أسي

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: أ-س-ي3 sîga, 30 mücavir kök, 4 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.فرحقومآسَىخيلفسقأسيتيهربعتَأْسَوْافوتسنهتَأْسَفخرقولطغي

KökSîga 3Ayet 4Sure 3Mücavir 30

▶ Ağı aç (3B)

أسي

أ - س - ي

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 3 sîga
  • 8 sözlük

Usve ilacın acıtmasından üzülmek anlamında kullanılmaktadır.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: ءسي · أسى

Notlarım

Sözlükler(8)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Usve ilacın acıtmasından üzülmek anlamında kullanılmaktadır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR9.148 harf
باب اللفيف من السين س ي أ، س ي ي، س و ي، س و أ، س أ و، أ و س، أ ي س، أ أ س، و ي س، س و ي، أ س ي، أ س و، س ي ه، أ س س، و س و س، س أ س، س أ س أ مستعملات سيأ: السَّيْء بوزن الشّيْء: اللّبَنُ القليلُ قبل نزول الدِّرَّة، من تأليف سين وياء وهمزة فهي ثلاثة أحرف مؤلفّة، قال: كما استغاث بَسيْءٍ فزُّ غَـيْطـلةٍ خافَ العُيُونَ فلم يُنظَرْ به الحَشَكُ سيي: السِّيُّ: المكان المستوي. هما سِيّانِ، أي:
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR883 harf
أَسَّيْتُهُ تَأْسِيَةً، أي عَزَّيْتُهُ. وآسَيْتُهُ بمالي مواساةً، أي جعلته إسْوَتي فيه. وواسَيْتُهُ لغةٌ ضعيفةٌ فيه. والإسّوَةُ والأَسْوَةُ بالكسر والضم لغتان، وهي ما يَأْتَسي به الحزين، يتعزَّى به. وجمعها إسىً وأسىً. ثمَّ سُمِّيَ الصبرُ أسىً. وائتَسى به، أي اقتدى. يقال: لا تَأْتَسِ بمن ليس لك بأُسْوَة، أي لا تَقتَدِ بمن ليس لك بقدوة. وتأسَّى به، أي تعزَّى. وتآسَوْا، أي آسى بعضهم بعضاً. قال
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok29.775 harf
Madde başı: أسىباب اللفيف من حرف السّين سيء ، لسي ، سوى ، سوء ، سأو ، سوس ، سيسء ، وسوس ، أوس ، أس ، أيس ، لأس ، أسى ، أسي ، أسو ، ساسا ، وسىء ، ويس ، سأي ومن حروفه المستعمَلة : السَّيء . والسَّيّ . وسِوَى . وسَواء . وساوَى . واستَوى . والسويّة . والسّوِيّ . والسُّوء . والسَّوء . والسَّيِّىء . والسَّوْء . وأسْوَى . والسَّأْوُ . والسّوس . والسّيساء . والوسْواس . وأوَس . والآس . والأس . وألاس . والأيْس . والأُسّ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok29.775 harf
Madde başı: أسيباب اللفيف من حرف السّين سيء ، لسي ، سوى ، سوء ، سأو ، سوس ، سيسء ، وسوس ، أوس ، أس ، أيس ، لأس ، أسى ، أسي ، أسو ، ساسا ، وسىء ، ويس ، سأي ومن حروفه المستعمَلة : السَّيء . والسَّيّ . وسِوَى . وسَواء . وساوَى . واستَوى . والسويّة . والسّوِيّ . والسُّوء . والسَّوء . والسَّيِّىء . والسَّوْء . وأسْوَى . والسَّأْوُ . والسّوس . والسّيساء . والوسْواس . وأوَس . والآس . والأس . وألاس . والأيْس . والأُسّ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.227 harf
(باب الهمزة والسين وما يثلثهما) (أسف) الهمزة والسين والفاء أصلٌ واحد يدلّ على الفَوت والتلهُّف وما أشبه ذلك. يقال أسِفَ على الشيء يَأْسَفُ أسَفاً مثل تلهف. والأَسِفُ الغضْبان، قال الله تعالى: وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَى إلى قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفاً[الأعراف 150]، وقال الأعشى: أرَى رَجُلاً منهُمْ أسيفاً كأنَّما *** يضُمُّ إلى كشْحَيْهِ كَفّاً مُخَضَّبا فيُقال هو الغَضبان. ويقال إنّ الأَُسَافة([1])
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.402 harf
Madde başı: أسى: ( ي *!أَسِيتُ عليه وله ، ( كرَضِيتُ ، *!أَسىً ، مَقْصوراً مَفْتوحاً ، ( حَزِنْتُ . وفي حدِيثِ أُبَيِّ بنِ كَعْبِ : ( والله ما عَلَيْهِم *!آسَى ولكن *!آسى على مَنْ أَضلُّوا ) . ( ورجُلٌ *!آسٍ وأَسْيانٌ ، لُغَةٌ في أَسْوان . ( وامْرأَةٌ *!آسِيَةٌ *!وأَسْيى ( *!وأَسْيانَةٌ ، ج *!أَسْيانُونَ *!وأَسْياناتٌ *!وأَسايَا *!وأَسايونَ *!وأَسْيَيَاتٌ . ( *!والآسِيَةُ من البِناءِ : المُحْكَمُ أَسَاسه .
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR200 harf
Madde başı: ءسيأَسِيَ أَسِيَ A ( n. ac. أَسَي 4 ) a. [ 'Ala ], Grieved, mourn ed for, over. آسِيَة آسِيَة 21t , أَسْيَاْنُ 33 , a. Grieving, sorrowful. آسٍ آسٍ ( a. in the def. the ya is replaced ), see 21t .
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok14.900 harf
Madde başı: ءسيءسي أَسِيَ - يَأْسَى أَسِيَ - يَأْسَى أَسِيَ - يَأْسى + كائن + على شيء أو أمر: يشعر في نفسه بالحزن والمرارة على عدم تحقق مراد ﴿فكيف آسى على قوم كافرين﴾: آسى: أصلها "أأسى " أسَى: على وزن " فـَعـْل" اسم فعل " أَسِيَ - يَأْسى ": وهو ما يكون بفعل " أَسِيَ - يَأْسى": الشعور بالمرارة والحزن الشديد على عدم تحقق مراد واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler30 mücavir (45 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. تيه

    1 ortak ayet · Çevresinde dağların görülmediği, çıplak arazi, çöl demektir

  2. فوت

    1 ortak ayet · Fevt İki parmak arasındaki açıklık demektir

  3. قوم

    3 ortak ayet · Hayvanların ön ayaklarına denir

  4. فخر

    1 ortak ayet · Fehr (hı) “Fehhar” çömlekçi demektir

  5. خيل

    1 ortak ayet · Heyl (hı) : At demektir

  6. نصح

    1 ortak ayet · Dikiş demektir

  7. نجل

    1 ortak ayet · نجل أنجيل “Necar” ağacı veya bir şeyi parlatan alet demektir

  8. تور

    1 ortak ayet · Tevr suyu dökmek için kullanılan kapdır

  9. سنه

    1 ortak ayet · Seneler

  10. ربع

    1 ortak ayet · Rebi’ (ayn): Bağdaş kurmak demektir

  11. فرح

    1 ortak ayet · Ferh (ha) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı…

  12. طغي

    1 ortak ayet · Taşkınlaştıran

Geçtiği ayetler(4)

  1. قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ

    AcımaBuyurmuştur ki: Orası onlara kırk yıl haram edildi. Yeryüzünde şaşkın şaşkın dolaşacaklar. Artık sen fasıklar güruhu için tasalanma.

  2. … مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْيَانًا وَكُفْرًا فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

    AcımaDe ki: Ey Ehl-i Kitab; Tevrat’ı, İncil’i ve Rabbınızdan size indirileni dosdoğru tatbik etmedikçe; hiç bir şey üzerinde değilsiniz. Andolsun ki; Rabbından sana indirilen; onlardan çoğunun azgınlık ve küfrünü artıracaktır. Öyleyse o kafirler güruhu için tasalanma.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökأسي
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli (nakıs) ve hemzeli (mehmûzü'l-fâ)
Bağlamsal Yakın Köklerحزن, أسف, لهف
Zıt Kökفرح
Çekirdek Özet 1Elden çıkan veya yitirilen bir durumun ardından içe saplanıp kalan sızı, keder ve hüzün
Çekirdek Özet 2İlahi takdir ve uyarı sonrasında helak olan inkârcılara veya kaçan dünyalıklara aşırı kahrolmayı meneden iradi denge
Çekirdek Özet 3Geçmiş kayıpların doğurduğu duygusal felç durumunu aşarak şimdiki sorumluluğa ve kadere teslimiyete odaklanma
Kritik Hata RiskiKökün salt psikolojik ve çaresiz bir üzüntü sanılarak, Kur'an'da peygambere ve mümine yöneltilen iradi tavır alış emrinin gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أسBir şeyi sabitlemek, bağlamak, bir zemine oturtmak veya derinde iz bırakmak; nitekim أسر bağlayıp hareketsiz kılmayı, أسس kökleştirip zemin kurmayı, أسف içe işleyen gazap ve kederi, أسن ise durağanlıktan bozulup tortulanmayı ifade eder.يİçe oturan bağ ve tortunun, özellikle geçmişte kalmış veya elden çıkmış bir nesneye/duruma yönelik ince ve derin bir ruhsal sızıya, sürekli keder haline dönüşmesini sağlar.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أöküz başı; güç, öncülük, başlangıçİçe yönelen güçlü ve sarsıcı ilk etkinin, durumun ruhtaki başlangıç temasının ifadesidir.
سdiken, destek; tutunma, dayanma, korumaYaşanan kaybın veya olayın iç dünyada bir diken gibi batarak sabitlenmesi, takılıp kalması hareketidir.
يel ve kol; iş, yapma, uzanmaBatıp kalan sızının ruhi alana yayılması, duygusal bir süreklilik ve yönelim kazanmasıdır.
أسيGüçlü bir başlangıçla içeri giren acının ruhta bir diken gibi takılıp kalması ve benliği sararak hüzün üretmesi hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamFiziksel bir yaranın açtığı acı ve sızı; yaranın derinleşip içte iz bırakması (kardeş kök أسو ile müşterek olarak yaranın tedavi edilmesi ve ilacın acıtması bağlamı).
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şahidinde derin hüzne ve kedere batmış kimseyi nitelemek üzere أَسْوان biçiminde kullanılmıştır: ماذا هنالك من أسوان مُكْتَئِبٍ / وساهفٍ ثَمِلٍ في صَعْدةٍ قِصَمِ
Erken Arapça kullanımBir musibete uğrayan kimsenin acısını paylaşarak yarasını sarmak, teselli etmek ve kederini hafifletmek anlamında تَأْسِيَة şeklinde kullanılmıştır.

Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisānü'l-Arab.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde *ʾ-s-y ve bağlantılı *ʾ-s-w kök ailesi, iki ana anlamsal damar üzerinden gelişir: fiziksel veya ruhsal bir yarayı sağaltmak/onarmak ile yaranın ve kaybın açtığı kederi taşımak. Süryanice ve Aramicede ܐܣܝ (asyā) hekim, tabip ve yaraları saran kimse anlamına gelirken, Akadcada asû tabip, hekim olarak yer alır. Arapçada bu kök yapısı ikiye ayrılarak أسو kökü tıbbi sağaltım, yara sarma ve örnek alma (üsve) alanında yoğunlaşmış; أسي kökü ise daha ziyade yaralanmanın iç dünyadaki izdüşümü olan keder, sızı, geçmişe yanma ve taziye/teselli bağlamında kristalleşmiştir. Dolayısıyla kökün semantik matrisi, bedensel bir lezyondan ve yara sağaltımından zihinsel/duygusal bir yaranın sızısına doğru düzenli bir soyutlanma sergiler.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, Lisānü'l-Arab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönأسي ve أسو geçişliliğiYara sarma, derman olma eylemi ile yaranın ruhta bıraktığı sızı ve hüzün birbirinin fiziki ve ruhi iki kutbudur.Güçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAramice/Süryanice ܐܣܝ, Akadca asûHekimlik, yara sarma ve sağaltma çekirdeği ortak miras olup Arapçada hüzün ve teselli yönü belirginleşmiştir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami dilleri ötesinde Afro-Asyatik katmanda güvenilir ve kanıtlanmış bir bağ tespit edilmedi.Veri bulunamadı

Kaynak Payne Smith, Lisānü'l-Arab, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أسيAnlamlıHüzün, keder, iç sızısıBir kayıp veya elden çıkan durum karşısında içte duyulan derin sızı ve kederlenme hali.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
أيسAnlamlıÜmitsizlik, vazgeçişBir şeyden umudu tamamen kesmek; يأس ile ses aktarımı (kalb) ilişkisi taşır.Kur'an'da geçmez.
سأيAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız bir semantik kök kaydı yoktur.Kur'an'da geçmez.
سيأAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız bir semantik kök kaydı yoktur.Kur'an'da geçmez.
يأسAnlamlıUmutsuzluk, kesin bilgiBeklentinin tükenmesi, bir şeyin imkânından bütünüyle vazgeçme veya gerçeği kesin olarak bilme.Kur'an'da geçer; أسي ile psikolojik çöküş sınırında komşudur.
يسأAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için bağımsız bir semantik kök kaydı yoktur.Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أسيMerkezHüzün ve kederGeçmişte kalan veya elden çıkan bir duruma saplanıp kalarak içten içe sızlanma ve kahrolma.Ruhsal enerjiyi donduran, geriye dönük sızı.
حزنKomşuDuygusal ağırlıkBir kayıp veya musibet karşısında insanın göğsünde oluşan genel darlık, hüzün ve elem.أسي köküne göre daha genel ve kaçınılmaz insani duygu durumudur.
أسفKomşuÖfkeyle karışık kederKayba karşı duyulan üzüntünün aynı zamanda öfke, hınç veya infialle birleşmiş hali.أسي kökünde öfkeden ziyade içe dönük sızı ve yıkım hâkimdir.
لهفKomşuHasret ve hayıflanmaElden kaçan bir nimete veya fırsata karşı yanıp yakılma, eseflenme hali.أسي kökündeki keder daha oturmuş ve derin bir sabitlenme gösterir.
فرحZıtSevinç ve şımarıklıkElde edilen dünyalıkla sevinip coşma, kabarma ve kendini güvende hissetme hali.Kur'an'da Hadîd 57:23 ayetinde bizzat bu kökün mukabili olarak yer alır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأسيHüzün, iç sızısı, kederGeçmişe veya kaçan bir şeye saplanarak duyulan derin iç acısı.Kesin
Latincemaerere, dolereKederlenmek, yas tutmakDerin yas ve acıyı karşılar; fakat elden çıkana saplanma nüansını tam içermeyebilir.Güçlü
İngilizceto grieve, to mourn, to despair overYas tutmak, kederlenmek, dövünmekBir kaybın ardından duyulan acıyı verir; Kur'an'daki iradi menedilme tonunu bağlam belirler.Güçlü
Almancatrauern, sich grämenKederlenmek, gam çekmekİçten içe kemiren dert ve kederi karşılar; kökün içe işleyen sızı boyutuyla örtüşür.Güçlü
Fransızcas'affliger, se désolerKahrolmak, aşırı üzülmekAşırı elem ve perişanlık halini ifade eder; zihinsel felç yönünü yansıtır.Güçlü

Kaynak Wehr, Lewis & Short, Oxford English Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَلَا تَأْسَ / فَكَيْفَ آسَىٰHakikati reddeden veya yoldan çıkan toplulukların akıbetine aşırı kahrolmayı, kendini harap etmeyi men etmePeygamberlerin tebliğ sonrası helak veya sapkınlık karşısındaki derin iç sızısını iradi olarak dizginleme bağlamı; Mâide 5:26, Mâide 5:68, A'râf 7:93.
لِّكَيْلَا تَأْسَوْاElden çıkan dünyalık ve kaçan fırsatlar karşısında zihinsel ve ruhsal felce uğramayı men etmeKader, ilahi takdir ve varoluşsal denge bağlamı; Hadîd 57:23.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKader ve irade ilişkisiİlahi kader yazılı iken insanın elden çıkana kahrolmasının (esâ) kaza ve kadere rıza ilkesiyle çelişip çelişmediği.Kadere teslimiyet yoluyla duygusal yıkımın önlenmesi.
FıkıhTaziye ve sabır sınırlarıMusibet anında feryat ve isyan boyutuna varan kederlenmenin yasaklığı; taziye (tasiye) ile hüznün meşru sınırda tutulması.Ruhi acının taşkınlık ve isyana dönüşmesini engelleme.
TefsirPeygamberi kederin sınırlarıPeygamberin kavminin helakine veya inkârına üzülmesinin tebliğ sorumluluğu ile ilahi adalet arasındaki dengesi.İlahi adaletin tecellisine karşı duygusal aşırılıktan arınma.
HadisMusibet anında nefsani kontrolGeçmişte kalan kayıplar karşısında keşke demenin şeytanın amelini açacağı ve esâ illetinden korunma gereği.Geçmişe hayıflanmayı bırakıp mevcut hale yönelme.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKader ve tevekkülRıza ve sebatZihinsel teslimiyetGeçmişteki kayba kederlenmeyi durdurup ilahi takdire teslim olarak ruhsal dengeyi kurar.Kesin
İlmiHakikatin inşasıRealiteyi kabullenmeBilişsel netlikOlmuş bitmiş ve değiştirilemeyecek veri üzerinde dövünmeyi bırakıp yeni olgulara odaklanmayı sağlar.Güçlü
SiyasiLiderlik ve kriz yönetimiSoğukkanlılıkİradi dirençToplumsal sapma veya hezimet karşısında liderin yeise düşüp felç olmasını önler; Mâide 5:26.Güçlü
İktisadiKayıp ve risk yönetimiBatık maliyet bilinciKaynak korumaElden çıkan sermaye veya kaçan kazanç için hayıflanmayıp geleceğe dönük rasyonel üretime yöneltir; Hadîd 57:23.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGeri döndürülemez termodinamik süreçler ve histerezisBir sistemin tersinmez bir süreçten geçtikten sonra önceki enerji seviyesine dönememesi ve geçmiş durumun sistem üzerinde bir yük (tortu) bırakması; bu tortunun sıfırlanması yeni bir faz gerektirir.Güçlü
Beşeri bilimlerBatık maliyet yanılgısı (sunk cost fallacy) ve melankoliBireyin geçmişte yaptığı ve telafisi mümkün olmayan kayıplara duygusal veya mali olarak takılıp kalarak bugünkü karar mekanizmasını felç etmesi hali.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece doğal ve engellenemez bir üzüntü hali olarak algılanıp, pasif bir duygu durumuna indirgenmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün, ilahi iradeye güven eksikliğinden kaynaklanan, geçmişe takılıp kalarak bugünkü mükellefiyeti aksatan ve nehyedilen (yasaklanan) bir zaaf olması.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'daki 'üzülme / kahrolma' emirlerinin anlamsız bir psikolojik baskı gibi görülmesi; oysa burada menedilen şey iradi teslimiyet eksikliği ve ameli kilitleyen derin sızıdır.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın geçmişe dönük kayıplar (Hadîd 57:23) veya hakikate direnen topluluklar (Mâide 5:26, 68; A'râf 7:93) karşısında sergilemesi gereken zihinsel ve ahlaki duruşun sınırlarını çizer; gereksiz kahroluşun ibadet veya fazilet değil, iradi bir zaaf olduğunu bildirir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin inkârcı kavimlerin helakinden sonraki iç muhasebelerinde ve kader-musibet ilişkisini tanzim eden varoluşsal ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Müminin, başkalarının tercih ettiği sapkınlıktan ötürü kendini sorumlu ve perişan hissetmesi gerektiği yanılgısını düzeltir; herkesin kendi tercihinin sonucunu yaşayacağını ve ilahi adaletin kederle gölgelenemeyeceğini ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamYaranın açtığı acı ve sızı; bir kaybın ruhta bir diken gibi batıp kalarak sürekli sızlaması hali.
  • Soyut anlamGeçmişte kalmış veya elden çıkmış bir durumun şimdiki zamanı ve iradeyi felç edecek biçimde keder ve kahra dönüştürülmesi.
  • Sistematik karşılıkDeğiştirilemez geçmiş olguların (kader ve özgür irade kararları) oluşturduğu batık alanı kabullenerek, enerjiyi mevcut sorumluluğa ve geleceğe yönelten iradi denge mekanizması.
  • LaTeX modeliΔE(t)=∫−∞t0K(t0−τ)⋅L(τ) dτ  ⟹  lim⁡R→1ΔE(t)=0
  • LaTeX açıklamasıModelde L(τ), geçmiş bir τ anında meydana gelen kayıp fonksiyonunu; K, geçmişteki bu kaybın şimdiki zamana devreden sızı ve keder çekirdeğini (gecikme/histerezis katsayısını); ΔE(t) ise şimdiki anda benliği tüketen keder enerjisini (esâ yükünü) temsil eder. Kur'an'ın getirdiği kader bilinci, teslimiyet ve ilahi hikmete rıza katsayısı (R) bire yaklaştığında (lim⁡R→1), geçmişe yönelik felç edici keder yükü (ΔE(t)) sıfıra yaklaşır ve birey şimdiki anın sorumluluğuna geri döner.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ا