جوف

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ج-و-ف1 sîga, 14 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.هديأممبنوألهجوففوهحققجَوْفِهِظهردعوزوجقلبجعل

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 14

▶ Ağı aç (3B)

جوف

ج - و - ف

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 11 sözlük

Cevf kovuk demektir. Karın anlamına kulanılmaktadır. Batın hayvanlarda sırtın alt kısmı, cevf ise batnın iç kısmıdır. “Cevf” karın, “cefa” boşluk demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(11)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Cevf kovuk demektir. Karın anlamına kulanılmaktadır. Batın hayvanlarda sırtın alt kısmı, cevf ise batnın iç kısmıdır. “Cevf” karın, “cefa” boşluk demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.839 harf
باب الجيم والفاء و و ا ي ء معهما ج ف أ، ج أ ف، ف ج أ، ج ي ف، ف ي ج، ج و ف، ج ف و، ف ج و، و ج ف، ف و ج مستعملات جفأ: جَفَأَ الزَّبد يجفأ جفأً، والاسم: الجُفاءُ. وأجفأتِ القِدر زبدها، وجفأت به، أي: رمت به وطرحته. وجفأتُ الرَّجل، أي: احتملته وضربت به الأرض. والجُفاءُ: الزَّبدُ فوق الماء، قال الله عز وجل: "لا أما الزَّبدُ فيذهب جُفاء". جأف: الجأفُ: ضربٌ من الفزعِ والخَوفِ. قال العجّاج: كأنّ تحتي
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR756 harf
الجَوْفُ: المطمئنُّ من الأرض. وجَوْفُ الإنسان: بطنُه. والأَجْوَفَانِ: البطنُ والفَرْجُ. والجَائِفَةُ: الطعنةُ التي تبلغ الجَوْفَ. قال أبو عبيد: وقد تكون التي تخالط الجَوْفَ. والتي تُنفذ أيضاً. وأَجَفْتُهُ الطعنةَ وجُفْتُهُ بها. وأَجَفْتُ الباب، أي رَدَدْتُهُ. قال أبو عبيدة: المَجوَفُ: الرجلُ الضخمُ الجوفِ. واسْتَجافَ الشيءُ، واسْتَجْوَفَ أي اتّسع. والجُوافُ بالضم: ضربٌ من السمك؛ والجُوفيُّ مثله.
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR8.172 harf
(باب الجيم والواو وما يثلثهما) (جوي) الجيم والواو والياء أصلٌ يدلُّ على كراهة الشيء. يقال اجتَوَيْت البلادَ، إذا كرِهتَها وإنْ كنتَ في نَعْمةٍ، وجَوِيتُ. قال: بَشِمْتُ بِنِيِّها وجَوِيْتُ عنها *** وعندي لو أردتُ لها دواءُ([1])ومن هذا الجَوَى، وهو داءُ القلْب. فأمّا الجِوَاءُ فهي الأرض الواسعة، وهي شاذَّةٌ عن الأصل الذي ذكرناه. (جوب) الجيم والواو والباء أصلٌ واحد، وهو خَرْقُ الشيء. يقال جُبْتُ
Maddenin bağlantısı

(باب الجيم والواو وما يثلثهما) (جوي) الجيم والواو والياء أصلٌ يدلُّ على كراهة الشيء. يقال اجتَوَيْت البلادَ، إذا كرِهتَها وإنْ كنتَ في نَعْمةٍ، وجَوِيتُ. قال: بَشِمْتُ بِنِيِّها وجَوِيْتُ عنها *** وعندي لو أردتُ لها دواءُ([1])ومن هذا الجَوَى، وهو داءُ القلْب. فأمّا الجِوَاءُ فهي الأرض الواسعة، وهي شاذَّةٌ عن الأصل الذي ذكرناه. (جوب) الجيم والواو والباء أصلٌ واحد، وهو خَرْقُ الشيء. يقال جُبْتُ الأرضَ جَوْبا، فأنا جائبٌ وجَوّابٌ. قال الجعدي([2]): أتاك أبو ليلى يَجوبُ به الدُّجَى *** دُجَى الليل جَوّابُ الفلاةِ عَثَمْثَمُ([3])ويقال:"هل عِندك جَائِبةُ خبرٍ" أي خبرٌ يجوب البلاد. والجَوْبَةُ كالغائط؛ وهو من الباب؛ لأنه كالخَرْق في الأرض. والجوْب: دِرعٌ تلبسُه المرأة، وهو مَجُوبٌ سمِّي بالمَصدر. والمجِْوَبُ: حديدةٌ يُجابُ بها، أي يُخْصَف. وأصلٌ آخر، وهو مراجَعة الكلام، يقال كلمه فأجابَه جَواباً، وقد تجاوَبا مُجاوَبة. والمجابَةُ: الجواب. ويقولون في مَثَلٍ: "أساءَ سَمْعاً فأساء جابةً". وقال الكميتُ لقُضاعة في تحوُّلهم إلى اليمن: وما مَنْ تَهتِفينَ لـه بِنَصْرٍ *** بِأسْرَعَ جابَةً لكِ مِنْ هَدِيلِ([4])العرب تقول: كان في سفينة نوحٍ عليه السلام فَرْخٌ، فطار فوقع في الماء فغرق، فالطَّير كلها تبكي عليه. وفيه يقول القائل([5]): فقلتُ أتَبكي ذاتُ شَجْو تذكّرتْ *** هَدِيلاً وقد أودى وما كانَ تُبَّعُ([6])(جوت) الجيم والواو والتاء ليس أصلاً؛ لأنه حكايةُ صَوْتٍ، والأصواتُ لا تقاس ولا يقاس عليها. قال: * كما رُعْتَ بالجَوْتِ الظِّماءَ الصَّوادِيا([7]) * قال أبو عبيد: إنما كان الكسائيُّ ينشد هذا البيتَ لأجل النصب، فكان يقول: "كما رُعْتَ بالجَوْتَ" فحَكَى مع الألف واللام. (جوح) الجيم والواو والحاء أصلٌ واحد، وهو الاستئصال. يقال جاحَ الشيءَ يَجُوحُهُ استأصله. ومنه اشتقاق الجائِحة. (جوخ) الجيم والواو والخاء ليس أصلاً هو عندي؛ لأنّ بعضَه معرَّب، وفي بعضِه نَظر. فإنْ كان صحيحاً فهو جنسٌ من الخَرْقِ. يقال جَاخَ السَّيْلُ الوادِيَ يجُوخُه، إذا قلع أجرافَه. قال: * فللصَّخْرِ من جَوْخِ السّيُولِ وجيبُ([8]) * ذكره ابن دريد، وذكر غيره: تجوَّخَتِ البئرُ انهارَت. والمعرّب من ذلك الجَوْخَان، وهو البيدر([9]). (جود) الجيم والواد والدال أصلٌ واحد، وهو التسمُّح بالشيء، وكثْرةُ العَطاء. يقال رجلٌ جَوَادٌ بَيِّن الجُودِ، وقومٌ أجْواد. والجَوْد: المطر الغزير. والجَواد: الفرسُ الذّريع والسّريع، والجمع* جِيادٌ. قال الله تعالى إذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالعَشِيِّ الصَّافِنَاتُ الجِيَادُ} [ص 31]. والمصدر الجُودَة. فأمّا قولهم: فلانٌ يُجاد إلى كذا، [فـ] كَأنه يُساقُ إليه. (جور) [الجيم والواو والراء] أصلٌ واحد، وهو المَيْل عن الطَّريق. يقال جارَ جَوْراً. ومن الباب طَعَنَه فجَوَّره أي صَرَعه. ويمكن أن يكون هذا من باب الإبدال، كأنَّ الجيم بدلُ الكاف. وأمَّا الغَيْث الجِوَرّ، وهو الغَزير، فشاذ عن الأصل الذي أصَّلناه. ويمكن أن يكون من باب آخَرَ، وهو من الجيم والهمزة والراء؛ فقد ذكر ابن السّكيت أنّهم يقولون هو جُؤَرٌ على وزن فُعَلٍ([10]). فإن كان كذا فهو من الجُؤَار، وهو الصَّوت، كأنه يصوِّت إذا أصاب. وأنشد: * لا تَسْقِهِ صَيِّبَ عَزَّافٍ جُؤَرْ([11]) * (جوز) الجيم والواو والزاء أصلان: أحدهما قطع الشيء، والآخَر وَسَط الشيء. فأمَّا الوَسَط فجَوْز كلِّ شيءٍ وَسَطه. والجَوْزَاء([12]): الشَّاة يبيضُّ وَسَطُها. والجوزاء: نجمٌ؛ قال قوم: سُمِّيت بها لأنها تَعترِض جَوْزَ السماء، أي وَسَطها. وقال قوم: سُمِّيت بذلك للكواكب الثلاثة التي في وَسَطها. والأصل الآخَر جُزْت الموضع سِرْتُ فيه، وأجزته: خَلَّفْتُه وقطعته. وأَجَزْتُه نَفَذْتُه([13]) . قال امرؤ القيس: فلما أجَزْنا ساحةَ الحيِّ وانْتَحى *** بنا بَطْنُ خبْتٍ ذي قِفَافٍ عَقَنْقَلِ([14])وقال أوس بن مَغْرَاءَ: * حتّى يقال أجِيزُوا آلَ صَفْوَانا([15]) * يمدحهم بأنَّهُم يُجيزُون الحاجَّ. والجَوَاز: الماء الذي يُسْقاهُ المالُ من الماشية والحَرْث، يقال منه استجَزْت فلاناً فأجَازَني، إذا أسْقَاكَ ماءً لأرضِكَ أو ماشيتك. قال القطامي: [وقالوا] فُقَيْمٌ قَيِّمُ الماءِ فاستجِزْ *** عُبادةَ إنّ المستَجيزَ على قتْرِ([16]) أي ناحية. (جوس) الجيم والواو والسين أصلٌ واحد، وهو تخلُّل الشيء. يقال: جاسُوا خِلالَ الدِّيار يجُوسون. قال الله تعالى: ﴿فَجَاسُوا خِلاَلَ الدِّيَارِ﴾ [الإسراء 5]. وأما الجُوس فليس أصلاً؛ لأنه إتباع للجُوع؛ يقال: جُوعاً له وجُوساً له. (جوظ) الجيم والواو والظاء أصلٌ واحدٌ لنعتٍ قبيح لا يُمْدَح به. قال قوم: الجَوَّاظ الكثير اللَّحْمِ المختالُ في مِشْيته. يقال: جَاظَ يَجُوظُ جَوَظاناً. قال: * يعلو به ذا العَضَلِ الجَوَّاظا([17]) * ويقال: الجوّاظ الأكولُ، ويقال الفاجر. (جوع) الجيم والواو والعين، كلمةٌ واحدة. فالجوع ضِدّ الشّبَع. ويقال: عام مَجاعةٍ ومَجوعة([18]). (جوف) الجيم والواو والفاء كلمةٌ واحدة، وهي جَوْفُ الشيء. يقال هذا جَوْفُ الإنسان، وجوفُ كلِّ شيء. وطَعْنَةٌ جائِفَةٌ، إذا وصلت إلى الجَوْفِ. وقِدْرٌ جَوْفاءُ: واسعةُ الجَوْفِ. وجَوْفُ عَيْرٍ: مكانٌ حماهُ رجل اسمه حِمار. وفي المثل: "أخْلَى مِنْ جَوْفِ عَيْر". وأصله رجلٌ كان يحمي وادياً لـه. وقد ذُكر حديثُهُ في كتاب العين. (جول) الجيم والواو واللام أصلٌ واحد، وهو الدَّوَرَان. يقال جالَ يجول [جَوْلاً] وجَوَلاناً، وأجَلْتُه أنا. هذا هو الأصل، ثمّ يشتق منه. فالجُول: ناحية البئر، والبئر لها جوانِبُ يُدَارُ فيها. قال: رَمَانِي بأمْرٍ كنتُ منه ووَالِدِي *** بَرِيَّاً ومِنْ جُولِ الطّوِيّ رماني([19])والمِجْوَلُ: الغَدير([20])، وذك أنّ الماء يَجُول فيه. وربما شُبِّهت الدِّرعُ به لصفاء لونها. والمِجْوَل: التُّرْس والمِجْوَل: قميصٌ يَجوُلُ فيه لابسُه. قال امرؤ القيس: * إذا ما اسبكرَّتْ بَيْنَ دِرْعٍ ومِجْوَلِ([21]) * ويقال لصغار المال جَوَلان، ذلك أنّه يَجُول بين الجِلَّة. وقال الفراء: ما لفُلانٍ جُولٌ، أي ماله رأيٌ. وهذا مشتقٌّ من الذي ذكرناه، لأنَّ صاحب الرأي يُدِيرُ رأيَهُ ويُعْمِلُه. فأمّا الجَوْلانُ فبلدٌ؛ وهو اسمٌ موضوعٌ. قال: فآبَ مُضِلُّوهُ بِعَينٍ جَلِيَّةٍ *** وغُودِرَ بالجَوْلانِ حَزْمٌ ونائِلُ([22]) (جون) الجيم والواو والنون أصلٌ واحد. زعم بعض النحوييِّن أنَّ الجَون معرّب، وأنه اللون الذي يقوله الفُرْس "الكُونَهْ([23])" أي لون* الشيء. قال: فلذلك يقال الجَونُ الأسود والأبيض. وهذا كلامٌ لا معنى لـه. والجَوْن عند أهل اللُّغةِ قاطبةً اسمٌ يقع على الأسود والأبيض، وهو بابٌ من تسمية المتضادَّين بالاسم الواحد، كالنَّاهل، والظّنّ، وسائرِ ما في الباب. والجَوْنَة: الشَّمسُ. فقال قومٌ: سمِّيت لبياضها. ومن ذلك حديث الدِّرع التي عُرضتْ على الحجّاج فكاد لا يراها لصفائها. فقال له بعضُ مَنْ حضره([24]): "إنّ الشّمس جَوْنةٌ"، أي صافيةٌ ذاتُ شعاعٍ باهر. وقال قومٌ: بل سُمِّيت جَوْنةً لأنّها إذا غابَتْ اسوادّت. فأمّا الجُونَة فمعروفة، ولعلَّها أن تكون معرّبة؛ والجمع جُوَن. قال الأعشى: * وكان المِصاعُ بما في الجُوَنْ([25]) * --------------ـــــ ([1]) البيت لزهير في ديوانه 83 والمجمل واللسان (جوى). والنيّ بالكسر: مسهل النيء. ([2]) هو النابغة الجعدي يمدح ابن الزبير، كما في اللسان (عثم). ([3]) عنى بالعثمثم الجمل القوي الشديد. ([4]) البيت في اللسان (هدل). ([5]) هو نصيب، كما في اللسان (هدل). ([6]) أي وقد أودى الهديل ولم يكن تبع قد خلق. ([7]) البيت يروى لشاعرين. أحدهما عويف القوافي، وصدر بيته، كما في الخزانة (3: 86): * دعاهن ردفي فارعوين لصوته * والاخر سحيم عبد بني الحسحاس، وصدر بيته كما في الخزانة: * وأوده ردفي فارعوين لصوته * وأوده بالإبل: صاح بها. وأنشد البيت في اللسان (جوت) بدون نسبة. ([8]) هذا العجز في اللسان (جوخ) بدون نسبة. لكن أنشد بعده: ألثت علينا ديمة بعد وابل *** فللجزع من جوخ السيول قسيب ونسبه إلى حميد بن ثور، أو النمر بن تولب. وانظر الجمهرة (2: 63) وديوان حميد 51. ([9]) في الأصل: "الأندر"، صوابه من المجمل واللسان. وانظر المعرب للجواليقي 110. ([10]) في المجمل: "جور مثل نغر". وفي القاموس: "وجؤر كصرد". وفي اللسان (مادة جور): "جور" مضبوطاً بالقلم بضم الجيم وفتح الواو وتشديد الراء. وليس بشيء. لكنه في (مادة جأر) على الصواب. قال: "وغيث جؤر مثل نغر". ([11]) البيت لجندل بن المثنى، كما في اللسان (جأر). وأنشده في (جور) محرف الضبط. وقبله: * يا رب رب المسلمين بالسور * ([12]) في الأصل: "والجوز تحريف. ([13]) ويقال أيضاً: "أنفذته". وفي اللسان: "أنفذت القوم إذا خرقتهم ومشيت في وسطهم. فإن جزتهم حتى تخلفهم قلت نفذتهم بلا ألف أنفذهم. قال: ويقال فيها بالألف". ([14])من معلقته. ويروى: "ذي حقاف". ([15])في الأصل: "صوفانا" تحريف. وصدر البيت في اللسان (جوز): * ولا يريمون للتعريف موقفهم * ([16]) التكملة في أوله من ديوان القطامي 86 واللسان (جوز). ([17]) انظر ملحقات ديوان العجاج 82، وقد ذكر الناشر أن هذه الملحقات بعضها للعجاج وبعضها لرؤبة، وكذا اللسان (جوظ). ([18]) مجوعة، بفتح فضم، وبفتح فسكون ففتح. ([19]) البيت لابن أحمر، أو للأزرق بن طرفة بن العمرد الفراصي، كما في اللسان (جول). ([20]) لم يذكر هذا المعنى في اللسان والقاموس والجمهرة. وجاء في المجمل. ([21]) من معلقته وصدره: * إلى مثلها يرنو الحليم صبابة * ([22]) البيت للنابغة في ديوانه 62 واللسان (ضلل). ([23]) لفظه في الفارسية "كونه" أو "كونا" بالكاف الفارسية المضمومة. انظر معجم استينجاس 1105، 1106. ([24]) هو أنيس الجرمي، كان فصيحاً. انظر اللسان (جون). ([25]) صدره كما في الديوان 15 واللسان (جون): * إذا هن نازلن أقرانهن *

ـ

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR605 harf
ج و ف في جوفه داء‏.‏ وشيء أجوف وقناة جوفاء‏:‏ خلـاف أصـم وصمـاء وقصـب جـوف وفـرس مجوف بلقاً‏:‏ بلغ البلق جوفه‏.‏ قال‏:‏ ومجوف بلقاً ملكت عنانه يعدو على خمـس قوائمـه زكـا وجافه الطعن والدواء‏:‏ وصل إلى جوفه وأجافه الطاعن وطعنه جائفـة‏.‏ واجتـاف الوحشـي كناسه وتجوّفه‏:‏ دخل جوفه‏.‏ ونزلوا جوفاً من أجواف الأرض وهو المكان الواسعالمطمئن‏.‏ ومن المجاز‏:‏ رجل أجوف ومجوف‏:‏ جبان لا فؤاد له وقوم
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR8.058 harf
الجَوْفُ: المطمئن من الأَرض. وجَوْفُ الإنسان: بطنه، معروف. ابن سيده: الجَوْفُ باطِنُ البَطْنِ، والجَوْفُ ما انْطَبَقَتْ عليه الكَتِفان والعَضُدان والأَضْلاعُ والصُّقْلانِ، وجمعها أَجوافٌ. وجافَه جَوْفاً: أَصابَ جَوْفَه. وجافَ الصَّيْدَ: أَدخل السهم في جَوْفِه ولم يظهر من الجانب الآخر. والجائفةُ: الطعْنةُ التي تبلغ الجوف. وطعْنَةٌ جائفة: تُخالِط الجوْف، وقيل: هي التي تَنْفُذُه. وجافَه بها وأَجافَه
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR250 harf
* ج و ف * * جَوْفُ * الإنسان بطنه و * الأَجْوَافُ * جمعه و * الأَجْوَفانِ * البطن والفرج و * الجَائِفةُ * الطعنة التي تبلغ الجوف والتي تخالط الجوف والتي تنفذ أيضا و * الجَوَفُ * بفتحتين مصدر لك شيء * أجْوَفُ * وشيء * مُجَوَّفٌ * أي جوف وفيه * تجوِيفٌ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR6.994 harf
الجوف: المطمئن المتسع من الأرض الذي صار كالجوف، وهو أوسع من الشعب، تسيل في التلاع والأودية، وله جرفة، وربما كان كان أوسع من الوادي وأقعر، وربما كان سهلا يمسك الماء، وربما كان قاعا مستدريرا فأمسك الماء، وقال ابن الأعرابي: الجوف: الوادي، يقال: جوف لاخ: إذا كان عميقا، وجوف جلواح: واسع، وجوف زقب: ضيق. الجوف منك: بطنك معروف قال ابن سيده: هو باطن البطن، والجوف أيضا: ما انطبقت عليه الكتفان والعضدان
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR9.172 harf
جَوَفٌ 1 جَوَفٌ أجوف جوف The being [hollow, or] wide and hollow within: (PS:) or the being empty, vacant, or void: an inf. n. of which the verb is of the class of تَعِبَ [i. e. جَافَ, originally جَوِفَ, like خَافَ, sec. pers. جِفْتَ, aor. يَجَافُ]: (Msb:) the being wide, spacious, or ample: (K:) the inf. n., or source, whence شَىْءٌ أَجْوَفُ. (S.) [See also 10.] -A2- جَافَهُ, [aor. يَجُوفُ,] inf.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR627 harf
جَاف جَاف ( w ) U ( n. ac. جَوْف 1 ), a. Pierced through. جَوِفَ جَوِفَ A ( n. ac. جَوَف 4 ), a. Was hollow, concave. جَوَّفَ جَوَّفَ II , a. Made hollow, hollowed out. b. Disembowelled. أَجْوَفَ أَجْوَفَ IV , a. Drove into the belly of. b. Shut ( door ). تَجَوَّفَ تَجَوَّفَ V , a. Was hollow, empty. اِجْتَوَفَ اِجْتَوَفَ VIII , a. Penetrated into. جَوْف جَوْف 1 , ( pl. أَجْوَاْف
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR24.109 harf
جوف جَافَ - يَجُوفُ - جَوْف جَافَ - يَجُوْفُ + الكائن أو الشيء: يكون أجوفاً: يكون ذا فراغ متسع في باطنه وداخله جَوْف:على وزن "فـَعـْل" اسم فعل " جَافَ - يَجُوْفُ ": وهو أيضاً ما يكون بفعل " جَافَ - يَجوْفُ": الفراع المتسع في داخل أو باطن الشيء، والذي لا يكون ظاهراً للمطلع من الخارج واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " بيان فراغ وتجوف الأشياء
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler14 mücavir (20 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. فوه

    1 ortak ayet · Onların ağızları ile

  2. ظهر

    1 ortak ayet · Arka demektir

  3. رجل

    1 ortak ayet · Rical ayak demektir

  4. زوج

    1 ortak ayet · İlik ve düğme çiftinin her biridir

  5. أمم

    1 ortak ayet · Emam ön demektir

  6. بنو

    1 ortak ayet · Oğullar

  7. قلب

    1 ortak ayet · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır

  8. سبل

    1 ortak ayet · Biribirini kesen yoldur

  9. دعو

    1 ortak ayet · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir

  10. حقق

    1 ortak ayet · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır

  11. هدي

    1 ortak ayet · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…

  12. جعل

    1 ortak ayet · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

Geçtiği ayetler(1)

  1. مَا جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ وَمَا جَعَلَ أَزْوَاجَكُمُ اللَّائِي تُظَاهِرُونَ مِنْهُنَّ أُمَّهَاتِكُمْ وَمَا …

    Onun iç boşluğuAllah, bir kişinin içinde iki kalb yaratmadı. Ve eşlerinizi, anneleriniz gibi kendinize haram saymanız için yaratmamıştır. Evladlıklarınızı da öz oğullarınız kılmamıştır. Bunlar, dillerinize doladığınız sözlerinizdir. Allah ise hakkı söyler. Ve O, yolu doğrultur.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökجوف
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef
Bağlamsal Yakın Köklerبطن, صدر, قلب
Zıt Kökظهر
Çekirdek Özet 1Bir cismin, gövdenin veya arazinin içindeki oyuk, kapalı iç boşluk ve hazne
Çekirdek Özet 2İnsanın iç dünyasını, varlığın taşıyıcı iç hacmini ve bölünemez bilinç merkezini barındıran iç derinlik
Çekirdek Özet 3Çift merkezlilik ve ikilik kabul etmeyen, tek bir ontolojik yönelişe tahsis edilmiş korunaklı iç hacim
Kritik Hata RiskiBiyolojik göğüs veya karın boşluğuna indirgenerek insanın fıtrî ve ruhsal bütünlüğünün göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جوİki sınır arasında kalan geniş açıklık, iç ferahlık, ara mekân ve derinlik; nitekim جوب bir şeyi yarıp içinden geçmeyi, جوع midenin iç boşluğunu ve açlığı, جور orta yoldan sapıp iç sınırları ihlal etmeyi, جوز bir alanın içinden geçip öteye ulaşmayı ifade ederفAçıklık ve kenar bildiren harfin eklenmesiyle iç hacim, rastgele bir boşluk olmaktan çıkıp dış çeperlerle sınırlandırılmış, kuşatılmış, hazneli bir iç kovuk ve kapalı boşluk haline gelmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaBir hacmi yüklenme, kendi bünyesinde bir ağırlığı ve boşluğu barındırma dinamiği
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaDış çeperleri birbirine kenetleme, çevreleyici sınırları tutarlı bir bütün halinde bağlama
فAğız; söz, açıklık, kenarSınır, açıklık, ağızlaşma ve iç hacmin çevreyle olan irtibat çizgisi
جوفÇeperlerle bağlanıp korunan ve bir iç hacmi taşıyan kuşatılmış boşlukDış sınırları belirlenmiş, etrafı sarılı, içi bir şeyleri barındırmaya müsait oyuk ve hazne

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİnsan veya hayvan gövdesinde kaburgaların ve omuzların çevrelediği iç boşluk, oyuk ağaç, derin vadi ve alçakta kalan çukur arazi
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Düâd el-İyâdî bir tasvirinde atın ağız yapısını ve gemin kaybolduğu geniş iç boşluğu şu şekilde betimler: فَهْيَ شَوْهاءُ كالجُوالِقِ، فُوها / مُسْتَجافٌ يَضِلُّ فيه الشَّكِيمُ
Erken Arapça kullanımKlasik darb-ı meselde bir vadinin ıssızlığı ve tenhalığı için kullanılan أخْلَى مِنْ جَوْفِ عَيْر ifadesi ile iç organlara kadar ulaşan derin yaralara طَعْنَةٌ جائِفَةٌ denilmesi

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça جوف kökü, Afro-Asyatik dil ailesinin Sami kolunda bir nesnenin, yapının veya arazinin iç boşluğunu, çukurluğunu ve hazne oluşturan oyuğunu ifade eden ortak bir kök tabakasına dayanır. Kökün asli anlamsal matrisi, dış bir zarf veya çeperle çevrelenmiş iç uzamı belirtir. İbranicede güf (גוף) biçimi gövde, cisim, beden ve bir şeyin asli kütlesi anlamına gelirken; geç dönem İbranicesinde ve Aramicede (Aramice gūp / gōpā) içi oyuk kapalı yapıları, mahzenleri veya bir şeyin içsel gövdesini gösterir. Süryanicede gūfā sözcüğü beden ve gövde anlamını korurken, Arapçada kök özellikle cisme değil, cismin barındırdığı iç kovuğa ve iç boşluğa odaklanarak semantik bir ayrışma göstermiştir. Bu bağlamda Arapça, Sami dillerindeki gövde ve nesne kütlesi algısını iç hacim, hazneli boşluk ve korunaklı iç merkez ekseninde özelleştirmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith ve David Cohen semitik kök dizini.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇukurlaşma, kovuk olma ve iç boşluk barındırmaBedensel boşluklardan arazi çukurluklarına ve içi boş nesnelere genişleyen iç hacim türetimiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice גוף (gövde, cisim), Süryanice gūfā (beden)Arapça anlam somut beden kütlesinden bedenin içindeki kapalı ve derin boşluğa doğru derinleşmiştirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik çeper-boşluk kökleriDoğu Çadik ve Berberice içi oyuk kap veya çukur sözcükleriyle olası fonetik paralelliklerMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT ve Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جوفAnlamlıİç boşluk, kovukBir gövdenin veya arazinin kuşatılmış iç hacmiHedef kök
جفوAnlamlıUzaklaşmak, ayrışmak, boşluk bırakmakYatağın bedenden, eyerin sırttan ayrı durması, temasın kesilmesiOrtak çekirdek; iki yüzey arasında boşluk oluşması
وجفAnlamlıHızlı çarpmak, sarsılmakKalbin korkudan hızla çarpması, binitin süratle yol almasıKur'an'da geçer; göğüs boşluğundaki kalbin hareketi
وفجKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKullanım dışı (mühmel) diziliş
فجوAnlamlıGeniş açıklık, aralıkİki dağ veya iki tepe arasındaki geniş arazi açıklığıKur'an'da geçer; mekânsal iç genişlik ve boşluk
فوجAnlamlıTopluluk, kalabalık grupBirbiri ardınca akıp gelen insan dalgasıKur'an'da geçer; belirli bir alanı dolduran insan kümesi

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جوفMerkezKuşatılmış iç hacimDış çeperlerin çevrelediği tekil ve korunaklı iç boşlukBir nesnenin veya bedenin bölünemez içsel haznesi
بطنKomşuİç ve gizli tarafBir şeyin zahirine zıt olan iç yüzü ve biyolojik karınDıştan görünmeyen içsel yönü ve besleyici organı vurgular
صدرKomşuGöğüs, ön hacimBedenin ön kısmı, yöneliş ve içsel duyguların ilk temas alanıDuygu ve niyetlerin kabarıp taştığı veya daraldığı ön cephe
قلبKomşuİç dinamik merkezSürekli dönüşebilen, irade ve idrakin merkez organıجوف içinde yer alan ve yönelişi belirleyen idrak cevheri
ظهرZıtDış yüzey, arka cepheBir nesnenin veya varlığın açıkta olan, dışa bakan yüzüİç boşluğun ve derunî mahremiyetin tam karşıtı olan dış alan

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaجوفİç boşluk, kovuk, derunDış çeperlerle kuşatılmış kapalı iç hacim ve beden boşluğuKesin
LatinceCavum, venter, interiorKovuk, karın içi, iç derinlikCavum fiziksel boşluğu, interior genel iç uzamı karşılar; derunî bütünlüğü kısmen dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceCavity, interior, bosomOyuk, iç boşluk, derunCavity anatomik boşluğu, interior genel içi, bosom manevi iç dünyayı yansıtırGüçlü
AlmancaHohlraum, InneresKovuk, iç alan, derunHohlraum maddi boşluğu ve hacmi, Inneres insanın iç dünyasını ve derinliğini ifade ederGüçlü
FransızcaCavité, intérieurKovuk, iç derinlikCavité fiziksel oyukluğu, intérieur ruhsal ve zihinsel iç dünyayı karşılarGüçlü

Kaynak Lewis & Short Latin Dictionary, Oxford English Dictionary ve Grimm Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
جَوْفِهِ (Tekil isim)İnsanın gövdesindeki iç boşluk, bilinç ve kalbi barındıran tekil iç hacimİnsanın çifte kişilik, iki zıt bağ veya fıtrata aykırı sahte aidiyet taşıyamayacağı bağlamı; Ahzâb 33:4

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİman, nifak ve kalbin tekliği meselesiİnsanın aynı anda iki zıt itikada veya iki bağımsız irade merkezine sahip olamayacağı ilkesiBilincin ve hakiki yönelişin bölünmezliği
FıkıhZıhâr, evlatlık hukuku ve ceza/tazminat hukukuZıhâr ile zevcenin anneye dönüşemeyeceği, yapay akrabalıkların hakiki sayılamayacağı ve vücut boşluğuna ulaşan yaraların (câife) diyetiBiyolojik gerçeklik ile fıtrî sınırların korunması
TefsirAhzâb 33:4 ayetinin tefsiriMüşriklerin bazı insanlarda iki kalp bulunduğu iddiasının reddi ve insanın tek bir ontolojik öz taşıdığıFıtrî bütünlük ve sahte aidiyetlerin tasfiyesi
HadisOruç, beden tasvirleri ve ahlakOruçta mide ve cinsel uzvun (el-ecvefân) korunması ve insanın yaratılışında iç boşluklu bir varlık olduğu vurgusuİnsanın doyumsuzluğa açık iç zaafı ve korunması gereken hazne

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve fıtrat bütünlüğüBölünemez iç merkezTek bir ilaha teslimiyetİnsan iç dünyasında iki zıt nihai otoriteyi barındıramaz; ihlas tek bir yönelişi zorunlu kılarKesin
İlmiİnsan anatomisi ve bilişsel yapıKorunaklı bedensel hazneHayati organları muhafazaBedensel boşluk hayati merkezi korur; zihinsel odaklanma tek bir bilinç hattını gerektirirGüçlü
SiyasiHukuki statü ve toplumsal aidiyetMeşru aidiyet alanıSahte statüleri ilga etmeZıhâr ve evlatlık gibi suni aidiyetler meşru kabul edilemez; siyasal bağlılık tek bir hukuki esasa dayanırGüçlü
İktisadiMülkiyet ve tasarruf yetkisiMülkiyetin tekil taşıyıcısıSorumluluğun tayiniTek bir şahısta iki bağımsız asli irade olamayacağı gibi iktisadi sorumluluk da tekil özneye bağlanırMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerHacim, kapalı manifold ve sınır koşullarıDış sınırlarla (çeper) çevrelenmiş, içi belirli bir potansiyel veya yük taşıyabilen ancak iki farklı zıt durumu aynı anda taşımayan tekil uzayGüçlü
Beşeri bilimlerBenlik bütünlüğü ve bilişsel çelişki kuramıİnsanın aynı anda birbiriyle çelişen iki temel inancı veya kimliği benliğinde uyumlu şekilde barındıramamasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin sadece etten kemikten oluşan karın veya göğüs boşluğuna indirgenerek ayetin sosyolojik ve itikadi bağlamından koparılması
Kur'an içi daha geniş anlamجوف, fıtratın bölünemezliğini, insanın aynı anda iki temel zıt eksene (hak ve batıl, gerçek anne ve zıhâr edilen eş, öz evlat ve evlatlık) bağlanamayacağını bildiren ontolojik haznedir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetin getirdiği derin fıtrî ve hukuki ilkenin göz ardı edilip salt biyolojik bir mucize veya olağanüstü anatomi tartışmasına sıkıştırılması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın tek bir fıtrat üzere yaratıldığını, iç dünyasının yapay bölünmelere veya iki yüzlü çifte aidiyetlere elverişli olmadığını tek bir somut imgeyle ortaya koyduğu için
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Cahiliye döneminin zıhâr, evlatlık edinme ve kabilevi sahte bağlarını yıkan, hukuki ve fıtrî gerçekliği tesis eden Ahzâb suresi bağlamında
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın hem mümin hem münafık kalabileceği, aynı anda iki zıt efendiye mutlak sadakat duyabileceği veya suni sözleşmelerle tabii bağların değiştirilebileceği zannını düzeltir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir cismin, arazinin veya gövdenin dış çeperler tarafından çevrelenmiş, içi boş ve bir şeyleri barındırmaya elverişli korunaklı haznesi.
  • Soyut anlamİnsanın idrak, niyet ve bağlılıklarının merkezi olan, çift başlılık veya çelişkili iki nihai yöneliş kabul etmeyen tekil iç hacim.
  • Sistematik karşılıkOntolojik, hukuki ve itikadi düzeyde fıtratın birliği ve yapay/sahte aidiyetlerin hükümsüzlüğü ilkesi.
  • LaTeX modeliV⊂R3,∂V=S,dim⁡(C(V))=1,C1⊕C2⊄V
  • LaTeX açıklamasıFormülde V, dış çeperi S=∂V ile sınırlandırılmış iç hacmi (جوف); C(V) bu hacmin taşıdığı idrak ve bilinç merkezini temsil eder. Boyutun 1 olması (dim⁡=1), bu hacimde yalnızca tek bir merkezi yönelişin barınabileceğini gösterir. C1⊕C2⊄V ifadesi ise birbirinden bağımsız iki ayrı idrak merkezinin veya zıt niyetin aynı iç hacimde eşzamanlı olarak yer alamayacağını matematiksel olarak modeller.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ج