رذل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-ذ-ل3 sîga, 49 mücavir kök, 4 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نطفمضغرذلالْأَرْذَلُونَعمرهمدتربأَرْذَلِوفيطفلخلق

KökSîga 3Ayet 4Sure 4Mücavir 49

▶ Ağı aç (3B)

رذل

ر - ذ - ل

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 3 sîga
  • 13 sözlük

Rezl meyvenin döküntüsü, adisi demektir. Elden ayaktan kesilmiş yaşlı kimsedir. Böyle yaşlı olanlar gibi beceriksiz olanlara da rezil denmiştir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Rezl meyvenin döküntüsü, adisi demektir. Elden ayaktan kesilmiş yaşlı kimsedir. Böyle yaşlı olanlar gibi beceriksiz olanlara da rezil denmiştir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR249 harf
باب الذّال والرّاء والّلام معهما ر ذ ل يستعمل فقط رذل: الرَّذْلُ: الدُّونَ من كلِّ شيءٍ، مصدرُه الرَّذالةُ، وقد رَذُل، والجميع الأرذال، والأرْذلون والرَّذِلون، ورُذالة كَلِّ شيءٍ أردؤه. ورجْلٌ رَذِل أي وَسِخٌ، وامرأة رَذِلة، وثوبٌ رَذيل أي رَديءٌ.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR211 harf
الرَذْلُ: الدونُ الخسيسُ. وقد رَذلَ فلان بالضم يَرْذُلُ رَذالَةً ورُذولَةً، فهو رَذْلٌ ورُذالٌ بالضم، من قوم رُذولٍ وأَرْذالٍ ورُذّلاءَ. وأَرْذَلَهُ غيره ورَذَلَهُ أيضاً، فهو مَرْذولٌ ورُذالُ كلِّ شيءٍ: رديئُهُ.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR851 harf
ذ ر ل رذل استعمل منه : ( رذل ) . رذل : قال الليث : الرَّذلُ الدُّونُ من الناس في مَنظرِه وحالاتِه ، ورجل رَذْلُ الثيابِ والنعْلِ ، رَذُلَ يَرْذُل رَذالَةً ، وهم الرَّذْلون والأرْذال . وقال الزّجّاج في قول الله جلّ وعزّ : ( وَاتَّبَعَكَ الاَرْذَلُونَ ) ( الشعراء : 111 ) ، قَالَ قومُ نوحٍ لنوح : اتّبعكَ أرَاذلنا ، قال : نسبوهم إلى الحِياكَةِ ، قال : والصِّناعاتُ لا تَضُرُّ في باب الديانات . وقال
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR815 harf
(باب الراء والذال وما يثلثهما) (رذم) الراء والذال والميم أُصَيلٌ يدلُّ على سَيَلانِ شيءٍ. يقال حَفْنَة رَذُمٌ، إذا سالَتْ دَسَماً. وعَظْمٌ رَذُوم، كأنّه من سِمَنه يسيل دَسَماً. قال:‏ * وفي كفِّها كِسْرٌ أَبحّ رَذُومُ([1]) *‏ (رذا) الراء والذال والحرف المعتل يدلُّ على ضعفٍ وهزال. فالرّذِية: الناقة المهزولة من السَّير، والجمع رَذَايا. قال أبو دُواد:‏ رَذَايا كالبَلاَيا أو *** كعِيدانٍ من
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR213 harf
- الرذل والرذال: المرغوب عنه لرداءته، قال تعالى: ﴿ومنكم من يرد إلى أرذل العمر﴾ [النحل/70]، وقال: ﴿إلا الذين هم أراذلنا بادي الرأي﴾ [هود/ 27]، وقال تعالى: ﴿قالوا أنؤمن لك واتبعك الأرذلون﴾ [الشعراء/111]، جمع الأرذل.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR479 harf
ر ذ ل رجل رذل ومرذولوهو الدون في منظره وحالاته وقد رذلك رذولة ورذالـة ورذل ورذل وقـوم أرذال وهو من أراذلهم وامرأة رذلة‏.‏ وهـم رذال النـاس‏.‏ وهـي رذال الغنـم‏.‏ وهـذا مـن رذال المتـاع والتمـر ورذالتـه‏:‏ لخشارتـه ورديئه‏.‏ ورجل رذل الثياب‏.‏ وثوب رذل‏:‏ وسخ‏.‏ ودرهم رذل‏:‏ فسل‏.‏ وأرذل الصيرفي من دراهمي كذا درهماً‏.‏ وأرذل فلان من غنمي كذا شاة‏.‏ وأرذل من أصحابي كذا رجلاً‏:‏ لم
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.239 harf
الرَّذْل والرَّذِيل والأَرذل: الدُّون من الناس، وقيل: الدُّون في مَنْظَره وحالاته، وقيل: هو الدُّون الخَسيس، وقيل: هو الرَّديء من كل شيء. ورجل رَذْل الثياب والفعل، والجمع أَرذال ورُذَلاء ورُذُول ورُذَال؛ الأَخيرة من الجمع العزيز، والأَرْذَلون، ولا تفارق هذه الأَلف واللام لأَنها عَقِيبة مِن. وقوله عز وجل: واتَّبَعك الأَرْذَلون؛ قاله قوم نوح له، قال الزجاج: نسبوهم إِلى الحِياكة والحِجامة، قال:
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR232 harf
* ر ذ ل * * الرَّذْلُ * الدون الخسيس وقد * رَذُلَ * من باب ظرف فهو * رَذْلٌ * و * رُذَالٌ * بالضم من قوم * رُذُولٍ * و * أرْذَالٍ * و * رُذَلاءَ * و * أرْذَلَهُ * غيره و * رَذَلَهُ * أيضا فهو * مَرْذُولٌ * و * رُذَالُ * كل شيء رديئه
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.606 harf
الرذل، بالفتح والرذال، بالضم، والرذيل، بالفتح والرذال، بالضم، والرذيل، كأمير، والأرذل: الدون من الناس في منظره وحالاته، وقيل: هو الخسيس، أو الرديء من كل شيء، ورجل رذل الثياب والفعل، ج أرذال، وفي بعض النسخ: أراذل، ورذول، بالضم، ورذلاء، جمع رذيل، عن يعقوب ورذال، بالضم، وهو من الجمع العزيز، وقد تقدمت نظائره في ر خ ل قريبا، وأرذلون، ولا تفارق هذه الألف واللام، وقوله عز وجل: واتبعك الأذلون ، قاله
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR6.498 harf
رَذُلَ 1 رَذُلَ ذ , (T, S, M, Msb, K,) aor. رَذُلَ , (T, S, K,) inf. n. رَذَالَةٌ (T, S, M, Msb, K) and رُذُلَةٌ; (S, M, Msb, K;) and رَذِلَ, aor. رَذَلَ ; (Sgh, K;) He (a man) was, or became, low, base, vile, mean, or contemptible; (T, S, M, K;) in his aspect, and in his states, or circumstances: (T:) or it (a thing, M, Msb, K, of any kind, M, K) was, or became, bad, corrupt, vile, base,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.051 harf
رَذَلَ رَذَلَ U ( n. ac. رَذْل 1 ), a. Rendered vile, base, abject; lowered, debased, degraded. b. Deemed vile &c.; despised; rejected. c. Reproved, reprehended. رَذِلَ رَذِلَ A رَذُلَ U ( n. ac. رَذَاْلَة 22t , رُذُوْلَة 27t ), a. Was vile, base, abject, contemptible; was bad, worthless; was reprobate. أَرْذَلَ أَرْذَلَ IV , a. see I (a) , ( b ), ( c ). d. Committed bad actions;
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR8.372 harf
رذل رَذُلَ - يَرْذُلُ - رَذيْل - أَرْذَل - أَراذِل - الأَرْذَل - الأرْذَلُوْن رَذُلَ - يَرْذُلُ + الكائن: تأخر أو هبط إلى المرتبة الأخيرة أو السفلى رَذُلَ - يَرْذُلُ + كائن + على كائن : ضد " فَضَل - يَفْضُل" عليه: ينقص عنه بشيء من طول أو حجم أو وزن أو حسن أو رفعة رَذيْل: على وزن " فـَعيل" اسم فاعل مبالغة صفة مشبهة من " رَذُلَ - يَرْذُلُ ": من
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler49 mücavir (65 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. عمر

    2 ortak ayet · “U’mare” katlı bina demektir

  2. همد

    1 ortak ayet · Kuru

  3. ردد

    2 ortak ayet · “Ridde” devenin memesinden doğumdan önce gelen süttür

  4. وفي

    2 ortak ayet · “Vefyü” düzlük yerde oluşan tümsek yer veya tepecikler…

  5. مضغ

    1 ortak ayet · Et parçası

  6. بهج

    1 ortak ayet · Behic çiçekli otlak yer demektir

  7. طفل

    1 ortak ayet · Yeni doğan çocuktur

  8. هزز

    1 ortak ayet · Kımıldadı

  9. علق

    1 ortak ayet · Sülük demektir

  10. تبع

    2 ortak ayet · İnek yavrusu, dana demektir

  11. نطف

    1 ortak ayet · Duvarda aşağı doğru akan sıvı damlasıdır

  12. خلق

    2 ortak ayet · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفَّاكُمْ وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْئًا إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ قَدِيرٌ

    En rezilAllah sizi yaratmıştır, sonra da öldürecektir. İçinizden bir kısmı ömrünün en fena zamanına ulaştırılır ki bilirken bilmez olur. Muhakkak Allah Alim’dir, Kadir’dir.

  2. … أَشُدَّكُمْ وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئًا وَتَرَى …

    En rezilEy insanlar; eğer dirilişten yana bir şüphede iseniz; gerçek şu ki: Size açıkça gösterelim diye Biz sizi; topraktan, sonra nutfeden, sonra pıhtılaşmış bir kandan, sonra da yaratılışı belli belirsiz bir çiğnem etten yarat tık. İstediğimizi belli bir süreye kadar rahimlerde tutarız. Sonra sizi bir çocuk olarak çıkarırız. Böylece yetişip erginlik çağına gelirsiniz. Kiminiz öldürülür, kiminiz de bilirken hiç bir şey bilmez olsun diye ömrünün en fena zamanına geri itilir. Yeryüzünü kupkuru olarak görürsün. Ama Biz, ona su indirdiğimiz zaman harekete geçer, kabarır ve her çeşit güzel bitkiden çift çift yetiştirir.

Sîga sayfası: أَرَاذِلُنَا
Sîga sayfası: الْأَرْذَلُونَ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökرذل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerخسس, سفل, دنو, حقر
Zıt Kökفضل
Çekirdek Özet 1İyisi seçilip alındıktan sonra geriye kalan döküntü, işe yaramaz artık, yıpranmış ve kalitesiz nesne
Çekirdek Özet 2Fiziksel ve zihinsel melekelerin gerileyip işlevsizleştiği düşkünlük evresi ile kibre dayalı sınıfsal aşağılama
Çekirdek Özet 3Değerin fıtri veya ahlaki erdem yerine dışsal güç, zenginlik ve gençlik üzerinden ölçülmesinin çarpıklığı
Kritik Hata RiskiKökün ahlaki bir kötülük (rezillik) sanılarak biyolojik yaşlılık veya yoksul sınıflara suçlayıcı bir anlam yüklenmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رذZayıflık, gevşeklik, hafif dökülme ve incelik belirten hareket; örneğin hafif ve ince çiseleyen yağmur için kullanılan رذذ kökünde olduğu gibi akışın ve ağırlığın en asgari düzeyde gerçekleşmesiلTemel zayıflık ve döküntü anlamına sınır, nesneleşme ve tortu kalma boyutu eklenerek kalitesizliğin, işe yaramaz hale gelmenin ve ıskartaya çıkmanın somut bir niteleyicisi haline gelmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başıBaş, öncelik, üst konum, bir durumun tepe noktası veya başlangıç derecesi
ذKapı pimi / Çiftleşme işareti (türetme imge, د kökenli)Giriş çıkış eşiği, zayıflayan bağ, asıl gövdeden ayrılma ve aşağı bırakılma
لÇoban değneğiYöneltme, bir sınırda tutma, hareketin nihai sonucuna ulaştırılması
رذلBaşlangıç veya üst konumdan ayrılıp sınırın en altına düşüşBaşta değerli, yetkin veya işlevsel olan bir yapının eşiği aşarak işlevsizleşmesi ve geride kalan en alt tortu düzeyine itilmesi hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir metaanın, hurmanın veya sürünün iyileri, dolgunları ve semizleri seçilip ayrıldıktan sonra geriye bırakılan ezik, cılız, döküntü ve ıskarta kısmı; kirli ve eskimiş kumaş
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde kabile aristokrasisinin zayıf ve korumasız kişileri toplumun döküntüsü sayması bağlamında ve savaşta işe yaramayan cılız develeri, kalitesiz eşyayı nitelemek üzere kullanılmıştır
Erken Arapça kullanımErken dönem bedevi kullanımında dirhemin ayarı düşük, kenarı kırık ve geçersiz olanını ayırt etmek için sarrafın fiili olarak أَرْذَلَ الدَّرَاهِمَ (paraları değersiz bularak geri çevirdi) şeklinde geçmektedir

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça رذل kökü, merkezi Sami dillerinde bir şeyin nitelikçe en aşağı derekeye düşmesi, yıpranması ve atık haline gelmesi ekseninde daralmış fonetik bir yapı sergiler. Kökün ilk iki konsonantı olan رذ çekirdeği, genel Sami zemininde gevşeme, dökülme ve hafifleme bildiren köklerle akrabadır. İbranice ve Aramice katmanlarda doğrudan aynı üçlü kök morfolojisi yaygın bir isim kökü olarak öne çıkmamakla birlikte, kök Arap dilinde kuraklık, sürü yönetimi ve pazar takasında en işlevsiz kalan atık maddeleri (hurma döküntüsü, zayıf koyun, geçer akçe olmayan madeni para) adlandırmak üzere somut bir ayrışmaya uğramıştır. Semantik kayma, maddi nesnelerdeki ıskarta ve posa olma durumundan, bedensel fonksiyonların yitirildiği yaşlılık çaresizliğine ve ardından kabile hiyerarşisindeki zayıf, alt tabaka insanlara yönelmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane's Arabic-English Lexicon.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönرُذَالَةٌ ve أَرْذَلُMeyvenin ve eşyanın en adisi, döküntüsü iken biyolojik yaşlanmanın en çaresiz dönemine ve toplumsal zayıflığa aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiرذ ikili tabanıAkraba Sami lehçelerinde dökülme ve zayıflama anlamı veren köklerle ortak arkaik köke dayanırMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik havzada doğrulanmış dış aile bağlantısı tespit edilememiştirVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رذلAnlamlıDöküntü, adi, en alt düzeyİyisi alındıktan sonra geriye kalan niteliksiz atık nesne veya düşkün kimseHedef kök; Kur'an'da geçer
رلذKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
ذرلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
ذلرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
لرذKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
لذرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رذلMerkezNiteliksiz, ıskarta, en altBir bütünden elenip geride kalan, işlevini yitirmiş veya hor görülenBir seçme/ayıklama sonrası en dipte kalan posayı ifade eder
خسسKomşuDeğersizlik, azlıkPayın veya miktarın fıtraten önemsiz ve kıymetsiz olmasıرذل işlev kaybına, خسس ise bizatihi ağırlık veya pay azlığına odaklanır
سفلKomşuAşağıda olma, düşüşMekânsal veya ahlaki hiyerarşide dip noktada bulunmaسفل yön ve derece bakımından en altta olmayı, tabanı bildirir
دنوKomşuYakınlık, basitlikUlaşılması kolay, sıradan, bayağı ve yüksekten uzak oluşدنو yücelik karşıtı basitliği, ayağa düşmüşlüğü anlatır
حقرKomşuKüçüklük, önemsizlikBaşkalarının bakışında saygı uyandırmayan, küçük görülenحقر psikolojik ve sosyal algıdaki küçümsemeyi merkezine alır
فضلZıtArtıklık, üstünlük, faziletBenzerleri arasında olumlu anlamda payı ve niteliği öne çıkanKökün zıddı olup artı değere, erdeme ve fazlalığa işaret eder

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرذلDöküntü, en alt dereceİyisi ayrıldıktan sonra geriye kalan posa ve çaresiz yaşlılıkKesin
LatinceAbiectus, faexAşağı atılmış, tortu, posaToplumun veya maddenin en dipte kalan çökeltisini karşılarGüçlü
İngilizceDregs, decrepit, outcastTortu, elden ayaktan düşmüş, dışlanmışYaşlılıkta fiziksel tükenişi, sosyal alanda ise ıskartaya çıkarılmayı verirGüçlü
AlmancaHinfällig, AuswurfÇökmüş, düşkün, işe yaramaz atıkBiyolojik çöküş ile maddesel atık olma durumunu kapsarGüçlü
FransızcaDécrépit, rebutYıpranmış, ıskarta, döküntüNitelik testinden geçemeyen mal ve takatsiz beden anlamını taşırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَرْذَلِ الْعُمُرِBiyolojik zayıflık ve zihinsel melekelerin gerilemesi (bunama, acziyet)İnsanın yaratılış evreleri, bilginin unutulması ve bedenin çocukluk gibi aciz bir hale dönmesi bağlamı (Nahl 16:70, Hac 22:5)
أَرَاذِلُنَاSosyal statü bakımından kibrin aşağıladığı, güçsüz ve yoksul görülen zümreNuh kavminin ileri gelenlerinin, peygambere tabi olan ilk inananları hor görmek üzere kullandığı seçkinci dil (Hûd 11:27)
الْأَرْذَلُونَİktisadi ve sınıfsal olarak toplumun en alt tabakası sayılan kimselerKavmin, peygamberin etrafındaki emekçi ve korumasız kitleleri iman etmeye engel bir gerekçe gibi sunması bağlamı (Şuarâ 26:111)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİnsan fiilleri, teklif ve kabiliyetİnsanın ömrün son evresinde bilgiyi yitirmesi ile ilahi ilim arasındaki mutlak fark; aklî ehliyetin düşüşüTeklifin şartı olan akıl ve bilginin zeval bulduğu en aciz sınır
FıkıhHukuki ehliyet ve hacir hükümleriBunama (ateh), bunaklık ve aşırı yaşlılık sebebiyle malî tasarrufların kısıtlanması veya velayet altına alınmaHukuki iradenin ve temyiz kudretinin ortadan kalktığı yaşlılık evresi
TefsirSosyolojik peygamber kıssalarıKavimlerin peygamberleri servet ve makam ölçüsüyle tartması; imanın sınıfsal bir imtiyaz değil kalbî bir kabul oluşuElitlerin kibir diliyle mustazafları ıskarta insan sayması
HadisDua ve istiaze metinleriHz. Peygamber'in ömrün en düşkün, başkasına muhtaç ve şuursuz dönemine itilmekten Allah'a sığınmasıFiziksel ve ahlaki zaafın zirveye ulaştığı düşkünlük hali

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi değer terazisiFıtri/kalbî üstünlükDış görünüş ve statü putunu kırmaAllah katında değerin servet veya kaba kuvvete değil takvaya dayandığını tescil ederKesin
İlmiİnsan bilişsel kapasitesiBilişsel gerileme sınırıEpistemik acziyet eşiğiİnsanın sonradan kazandığı bilgileri dahi unutabileceği biyolojik sınırını gösterirGüçlü
SiyasiOtokratik iktidar kibriÖtekileştirilen kitlelerHegemonya aracıYönetici elitin halkın zayıf kesimlerini marjinalleştirerek meşruiyet üretme çabasıdırGüçlü
İktisadiPiyasa ve meta dolaşımıIskarta, fire, defolu malDeğer belirleme ölçütüKalitesi en düşük, ticari takası zayıf ve sermaye değeri kalmamış döküntü metaKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerEntropik çöküş ve asimptotik dip seviyeBir sistemin enerjisinin veya bilgi içeriğinin tüketildikten sonra sistemik işlev üretemez hale gelen en alt kararsız tortusuGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal tabakalaşma ve marjinalleşme (lumpenleşme)Toplumsal hiyerarşide üretim araçlarından ve siyasal güçten dışlanmış, elitler tarafından kıymetsizleştirilen alt tabakaGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca Türkçedeki ahlaksızlık, utanmazlık veya skandal anlamındaki «rezil» kelimesine indirgeyerek okumak
Kur'an içi daha geniş anlamKök Kur'an'da ahlaki bir sapkınlıktan ziyade, biyolojik acziyet sebebiyle elden ayaktan düşmeyi ve kibirli zorbaların yoksul müminleri hakir görmesini ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNahl 16:70 ve Hac 22:5 ayetlerinde geçen yaşlılık durumunun ahlaken kınanmış bir hal olduğu zannı doğar; Şuarâ 26:111 ayetinde ise inananların ahlaksızlıkla suçlandığı yanılgısına düşülür

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın fani varlığındaki biyolojik sınırları (bilgi ve güç kaybı) göstererek kibri kırması, diğer yandan sınıfsal kibrin ürettiği aşağılayıcı dili deşifre etmesi bakımından ontolojik ve sosyolojik bir anahtardır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın yaratılış safhalarını ve yaşlılıkta bilincin gerileyişini anlatan ayetler ile peygamberlerin tebliğine karşı duran mütekebbir kavimlerin sınıfsal itirazlarını aktaran kıssa ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Değerin soy, zenginlik ve bedensel dinçlikte olduğu zannını yıkar; biyolojik çöküşün kınanacak bir günah değil fıtri bir sınır olduğunu, asıl düşüklüğün ise insanı hor gören kibirde bulunduğunu ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamMeyvenin, kumaşın, paranın veya canlının iyileri seçildikten sonra geriye bırakılan en kalitesiz, ezik, yıpranmış ve atık kısmı.
  • Soyut anlamİnsanın fiziksel ve zihinsel işlevlerini yitirdiği çaresizlik hali ile elitist zihniyetin ötekileştirdiği sosyal zaafiyet ve güçsüzlük düzeyi.
  • Sistematik karşılıkDeğer ve yeterlilik fonksiyonunun minimuma indiği, verili potansiyelin sıfırlandığı veya dışsal yargıyla en alta itildiği taban sınır durumu.
  • LaTeX modeliV(t)=V0⋅e−λt  ⟹  lim⁡t→TV(t)=Vmin⁡=R
  • LaTeX açıklamasıModelde V(t), bir varlığın (biyolojik, iktisadi veya zihinsel) zamana (t) bağlı fonksiyonel değerini ve kapasitesini temsil eder. V0 başlangıçtaki yetkinlik seviyesi, λ yıpranma veya yaşlanma katsayısıdır. Zaman son sınıra (T) ulaştığında değer fonksiyonu asimptotik olarak işlevsizlik veya döküntü seviyesine (Vmin⁡) geriler; işte bu taban nokta kökün ifade ettiği R durumudur. Toplumsal düzlemde ise bu gerileme nesnel bir yok oluştan ziyade, muktedirlerin katsayısı üzerinden alt tabakaya biçilen değersizlik sınırını simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر