حدب

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ح-د-ب1 sîga, 4 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.حدبمأجوجحَدَبٍيأجوجفتح

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 4

▶ Ağı aç (3B)

حدب

ح - د - ب

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 13 sözlük

Tümsek demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Tümsek demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR959 harf
باب الحاء والدال والباء معهما ح د ب، د ب ح، ب د ح مستعملات حدب: الحَدَبة: موضع الحَدَب من ظهْر الأَحْدَب، والاسم: الحَدَبة، وقد حَدِبَ حَدَباً واحدَوْدَبَ ظهرُه. وحَدِبَ فُلانٌ على فُلان حَدَباً أي عَطَفَ عليه وحَنا، وإنّه كالوالد. والحَدَب: حَدُور في صبَبَ، ومن ذلك حَدَبُ الريح وحَدَب الرَّمْل، وجمعه حِداب، ومنه قوله تعالى: "وهم من كُلِّ حَدَب ينسِلون". ويقال للدابَّة إذا بَدَتْ حراقيفُه
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR302 harf
الحَدَبُ: ما ارتفع من الأرض، والجمع الحِداب. ومنه قوله تعالى: "وهُمْ من كل حَدَبٍ يَنْسِلونَ". والحَدَبَةُ: التي في الظَهْرِ، وقد حَدِبَ ظهرُهُ فهو حَدِبٌ، واحدودبَ مثله. وأحدَبه الله فهو رجل أحدب بَيِّنَ الحَدَبِ. وناقة حدباء، إذا بدت حَراقِفُها. ويقال أيضاً: حَدَبَ عليه وتحدَّب عليه، أي تعطَّف عليه.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR5.496 harf
ح د ب حدب ، دبح ، دحب ، بدح : مستعملة . حدب : قال الله جلّ وعزّ : ( وَهُمْ مِّن كُلِّ حَدَبٍ يَنسِلُونَ ) ( الأنبيَاء : 96 ) ، قال الليث : الْحَدَبُ : حَدُورٌ في صَبَبٍ ، ومن ذلك حَدَبُ الريح وحَدَبُ الرَّمْلِ والجَمِيعُ الحِدَاب ، وقال الفَرَّاء : ( وَهُمْ مِّن كُلِّ حَدَبٍ يَنسِلُونَ ) ( الأنبيَاء : 96 ) من كُلِّ أكَمةٍ ، ومِنْ كُلِّ مَوْضع مرتَفِع ، وكذلك قال الزَّجَّاجُ : من كلِّ حَدَبٍ ، قال
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.398 harf
(باب الحاء والدال وما يثلثهما) (حدر) الحاء والدال والراء أصلان: الهبوط، والامتلاء. فالأوّل حَدَرْتُ الشّيءَ إذا أَنزَلْتَه([1]). والحُدُور فعل الحادر. والحَدُور، بفتح الحاء: [المكان([2])] تَنْحَدِر منه. والأصل الثاني قولُهم للشَّيء الممتلئ حادر. يقال عَينٌ حَدْرَة بَدْرَة: ممتلِئة. وقد مضى شاهدُه([3]). وناقةٌ حادرةُ العينين، إذا امتلأتَا. وسُمِّيت حَدْراء لذلك. ويقال الحيدرة الأسد* ويمكن أن
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR219 harf
- يجوز أن يكون الأصل في الحدب حدب الظهر، يقال: حدب (راجع: الأفعال 1/407) الرجل حدبا، فهو أحدب، واحدودب. وناقة حدباء تشبيها به، ثم شبه به ما ارتفع من ظهر الأرض، فسمي حدبا، قال تعالى: ﴿وهم من كل حدب ينسلون﴾ [الأنبياء/96].
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR965 harf
ح د ب حدب ظهره واحدودب وفي ظهره حدبة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ نزلوا في حدب من الأرض وحدبة وهو النشز وما أشرف منها‏.‏ ‏"‏ وهم من كل حـدب ينسلـون ‏"‏ ونزلـوا فـي الحداب‏.‏ وحدب عليه وتحدب‏:‏ تعطف وه حدب على أخيه وفيه ما شئت من العطف والحدب على حفدة العلم والأدب‏.‏ وناقة حدباء حدبار‏:‏ بدت حراقفها مـن الهـزال ونـوق حـدب حدابيـر ضم إلى حروف الحدب حرف رابع فركب منها رباعيّ‏.‏ وقال الأخطل‏:‏ ولـولا يزيـد
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.383 harf
الحَدَبةُ التي في الظَّهْرِ. والحَدَبُ: خُروجُ الظَّهْرِ، ودخولُ البَطْنِ والصَّدْرِ. رجُل أَحْدَبُ وحَدِبٌ، الأخيرة عن سيبويه. واحْدَوْدَبَ ظَهْرُه وقد حَدِبَ ظهرُه حَدَباً واحْدَوْدَبَ وتحادَب. قال العُجَيرُ السَّلولي: رَأَتْني تحادَبْتُ الغَداةَ، ومَنْ يَكُنْ * فَتًى عامَ عامَ الماءِ فهو كَبِيرُ وأَحْدَبه اللّه فهو أَحْدَبُ، بيّن الحَدَبِ. واسم العُجْزة: الحَدَبةُ(2) (2 قوله «العجزة الحدبة»
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR206 harf
* ح د ب * * الحَدَبُ * ما ارتفع من الأرض و * الحَدَبةُ * بفتح الدال أيضا التي في الظهر وقد * حَدِبَ * ظهره من باب طرب فهو * حَدِبٌ * و * احْدَوْدَبَ * مثله و * أحْدَبَهُ * الله فهو * أحْدَبُ * بين * الحَدَب
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR6.326 harf
الحدب محركة هو خروج الظهر ودخول الصدر والبطن بخلاف القعس، وقد حدب كفرح حدبا وأحدب الله زيدا، واحدودب وتحادب، قال العجير السلولي: رأتني تحادبت الغداة ومن يكنفتى قبل عام الماء فهو كثير وهو أحدب بين الحدب وحدب الأخيرة عن سيبويه. والحدب: حدور وفي بعض النسخ: حدوب بالباء الموحدة بدل الراء ورجحه شيخنا، وأنكر الراء، وجعله تصحيفا، مع أنه الثابت في الأصول المقروة، والنسخ الصحيحة المتلوة، ومثله
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR6.039 harf
حَدِبَ 1 حَدِبَ حدب , aor حَدَبَ , inf. n. حَدَبٌ; (S, * A, Mgh, * Msb, K;) and ↓ احدبّ, and ↓ تحادب, (K,) and ↓ احدودب; (S, K;) He (a man, Msb) was, or became, humpbaked; (Mgh, Msb;) he had a prominent, or protuberant, back, and a hollow, or receding, chest (A, * K) and belly: (K:) [accord. to the Msb, from حَدَبٌ signifying “ elevated ground; ” but the reverse is indicated in the A:] and it
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR753 harf
حَدَبَ حَدَبَ I ( n. ac. حَدْب 1 ) a. [ 'An ], Warded off from. حَدِبَ حَدِبَ A ( n. ac. حَدَب 4 ), a. Was convex, gibbous, curved, arched; bulged out. b. Was hump-backed. c. [ 'Ala ], Was kind, devoted to. حَدَّبَ حَدَّبَ II , a. see IV . أَحْدَبَ أَحْدَبَ IV , a. Arched, bent, curved. b. Rendered humpbacked. تَحَدَّبَ تَحَدَّبَ V , a. Was, became hump-backed. b. [ 'Ala ], Was
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok19.095 harf
حدب حَدِبَ - يَحْدَبُ - حَدَب حَدِبَ - يَحْدَبُ + الكائن: يرتفع عن السواء بشكل منحن ومقوس حَدَب: على وزن"فـَعـَل" اسم فعل بمعنى مفعول من " حَدِبَ - يَحْدَبُ ": اسم مكان منه: المكان أو الموضع الذي صفته بأنه مرتفع عن السواء ومُقَوَّس أحدب: على وزن " أفعل": اسم فاعل صفة مشبهة منه واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التقريب والجمع والتكويم على شكل
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler4 mücavir (9 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. مأجوج

    1 ortak ayet · Ve Me’cûc

  2. يأجوج

    1 ortak ayet · Ye’cüc

  3. نسل

    1 ortak ayet · Uçarak varma anlamında tüy, kanar demektir

  4. فتح

    1 ortak ayet · Feth, kapının açılması demektir

Geçtiği ayetler(1)

  1. حَتَّى إِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَهُمْ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ

    TümsekYe’cuc ve Me’cuc açılıp da her tepeden ve dereden akın ettikleri vakit.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökحدب
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنشز, ربو, صعد
Zıt Kökوهد
Çekirdek Özet 1Sırtın kamburlaşması, zemin veya yüzeyin dışa doğru kabarıp tümsekleşmesi
Çekirdek Özet 2Yeryüzünün her bir kabarık noktasından ve yüksek dalgasından hızla akma ve yayılma
Çekirdek Özet 3Mekânsal veya morfolojik bir yükseltinin engel teşkil etmekten çıkıp hızlandırıcı bir çıkış noktasına dönüşmesi
Kritik Hata RiskiLafzın yalnızca jeolojik bir dağ veya tepeye indirgenerek hareketin morfolojik kavis ve her yönden taşma dinamizminin gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
حدKeskin bir hat, belirgin sınır, uç ve sert ayrışma noktasını ifade eder; حدد, حدث ve حدق köklerinde de sınırlama, ortaya çıkma ve kuşatıcı odaklanma anlamları ortaktır.بİçe veya dışa doğru hacimsel bir toplanma, kabarma ve kubbeleşme boyutu eklenerek keskin sınır soyut bir hattan fiziki ve dışbükey bir kamburluğa dönüştürülmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
حçit, duvarBir alanı çevreleyen, yükselen ve dışarıya doğru sınır çeken engelleyici hat
دkapıEşik, geçiş aralığı ve dışa doğru açılma hareketi
بev, çadırHacimsel iç mekân, barınak ve toplanma mahalli
حدبçit, kapı ve evin birleşik hareketiSınır oluşturan bir yükseltinin (çit) kubbeleşip hacim kazanarak (ev) dışarıya doğru bir eşikten (kapı) taşarcasına çıkıntı yapması; zemin veya gövdenin dışbükey bir kabarışla dışarı fırlaması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir canlının sırtının dışa doğru kavis çizip kamburlaşması (احْدَوْدَبَ الظَّهْرُ) ve arazide çevreye nispetle kabarık, kubbe şeklinde yükselen tümsek zemin (حَدَبُ الأَرْضِ). Zayıflıktan leğen kemikleri fırlamış deveye de (حَدْبَاء) denilir.
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Zü'r-Rumme belirgin tümsekleri şu mısra ile tasvir eder: ويومٍ يَظَلُّ الفَرْخُ في بيتِ غـيره / له كوكبٌ فوق الحِدابِ الظَّواهِرِ (Kuş yavrusunun sıcaktan başkasının yuvasına sığındığı, sıcağın açık tümsekler üzerinde parıldadığı gün). Şair el-Uceyr es-Selûlî ise yaşlılıkla gelen kamburlaşmayı ifade eder: رَأَتْني تحادَبْتُ الغَداةَ ومَنْ يَكُنْ / فَتًى عامَ عامَ الماءِ فهو كَبِيرُ (Sabahleyin iki büklüm kamburlaştığımı gördü; oysa su baskını yılında genç olan kimse bugün elbette yaşlıdır).

Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Arapça حدب kökü, merkezi Sami dillerinde morfolojik bir kabarmayı, eğrilmeyi ve sırt kamburlaşmasını karşılayan somut bir kökene dayanır. İbranice ve Aramice katmanında doğrudan aynı kök sesleriyle türetilmiş yaygın bir fiil formu sınırlı olmakla birlikte, kökün fonetik varyantları ve semantik izdüşümleri dışbükey bükülme, kamburluk ve eğik yüzey kavramlarıyla örtüşür; nitekim Doğu ve Batı Sami kollarında sırt eğriliği ve tümsek kavramı g-b-b ve h-d-r gibi fonetik akraba köklerle de geçişlilik gösterir. Klasik Arapçada kök, hem morfolojik fiziki kamburluğu hem de bu eğrilmenin bir nesnenin üzerine doğru koruyucu biçimde kapanması mecazından hareketle «şefkatle üzerine eğilmek, arka çıkmak» (حَدِبَ عَلَيْهِ) manasını muhafaza ederek semantik genişleme yaşamıştır. Bu durum, kökün Sami kökenli somut fiziki eğrilik çekirdeğini en duru biçimde arazideki kabarıklıklara ve insan bedenindeki kamburluğa teşmil ettiğini gösterir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönحدبSırtın kamburlaşması ve arazinin dışbükey kabarması; mecazen birinin üzerine şefkatle eğilme (عطف) anlamına evrilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı Sami / İbranice ve Süryanice izdüşümleriSırt eğriliği, dışbükey kavis ve çıkıntı bildiren morfolojik semantik tabaka ile kökteştir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik çatıDışbükey kavis ve kamburumsu zemin yükseltilerini niteleyen ilksel beden morfolojisi tasvirleri.Muhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, HALOT.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
حدبAnlamlıKabarmak, tümsekleşmek, kamburlaşmakSırtta veya arazide dışa doğru dışbükey bir yükseltinin oluşmasıKur'an'da geçer; hedef kök
حبدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıMühmel kombinasyon
دحبAnlamlıİtmek, defetmek, yaymakBir şeyi güçlüce itmek veya zemini düzleyip genişletmekKur'an'da geçmez; Tehzîb kaydı
دبحAnlamlıBaşını öne eğerek yürümekYürürken sırtı kabartıp başı aşağı indirmek (تدبيح)Kur'an'da geçmez; hedef kökle hareket benzerliği taşır
بحدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıMühmel kombinasyon
بدحAnlamlıAçmak, yaymak, ortaya dökmekBir şeyi genişçe meydana çıkarmak veya düz bir alana yayılmakKur'an'da geçmez; zemin morfolojisinde yayılma ilişkisi

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
حدبMerkezDışbükey yükselti ve kambur tepeYüzeyin yayvan biçimde kubbeleşmesi ve sırt vermesiHem fiziki arazideki kabarık tepeyi hem de her yönden aşağı akışa imkân veren morfolojiyi ifade eder.
نشزKomşuZemin çıkıntısı ve kabarmaÇevresinden belirgin biçimde dikleşip ayrışan yerنشز sert bir yükseliş ve dikliği vurgularken, حدب yayvan bir kamburluk ve dışbükeyliği öne çıkarır.
ربوKomşuHacimce artma ve tepeleşmeŞişme, büyüme ve hacimce kabarmaربو niteliksel ve niceliksel çoğalmayı bildirirken, حدب doğrudan geometrik kubbe formuna odaklanır.
صعدKomşuYukarı doğru çıkışEylemin aşağıdan yukarıya doğru dikey yönelimiصعد dikey hareketi anlatırken, حدب hareketin yönünü değil üzerinde bulunulan zemin kabarıklığını imler.
وهدZıtÇukur, alçak zeminArazinin içbükey biçimde çökmesi ve alçalmasıحدب dışbükey kabarma iken وهد alçak, düz ve çukur yerdir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaحدبTümsek, kambur, kabarık zeminDışbükey geometrik çıkıntıyı ve arazinin yükselen sırtını bütünüyle karşılar.Kesin
Latincegibbus, tumulusKambur, tepe, tümsek«Gibbus» bedensel kamburluğu, «tumulus» ise toprak yığıntısı ve tümseği karşılar; Arapçadaki şefkat mecazını dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceknoll, hummock, hunchTepecik, tümsek, kambur«Hummock» ve «knoll» yayvan arazi yükseltilerini, «hunch» sırt eğriliğini verir; akışa kaynaklık etme boyutunu doğrudan taşımaz.Güçlü
AlmancaHügel, BuckelTepe, kambur«Buckel» bedensel kamburluğu ve eğriliği, «Hügel» ise küçük tepeyi karşılar; kökün dinamik bağlamını tam kapsamaz.Güçlü
Fransızcabosse, monticuleKambur, tepecik«Bosse» hem sırttaki yumruyu hem zemin engebesini ifade eder; kökün geniş akış ufkunu eksik bırakır.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
حَدَبٍ (İsim formu)Arazideki her bir kabarık zemin, tepe ve bayırYe’cûc ve Me’cûc seddinin açılması akabinde yeryüzünün her bir tümseğinden ve yüksek noktasından süratle akıp yayılmaları bağlamı (Enbiyâ 21:96).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEşrâtü's-sâa (Kıyamet alametleri)Ye'cûc ve Me'cûc'ün sed arkasından çıkışının tabiatı ve yeryüzünü istila hızıEngellerin anlamsızlaşması ve her kabarık noktadan kontrolsüz beşerî akışın kaçınılmazlığı
FıkıhVeri bulunamadıBelirgin fıkhî ıstılah tespiti yapılmadıVeri bulunamadı
TefsirKıyamet tasvirleri ve kozmolojik sahnelerAyetteki «نسل» (hızla koşup akma) fiili ile «حدب» (tümsek) arasındaki morfolojik uyumSuyun tepelerden aşağıya köpürerek veya dalgalar halinde akması gibi beşerî kütlelerin yeryüzünü kaplaması
HadisAhir zaman fitneleri ve kabir azabı tasvirleriFiziksel kamburluk tasvirleri ve ahir zamanda yeryüzünü basacak toplulukların hareketiFiziksel kabarıklık, engebeli arazileri aşma sürati ve bedensel deformasyon nitelemeleri

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKozmolojik çözülme ve eskatolojiİlahi vaadin tahakkukunda topografik ayrışmanın kalkmasıHızlandırıcı eşikHiçbir yeryüzü yükseltisinin ilahi takdiri durduramayacağı, aksine istilayı görünür kıldığı evre.Kesin
İlmiJeomorfoloji ve akışkanlar dinamiğiDışbükey tepe ve potansiyel enerji merkeziAkışı hızlandırma ve dağıtmaBir tümseğin zirvesi, üzerine gelen kütleyi her yöne dağıtarak akışı ivmelendiren bir morfolojidir.Güçlü
SiyasiJeopolitik engeller ve savunma hatlarıDoğal tahkimat veya sınır çizgisiSavunma avantajının çöküşüDoğal yükseltilerin bir koruma seti olmaktan çıkıp hücum eden güçler için bir yayılma basamağına dönmesi.Güçlü
İktisadiDağıtım ağları ve pazar dalgalanmalarıSermayenin ve emtianın yığılma noktasıDışa taşma ve tabana yayılmaKaynakların belirli tümseklerde (tekellerde) toplandıktan sonra kontrolsüzce çevreye saçılması süreci.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDışbükey eğrilik (Convexity) ve yerel maksimum (Local maximum)Bir fonksiyonun türevinin işaret değiştirdiği tepe noktası; bu noktadaki potansiyel enerji, kütlenin en küçük bir sapmayla her yöne doğru hızlanarak boşalmasına (gradyan inişi) yol açar.Güçlü
Beşeri bilimlerToplumsal patlama ve yayılma eşiğiToplumsal baskı veya demografik yoğunlaşmanın sınır noktasına ulaşarak tüm kurumsal barajları aşması ve her sosyal katmandan tabana doğru yayılması hali.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin yalnızca basit ve durağan bir «tepe» ya da «toprak yığını» olarak anlaşılması.
Kur'an içi daha geniş anlamحدب yalnızca jeolojik bir yükselti değil; dalgalı, dışbükey ve üzerine çıkan her şeyi aşağıya doğru hızla fırlatan dinamik bir yüzey formudur. Akış (نسلان) ile birleştiğinde tümseğin bir engel değil, fışkırma ve yayılma rampası olduğu görülür.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlgili ayetteki dehşetli akış sahnesinin sıradan bir doğa yürüyüşü veya basit bir tepe aşma eylemine indirgenerek, engellerin kalkışındaki ontolojik ve sosyolojik krizin kavranamaması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın topografik ve morfolojik terimleri durağan birer dekor olarak değil, vuku bulacak ilahi ve kozmik hareketlerin kinetik birer parçası olarak kullandığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ye'cûc ve Me'cûc hadisesini, kıyamet alametlerini ve beşerî istilaların engellenemez tabiatını tasvir eden eskatolojik ayetlerde belirleyicidir (özellikle Enbiyâ 21:96).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kıyamet sahnelerindeki dağ ve arazi hareketlerinin yalnızca yok oluş değil, aynı zamanda varlıkların kontrolsüz biçimde açığa çıkışını hızlandıran zeminler oluşturduğunu fark ettirir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamYüzeyin veya sırtın dışa doğru kavislenip tümsekleşmesi, dışbükey bir kubbe formunu alması.
  • Soyut anlamBir engelin veya toplanma noktasının, üzerindeki potansiyeli çevreye doğru çok yönlü ve ivmeli bir akışa bırakacak dinamik bir merkez haline gelmesi.
  • Sistematik karşılıkYerel tepe noktalarından (H) çevreye doğru yönelen ve sınır tanımayan çok vektörlü akış dinamizmi.
  • LaTeX modeli∇⋅J⃗=−∂ρ∂tileJ⃗∝−∇ΦH
  • LaTeX açıklamasıFormülde ΦH yüzeyin dışbükey morfolojik potansiyelini (tümsek yapısını), ∇ΦH bu potansiyelin oluşturduğu eğim gradyanını, J⃗ tümsekten çevreye doğru fışkıran kütle akı yoğunluğunu, ρ ise merkezdeki yoğunluğu temsil eder; model, biriken kütlenin yerel tepe noktasından her yöne doğru kaçınılmaz ve ivmeli bir şekilde boşalmasını matematiksel olarak ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ح