkın veya inancın olması gereken meşru ve fıtri konumunu temsil eder. x ise failin fiiliyle ortaya çıkan fiili konumu gösterir. Konumlar arasındaki fark Δ(x,x0) sıfırdan farklı olduğunda zulüm (Z) vuku bulur; bu yer değiştirme neticesinde aydınlık ve nizam potansiyeli (Φ) sıfırlanarak karanlığa ve kaosa dönüşür.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ظ