سجل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ج-ل2 sîga, 20 mücavir kök, 4 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.فعلأولنضدخلقسجلحجرعودسفلجعلسِجِّيلٍعلوأمررميوعد

KökSîga 2Ayet 4Sure 4Mücavir 20

▶ Ağı aç (3B)

سجل

س - ج - ل

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 2 sîga
  • 13 sözlük

Siccil kap veya kılıf demektir. Yazı yazılan veya resim çizilen taşların üstü örtüldüğü için kayıtlara sicil denmektedir. Kur’an’da kitaplarda tescil edilmiş tabiri geçtiği gibi bugün de sicil ve tescil kelimeleri kullanılmaktadır. İşaretlenmiş taşlar deniyor. Kur’an’da ileride gelişecek sistemlerin ilk ilkel örnekleri kullanılmıştır. İnsanlara orada defineler olduğunu işaret eder. Fil, tayr, hicare, sicil kelimeleri bugün gelişmiş olan dünyanın temel savaş unsurlarıdır. Bugün yönlendirilmiş füzeler « hicaretün min siccil» dir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Siccil kap veya kılıf demektir. Yazı yazılan veya resim çizilen taşların üstü örtüldüğü için kayıtlara sicil denmektedir. Kur’an’da kitaplarda tescil edilmiş tabiri geçtiği gibi bugün de sicil ve tescil kelimeleri kullanılmaktadır. İşaretlenmiş taşlar deniyor. Kur’an’da ileride gelişecek sistemlerin ilk ilkel örnekleri kullanılmıştır. İnsanlara orada defineler olduğunu işaret eder. Fil, tayr, hicare, sicil kelimeleri bugün gelişmiş olan dünyanın temel savaş unsurlarıdır. Bugün yönlendirilmiş füzeler « hicaretün min siccil» dir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR878 harf
باب الجيم والسين واللاّم معهما س ج ل، س ل ج، ج ل س مستعملات سجل: السَّجلُ: ملاكُ الدَّلِو، وأعكيته سَجلاً وسجلين، وأسجلتُه. والحَربُ سِجالٌ أي مرَّةٌ منها سجلٌ على هؤلاء ومرّةً على هؤلاء والمُساجَلةُ من الضُّروع: الطويل. وخُصيةٌ سجيلةٌ أي مُسترخية الصَّفنِ. والسِّجِلُّ: كتاب العهدة، ويجمعُ سِجِلاّتٍ. والسِّجّيلُ: حجارةٌ كالمذر، وهو حجَر وطين، ويُفسَّر أنه مُعرَّبٌ دخيلٌ ويقال: هذا الشيء مسَّلُ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.005 harf
السَجْلُ مذكَّر، وهو الدلوُ إذا كان فيه ماء، قلَّ أو كثُر. ولا يقال لها وهي فارغةٌ: سَجْلٌ ولا ذَنوبٌ؛ والجمع السِجالُ. والسَجيلةُ: الدَلو الضَخمةُ. وسَجَلْتُ الماء فانسَجَلَ، أي صببته فانصبّ. وأَسْجَلْتُ الحوض: ملأتُه. وقال: وغادَرَ الأُخْذَ والأَوْجاذَ مُتْرَعَةًتطفو وأُسْجَلَ أَنْهاءً وغُدْرانا والسَجيلُ من الضروعِ: الطويلُ. يقال: ناقةٌ سَجْلاءُ. والسَجيلُ: الصَكُّ. وقد سَجَّلَ الحاكمُ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR6.012 harf
ج س ل جلس ، سجل ، سلج : ( مستعملة ) . جلس : قال الليث : ناقة جَلْسٌ ، وجَمَلٌ جَلْسٌ : وَثيقٌ جَسِيمٌ : وقال غَيْرُهُ : أصله جَلزٌ فقُلِبَتْ الزايُ سِيْناً كأنه جُلِزَ جَلزاً أي فُتل حتى اكتنز واشتد أَسْرُهُ . وقالت طائفة : يُسَمَّى جَلْساً لطوله وارتفاعه ، والجَلْسُ : ما ارتفع عَنِ الغَوْرِ في بلاد نَجْدٍ . وقال ابنُ السكيت : جَلَسَ القوم إذا أَتَوْا نَجْداً وهو الجَلْسُ . وأنشد : شِمَالَ مَنْ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.783 harf
(باب السين والتاء وما يثلثهما) (ستر) السين والتاء والراء كلمةٌ تدلُّ على الغِطاءِ. تقول: سترت الشيء ستراً. والسُّتْرَة: ما استترت به، كائناً ما كان. وكذلك السِّتَار([1]). فأمَّا الإستار، وقولهم إستار الكعبة، فالأغلبُ أنه من السِّتْر، وكأنَّه أراد به ما تُستَر به الكعبة من لباسٍ. إلاَّ أنَّ قوماً زعموا أنْ ليس ذلك من اللِّباس، وإنما هو من العَدَد. قالوا: والعرب تسمِّي الأربعة الإستار([2])،
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR665 harf
- السجل: الدلو العظيمة، وسجلت الماء فانسجل، أي: صببته فانصب، وأسجلته: أعطيته سجلا، واستعير للعطية الكثيرة، والمساجلة: المساقاة بالسجل، وجعلت عبارة عن المباراة والمناضلة، قال: - *من يساجلني يساجل ماجدا* (الشطر للفضل بن عباس بن عتبة بن أبي لهب، وعجزه: *يملأ الدلو إلى عقد الكرب* وهو في اللسان (سجل) ؛ والبصائر 3/192؛ وديوان الأدب 2/390؛ والحماسة البصرية 1/185) والسجيل: حجر وطين مختلط، وأصله فيما قيل:
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR584 harf
س ج ل سقيته سجلاً وسجالاً وهو الدلو العظيمة وساجله‏:‏ باراه في الاستقاء‏.‏ وكتب عليه سجلاً وعليهم سجلات وسجل عليهم وكتاب مسجل‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ ساجلـه‏:‏ فاخـره مساجلـة‏.‏ و ‏"‏ الحـرب سجـال ‏"‏‏:‏ مـرة علـى هـؤلاء وأخـرى علـى هـؤلاء‏.‏ وله من المجد سجل سجيل‏:‏ ضخم‏.‏ قال الحطيئة‏:‏ وجواد عظيم السجل أي العطاء‏.‏ وله برفائض السجال وأسجله‏:‏ أكثر له من العطاء وأعطاه سجله من كذا أي نصيبه كما
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR6.264 harf
السَّجْلُ: الدَّلْو الضَّخْمَة المملوءةُ ماءً، مُذَكَّر، وقيل: هو مِلْؤُها، وقيل: إِذا كان فيه ماء قَلَّ أَو كَثُر، والجمع سِجالٌ وسُجُول، ولا يقال لها فارغةً سَجْلٌ ولكن دَلْو؛ وفي التهذيب: ولا يقال له وهو فارغ سَجْلٌ ولا ذَنُوب؛ قال الشاعر: السَّجْلُ والنُّطْفَة والذَّنُوب، حَتَّى تَرَى مَرْكُوَّها يَثُوب قال: وأَنشد ابن الأَعرابي: أُرَجِّي نائلاً من سَيْبِ رَبٍّ، له نُعْمَى وذَمَّتُه سِجَالُ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR421 harf
* س ج ل * * السَّجْلُ * مذكر وهو الدلو إذا كان فيه ماء قلّ أو كثر ولا يقال لها وهي فارغة سجل ولا ذَنوب والجمع * سِجَال * قلت قال الأزهري والفارابي وغيرهما * السَّجْلُ * الدلو الملأى و * السِّجِلُّ * الصك وقد * سَجَّل * الحاكم * تسجيلا * وقوله تعالى ﴿حجارة من سجيل﴾ قالوا هي حجارة من طين طُبخت بنار جهنم مكتوب فيها أسماء القوم لقوله تعالى في آية أخرى ﴿لنرسل عليهم حجارة من طين﴾ و * السَّجَنْجَلُ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR6.652 harf
السجل: الدلو الضخمة العظيمة مملوءة ماء، مذكر، وقيل: هو ملء الدلو، وقيل: إذا كان فيه ماء قل أو كثر، ولا يقال لها فارغة: سجل، ولكن: دلو، وفي التهذيب: ولا يقال له وهو فارغ سجل ولا ذنوب، وقال ابن بري: السجل اسمها ملأى ماء، والذنوب إنما يكون فيها مثل نصفها ماء، وفي حديث بول الأعرابي في المسجد: ثم أمر بسجل من ماء فأفرغ على بوله، وقال الشاعر: السجل والنطفة والذنوب حتى يرى مركوها يثوب
Maddenin bağlantısı

السجل: الدلو الضخمة العظيمة مملوءة ماء، مذكر، وقيل: هو ملء الدلو، وقيل: إذا كان فيه ماء قل أو كثر، ولا يقال لها فارغة: سجل، ولكن: دلو، وفي التهذيب: ولا يقال له وهو فارغ سجل ولا ذنوب، وقال ابن بري: السجل اسمها ملأى ماء، والذنوب إنما يكون فيها مثل نصفها ماء، وفي حديث بول الأعرابي في المسجد: ثم أمر بسجل من ماء فأفرغ على بوله، وقال الشاعر: السجل والنطفة والذنوب حتى يرى مركوها يثوب والسجل: الرجل الجواد، عن أبي العميثل الأعرابي. والسجل: الضرع العظيم، ج: سجال، بالكسر، وسجول، بالضم، قال لبيد: يجيلون السجال على السجال وأنشد أعرابي:

أرجي نائلا من سيل رب له نعمى وذمته سجـال الذمة: البئر القليلة الماء، والسجال: الدلاء الملأى، والمعنى قليله كثير، ورواه الأصمعي: وذمته، بالكسر، أي عهده محكم، من قولك: سجل القاضي لفلان بماله، أي استوثق له به. ولهم من المجد سجل سجيل: أي ضخم، مبالغة. وأسجله: أعطاه سجلا أو سجلين، وقيل: إذا كثر له العطاء. وقالوا: الحرب بينهم سجال، ككتاب: أي سجل منها على هؤلاء، وآخر على هؤلاء، وأصله أن المستقيين بسجلين من البئر، يكون لكل واحد منهما سجل، أي دلو ملآن ماء، وقد جاء ذكره في حديث أبي سفيان: لما سأله هرقل، فقال: ذلك معناه: أنا ندال عليه مرة، ويدال علينا أخرى. ودلو سجيل، وسجيلة: أي ضخمة، قال: بئس مقام الشيخ لابني له خذها وأعط عمك السجيله إن لم يكن عمك ذا حليله أي بئس مقام الشيخ الذي لا بنين له، هذا المقام الذي يقال له هذا الكلام. وخصية سجيلة: بينة السجالة، مسترخية الصفن، واسعتهن. وضرع سجيل: طويل، وأسجل: متدل واسع، وقال ابن شميل: ضرع أسجل، هو الواسع الرخو المضطرب، الذي يضرب رجليها من خلفها، ولا يكون إلا من ضروع الشاء، وناقة سجلاء: عظيمة الضرع. ومن المجاز: ساجله مساجلة، إذا باراه وفاخره، بأن صنع مثل صنعه، في جري أو سقي، وأصله في الاستقاء، وهما يتساجلان، أي يتباريان، قال الفضل بن عباس اللهبي: من يساجلني يساجل ماجدا يملأ الدلو إلى عقد الكرب قال ابن بري: أصل المساجلة، أن يستقي ساقيان، فيخرج كل واحد منهما في سجله مثل ما يخرج الآخر، فأيهما نكل فقد غلب، فضربته العرب مثلا للمفاخرة، فإذا قيل: فلان يساجل فلانا، فمعناه أنه يخرج من الشرف مثل ما يخرجه الآخر، فأيهما نكل فد غلب، وتساجلوا: تفاخروا، قال ابن أبي الحديد في شرح نهج البلاغة: وقد نزل القرآن على مخرج كلامهم في المساجلة، فقال: فإن للذين ظلموا ذنوبا الآية، والذنوب: الدلو. وأسجل الرجل: كثر خيره، وبره، وعطاؤه للناس، وأسجل الناس: تركتهم وأسجل لهم الأمر: أطلقه لهم، ومنه قول محمد بن الحنفية، في تفسير قوله عز وجل: هل جزاء الإحسان إلا الإحسان قال: هي مسجلة للبر والفاجر. يعني مرسلة مطلقة في الإحسان إلى كل أحد، لم يشترط فيها بر دون فاجر، وفي الحديث: ولا تسجل أنعامكم، أي لا تطلقوها في زروع الناس. وأسجل الحوض: ملأه، قال: وغادر الأخذ والاوجاذ مترعة تطفو وأسجل أنهاء وغدرانا ويقال: فعلناه والدهر مسجل، كمكرم، والذي في اللسان: والدهر سجل: أي لا يخاف أحد أحدا. والمسجل، كمكرم: المبذول المباح لكل أحد، وأنشد الضبي: أنخت قلوصي بالمرير ورحلهالما نابه من طارق الليل مسجل

أراد بالرحل المنزل. وسجل الرجل، تسجيلا: أي أنعظ. وسجل به، إذا رمى به من فوق، كسجل سجلا. وكتب السجل، بكسرتين وتشديد اللام، وهو الصك: اسم لكتاب العهد، ونحوه، قال الله تعالى: كطي السجل للكتاب ، ج: سجلات، وهو أحد الأسماء المذكرة المجموعة بالتاء، ولها نظائر، ومنه الحديث: فتوضع السجلات في كفة، وهو أيضا: الكاتب، وقد سجل له، وبه فسرت الآية وقيل: هو الرجل بالحبشية، وروي عن أبي الجوزاء أنه قال: السجل اسم كاتب للنبي صلى الله عليه وسلم ، وتمام الكلام للكتاب، قال الصاغاني: وذكره بعضهم في الصحابة، ولا يصح. قلت: هكذا أورده الذهبي في التجريد، وابن فهد في معجمه، وقالا: فيه نزلت الآية المذكورة، وقيل: اسم ملك. والسجل، بالكسر: هو السجل، لغة للكتاب، روي ذلك عن عيسى بن عمر الكوفي، وبه قرأ، ولو قال: وبالكسر: الصحيفة، كان أخصر. والسجل، بالضم: جمع للناقة السجلاء، للعظيمة الضرع. والسجيل، كأمير: النصيب، قال ابن الأعرابي: هو فعيل من السجل، الذي هو الدلو الملأى، قال: ولا يعجبني. والسجيل: الصلب الشديد. والسجيل، كسكيت: حجارة كالمدر، قال الله تعالى: ترميهم بحجارة من سجيل ، وهو معرب دخيل، أصله بالفارسية سنك وكل، أي الحجر والطين، والواو عاطفة، فلما عرب سقطت، أو كانت حجارة من طين، طبخت بنار جهنم، وكتب فيها أسماء القوم، لقوله عز وجل: لنرسل عليهم حجارة من طين، مسومة عند ربك ، وهذا قول الجوهري، وقال أبو إسحاق: للناس في السجيل أقوال، وفي التفسير أنها من جل وطين، وقيل: من جل وحجارة، وقال أهل اللغة: هذا فارسي، والعرب لا تعرف هذا، قال الأزهري: والذي عندنا والله أعلم، أنه إذا كان التفسير صحيحا، فهو فارسي أعرب، لأن الله تعالى قد ذكر هذه الحجارة في قصة قوم لوط عليه السلام، وقال: لنرسل عليهم حجارة من طين ، فقد بين للعرب ما عنى بسجيل، ومن كلام الفرس ما لا يحصى مما قد أعربته العرب، نحو جاموس وديباج، ولا أنكر أن يكون هذا مما قد أعربته العرب، وقال أبو عبيدة: من سجيل ، تأويله: كثيرة شديدة، وقال: إن مثل ذلك قول ابن مقبل: ورجلة يضربون البيض عن عرضضربا تواصت به الأبطال سجينا

قال: وسجين وسجيل، بمعنى واحد، وقال بعضهم: سجيل، من أسجلته، أي أرسلته، فكأنها مرسلة عليهم. قال أبو إسحاق: وقال بعضهم: من أسجلت، إذا أعطيت، وجعله من السجل، أو قوله تعالى: من سجيل أي من سجل، أي مما كتب لهم أنهم يعذبون بها، قال الأزهري: وهذا القول إذا فسر فهو أبينها، لأن من كتاب الله دليلا عليه، قال الله تعالى: كلا إن كتاب الفجار لفي سجين، وما أدراك ما سجين، كتاب مرقوم، ويل يومئذ للمكذبين ، والسجيل بمعنى السجين، والمعنى أنها حجارة مما كتب الله أنه يعذبهم بها، قال الأزهري: وهذا أحسن ما مر فيها، أي في الآية، عندي، وهكذا نقله الصاغاني عنه أيضا، وسلمه، وقلده المصنف، وزاد: وأثبتها، فتأمل ذلك. والساجول، والسوجل، والسوجلة: غلاف القارورة، عن كراع، والجمع سواجيل، ونقله الصاغاني عن ابن عباد، وغلطه، وقال: الصواب: الساحول، بالحاء المهملة. والسجنجل: المرآة، رومي معرب، قال امرؤ القيس: مهفهفة بيضاء غير مفاضة ترائبها مصقولة كالسجنجل وذكره الأزهري في الخماسي، قال: وقال بعضهم: زجنجل، وقد تقدم. وأيضا: الذهب، ويقال: سبائك الفضة، وقطعها، على التشبيه بالمرآة. ويقال: الزعفران، ومن قال ذلك روى قول امرئ القيس: بالسجنجل، وفسره به. وسجل الماء، سجلا، فانسجل: صبه صبا متصلا، فانصب، قال ذو الرمة: وأردفت الذراع لها بـعـين سجوم الماء فانسجل انسجالا وعين سجول: غزيرة، هكذا في النسخ، والصواب: عنز سجول، كما هو نص العباب. والسجلاء: المرأة العظيمة المأكمة، والجمع السجل، بالضم. وسجال سجال، بالكسر: دعاء للنعجة للحلب، وبه تسمى قاله ابن عباد. ومما يستدرك عليه: سجل القاضي لفلان بماله: استوثق له به، وقيل: سجله به: حكم به حكما قطعيا، هكذا فسره الشريف، وقيل: قرره وأثبته، كما في العناية، وسجل عليه بكذا: شهره، ووسمه، قاله الزمخشري في شرح المقامات له. وسجل القراءة، سجلا: قرأها قراءة متصلة، وأسجلت الكلام: أرسلته. وله بر فائض السجال. وأسجلت البهيمة مع أمها، وأرحلت: إذا أرسلت. قال أبو زيد: وقرأ بعضهم: كطي السجل ، بالفتح، وقال: هو ملك. قلت: وهي قراءة ابن عباس، وفسره بأنه رجل. والسوجل: الأول المتقدم، يقال: خل سوجل القوم، نقله الصاغاني، وقرأ أبو زرعة على أبي هريرة: السجل بالضم وتشديد اللام، وهي لغة أخرى للصحيفة. وسجلين: قرية بعسقلان، منها عبد الجبار بن أبي عامر السجليني، عنه أبو القاسم الطبراني. ومما يستدرك عليه:

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR11.944 harf
سَجَلَ المَآءَ 1 سَجَلَ المَآءَ ذ , (S, K,) inf. n. سَجْلٌ, (TA,) He poured out, or forth, the water, (S, K, JM, TA,) continuously. (JM, TA.) ― -b2- Hence, سَجَلَ القُرْآنَ He read, or recited, the Kur-án continuously. (JM. [See also سَحَلَ.]) ― -b3- See also 2: ― -b4- and 4. سجّل 2 سجّل ذ , inf. n. تَسْجِيلٌ, (S, Msb, K,) said of a judge, (S,) or kádee, (Msb,) He wrote a سِجِلّ [q. v.]: (S, *
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR683 harf
سَجَلَ سَجَلَ U ( n. ac. سَجْل 1 ), a. Poured out ( liquid ). b. [ Bi ], Threw down. سَجَّلَ سَجَّلَ II , a. Registered, recorded ( judicial sentence ). أَسْجَلَ أَسْجَلَ IV , a. Was rich. b. Filled; gave great gifts to. c. Let loose; left. d. Delivered ( speech ). سَجْل سَجْل 1 , ( pl. سِجَاْل 23 , سُجُوْل 27 ), a. Great bucket full of water; great udder; bountiful man. b.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR23.231 harf
سجل سَجَلَ - يَسْجِلُ - سِجِلّ - سِجِّيْل سَجَلَ - يَسْجِلً + كائن + شيئاً: يودعه مكاناً موثوقاً يحفظه ويكون سهل الإخراج والإرسال منه حين الطلب سِجِلّ: على وزن " فـِعـِلّ ": اسم فاعل مبالغة من " سَجَلَ - يَسْجِلُ ": القائم على حفظ الأشياء في مستودع موثوق لحين الطلب: أمين المستودع أو الأرشيف أو السجلات سِجِّيْل: على وزن " فـِعَّـيل": اسم فاعل
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler20 mücavir (25 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حجر

    3 ortak ayet · Taş demektir

  2. سفل

    2 ortak ayet · “Sufla” vadinin alt tarafına, “ulya” ise üst tarafına denir

  3. مطر

    2 ortak ayet · Yağmur

  4. علو

    2 ortak ayet · “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır

  5. نضد

    1 ortak ayet · Salkım demektir

  6. طوي

    1 ortak ayet · Buğday demeti demektir

  7. رمي

    1 ortak ayet · Reml kum demektir

  8. بدأ

    1 ortak ayet · Badiye çöl demektir

  9. جعل

    2 ortak ayet · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  10. عود

    1 ortak ayet · Kalabalık hayvan sürülerinin sulamalarında varış yoluyla…

  11. فعل

    1 ortak ayet · Fa’l “Fa’l” “yapmak” demektir

  12. وعد

    1 ortak ayet · “Va’id” yağmur bulutu demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. فَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ مَنْضُودٍ

    KayıtlıEmrimiz gelince; oranın üstünü altına getirdik ve üzerine yığın yığın sert taşlar yağdırdık.

  2. فَجَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ

    KayıtlıÜlkelerinin üstünü altına getirdi. Üzerlerine sert taş yağdırdık.

  3. تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ

    KayıtlıKi, onların üzerine pişkin tuğladan taşlar atıyorlardı.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسجل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerكتب, رقم, زبر
Zıt Kökمحو
Çekirdek Özet 1Büyük bir kovanın ağzına kadar suyla dolup tek hamlede bütünüyle boşaltılması, dökülmesi
Çekirdek Özet 2Kararların, amellerin ve hükümlerin silinmez bir tomara kesintisiz aktarılıp tescil edilmesi
Çekirdek Özet 3Varoluşsal verilerin kayıt altına alınması ve vadesi dolduğunda toplanıp infaz edilmek üzere dökülmesi
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca fiziksel bir kâğıt veya taş türüne indirgenerek adli, kesinleşmiş ve geri döndürülemez tescil boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سجKapanma, durgunlaşma, örtülme ve bir kabın veya sınırın içinde kütlenin toplanıp tutulması; karşılaştır: سجد (yere kapanıp durma), سجر (suyun birikip dolması), سجن (hapsetme, kapalı tutma), سجي (dinginleşip örtüye bürünme)لTutulan ve biriken kütlenin bir hat veya kanal boyunca aşağıya doğru dökülmesi, akıtılması, tomar biçiminde çözülerek veya sarılarak uzatılması

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekBir zemine tutunma, sabitleme, yapıyı dayanıklı ve sabit kılma
جDeğnek, deveKütleyi taşıma, bir noktadan diğerine aktarma, hareket ettirme
لÇoban değneğiYöneltme, bir düzen içinde sevk etme, bağlayıcı bir hatta çekme
سجلTutunan desteğin yükü taşıyarak belirlenmiş bir doğrultuda kesintisiz dökülmesiSabitlenmiş bir hükmün veya birikmiş bir yükün taşınarak bağlayıcı bir kayıt veya infaz kanalına dökülmesi hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAğzına kadar suyla dolu olan büyük kova ve bu dolu kovanın bir hamlede dökülmesi; dolgun ve sarkık meme
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd b. Rebîa, kovaların ardı ardına boşaltılmasını ve cömertliğin kesintisizliğini anlatırken سجل kelimesinin çoğulunu kullanır: يُحِيلُونَ السِّجَالَ عَلَى السِّجَالِ
Erken Arapça kullanımKarşılıklı kuyu başında yarışmayı ifade eden müsagele istiaresinde Fazl b. Abbâs b. Utbe şöyle der: مَنْ يُسَاجِلْنِي يُسَاجِلْ مَاجِدًا / يَمْلَأُ الدَّلْوَ إِلَى عَقْدِ الكَرَبْ. Ayrıca mescide idrar yapan bedevînin idrarı üzerine bir kova su dökülmesini emreden rivayette geçer: فَأَمَرَ بِسَجْلٍ فَصُبَّ عَلَيْهِ

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, el-Müfredât.

Sami etimolojik katman

Arapça سجل kökü iki temel katmanın kesişim noktasında yer alır. Birinci katman, öz Sami dil mirasında yer alan ve suyun, sıvının dolup boşalmasını niteleyen fiziksel fiildir; Arapçada secele ve ensecele biçimleriyle suyun dökülmesini, secl ise dolu büyük kovayı ifade eder. İkinci katman ise Akdeniz ve Yakındoğu idari havzasında dolaşıma giren mühürlü belge, sicil ve tomar kavramıdır. Bu kavram Grekçe sigillion ve Latince sigillum (küçük mühür, mühürlü ferman) sözcüklerinin Aramice ve Süryaniceye seḡlā ve seḡillā (resmi mühürlü evrak, kütük defteri) olarak geçmesiyle Sami alanına yerleşmiş, Arapçaya da resmi kayıt tomarı anlamıyla taşınmıştır. Kur’an’daki siccîl kelimesi ise klasik Arap filologlarınca Farsça seng-gil (taşlaşmış balçık) terkibinin Arapçalaşmış hali olarak görülmekle birlikte, Sami idari-adli semantiğinde «tescil edilmiş, yazılı hükme bağlanmış azap nesnesi» boyutuyla da çift yönlü bir anlam taşır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an), Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKovanın dolup taşması, suyun dökülmesi, karşılıklı yarışmaFiziksel hareket dolu bir haznenin tek seferde akıtılması ve tarafların nöbetleşe su çekişmesidirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAramice ve Süryanice seḡlā, seḡillā (mühürlü belge, tescil defteri)Mühürleme ve resmi kütüğe bağlama semantiği idari temasla Sami dillerine yerleşmiştirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiLatince sigillum, Grekçe sigillion; Farsça seng-gilResmi mühür kavramı Greko-Romen havzadan, siccîl kavramı ise ses ve malzeme bakımından Farsça kökenden etkilenmiştirGüçlü

Kaynak Payne Smith (Thesaurus Syriacus), Ernout-Meillet, Jeffery, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سجلAnlamlıDolup dökülmek, tescil etmekBüyük kovanın boşalması, resmi kayıt ve tomarHedef kök; Kur'an'da geçer
سلجAnlamlıKolayca yutulmak, kaygan olmakBoğazdan kayıp giden şey; kaygan otsu bitkiKur'an'da geçmez; akışkanlık nüansı paylaşılır
جسلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmeldir
جلسAnlamlıOturmak, yükseltiye yerleşmekAyaktan oturma haline geçmek; yüksek ve sert araziKur'an'da geçer; yerleşme ve sabitlenme nüansı
لسجAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
لجسAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سجلMerkezKayıt, tescil, boşalmaHükmün resmiyet kazanarak kütüğe geçirilmesi ve tomar halinde saklanması veya dökülmesiBelgenin bağlayıcılığı, kurumsal kesinliği ve toplanabilirliği esastır
كتبKomşuYazmak, birleştirmekHarfleri ve hükümleri yan yana getirip dikme ve kaydetme eylemiYazmanın mekanik ve genel kurucu yönünü vurgular
رقمKomşuÇizmek, damgalamakİşaret koyma, silinmez biçimde nakşetme ve noktalamaGörsel belirginlik ve ayırt edici işaretleme öne çıkar
زبرKomşuSağlam yazmak, taşa kazımakSert zemine kazıyarak kalıcı metinler ve hikmetli sayfalar üretmeMetnin ağırlığı, zorluğu ve parçalanmaz hikmet tomarı boyutu baskındır
محوZıtSilmek, yok etmekMevcut yazıyı, izi veya hükmü tamamen ortadan kaldırmaKaydın iptali, tescilin bozulması ve eserin silinmesidir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسجلKütük, kayıt defteri, tescil edilmiş hükümHem dökülme eylemini hem de yazılı bağlayıcı resmi tomarı ifade ederKesin
Latincesigillum, tabula, rotulusMühür, resmi kayıt levhası, yazma tomarKurumsal tescil ve mühürleme yönünü karşılar; dökülme ve kova semantiğini dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceregister, record, scrollResmi kayıt, sicil defteri, sarılı tomarBelgenin adli ve kütüki değerini tam karşılar; fiziksel dökülme kök anlamını içermezGüçlü
AlmancaRegister, Protokoll, SchriftrolleTescil kaydı, tutanak, tomarResmiyet ve korunmuş yazılı metin yönünü verir; göksel infaz çağrışımını taşımazGüçlü
Fransızcaregistre, rouleau, sceauResmi kütük, tomar, mühürHukuki ve arşivsel tescil yönünü karşılar; somut Arapça su kütlesi mecazını içermezGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
السِّجِلّAmellerin ve kayıtların yazıldığı tomar, kütük defteriGöklerin dürülmesi ve evrenin başlangıçtaki gibi kapatılıp toplanması bağlamı (Enbiyâ 21:104)
سِجِّيلHükme bağlanmış, katılaştırılmış, tescilli taş ve balçıkHelak edilen kavimlerin üzerine yağdırılan kesinleşmiş azap taşları bağlamı (Hûd 11:82, Hicr 15:74, Fîl 105:4)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKozmoloji ve eskatolojiKıyamet anında göklerin bir yazı tomarı gibi dürülmesinin mahiyeti ve amel defterlerinin tescil niteliğiVarlığın başlangıçtaki sıkışık haline dönmesi ve ilahi bilginin tescil edilmişliğinin açığa çıkması
FıkıhYargılama usulü ve noterlikKadı sicillerinin hukuki geçerliliği, mahkeme kararlarının tescili ve hüccet niteliğiResmi kütüğe geçirilen kararın iptal edilemez ve bağlayıcı bir vesika haline gelmesi
TefsirDilbilimsel tahlilSicil kelimesinin kâtip melek mi yoksa yazı sahifesi mi olduğu; siccîl kelimesinin kökeniKur'an'ın hem yerel Arapça mecazları hem de evrensel idari kavramları kullandığı tespiti
HadisTemizlik ve adaletKova ile su dökülerek necasatin temizlenmesi ve dünya savaşlarının nöbetleşe kaderiDolu kovanın bir hamlede dökülmesi ile zaferin taraflar arasında el değiştirmesi mecazı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi kaza ve hesap sistemiAmel kütüğüKoruma ve yüzleştirmeİnsan eylemlerinin kaybolmayıp eksiksiz tescil edilmesi ve nihai yargıda açılmasıKesin
İlmiBilgi kuramı ve arşivlemeBelgeleme sistemiMuhafaza ve aktarımBilginin hafızadan çıkarılıp güvenilir kayıt ortamlarına geçirilerek sabitlenmesiGüçlü
SiyasiDevlet idaresi ve hukukResmi kadastro ve sicilHükümranlık ve adaletHakların, mülkiyetin ve yargı hükümlerinin devlet eliyle kayıt altına alınarak bağlayıcı kılınmasıKesin
İktisadiMülkiyet ve borçlar hukukuTescilli tapu ve sözleşmeGüven ve denetimİktisadi muamelelerin ve hak sahipliklerinin tescil edilerek nizaların önlenmesiKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBlokzincir mimarisi ve geri döndürülemez veri kütüğüBilgisayar bilimlerinde işlemlerin zaman damgasıyla bir daha değiştirilemeyecek şekilde bir tomara eklenmesi ve durum fonksiyonunun tek hamlede çökmesiGüçlü
Beşeri bilimlerHukuki tescil ve kamu arşiv doktriniSosyoloji ve hukukta bireysel iddiaların kamusal kütüğe kaydedilerek meşruiyet ve inkar edilemezlik kazanması kurumuKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir devlet dairesi evrakına veya taş türüne indirgeyerek ontolojik ve eskatolojik tescil boyutunu dışarıda bırakmak
Kur'an içi daha geniş anlamHem evrensel kayıt mekanizmasını hem amel defterlerini hem de ilahi hükmün kesinleşmiş azap paketleri halinde adrese teslim inişini kapsayan bütüncül bir adli süreç
Yanlış anlamanın doğuracağı hataEnbiyâ 21:104 ayetindeki kozmik dürülme tasvirini zayıflatmak ve helak sahnelerindeki taşları tesadüfi meteorolojik olaylar sayarak hükmün tescilli infazı vasfını yok saymak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık, tarih ve ahlak anlayışının tesadüfe değil, mutlak bir tescil ve hesap verebilirlik ilkesine dayandığını; hiçbir eylemin ve hiçbir kozmik safhanın kayıtsız kalmadığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kozmolojik sonu anlatan kıyamet ayetlerinde (Enbiyâ suresi) ve tarihte şımarmış toplumlara yönelik ilahi yargı ve helak hükümlerinin infaz edildiği kıssalarda (Hûd, Hicr, Fîl sureleri).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yaratılışın ve helaklerin başıboş doğa olayları olduğu yanılgısını düzeltir; her helak unsurunun ve her varoluşsal aşamanın ilahi tescil dairesinde önceden yazılmış bir kararın icrası olduğunu ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamAğzına kadar su dolu büyük bir kovanın tek hamlede hedefe dökülmesi ve bu suyun akışkan bir hat boyunca boşalması.
  • Soyut anlamEylemlerin, bilgilerin ve yargıların silinmez bir kütükte toplanarak resmiyet, bağlayıcılık ve geri döndürülemezlik kazanması.
  • Sistematik karşılıkZamana yayılan değişkenlerin kayıt altına alınıp dondurulduğu ve vadesi dolduğunda bütüncül bir infaz veya kapanış hamlesiyle devreye girdiği arşiv ve infaz mekanizması.
  • LaTeX modeliS:X×T→M,M(t)=∫0tδ(x−x′) dt′  ⟹  lim⁡t→T∇⋅M=Ω
  • LaTeX açıklamasıFormülde X durum uzayını, T zaman akışını, M ise bu süreçte biriken resmi kayıt kütüğünü temsil eder. Dirac delta fonksiyonu δ her bir eylemin zamandaki tekil ve silinmez tescilini ifade eder. Eşitliğin sağındaki diverjans ve sınır yönelimi (∇⋅M=Ω), toplanıp dürülen kütüğün nihai vadede (T) tüm sonuçlarıyla birlikte varlık alanına tek hamlede dökülüşünü ve ilahi hükmün kapanışını simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س